
Sukta 1.50
Kaṇva (Kāṇva lineage; hymn RV 1.50 traditionally ascribed to Kaṇvas)
Sūrya (Sun)
Gāyatrī (probable for RV 1.50.1–4; verse-level metrical confirmation recommended)
RV 1.50 সূৰ্যক জাতবেদস্ ৰূপে উজ্জ্বল স্তৱ—সৰ্বজ্ঞ, সৰ্বপ্ৰকাশক শক্তি, যাঁৰ ৰশ্মিয়ে সকলো জীৱৰ বাবে তেওঁক দৃষ্টিগোচৰ কৰে। এই সূক্তত তেওঁৰ দৈনিক উদয় আৰু দ্যুলোক আৰু অন্তৰীক্ষত বিস্তৃত গতি-পথ অনুসৰণ কৰা হৈছে; তেওঁক সময়ৰ মাপক, জন্মসমূহৰ সাক্ষী, আৰু চেতনাৰ জাগৰণকাৰী হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। শেষত আছে এক ৰক্ষাৰ প্ৰাৰ্থনা: আদিত্য সম্পূৰ্ণ বলৰে উদিত হ’লে, তেওঁ বৈৰী শক্তিসমূহক দমন কৰক আৰু উপাসকক ঘৃণাকাৰীৰ ক্ষমতাৰ পৰা ৰক্ষা কৰক।
Mantra 1
उदु त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः । दृशे विश्वाय सूर्यम् ॥
উদিত হৈ সেই জাতবেদস্—সৰ্বত্ৰ জন্ম-জ্ঞানী—দেৱ সূৰ্যক কেতৱঃ, দীপ্ত কিৰণসমূহে, ওপৰলৈ বহন কৰে; সকলোৰে দৰ্শনৰ বাবে সূৰ্যক প্ৰকাশ কৰে।
Mantra 2
अप त्ये तायवो यथा नक्षत्रा यन्त्यक्तुभिः । सूराय विश्वचक्षसे ॥
যেনেকৈ নক্ষত্ৰসমূহ ৰাত্ৰিৰ সৈতে আঁতৰি যায়, তেনেকৈ অন্ধ তায়ৱঃ—অন্ধকাৰৰ লুটেৰাসকল—পলাই যায়, বিশ্বচক্ষু সূৰ্যৰ সন্মুখত; সত্য-আলোক আহিলে অজ্ঞানতা সৰি যায়।
Mantra 3
अदृश्रमस्य केतवो वि रश्मयो जनाँ अनु । भ्राजन्तो अग्नयो यथा ॥
তোমাৰ কেতৱ—চিহ্ন-জ্যোতি—প্ৰকাশিত হ’ল; তোমাৰ ৰশ্মিসমূহ জনসমূহৰ পিছে পিছে বিস্তাৰিত হয়, অগ্নিসদৃশ দীপ্তিমান। এইদৰে সূৰ্যৰ সত্য-শক্তি মানৱ-জীৱনৰ সকলো গতি-প্ৰবাহত প্ৰৱেশ কৰে।
Mantra 4
तरणिर्विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृदसि सूर्य । विश्वमा भासि रोचनम् ॥
হে সূৰ্য, তুমি বিশ্বদৰ্শিত তৰণি—সৰ্বে দেখা পাৰা অতিক্ৰমণকাৰী; তুমি জ্যোতি-কৰ্তা। তুমি সমগ্ৰ ৰোচন—উজ্জ্বল জগত—আলোকিত কৰিছা; সত্য-জ্যোতিয়ে আমাৰ চেতনাৰ সমগ্ৰ ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলক।
Mantra 5
प्रत्यङ्देवानां विशः प्रत्यङ्ङुदेषि मानुषान् । प्रत्यङ्विश्वं स्वर्दृशे ॥
দেৱসমূহৰ বিশ—সমাবেশ—ৰ ফালে মুখ কৰি, আৰু মানৱৰ ফালে মুখ কৰি, তুমি উদয় হওঁ। সমগ্ৰ বিশ্বৰ ফালে মুখ কৰি, তুমি স্বৰ—পৰম জ্যোতি—ক অন্তৰদৃষ্টিত দৃশ্য কৰাই দিয়া।
Mantra 6
येना पावक चक्षसा भुरण्यन्तं जनाँ अनु । त्वं वरुण पश्यसि ॥
যি পৱিত্ৰ, শোধক দৃষ্টিয়ে তুমি চলমান জনসমূহৰ পিছে পিছে অনুসৰণ কৰোঁৱা, সেই দৃষ্টিৰ দ্বাৰাই হে বৰুণ, তুমি সকলো আৱৰণ ভেদি সকলোকে দেখিছা।
Mantra 7
