Sukta 42
Sukta 1.42
Pūṣan
এই সূক্তটো পূষণলৈ উদ্দেশ্য কৰা এক যাত্ৰা-প্ৰাৰ্থনা। উপাসকে অনুৰোধ কৰে যে পূষণ পথত আগতে গৈ দুঃখ-কষ্ট আৰু বিপদ আঁতৰাওক, আৰু ইচ্ছিত গন্তব্যলৈ নিৰাপদে পথ দেখুৱাই লৈ যাওক। পূষণৰ অভিভাৱকত্বত ন্যায়সঙ্গতভাৱে অৰ্জিত আৰু ন্যায়সঙ্গতভাৱে উপভোগ্য, সু-অৰ্জিত সমৃদ্ধিও বিচৰা হৈছে। শেষত বিবাদ নহয়, শান্তিময় স্তুতিত উপসংহাৰ কৰি, স্থায়ী ধন-সম্পদৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।
Mantras
Mantra 1
सं पूषन्नध्वनस्तिर व्यंहो विमुचो नपात् । सक्ष्वा देव प्र णस्पुरः ॥
হে পূষণ, আমাৰ বাবে পথত বিস্তাৰ কৰি দিয়া; হে বিমোচনৰ নপাৎ, দুঃখ-ব্যথা আঁতৰাই মুকলি কৰা। হে দেৱ, আগত গৈ আমাৰ সহচৰ-নেতা হৈ থাক।
Mantra 2
यो नः पूषन्नघो वृको दुःशेव आदिदेशति । अप स्म तं पथो जहि ॥
হে পূষণ, যি অঘকাৰী বাঘে আমাক দুৰ্গতি-দিশে দেখুৱায়, তাক আমাৰ বাবে পথৰ পৰা আঁতৰাই আঘাত কৰি নাশ কৰা।
Mantra 3
अप त्यं परिपन्थिनं मुषीवाणं हुरश्चितम् । दूरमधि स्रुतेरज ॥
পথ ঘেৰি বাধা দিয়া থকা সেই পৰিপন্থীজনক, লাভ-হৰণকাৰী চোৰক, অন্ধ-চিত্ত বিঘ্নকাৰীক—আমাৰ পদচিহ্নৰ বহু দূৰলৈ, সঠিক গতিৰ স্ৰোতৰো ওপাৰে, দূৰলৈ খেদাই দিয়া।
Mantra 4
त्वं तस्य द्वयाविनोऽघशंसस्य कस्य चित् । पदाभि तिष्ठ तपुषिम् ॥
তুমি—সেই দ্বিচাৰী, যি-ই হওক, অঘশংস (অমঙ্গল-বক্তা) জনৰ ওপৰত—নিজ পদক্ষেপে থিয় হৈ থাক; তাৰ তপুষি (দাহশক্তি) পদে পদে দমন কৰি নিস্তেজ কৰ।
Mantra 5
आ तत्ते दस्र मन्तुमः पूषन्नवो वृणीमहे । येन पितॄनचोदयः ॥
হে দস্ৰ পূষণ, তোমাৰ সেই ৰক্ষাকাৰী সহায়, সেই মন্তু (প্ৰেৰিত বুদ্ধি/পথ-দিশা) আমি বাছি লওঁ; যাৰ দ্বাৰা তুমি পিতৃসকলক চলাই তুলিছিলা—সত্য পথত আগুৱাই দিছিলা।
Mantra 6
अधा नो विश्वसौभग हिरण्यवाशीमत्तम । धनानि सुषणा कृधि ॥
তেতিয়া, হে বিশ্বসৌভাগ্য-দাতা, হে হিৰণ্যৱাশী (সুৱৰ্ণ-সমৃদ্ধিত সৰ্বাধিক), আমাৰ ধনসমূহ সু-ষণা (সু-লাভিত, সু-ভোগ্য) কৰি দিয়া; আমাৰ ভিতৰত সুখী অধিকাৰ স্থাপন কৰা।
Mantra 7
अति नः सश्चतो नय सुगा नः सुपथा कृणु । पूषन्निह क्रतुं विदः ॥
আমাক আঁকোৰা-জড়াজড়িৰ পৰা পাৰ কৰাই নে; আমাৰ বাবে সুগম গতি দে, আমাৰ বাবে সুপথ গঢ়ি দে। হে পূষণ, ইয়াত আমাৰ ক্ৰতু (সৎ-ইচ্ছা) জানি জাগ্ৰত কৰ।
Mantra 8
अभि सूयवसं नय न नवज्वारो अध्वने । पूषन्निह क्रतुं विदः ॥
আমাক সু-যৱস (উত্তম চাৰাগাহ/পুষ্টি)লৈ নে; পথত কোনো নতুন জ্বৰ যেন নধৰে। হে পূষণ, ইয়াত আমাৰ ক্ৰতু (সৎ-ইচ্ছা) জানি সঠিক কৰ।
Mantra 9
शग्धि पूर्धि प्र यंसि च शिशीहि प्रास्युदरम् । पूषन्निह क्रतुं विदः ॥
আমাক শক্তি দে আৰু পূৰ্ণ কৰ; দান কৰি বৃদ্ধি কৰ; আমাৰ শক্তিসমূহ তীক্ষ্ণ কৰ; আৰু অন্তৰৰ ক্ষুধা তৃপ্ত কৰ। হে পূষণ, ইয়াত আমাৰ ক্ৰতু (সৎ-ইচ্ছা) জানি বিধান কৰ।
Mantra 10
न पूषणं मेथामसि सूक्तैरभि गृणीमसि । वसूनि दस्ममीमहे ॥
আমি পুষণৰ সৈতে বিবাদ নকৰোঁ; সু-গঠিত সূক্তেৰে আমি তেওঁক অভিগীৰণ কৰোঁ। সেই দস্ম (অদ্ভুত) জনাৰ পৰা আমি সত্য ধন-সম্পদ বিচাৰোঁ।
Frequently Asked Questions
Pūṣan is the Vedic deity who guides people on roads and journeys, protects them from harm, and helps them reach their goal safely while granting well-being and prosperity.
Its main purpose is to ask for safe passage—Pūṣan going in front, clearing obstacles and distress—and to request stable, rightly gained wealth and good fortune.
It is traditionally suitable before starting a journey, at dawn, or as part of a simple fire offering or prayer when seeking protection, guidance, and successful outcomes without harm.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.