Rig Veda Sukta 36
Mandala 1Sukta 3620 Mantras

Sukta 36

Sukta 1.36

Rishi

Kaṇva (Kāṇva lineage; RV 1.36 is Kaṇva-associated)

Devata

Agni

Chandas

Gāyatrī (hymn RV 1.36 is predominantly Gāyatrī)

RV 1.36 কাণ্বসকলৰ অগ্নি-সূক্ত; ইয়াত দিৱ্য অগ্নিক মহাশক্তিশালী, সৰ্বজন-আদৃত পুৰোহিত ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে, যিয়ে মানুহৰ বাক্য আৰু আহুতি দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ বহন কৰে। ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ ওপৰত প্ৰজ্বলিত অগ্নিৰ প্ৰশংসা কৰা হয়, আৰু সূক্তটোৱে নিজেই তেওঁক বলৱান কৰক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। শেষত সুৰক্ষাৰ আবেদন—তেওঁৰ তীব্ৰ শিখাই ৰাক্ষস আৰু সকলো বৈৰী, কুটিল শক্তিক দগ্ধ কৰি আঁতৰাওক।

Mantras

Mantra 1

प्र वो यह्वं पुरूणां विशां देवयतीनाम् । अग्निं सूक्तेभिर्वचोभिरीमहे यं सीमिदन्य ईळते ॥

দেৱক কামনা কৰা বহু জনসমাজৰ বাবে আমি তোমালৈ সেই মহাশক্তিমান অগ্নিক আগবঢ়াইছোঁ; সু-বোনা সূক্ত আৰু বাক্যৰে আমি তেওঁৰ প্ৰতি প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ—যাক আনসকলেও নিশ্চয় আৰাধনা কৰে।

Mantra 2

जनासो अग्निं दधिरे सहोवृधं हविष्मन्तो विधेम ते । स त्वं नो अद्य सुमना इहाविता भवा वाजेषु सन्त्य ॥

মানুহে হৱিষ্যসহ অগ্নিক স্থাপন কৰিছে—সহোবৃধ (শক্তি-বৃদ্ধিকারী); তোমাক আমি বিধি-অনুষ্ঠানে পূজা কৰোঁ। সেয়ে, হে অগ্নি, আজি তুমি সু-মনা হৈ ইয়াত আমাৰ সহায়ক হোৱা, জয়যোগ্য বীৰ্য-সমৃদ্ধিত।

Mantra 3

प्र त्वा दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम् । महस्ते सतो वि चरन्त्यर्चयो दिवि स्पृशन्ति भानवः ॥

আমি তোমাক আগবঢ়াই দূত ৰূপে বাছি লওঁ—হোতা, বিশ্ববেদস। তোমাৰ সত্তা মহৎ; তোমাৰ অর্চি চাৰিওফালে বিচৰণ কৰে, তোমাৰ ভানৱ দ্যুলোক স্পৰ্শ কৰে।

Mantra 4

देवासस्त्वा वरुणो मित्रो अर्यमा सं दूतं प्रत्नमिन्धते । विश्वं सो अग्ने जयति त्वया धनं यस्ते ददाश मर्त्यः ॥

দেৱাসকল—বৰুণ, মিত্ৰ, অৰ্যমান—তোমাক একেলগে প্ৰাচীন দূত ৰূপে জ্বলাই তোলে। হে অগ্নি, তোমাৰ সহায়ত যি মৰ্ত্য তোমাক দান কৰে, সি সম্পূৰ্ণ ধন জয় কৰে।

Mantra 5

मन्द्रो होता गृहपतिरग्ने दूतो विशामसि । त्वे विश्वा संगतानि व्रता ध्रुवा यानि देवा अकृण्वत ॥

আনন্দময়-শক্তিমান হোতা, গৃহপতি—হে অগ্নি, তুমি জনসমূহৰ দূত। দেৱতাসকলে যি ধ্ৰুৱ বিধান স্থাপন কৰিছে, সেই সকলো দৃঢ় ব্ৰত তোমাতেই একত্ৰিত।

