
Sukta 1.176
Vasiṣṭha (traditional; verify for RV 1.176)
Soma (Indu) in relation to Indra (Indra-Soma complex)
Triṣṭubh (probable; verify)
এই ছয়-মন্ত্ৰৰ সূক্তত সোম (ইন্দু)ক উদ্দীপক, বৃষ-সদৃশ শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যি ইন্দ্ৰৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰি যুদ্ধত আৰু ধন-লাভত তেওঁৰ বলক অপ্রতিৰোধ্য কৰে। ইয়াত প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে যিসকলে অৰ্ঘ্য নেদিয়ে/সোম নুচাপে (সোম নিস্পেষণ নকৰে) তেওঁলোকক দমন কৰা হওক, আৰু যজ্ঞৰ লাভ আৰু আনন্দ সত্য উদ্যাপনকাৰীসকললৈ বৈ আহক—যেনেকৈ প্ৰাচীন ঋষিসকলৰ ক্ষেত্ৰত হৈছিল।
Mantra 1
मत्सि नो वस्यइष्टय इन्द्रमिन्दो वृषा विश । ऋघायमाण इन्वसि शत्रुमन्ति न विन्दसि ॥
হে ইন্দো (সোম), আমাৰ উত্তম কামনা-সাধনাৰ বাবে উল্লসিত হও; হে বৃষ, ইন্দ্ৰৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰা। তীব্ৰ বেগে ধাৱমান হৈ তুমি আগবঢ়াই লৈ যোৱা; ওচৰত কোনো শত্রু নাপোৱা—সেইদৰে তোমাৰ দীপ্ত সাৰ (সোম-তেজ) আমাৰ সংকল্পক অজেয় কৰোক।
Mantra 2
तस्मिन्ना वेशया गिरो य एकश्चर्षणीनाम् । अनु स्वधा यमुप्यते यवं न चर्कृषद्वृषा ॥
তাঁৰ ভিতৰত আমাৰ গীত-বাণী স্থাপন কৰোঁ—যি একাই জনসমূহৰ (চর্ষণীনাম্) আধাৰ। নিজৰ স্বধা (নিজস্ব বিধি/স্বভাব) অনুসৰি তেওঁ পীড়িত/নিঃসৃত হয়; যৱ (যব) যেন সুপেষিত, তেনেই সেই বৃষ—কৰ্মৰ বাবে শক্তিসমূহ সজাই তোলে।
Mantra 3
यस्य विश्वानि हस्तयोः पञ्च क्षितीनां वसु । स्पाशयस्व यो अस्मध्रुग्दिव्येवाशनिर्जहि ॥
যাৰ দুহাতে পঞ্চ জনৰ (পাঁচ ক্ষিতি) সকলো ধন-সম্পদ আছে—সেইবোৰ আমাৰ বাবে প্ৰকাশিত কৰাঁ। আৰু যি কোনোবাই আমাৰ বিৰুদ্ধে আঘাত কৰে, তাক দিব্য বজ্ৰৰ দৰে আঘাত কৰি বিনাশ কৰা; দীপ্ত শক্তিয়ে সৎ কৰ্মক ৰক্ষা কৰক আৰু আক্রমণকাৰী অন্ধকাৰ ছিন্নভিন্ন কৰক।
Mantra 4
असुन्वन्तं समं जहि दूणाशं यो न ते मयः । अस्मभ्यमस्य वेदनं दद्धि सूरिश्चिदोहते ॥
যি ন সোম-ৰস নি-পীড়ন কৰে, তেনে অসুন্বন্তক, আৰু যি তোমাৰ আনন্দ (ময়ঃ) নেদিয়ে—সেই সম-কৰা দুষ্কৰ্মীক তুমি সংহাৰ কৰা। কিন্তু আমাৰ বাবে তাৰ লাভৰ অংশ দান কৰা; ধনৰ অধিপতিয়েও তাক দিবলৈ বাধ্য—যাতে অন্বেষকৰ ন্যায়সুখ ৰোধ নহয়।
Mantra 5
आवो यस्य द्विबर्हसोऽर्केषु सानुषगसत् । आजाविन्द्रस्येन्दो प्रावो वाजेषु वाजिनम् ॥
যাৰ দ্বিগুণ বল (দ্বিবৰ্হস্) স্তোত্ৰ-অৰ্কসমূহত অনুবর্তীভাৱে স্থাপিত—তাক তুমি সহায় কৰিছা। হে ইন্দু (সোম), যুদ্ধে তুমি ইন্দ্ৰৰ বাজিক, দৌৰকাৰীক, বল-সমৃদ্ধিত (বাজেষু) অধিক সহায় কৰিছা।
Mantra 6
यथा पूर्वेभ्यो जरितृभ्य इन्द्र मय इवापो न तृष्यते बभूथ । तामनु त्वा निविदं जोहवीमि विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
হে ইন্দ্ৰ, পূৰ্বৰ জৰিতৃসকলৰ প্ৰতি তুমি যেন আছিলা—তৃষ্ণাতুৰক নফুৰোৱা সুমধুৰ জলৰ দৰে—সেইদৰে, সেই নিভিদ্ (প্ৰকাশক আহ্বান-বাক্য) অনুসৰি মই তোমাক আহ্বান কৰোঁ। দ্ৰুত দানকাৰী, আমি যেন এই প্ৰেৰণা আৰু বিজয়ী পূৰ্ণতা (বৃজন) লাভ কৰোঁ।
It asks Soma to empower Indra so that the worshippers gain victory, protection, and prosperity, and that the benefits of the rite come to the true offerers.
The asunvant is the one who does not press/offer Soma—symbolically, a person who refuses the sacrificial duty and yet seeks equal share; the hymn asks that such obstruction be removed.
In Vedic ritual thought, Soma is the energizing ‘juice’ that intensifies Indra’s strength; together they represent inspired power that wins battles and secures abundance for the community.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.