Sukta 159
Sukta 1.159
Traditionally: Dīrghatamas (for RV 1.159) or a related Āṅgirasa line; verify in an Anukramaṇī for exact attribution.
Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)
Triṣṭubh (typical for such praise verses; verify)
এই পাঁচ-পদীয়া সূক্তত দ্যাৱা–পৃথিৱী (আকাশ আৰু পৃথিৱী)ক মহান, সত্য-বর্ধক পিতৃ-মাতৃ ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিসকলে ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম) ধৰি ৰাখে আৰু সভাত যজ্ঞীয় দৃষ্টিক কাৰ্যকৰী কৰে। ইয়াত তেওঁলোকৰ জননী-শক্তিৰ স্মৰণ কৰা হৈছে—দুয়ো মাতৃৰ পৰা স্থিতি আৰু গতি স্থাপন কৰা শক্তিসমূহ উদ্ভৱ হয়। শেষত, সবিতাৰ দেৱীয় প্ৰেৰণা-সংযুক্ত, স্পষ্ট-নির্দেশিত সমৃদ্ধি (ৰয়ি)ৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Mantras
Mantra 1
प्र द्यावा यज्ञैः पृथिवी ऋतावृधा मही स्तुषे विदथेषु प्रचेतसा । देवेभिर्ये देवपुत्रे सुदंससेत्था धिया वार्याणि प्रभूषतः ॥
যজ্ঞ-অর্ঘ্যৰে আমি দ্যৌ আৰু পৃথিৱীক আগবঢ়াই স্তুতি কৰোঁ—ঋত-বৃদ্ধা সেই মহতী দুয়ো; বিদথসমূহত প্ৰচেতসা, বিস্তৃত জাগ্ৰত বুদ্ধিৰে তেওঁলোকক গাইঁ। দেৱসমূহৰ মাজত দেৱপুত্ৰ/দেৱদুহিতা সদৃশ, সুদংস, তেওঁলোক ধিয়াৰে বাঞ্ছিত বৰসমূহ শোভিত কৰি প্ৰকাশ কৰে।
Mantra 2
उत मन्ये पितुरद्रुहो मनो मातुर्महि स्वतवस्तद्धवीमभिः । सुरेतसा पितरा भूम चक्रतुरुरु प्रजाया अमृतं वरीमभिः ॥
আৰু মই পিতাৰ মনক বুজোঁ—অদ্ৰুহ, অপ্রবঞ্চক; মাতৃৰ মহৎ স্বতৱ, নিজ-নিয়মকো বুজোঁ; আমাৰ হৱি-অর্ঘ্যৰে সেইটোক আহ্বান কৰোঁ। সু-ৰেতসা সেই দুয়ো আমাৰ পিতামাতা হ’ল; তেওঁলোকৰ পৰিবেষ্টন শক্তিৰে প্ৰজাৰ বাবে অমৃত, বিস্তৃত বিশালতা প্ৰসাৰিত কৰিলে।
Mantra 3
ते सूनवः स्वपसः सुदंससो मही जज्ञुर्मातरा पूर्वचित्तये । स्थातुश्च सत्यं जगतश्च धर्मणि पुत्रस्य पाथः पदमद्वयाविनः ॥
সেই পুত্ৰসকল—স্বপস, সুদংস—দুয়ো মাতৃৰ পৰা মহৎ ৰূপে জন্মিল, পূৰ্বচিৎতি, আদিম জ্ঞানৰ বাবে। তেওঁলোকে স্থিত বস্তুৰ সত্য স্থাপন কৰিলে আৰু চলমান জগতৰ ধৰ্ম স্থিৰ কৰিলে; শিশুৰ বাবে পথ মুকলি কৰিলে—অদ্বয়দৰ্শী পুত্ৰৰ পদচিহ্ন, একত্বৰ পদ।
Mantra 4
ते मायिनो ममिरे सुप्रचेतसो जामी सयोनी मिथुना समोकसा । नव्यंनव्यं तन्तुमा तन्वते दिवि समुद्रे अन्तः कवयः सुदीतयः ॥
সেই দুজন মায়াবলৰ অধিপতি, সুপ্ৰচেতা—উজ্জ্বল চেতনাৰে মাপি-বিভাজন কৰিলে; জামী, একে গৰ্ভৰ, যুগল একতা, একে গৃহত সহবাসী। নিত্য নৱ নৱকৈ সিহঁতে তন্তু (তন্তুম্) প্ৰসাৰিত কৰে—দ্যুলোকত আৰু সমুদ্ৰৰ অন্তঃগভীৰত; সুদীপ্ত কবিসকল উজ্জ্বলকৈ জ্বলি উঠি লোকসমূহ বুনি তোলে।
Mantra 5
तद्राधो अद्य सवितुर्वरेण्यं वयं देवस्य प्रसवे मनामहे । अस्मभ्यं द्यावापृथिवी सुचेतुना रयिं धत्तं वसुमन्तं शतग्विनम् ॥
আজি সৱিতুৰ সেই বৰেণ্য ৰাধঃ (অনুগ্ৰহ-সমৃদ্ধি) আমি দেৱৰ প্ৰসৱত মনত ধাৰণ কৰোঁ। আমাৰ বাবে, হে দ্যাৱা-পৃথিৱী, সুচেতুনাৰে ৰয়ি স্থাপন কৰা—বসুমন্ত, শতগ্বিন (শতগুণে বৃদ্ধি পোৱা) ধন।
Frequently Asked Questions
They are Heaven and Earth personified as a divine pair—the two great supporters of the world—praised for wisdom, vastness, and for sustaining cosmic order (ṛta).
That Heaven and Earth uphold the truth and law of the universe, make the sacrifice effective, and can grant prosperity and protection when invoked with right intention and offerings.
Savitar represents the divine impulsion (prasava) that sets life and ritual in motion; the hymn aligns the request for prosperity with that sacred impetus, asking Heaven and Earth to bestow wealth under clear guidance.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.