
Sukta 1.137
Mitra–Varuṇa
এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত ঋতৰ আকাশ-স্পৰ্শী ৰাজকীয় ৰক্ষক মিত্ৰ আৰু বৰুণক ওচৰলৈ আহি সদ্য-নিষ্পেষিত সোম পান কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে। ইয়াত পেষণ-শিলাৰে প্ৰস্তুত সোম, ‘গো’ৰ দীপ্তি (পোহৰ/জ্ঞান)ৰ সৈতে আৰু দধি মিহলাই নিবেদন কৰা বুলি কোৱা হৈছে, যিয়ে নিবেদনক উষা আৰু সূৰ্যৰ ৰশ্মিৰ সৈতে সুৰ মিলায়। উদ্দেশ্য হৈছে দেবদ্বয়ৰ উপস্থিতি লাভ কৰা, তেওঁলোকৰ আনন্দময়ভাৱে সোম-অৰ্ঘ্য গ্ৰহণ, আৰু যজমানৰ ক্ষেত্ৰত সত্য-ঋত-ব্যৱস্থাৰ প্ৰতিষ্ঠা।
Mantra 1
सुषुमा यातमद्रिभिर्गोश्रीता मत्सरा इमे सोमासो मत्सरा इमे । आ राजाना दिविस्पृशास्मत्रा गन्तमुप नः । इमे वां मित्रावरुणा गवाशिरः सोमाः शुक्रा गवाशिरः ॥
প্ৰসৱ-পাথৰসমূহৰ সৈতে পৰম আনন্দে আহাঁ; এই সোম-আনন্দসমূহ গোৰশ্মি-আশ্ৰিত, এই সোম-আনন্দসমূহ। হে দ্যু-স্পৰ্শী দুজন ৰজা, আমাৰ ওচৰলৈ আহাঁ, নিকটলৈ আহাঁ। হে মিত্ৰ-বৰুণ, তোমালোকৰ বাবে এই গৱাশিৰ সোম—‘গো’ (কিৰণ/জ্ঞানৰ দীপ্তি) মিশ্ৰিত—উজ্জ্বল গৱাশিৰ সোম।
Mantra 2
इम आ यातमिन्दवः सोमासो दध्याशिरः सुतासो दध्याशिरः । उत वामुषसो बुधि साकं सूर्यस्य रश्मिभिः । सुतो मित्राय वरुणाय पीतये चारुॠताय पीतये ॥
এইবোৰ আহাঁ—সোমৰ বিন্দুবোৰ; দধি-মিশ্ৰিত, প্ৰসুত সোম-পানীয়বোৰ, দধি-মিশ্ৰিত। আৰু উষাসকলৰ সৈতে, সূৰ্যৰ ৰশ্মিসকলৰ সহচৰ্যে জাগ্ৰত হওক। ঋত-অনুকূল মনোহৰ এই সোম মিত্ৰ আৰু বৰুণৰ পানাৰ্থে প্ৰসুত—ঋতাৰ্থে পানাৰ্থে।
Mantra 3
तां वां धेनुं न वासरीमंशुं दुहन्त्यद्रिभिः सोमं दुहन्त्यद्रिभिः । अस्मत्रा गन्तमुप नोऽर्वाञ्चा सोमपीतये । अयं वां मित्रावरुणा नृभिः सुतः सोम आ पीतये सुतः ॥
সেই সোমলতা—পুষ্টিদায়িনী দুগ্ধবতী ধেনুৰ দৰে—অদ্ৰি (পেষণ-পাথৰ)দ্বাৰা দুহি উলিয়ায়; অদ্ৰিদ্বাৰাই সোম দুহে। হে মিত্ৰ-বৰুণ, আমাৰ ওচৰলৈ আহাঁ, আমাৰ দিশে মুখ কৰি, সোমপানৰ বাবে। এই সোম তোমালোকৰ বাবে—নৰে পেষা, পানৰ বাবে পেষা।
They are paired Vedic “kings” who guard ṛta (truth-order). Mitra represents harmony and right agreements, while Varuṇa represents moral oversight and the binding power of cosmic law.
Freshly pressed Soma, prepared with pressing-stones and described in special mixtures—one enriched with “cow/radiance” (gavāśira) and another mixed with curd (dadhyāśira)—for Mitra–Varuṇa to drink.
It links the ritual to the cosmic schedule: dawn (Uṣas) and sunlight (Sūrya) symbolize awakening and clarity, fitting the idea that Soma-drinking supports ṛta and right order in both cosmos and life.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.