Sukta 20
Sukta 1.20
Medhātithi Kāṇva (traditional for RV 1.20, associated with the R̥bhus/Indra complex in the hymn)
Primarily Indra (opening frames the hymn-offering for divine manifestation; subsequent verses involve Indra and the R̥bhus)
Gāyatrī
এই গায়ত্ৰী সূক্তে ইন্দ্ৰৰ “জন্ম” অৰ্থাৎ যজ্ঞত আৰু মানৱ-পাত্ৰত তেওঁৰ প্ৰকাশিত উপস্থিতি আহ্বান কৰিবলৈ এক স্তোম (স্তৱ-সূত্ৰ) গঢ়ে, আৰু তেওঁক ধন-নিধিৰ সৰ্বোত্তম স্থাপক হিচাপে প্ৰশংসা কৰে। তাৰ পিছত আহ্বানটো দেৱশক্তিসকলৰ সমন্বিত আগমনত বিস্তাৰ পায়—মৰুতসকলৰ সৈতে ইন্দ্ৰ আৰু ৰাজস আদিত্যসকল—আৰু ঋভুসকলৰ আদৰ্শ “সঠিক কৰ্ম-কুশলতা” স্মৰণ কৰে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁলোকে দেৱসকলৰ মাজত সন্মানিত যজ্ঞ-ভাগ লাভ কৰিছিল।
Mantras
Mantra 1
अयं देवाय जन्मने स्तोमो विप्रेभिरासया । अकारि रत्नधातमः ॥
এই স্তোত্ৰখন ঋষিসকলে উচ্ছ্বাসভৰা প্ৰেৰণাৰে দেৱ-জন্মৰ বাবে গঢ়ি তুলিছে—যি অন্তৰত ৰত্ন (ধন) স্থাপন কৰাত সৰ্বাধিক সক্ষম; বাক্ৰ এই গঠন মানুহৰ পাত্ৰত দেৱতাৰ আগমন-উদ্ভৱক প্ৰস্তুত কৰে।
Mantra 2
य इन्द्राय वचोयुजा ततक्षुर्मनसा हरी । शमीभिर्यज्ञमाशत ॥
যিসকলে ইন্দ্ৰৰ নিমিত্তে বাক্যক বাক্যৰ সৈতে যোজি, মনৰ দ্বাৰা তেওঁৰ দুটা দীপ্ত হৰী (অশ্ব) গঢ়িলে; শমীভি—কুশল কৰ্ম আৰু সঠিক সংযোজনৰ দ্বাৰা—তেওঁলোকে যজ্ঞত উপনীত হ’ল।
Mantra 3
तक्षन्नासत्याभ्यां परिज्मानं सुखं रथम् । तक्षन्धेनुं सबर्दुघाम् ॥
নাসত্যদ্বয়ৰ বাবে তেওঁলোকে মসৃণ, দূৰগামী ৰথ গঢ়িলে; আৰু অবিৰত দুগ্ধদানকাৰী ধেনু গঢ়িলে।
Mantra 4
युवाना पितरा पुनः सत्यमन्त्रा ऋजूयवः । ऋभवो विष्ट्यक्रत ॥
ঋভুসকলে দুজন পিতৃ-মাতৃক পুনৰায় যুৱান কৰিলে—সত্য-মন্ত্ৰধাৰী, ঋজুগামী; তেওঁলোকে নিজৰ কৰ্ম-সিদ্ধি সম্পন্ন কৰিলে।
Mantra 5
सं वो मदासो अग्मतेन्द्रेण च मरुत्वता । आदित्येभिश्च राजभिः ॥
ইন্দ্ৰ আৰু মৰুত্-সমন্বিত শক্তিৰ সৈতে, আৰু ৰাজসদৃশ আদিত্যসকলৰ সৈতে—তোমালোকৰ আনন্দময় উল্লাসসমূহ একেলগে আহক। দেৱশক্তিসকলৰ সুৰ-মিলিত আনন্দ আমাৰ ভিতৰত একেটা উত্থিত গতি হৈ সমবেত হওক।
Mantra 6
उत त्यं चमसं नवं त्वष्टुर्देवस्य निष्कृतम् । अकर्त चतुरः पुनः ॥
আৰু সেই নতুন চমস—দেৱ ত্বষ্টৃয়ে গঢ়া—তেওঁলোকে পুনৰ চাৰিখন কৰি তুলিলে। একেটা আনন্দ-পাত্ৰক চাৰিগুণ ক্ষমতালৈ বিস্তাৰ কৰিলে, যাতে নিবেদন সম্পূৰ্ণ ক্ৰমে শক্তিসকলৰ দ্বাৰা গ্ৰহণীয় হয়।
Mantra 7
ते नो रत्नानि धत्तन त्रिरा साप्तानि सुन्वते । एकमेकं सुशस्तिभिः ॥
সোম পিষা জনৰ বাবে—তোমালোকৰ দীপ্ত পূৰ্ণতাৰ ৰত্নসমূহ—তিনিবাৰ আৰু সাতবাৰকৈ—আমাৰ ভিতৰত স্থাপন কৰা। প্ৰতিটো দান পৃথক পৃথকভাৱে আহক, আমাৰ সুশস্তি—সঠিক আৰু সুৰেলা স্তুতিবচনে—সমৰ্থিত হৈ।
Mantra 8
अधारयन्त वह्नयोऽभजन्त सुकृत्यया । भागं देवेषु यज्ञियम् ॥
তেতিয়া অগ্নিবাহক বহ্নিসকলে কৰ্মক ধৰি ৰাখিলে; সুকৃত্যাৰ দ্বাৰা তেওঁলোকে দেৱসকলৰ মাজত নিজৰ ভাগ লাভ কৰিলে—যজ্ঞযোগ্য, দেৱীয় জীৱনৰ উপযুক্ত সেই অংশ।
Frequently Asked Questions
Its main purpose is to make a powerful hymn of praise that brings Indra into manifest presence in the sacrifice, and to gather supporting deities so the rite becomes effective and prosperity-giving.
In Vedic usage, “birth” can mean the deity’s arising or becoming present through the rite—when inspired speech and offering make the divine power active in the human and ritual space.
The R̥bhus are divine artisans famed for perfect skill and ‘right workmanship.’ The hymn’s closing idea echoes their model: by accomplished work one gains a rightful share among the gods—meaning the sacrifice succeeds and becomes truly yajñiya (fit for offering).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.