
Sukta 1.182
Agastya Māna (traditional for this Aśvin cluster; confirm via Anukramaṇī for RV 1.182)
Aśvinau
Triṣṭubh
এই অশ্বিন সূক্তত যমল দিৱ্য চিকিৎসক অশ্বিনদ্বয়ক তেওঁলোকৰ দ্ৰুত ৰথত শীঘ্ৰ আহিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে—প্ৰেৰিত চিন্তাক সজীৱ কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ পবিত্ৰ, দীপ্তিময় সহায়ত “সুকৃত” (সঠিক-কৰোৱা/শুভ কৰ্ম) দান কৰিবলৈ। সূক্তটিয়ে তেওঁলোকৰ প্ৰসিদ্ধ উদ্ধাৰ-কাহিনীবোৰ স্মৰণ কৰে—বিশেষকৈ বিপদসংকুল পানীৰ মাজেদি তুগ্ৰ্যৰ পুত্ৰক ৰক্ষা কৰা ঘটনাটো—আৰু সেই স্মৃত সহায়ক বৰ্তমানৰ অনুৰোধলৈ ৰূপান্তৰ কৰে: পোষণ, দুঃখ-দুৰ্দশাৰ ওপৰত বিজয়, আৰু সোম-সত্ৰত স্থায়ী দান।
Mantra 1
अभूदिदं वयुनमो षु भूषता रथो वृषण्वान्मदता मनीषिणः । धियंजिन्वा धिष्ण्या विश्पलावसू दिवो नपाता सुकृते शुचिव्रता ॥
এই সুবিন্যস্ত বোধ (বয়ুন) উদ্ভৱ হৈছে; এতিয়া তাক অলংকৃত কৰা—হে মনীষিণ (জ্ঞানী) জন, তোমালোকৰ বলৱান ৰথ আনন্দিত হওক। ধী (চিন্তা)ক তীব্ৰ কৰি, হে ধিষ্ণ্য (উজ্জ্বল আসনৰ শক্তি)গণ, হে বিশ্পলাবসু (দূৰ-বিস্তৃত ধনসম্পদধাৰী)গণ, হে দিৱো নপাতা (দ্যৌৰ সন্তান)গণ—শুচিব্ৰত, সুকৃত (সৎকৰ্ম)ৰ বাবে আগমন কৰা।
Mantra 2
इन्द्रतमा हि धिष्ण्या मरुत्तमा दस्रा दंसिष्ठा रथ्या रथीतमा । पूर्णं रथं वहेथे मध्व आचितं तेन दाश्वांसमुप याथो अश्विना ॥
ইন্দ্ৰ-সম শক্তিত সৰ্বাধিক, মৰুত-সম প্ৰেৰণা-শক্তিত সৰ্বাধিক, হে দীপ্তিমান দুজন; আশ্চৰ্য-কর্মকাৰী, কৰ্মত সৰ্বাধিক নিপুণ, ৰথ-বিদ্যাত শ্ৰেষ্ঠ আৰু ৰথ-অধিপতিত সৰ্বোত্তম—হে অশ্বিনৌ, তোমালোকে মধুৰস-আনন্দেৰে আচিত পূৰ্ণ ৰথ বহন কৰাঁ। সেই ৰথেৰে দানশীল দাশ্বান্সৰ ওচৰলৈ আহাঁ, হে অশ্বিনৌ।
Mantra 3
किमत्र दस्रा कृणुथः किमासाथे जनो यः कश्चिदहविर्महीयते । अति क्रमिष्टं जुरतं पणेरसुं ज्योतिर्विप्राय कृणुतं वचस्यवे ॥
হে দস্ৰা (আশ্চৰ্য-কর্মকাৰী) অশ্বিনৌ, ইয়াত তোমালোকে কি কৰিবা? কি লাভ কৰিবা, যেতিয়া কোনো মানুহ হৱিৰ (অৰ্পণ) নকৰাকৈ মহিমা বিচাৰে? অন্ধকাৰ-ব্যৱসায়ী পণিৰ প্ৰাণশ্বাস অতিক্ৰম কৰি ক্ষয় কৰাঁ; ঋষি-বিপ্ৰৰ বাবে, সত্য-বচন ক’বলৈ ইচ্ছুকজনৰ বাবে, জ্যোতি (আলোক) সৃষ্টি কৰাঁ।
Mantra 4
जम्भयतमभितो रायतः शुनो हतं मृधो विदथुस्तान्यश्विना । वाचंवाचं जरितू रत्निनीं कृतमुभा शंसं नासत्यावतं मम ॥