Mantra 6

त्वे इदग्ने सुभगे यविष्ठ्य विश्वमा हूयते हविः । स त्वं नो अद्य सुमना उतापरं यक्षि देवान्त्सुवीर्या ॥

হে অগ্নি, শুভাগে, দেববংশৰ যৱিষ্ঠ্য—তোমাতেই সঁচাকৈ সমগ্ৰ হৱি আহ্বান কৰা হয়। সেয়ে আজি আমাৰ প্ৰতি সু-মনা হওঁক; আৰু অধিকতর সু-বীৰ্য্য দান কৰি আমাৰ বাবে দেৱতাসকলক যজ্ঞত আহুতি দিয়া।

Mantra 7

तं घेमित्था नमस्विन उप स्वराजमासते । होत्राभिरग्निं मनुषः समिन्धते तितिर्वांसो अति स्रिधः ॥

এইদৰে সঁচাকৈ নমস্কাৰী উপাসকসকল স্বৰাজ—স্বয়ং-শাসক—তাঁৰ ওচৰত বহে। হোতৃকাৰ্য্যসমূহে মানুহে অগ্নিক জ্বলাই তোলে, পথ ৰোধ কৰা বাধাসমূহ অতিক্ৰম কৰি।

Mantra 8

घ्नन्तो वृत्रमतरन्रोदसी अप उरु क्षयाय चक्रिरे । भुवत्कण्वे वृषा द्युम्न्याहुतः क्रन्ददश्वो गविष्टिषु ॥

বৃত্ৰ—আৱৰক—ক ঘাত কৰি তেওঁলোকে দুয়ো ৰোদসী পাৰ হৈ গ’ল; বিস্তৃত বাসস্থানৰ বাবে জলসমূহক প্ৰশস্ত কৰিলে। কণ্বৰ বাবে আহুত অগ্নি দ্যুম্ন্য বৃষভ হওঁক; গৱিষ্টিত—ৰশ্মি-গাভীৰ সন্ধানত—হিনহিনাই উঠা অশ্বৰ দৰে ধাৱমান হওঁক।

Mantra 9

सं सीदस्व महाँ असि शोचस्व देववीतमः । वि धूममग्ने अरुषं मियेध्य सृज प्रशस्त दर्शतम् ॥

একেলগে নিজ আসনত বহা; তুমি মহান। দেবসকলৰ বাবে অতি-প্ৰিয় হৈ দীপ্ত হওঁক। হে অগ্নি, যজ্ঞৰ বাবে শুচি, তোমাৰ ৰক্তাভ ধোঁৱা বিস্তাৰ কৰি উলিয়াই দিয়া—দৰ্শনীয় আৰু প্ৰশংসিত—যাতে দেবশক্তিসকল আহে আৰু অন্তৰৰ কৰ্ম সিদ্ধ হয়।

Mantra 10

यं त्वा देवासो मनवे दधुरिह यजिष्ठं हव्यवाहन । यं कण्वो मेध्यातिथिर्धनस्पृतं यं वृषा यमुपस्तुतः ॥

হে অগ্নি, হব্যবাহন, যাক দেবসকলে মনুৰ বাবে ইয়াত স্থাপন কৰিলে—যজ্ঞত অতি-যজিষ্ঠ, অতি-ক্ষমতাশালী। যাক কণ্ব মেধ্যাতিথিয়ে ধন-স্পৃত, ধনৰ বিজয়ী ৰূপে আগত ৰাখিলে; যাক বৃষা, বলৱানজন, উপস্তুত কৰে—সেই জ্বালা আমাৰ কৰ্মত সচেতন নেতা হওঁক।

Mantra 11

यमग्निं मेध्यातिथिः कण्व ईध ऋतादधि । तस्य प्रेषो दीदियुस्तमिमा ऋचस्तमग्निं वर्धयामसि ॥

