
Sukta 1.187
A mighty upholder of dharma (likely Indra or a related heroic power; identification requires full hymn context beyond 1.187.1)
Gayatri/Anuṣṭubh uncertain (meter requires syllable verification; short verse suggests non-Trishtubh)
এই সূক্তত সোমক পবিত্ৰ “পানীয়” (পিতু) ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিয়ে দিৱ্য সংকল্প স্থাপন কৰে, দেৱতাসকলক বলৱান কৰে, আৰু বৃত্ৰ/অহি ৰূপে প্ৰতীকিত বাধাৰ ওপৰত বিজয় লাভৰ শক্তি দিয়ে। ইয়াত সোমৰ যজ্ঞীয় পৰিচয় (পিষা, অৰ্পিত, সধমাদত ভাগ-বতৰা) আৰু তেওঁৰ বিশ্বজনীন ভূমিকা একেলগে মিলিছে—ধৰ্ম/ঋতৰ সঠিক ব্যৱস্থা পুনঃস্থাপন কৰি, দেৱতা আৰু উপাসক উভয়ৰ বাবে শক্তি আৰু পোহৰ মুকলি কৰে।
Mantra 1
पितुं नु स्तोषं महो धर्माणं तविषीम् । यस्य त्रितो व्योजसा वृत्रं विपर्वमर्दयत् ॥
এতিয়া মই সেই মহাবলৱানক স্তৱ কৰোঁ—মহাধৰ্মৰ ধাৰক, পৰাক্ৰমৰ তেজস্বী শক্তি; যাৰ বিস্তৃত বলত ত্ৰিতাই বৃত্ৰক গাঁঠে গাঁঠে চুৰমাৰ কৰিছিল।
Mantra 2
स्वादो पितो मधो पितो वयं त्वा ववृमहे । अस्माकमविता भव ॥
হে স্বাদু পীত, হে মধুময় পীত—আমি তোমাকেই বৰি লওঁ, তোমাৰ দিশে আমি ধাৱোঁ। আমাৰ অন্তঃসত্তাৰ অৱিতা আৰু ধাৰক হোৱা।
Mantra 3
उप नः पितवा चर शिवः शिवाभिरूतिभिः । मयोभुरद्विषेण्यः सखा सुशेवो अद्वयाः ॥
হে পীত, আমাৰ ওচৰলৈ আহা; শিৱ হৈ শিৱ সহায়সমূহেৰে চলা। ময়োভূ, অদ্বিষেণ্য, যাত্ৰাৰ সখা—সুশেৱ, অদ্বয়া—নিকটলৈ আহা।
Mantra 4
तव त्ये पितो रसा रजांस्यनु विष्ठिताः । दिवि वाता इव श्रिताः ॥
হে পীত, তোমাৰ সেই ৰসসমূহ অঞ্চলসমূহৰ মাজেৰে বিস্তৃত হৈ আছে; দিৱিত বায়ুৰ দৰে আশ্ৰিত হৈ স্থিত, সৰ্বত্র ব্যাপি ধাৰণ কৰে।
Mantra 5
तव त्ये पितो ददतस्तव स्वादिष्ठ ते पितो । प्र स्वाद्मानो रसानां तुविग्रीवा इवेरते ॥
হে পিতো! দাতা যিসকল, সিহঁত তোমাৰেই; হে অতি-মধুৰ পিতো! তুমিও তোমাৰেই। ৰসসমূহৰ মধুৰতা আগবাঢ়ি উথলি উঠে—বলিষ্ঠ-গ্ৰীৱাযুক্ত জনৰ দৰে, বেগেৰে ঠেলি আগুৱাই যায়।
Mantra 6
त्वे पितो महानां देवानां मनो हितम् । अकारि चारु केतुना तवाहिमवसावधीत् ॥
হে পিতো! তোমাতেই মহৎ দেবতাসকলৰ মন সুস্থিৰভাৱে স্থাপিত। মনোহৰ কেতু-প্ৰভাৰে ই প্ৰকাশিত হয়; তোমাৰ সহায়ত বাধাৰ সৰ্প (অহি) নিপাতিত হয়।
Mantra 7
यददो पितो अजगन्विवस्व पर्वतानाम् । अत्रा चिन्नो मधो पितोऽरं भक्षाय गम्याः ॥
যেতিয়া তাত, হে পিতো, তুমি দীপ্তিমান হৈ পৰ্বতসমূহৰ মাজেদি আগবাঢ়িলা, তেতিয়া ইয়াতো, হে মধুময় পিতো, আমাৰ ভক্ষণ-আত্মসাৎৰ বাবে তুমি সহজে প্ৰাপ্য হওঁ।
Mantra 8
यदपामोषधीनां परिंशमारिशामहे । वातापे पीव इद्भव ॥
যেতিয়া আমি জলৰ আৰু ঔষধিসকলৰ অংশ একেলগে মিহলাই লওঁ, তেতিয়া, হে বায়ুতাপে উষ্ণ হোৱা জন, আমাৰ ভিতৰত নিশ্চয়েই পুষ্ট, সমৃদ্ধ হওক।
Mantra 9
यत्ते सोम गवाशिरो यवाशिरो भजामहे । वातापे पीव इद्भव ॥
যেতিয়া, হে সোম, গৱাশিৰ আৰু যৱাশিৰ—গৰুৰ বল আৰু যৱৰ বল মিহলি কৰা তোমাৰ সেই মিশ্ৰণ আমি ভাগ লওঁ, তেতিয়া, হে বায়ুতাপে উষ্ণ হোৱা জন, নিশ্চয়েই পুষ্ট, সমৃদ্ধ হওক।
Mantra 10
करम्भ ओषधे भव पीवो वृक्क उदारथिः । वातापे पीव इद्भव ॥
হে ঔষধি, কৰম্ভ হৈ উঠা; পুষ্ট হওক, বলবৰ্ধক হওক, বিস্তৃত-আধাৰ দিয়া হওক। হে বায়ুতাপে উষ্ণ হোৱা জন, নিশ্চয়েই পুষ্ট, সমৃদ্ধ হওক।
Mantra 11
तं त्वा वयं पितो वचोभिर्गावो न हव्या सुषूदिम । देवेभ्यस्त्वा सधमादमस्मभ्यं त्वा सधमादम् ॥
হে সোম-পানীয়, তোমাক আমি আমাৰ বচনেৰে পীড়ি জ্বলাই তুলি—যেনে গাইবোৰ হব্যলৈ ধাৱমান হয়। দেৱসকলৰ বাবে তোমাক সধমাদম (সহ-আনন্দৰ আসন)লৈ সাজু কৰোঁ; আমাৰ বাবেও তোমাক সধমাদমলৈ সাজু কৰোঁ।
The hymn primarily addresses Soma, called “pitu” (the Drink). Soma is praised as a power that supports dharma/ṛta and helps defeat obstruction symbolized by Vṛtra or Ahi.
In Vedic thought Soma empowers the gods—especially the heroic force that overcomes blockage. So the Vṛtra/Ahi motif shows Soma’s role in turning sacred offering into victorious strength and release.
Offer and cultivate Soma-like clarity: a purified, luminous energy that steadies the mind, strengthens resolve, and helps remove inner and outer obstacles, concluding in shared well-being (sadhamāda).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.