Sukta 148
Sukta 1.148
Agni (with Mātariśvan as associated figure)
এই সৰু অগ্নি-সূক্তত দিৱ্য অগ্নিক সৰ্বকুশল হোতৃ বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—মাতৰিশ্বনে তেওঁক ‘মথি’ উলিয়াই মানুহৰ কুলসমূহৰ মাজত স্থাপন কৰিছিল। স্তোত্ৰৰ দ্বাৰা যজ্ঞত অগ্নিক ধৰি আগলৈ লৈ যোৱা হয়, যেন উৎসুক ৰথ-অশ্বসমূহ। লগতে তেওঁৰ অক্ষত-অভেদ্যতা ঘোষণা কৰা হৈছে—কোনো বৈৰী শক্তিয়ে তেওঁক ক্ষতি কৰিব নোৱাৰে, কিয়নো শাশ্বত ৰক্ষকসকলে তেওঁৰ অগ্ৰগতিক সুৰক্ষা দিয়ে।
Mantras
Mantra 1
मथीद्यदीं विष्टो मातरिश्वा होतारं विश्वाप्सुं विश्वदेव्यम् । नि यं दधुर्मनुष्यासु विक्षु स्वर्ण चित्रं वपुषे विभावम् ॥
যেতিয়া মাতৰিশ্বনে তেওঁক ঘঁহি উলিয়াই স্থাপন কৰিলে—সৰ্বকুশল, সৰ্বদেৱ-সম্বন্ধীয় হোতাৰক—তেতিয়া মানৱ গোত্ৰসমূহে তেওঁক নিজৰ জনসমাজৰ মাজত স্থাপন কৰিলে: দীপ্ত, বিচিত্ৰ ৰূপ; স্বৰ্ণলোকৰ বিস্তৃত-প্ৰভাময় শক্তি।
Mantra 2
ददानमिन्न ददभन्त मन्माग्निर्वरूथं मम तस्य चाकन् । जुषन्त विश्वान्यस्य कर्मोपस्तुतिं भरमाणस्य कारोः ॥
তেওঁ দান কৰোঁতেও মোৰ মনোবৃত্তি তেওঁক কেতিয়াও ব্যৰ্থ নকৰে; অগ্নি মোৰ বাবে আশ্ৰয়-আবৰন হয়—তেওঁতেই মই আনন্দ পাওঁ। যি গায়ক আহুতি আগবঢ়ায়, তাৰ সকলো কৰ্ম আৰু সেইসকলৰ সৈতে যোৱা উপস্তুতি যেন গ্ৰহণ কৰা হয়।
Mantra 3
नित्ये चिन्नु यं सदने जगृभ्रे प्रशस्तिभिर्दधिरे यज्ञियासः । प्र सू नयन्त गृभयन्त इष्टावश्वासो न रथ्यो रारहाणाः ॥
নিত্য আসনত যাক তেওঁলোকে ধৰি ল’লে, আৰু স্তুতিসমূহেৰে তাতেই স্থাপন কৰিলে—যজ্ঞীয় উপাসকসকলে। ইষ্ট যজ্ঞত তেওঁলোকে তেওঁক আগলৈ নেয় আৰু ধৰি ৰাখে; যেন ৰথৰ ঘোঁৰা, দৌৰৰ তাড়নাত টানি-টানি আগবাঢ়ে।
Mantra 4
पुरूणि दस्मो नि रिणाति जम्भैराद्रोचते वन आ विभावा । आदस्य वातो अनु वाति शोचिरस्तुर्न शर्यामसनामनु द्यून् ॥
দস্ম—অদ্ভুতজন—নিজ জঁভাইৰে বহু বস্তু আঁতৰায়; বিস্তৃত দীপ্তিমান হৈ বনমাজত জ্বলে। তাৰ পিছে বায়ু চলে, শিখাত ফুঁ দি-বহি; তীক্ষ্ণ ধনুৰ্ধৰৰ দ্ৰুত গতি যেন, দিনবোৰৰ মাজেৰে অবিৰাম ধাৱমান।
Mantra 5
न यं रिपवो न रिषण्यवो गर्भे सन्तं रेषणा रेषयन्ति । अन्धा अपश्या न दभन्नभिख्या नित्यास ईं प्रेतारो अरक्षन् ॥
গৰ্ভত থাকোঁতে তেওঁক কোনো শত্রু, কোনো আক্রমণকাৰী আঘাত কৰিব নোৱাৰে; আঘাতকাৰীসকলে তেওঁক আঘাত নকৰে। অন্ধ, অপশ্য—দেখা নোপোৱা—সকলে গুপ্ত দৃষ্টিৰে জয় নাপায়; নিত্য প্ৰহৰীসকলে তেওঁৰ আগবঢ়া গতি সুৰক্ষিত ৰাখিলে।
Frequently Asked Questions
Mātariśvan is the figure who “brings out” and establishes Agni—often understood as the divine bringer of fire to human ritual life, recalling the churning/ignition of fire.
It means Agni functions as the chief priest and messenger for every deity: through him, offerings and praises are carried to the whole divine world.
It teaches that the sacred fire, even when hidden or just being born (before it blazes openly), is protected by cosmic guardians; hostile forces cannot obstruct a properly established rite.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.