যি অগ্নিক মেধ্যাতিথি কণ্ব ঋতৰ আধাৰত জ্বলাই তোলে—তাঁৰ প্ৰেৰণা দীপ্ত হৈ উজলি উঠে। এই ঋচাসকলৰ দ্বাৰা আমি সেই অগ্নিক বৃদ্ধি কৰোঁ; আমাৰ ভিতৰত দেৱীয় ইচ্ছাশক্তিক দৃঢ় কৰোঁ।

Mantra 12

रायस्पूर्धि स्वधावोऽस्ति हि तेऽग्ने देवेष्वाप्यम् । त्वं वाजस्य श्रुत्यस्य राजसि स नो मृळ महाँ असि ॥

হে স্বধাৱান অগ্নি, ৰায়স্-পূৰ্ধি—আমাক ঐশ্বৰ্যৰ পূৰ্ণতাৰে পূৰ্ণ কৰ; কিয়নো দেৱসকলৰ মাজত তোমাৰেই অন্তৰঙ্গ আশ্ৰয়-প্ৰৱেশ আছে। তুমি শুনা-যোগ্য আৰু স্বীকৃত হ’বলগীয়া বাজ (বীৰ্য/বিজয়)-ৰ ওপৰত ৰাজত্ব কৰ; সেয়ে আমাৰ প্ৰতি কৃপালু হওঁক—তুমি মহৎ।

Mantra 13

ऊर्ध्व ऊ षु ण ऊतये तिष्ठा देवो न सविता । ऊर्ध्वो वाजस्य सनिता यदञ्जिभिर्वाघद्भिर्विह्वयामहे ॥

আমাৰ সহায়ৰ বাবে ঊৰ্ধ্ব হৈ থিয় হওঁক, দেৱ সৱিতা যেন উত্থাপনকাৰী; ঊৰ্ধ্ব হৈ থিয় হওঁক বাজৰ দাতা—যেতিয়াই আমি উদ্যমী হাত আৰু স্তোত্ৰ-গীতেৰে তোমাক আহ্বান কৰোঁ।

Mantra 14

ऊर्ध्वो नः पाह्यंहसो नि केतुना विश्वं समत्रिणं दह । कृधी न ऊर्ध्वाञ्चरथाय जीवसे विदा देवेषु नो दुवः ॥

ঊৰ্ধ্ব হৈ উঠি, আমাক অংহস্—সংকুচিত অন্যায়ৰ পৰা ৰক্ষা কৰা; তোমাৰ কেতুনা (আলোক-চিহ্ন) দ্বাৰা সকলো বৈৰী আৰু গ্ৰাসকাৰীকে দগ্ধ কৰি দে। জীৱনৰ বাবে আমাৰ গতি-যাত্ৰাক ঊৰ্ধ্বগামী ৰথ-চালনলৈ গঢ়ি দে, আৰু দেৱসকলৰ মাজত আমাৰ দুভঃ—অৰ্পণ-শক্তি—বিজয় কৰি দে।

Mantra 15

पाहि नो अग्ने रक्षसः पाहि धूर्तेरराव्णः । पाहि रीषत उत वा जिघांसतो बृहद्भानो यविष्ठ्य ॥

হে অগ্নি, আমাক ৰক্ষসসকলৰ পৰা ৰক্ষা কৰা; ধূৰ্ত, অরাৱ্ণ—শত্রু-ইচ্ছাৰ পৰা ৰক্ষা কৰা। যি আঘাত কৰে আৰু যি বধ কৰিব খোজে—তেওঁলোকৰ পৰা আমাক ৰক্ষা কৰা, হে বৃহৎ-ভানু, হে যৱিষ্ঠ (সৰ্বদা নবীন) জ্যোতি।

Mantra 16

घनेव विष्वग्वि जह्यराव्णस्तपुर्जम्भ यो अस्मध्रुक् । यो मर्त्यः शिशीते अत्यक्तुभिर्मा नः स रिपुरीशत ॥