वि द्यामेषि रजस्पृथ्वहा मिमानो अक्तुभिः । पश्यञ्जन्मानि सूर्य ॥
তুমি আকাশ আৰু মধ্যলোক জুৰি বিস্তৃতভাৱে গতি কৰিছা, ৰাতি-দিনেৰে দিনবোৰ মাপি দিছা; হে সূৰ্য, জন্মসমূহ চাওঁতে চাওঁতে তুমি জ্ঞানলৈ জাগ্ৰত কৰিছা।
Mantra 8
सप्त त्वा हरितो रथे वहन्ति देव सूर्य । शोचिष्केशं विचक्षण ॥
সাত হৰিত শক্তিয়ে তোমাক ৰথত বহন কৰে, হে দেৱ সূৰ্য—জ্যোতিময় কেশধাৰী, সৰ্বদৰ্শী; সিহঁতে আলোকদাতাক আমাৰ দৃষ্টিলৈ আনে।
Mantra 9
अयुक्त सप्त शुन्ध्युवः सूरो रथस्य नप्त्यः । ताभिर्याति स्वयुक्तिभिः ॥
সূৰ্যই সাতটা শোধনকাৰী শক্তিক যুঁজিলে—ৰথৰ সূক্ষ্ম সন্তানসম; সেই স্বয়ং-যুজিত শক্তিসমূহেৰে তেওঁ যাত্ৰা কৰে।
Mantra 10
उद्वयं तमसस्परि ज्योतिष्पश्यन्त उत्तरम् । देवं देवत्रा सूर्यमगन्म ज्योतिरुत्तमम् ॥
আমি অন্ধকাৰৰ ওপৰলৈ উঠিলোঁ, উচ্চতৰ জ্যোতি দেখিলোঁ। দেৱলৈ, দেৱলোকলৈ, সূৰ্যলৈ আমি আহিলোঁ—সৰ্বোত্তম জ্যোতিৰ দিশে।
Mantra 11
उद्यन्नद्य मित्रमह आरोहन्नुत्तरां दिवम् । हृद्रोगं मम सूर्य हरिमाणं च नाशय ॥
আজি উদিত হৈ, হে মিত্ৰ-শক্তিমান, উচ্চতৰ স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰোঁ। হে সূৰ্য, মোৰ হৃদৰোগ আৰু জীৱনত লেগি থকা হৰিমাণ (হলদীয়া ছাঁ) নাশ কৰা।
Mantra 12
शुकेषु मे हरिमाणं रोपणाकासु दध्मसि । अथो हारिद्रवेषु मे हरिमाणं नि दध्मसि ॥
শুক্ৰবৰ্ণসকলৰ মাজত তুমি মোৰ হৰিমাণ (হলদীয়া দাগ/ৰোগ) স্থাপন কৰিছা; ঔষধি-লতাতো তুমি তাক থৈ দিছা। পুনৰ মোৰ হাৰিদ্ৰবৰ্ণ সত্তাসকলৰ মাজতো তুমি মোৰ হৰিমাণ নিধান কৰিছা—এনেদৰে দোষ-দাগ দেহ-ইন্দ্ৰিয়ৰ পৰা আঁতৰি যায়।
Mantra 13
उदगादयमादित्यो विश्वेन सहसा सह । द्विषन्तं मह्यं रन्धयन्मो अहं द्विषते रधम् ॥
উদিত হ’ল এই আদিত্য, সমগ্ৰ সহস্ৰ শক্তি একেলগে লৈ। মোৰ বাবে বৈৰীজনক দমন কৰক; মই যেন ঘৃণাকাৰীৰ অধীন নোহওঁ।
It is a hymn praising Sūrya (the Sun) as the universal light who becomes visible through his rays, orders time by day and night, witnesses all life, and grants protection.
Jātavedas means “the knower of all that is born.” The hymn treats sunlight as a power that reveals everything and ‘knows’ all beings by making them manifest to sight and awareness.
It is best recited at dawn or sunrise. The recitation supports clarity of mind and vision, strengthens inner resolve, and is used as a prayer for safety and the overcoming of hostile influences.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.