হে অশ্বিনৌ, আমাৰ ওপৰত দৌৰি অহা বৈৰী শক্তিসমূহক চাৰিওফালে ঠেলি পিছুৱাই চেপি চুৰমাৰ কৰাঁ; বিবাদৰ কুকুৰটোক আঘাত কৰি নিধন কৰাঁ—এইবোৰ তোমালোকৰ পৰিচিত কীৰ্তি। গায়কৰ প্ৰতিটো বাক্যক ৰত্ন-বাহক কৰি দিয়া; হে নাসত্যদ্বয়, মোৰ উভয় শংসা (স্তৱ) আৰু সত্য-প্ৰতিষ্ঠা (দৃঢ় স্বীকৃতি) পোষণ কৰাঁ।
Mantra 5
युवमेतं चक्रथुः सिन्धुषु प्लवमात्मन्वन्तं पक्षिणं तौग्र्याय कम् । येन देवत्रा मनसा निरूहथुः सुपप्तनी पेतथुः क्षोदसो महः ॥
হে অশ্বিনদ্বয়, তোমালোকেই তৌগ্র্যৰ পুত্ৰৰ বাবে নদীসমূহৰ মাজত আত্মবলে স্থিত এক ‘প্লৱ’—পাখিযুক্ত বাহক—নিৰ্মাণ কৰিলে। যাৰ দ্বাৰা দেবমুখী মন লৈ তোমালোকেই তাক উদ্ধাৰ কৰি ওপৰলৈ তুলিলে; সুপক্ষী হৈ তাক মহা-ক্ষোদসৰ (প্ৰবল উথল-পাথল) পাৰলৈ পাৰ কৰালে।
Mantra 6
अवविद्धं तौग्र्यमप्स्वन्तरनारम्भणे तमसि प्रविद्धम् । चतस्रो नावो जठलस्य जुष्टा उदश्विभ्यामिषिताः पारयन्ति ॥
জলৰ ভিতৰত তৌগ্র্যক তললৈ পেলাই দিয়া হৈছিল—আধাৰ নথকা অন্ধকাৰত ডুবি গৈছিল। জঠলাৰ প্ৰিয় চাৰিখন নাও, অশ্বিনদ্বয়ৰ প্ৰেৰণা-চালিত হৈ, তাক পাৰ কৰাই নিয়ে।
Mantra 7
कः स्विद्वृक्षो निःष्ठितो मध्ये अर्णसो यं तौग्र्यो नाधितः पर्यषस्वजत् । पर्णा मृगस्य पतरोरिवारभ उदश्विना ऊहथुः श्रोमताय कम् ॥
বন্যাৰ মাজত থিয় হৈ থকা সেই গছটো কোনটো আছিল, যাক দুখীয়া তৌগ্র্যই আঁকোৱালি ধৰিছিল? যেন উৰা মৃগ-পক্ষীৰ দুটা পাখি আঁকোৱালি ধৰে, তেনেকৈ, হে অশ্বিনদ্বয়, তোমালোকেই তাক উদ্ধাৰৰ বাবে ওপৰলৈ তুলি বাহিৰলৈ বহন কৰিলে।
Mantra 8
तद्वां नरा नासत्यावनु ष्याद्यद्वां मानास उचथमवोचन् । अस्मादद्य सदसः सोम्यादा विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥
হে নৰা, হে নাসত্যদ্বয়, তোমালোকৰ বাবে সেই কথাই সত্য হওক—যি তোমালোকৰ দ্বিবিধ সহায়ৰ বিষয়ে জ্ঞানীসকলে উচ্চাৰণ কৰিছে। আজি এই সোম্য আসন (সদস)ৰ পৰা আমি কাম্য পোষণ আৰু বিজয়ী অতিক্ৰম লাভ কৰোঁ—দীৰ্ঘস্থায়ী দানসহ।
The Aśvins (Nāsatyā) are twin Vedic deities known as swift riders and divine physicians. In this hymn they are praised as rescuers who quickly bring help, health, and safe passage.
It recalls how the Aśvins saved Tugrya’s son by providing a special conveyance—described as a ‘floater’ and ‘winged bearer’—to cross dangerous waters and escape overwhelming peril.
It asks that the Aśvins’ famed help become real “today” in the ritual: nourishment (iṣ), overcoming of hardship (vṛjana), and gifts that endure (jīradānu) from the Soma-seat.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.