ঘনাৰ দৰে আঘাতকাৰী গদাৰ ন্যায়, হে তপুৰ্জম্ভ (দগ্ধ-চোয়াল), চাৰিওফালে অরাৱ্ণ—শত্রুক বিধ্বস্ত কৰা। যি আমাক দ্ৰোহ কৰে, আৰু যি মর্ত্য ৰাতিবোৰত সীমা অতিক্ৰম কৰি নিজকে তীক্ষ্ণ কৰে—সেই ৰিপুৱে যেন আমাক অধীন নকৰে।

Mantra 17

अग्निर्वव्ने सुवीर्यमग्निः कण्वाय सौभगम् । अग्निः प्रावन्मित्रोत मेध्यातिथिमग्निः साता उपस्तुतम् ॥

অগ্নিয়ে সু-বীৰ্য (বীৰ-শক্তিৰ পূৰ্ণতা) জয় কৰিছে; অগ্নিয়ে কণ্বাৰ বাবে সৌভাগ্য লাভ কৰিছে। অগ্নিয়ে মিত্ৰ আৰু মেধ্যাতিথিক পালন-পোষণ কৰিছে; লাভ-সাধনত অগ্নিয়ে প্ৰশংসিতজনক (উপস্তুতক) স্থিৰভাৱে ধৰি ৰাখিছে।

Mantra 18

अग्निना तुर्वशं यदुं परावत उग्रादेवं हवामहे । अग्निर्नयन्नववास्त्वं बृहद्रथं तुर्वीतिं दस्यवे सहः ॥

অগ্নিৰ দ্বাৰা আমি দূৰ পৰাৱতত থকা তুৰ্বশ আৰু যদুক আহ্বান কৰোঁ—উগ্ৰ দেৱশক্তিসম্পন্নজনক। অগ্নিয়ে আগবঢ়াই নৱৱাস্ত্ব, বৃহদ্ৰথ আৰু তুৰ্বীতিক আনিলে—দস্যু, অন্ধ বৈৰীৰ বিৰুদ্ধে বলস্বৰূপ সহায়।

Mantra 19

नि त्वामग्ने मनुर्दधे ज्योतिर्जनाय शश्वते । दीदेथ कण्व ऋतजात उक्षितो यं नमस्यन्ति कृष्टयः ॥

হে অগ্নি, মনুৱে তোমাক চিৰকাল জনসমাজৰ বাবে জ্যোতি ৰূপে স্থাপন কৰিলে। হে কণ্ব, ঋতজাত, বলৱান—তুমি দীপ্ত হৈ জ্বলি উঠা; যাক মানৱ কৃষ্টিসকলে নমস্য কৰি বন্দনা কৰে।

Mantra 20

त्वेषासो अग्नेरमवन्तो अर्चयो भीमासो न प्रतीतये । रक्षस्विनः सदमिद्यातुमावतो विश्वं समत्रिणं दह ॥

হে অগ্নি, তোমাৰ তীক্ষ্ণ, বলভৰা অর্চিসমূহ উঠি জ্বলি উঠে—প্ৰতিবাধকসকলৰ বাবে ভয়ংকৰ। ৰাক্ষস-শক্তি, যাতুমাৱত (যাদুকৰ-দূষক) আৰু সমগ্ৰ গ্ৰাসক অন্ধকাৰ—সকলোকে সম্পূৰ্ণ দগ্ধ কৰা।

Frequently Asked Questions

It praises Agni as the divine Fire who carries our prayers, is kindled on Ṛta (cosmic order), and protects by burning away hostile and deceptive forces.

In Vedic thought, mantra and praise are not just description—they are an offering. Recitation ‘feeds’ Agni, intensifying the ritual fire and the inner fire of will and clarity.

It can be recited at the lighting of the sacred fire or during daily fire worship, especially when seeking purification, steadiness in Ṛta, and protection from negativity or obstruction.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App