Sukta 91

Mantra 1

त्वं सोम प्र चिकितो मनीषा त्वं रजिष्ठमनु नेषि पन्थाम् । तव प्रणीती पितरो न इन्दो देवेषु रत्नमभजन्त धीराः ॥

হে সোম, তুমি দীপ্ত মনীষাৰে সচেতন; তুমি আমাক অতি ৰাজস পথত আগবঢ়াই নিয়া। হে ইন্দু, তোমাৰ প্ৰণীতিত আমাৰ পিতৃসকল—ধীৰ ঋষিসকল—দেৱলোকত দেৱানন্দৰ ৰত্ন লাভ কৰিছিল।

Mantra 2

त्वं सोम क्रतुभिः सुक्रतुर्भूस्त्वं दक्षैः सुदक्षो विश्ववेदाः । त्वं वृषा वृषत्वेभिर्महित्वा द्युम्नेभिर्द्युम्न्यभवो नृचक्षाः ॥

হে সোম, ক্রতুবিলাকে লৈ তুমি সু-ক্রতু; দক্ষতাবিলাকে লৈ তুমি সু-দক্ষ, বিশ্ববেদা। তুমি বৃষ—বৃষত্বসমূহে; আৰু মহিমা আৰু দ্যুম্নসমূহে তুমি নৃচক্ষাঃ, মানুহৰ দ্ৰষ্টা হৈ উঠা।

Mantra 3

राज्ञो नु ते वरुणस्य व्रतानि बृहद्गभीरं तव सोम धाम । शुचिष्ट्वमसि प्रियो न मित्रो दक्षाय्यो अर्यमेवासि सोम ॥

ৰাজা বৰুণৰ যেনে ব্ৰতসমূহ, তেনেই তোমাৰ ব্ৰতসমূহ; হে সোম, তোমাৰ ধাম বিস্তৃত আৰু গভীৰ। তুমি অতি শুচি; মিত্ৰৰ দৰে প্ৰিয়; আৰু অর্যমনৰ দৰে দাক্ষায়্য—ঋত-ধৰ্মৰ সঠিক বিবেচনাৰ কৰ্মৰ যোগ্য—হে সোম, তুমি সেই আৰ্য শক্তি।

Mantra 4

या ते धामानि दिवि या पृथिव्यां या पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु । तेभिर्नो विश्वैः सुमना अहेळन्राजन्त्सोम प्रति हव्या गृभाय ॥

হে সোম, ৰাজন্—দ্যুলোকত যি তোমাৰ ধামসমূহ, পৃথিৱীত যি, পৰ্বতসমূহত যি, ঔষধিসমূহত আৰু আপঃ (জলসমূহ)ত যি আছে—সেই সকলো ধামৰ দ্বাৰাই তুমি আমাৰ ওচৰলৈ বিশ্বতঃ সুমনা (উজ্জ্বল সদ্ভাৱ) লৈ, অহেলন (ক্ৰোধবিহীন) হৈ আহা; আৰু আমাৰ হব্যসমূহ গ্ৰহণ কৰা।

Mantra 5

त्वं सोमासि सत्पतिस्त्वं राजोत वृत्रहा । त्वं भद्रो असि क्रतुः ॥

তুমি, হে সোম, সত্যৰ পতি; তুমি ৰাজা, আৰু তুমিয়েই বৃত্ৰহা (আৱৰক-বধক)। তুমি ভদ্ৰ ক্ৰতু (শুভ সংকল্প, কার্যক্ষম বিবেচনাশক্তি)।

Mantra 6

त्वं च सोम नो वशो जीवातुं न मरामहे । प्रियस्तोत्रो वनस्पतिः ॥

আৰু তুমি, হে সোম, আমাৰ বশ (পথপ্ৰদৰ্শক অধিপত্য); জীৱাতু (জীৱনৰ শক্তি)ৰ বাবে আমি মৃত্যুত নপৰোঁ। হে বনস্পতী (বৃদ্ধিমান জীৱনৰ অধিপতি), প্ৰিয়স্তোত্র (স্তোত্ৰ-প্ৰিয়), আমাক ধৰি ৰাখা/উদ্ধাৰ কৰা।

Mantra 7

त्वं सोम महे भगं त्वं यून ऋतायते । दक्षं दधासि जीवसे ॥

হে সোম, তুমিয়েই মহৎ ভাগ্য-সুখৰ মহান অংশ দান কৰা; ঋতক অনুসৰণ কৰা যুৱ অন্বেষকক তুমিয়েই জীৱনৰ নিমিত্ত দক্ষতা আৰু সঠিক বিবেচনাৰ বল স্থাপন কৰাঁ।

Mantra 8

त्वं नः सोम विश्वतो रक्षा राजन्नघायतः । न रिष्येत्त्वावतः सखा ॥

হে সোম, ৰাজন্, অঘ কামনা কৰা শক্তিসমূহৰ পৰা আমাক চাৰিওফালে ৰক্ষা কৰা। তোমাৰ আশ্ৰয়প্ৰাপ্ত সখাই কেতিয়াও অনিষ্ট নাপায়।

Mantra 9

सोम यास्ते मयोभुव ऊतयः सन्ति दाशुषे । ताभिर्नोऽविता भव ॥

হে সোম, দাশুষ (দানকাৰী)ক আনন্দ দিয়া যি যি ময়োভূ উতি তোমাৰ আছে, সেইবোৰে আমাক ৰক্ষা কৰা—আমাৰ অৱিতা হওঁ।

Mantra 10

इमं यज्ञमिदं वचो जुजुषाण उपागहि । सोम त्वं नो वृधे भव ॥

এই যজ্ঞ, এই বচন গ্ৰহণ কৰি ওচৰলৈ আহা। হে সোম, তুমি আমাৰ বৃদ্ধি আৰু ঊৰ্ধ্ব-উন্নতি হওঁ।

Mantra 11

सोम गीर्भिष्ट्वा वयं वर्धयामो वचोविदः । सुमृळीको न आ विश ॥

হে সোম, গীৰ্ভি—প্ৰেৰিত স্তোত্ৰবাণীৰে—আমি, বচন-বিদ, তোমাক বৃদ্ধি কৰোঁ। সুমৃळীক—সুখময় কোমলতা আৰু আৰোগ্য-অনুগ্রহে ভৰা—হৈ আমাৰ ভিতৰলৈ প্ৰৱেশ কৰা।

Mantra 12

गयस्फानो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः । सुमित्रः सोम नो भव ॥

হে সোম, আমাৰ ভিতৰত গয়স্ফান—জীৱনৰ পূৰ্ণতা—প্ৰসাৰিত কৰা; অমীৱহা হৈ ব্যাধি আৰু বিশৃঙ্খলাৰ শক্তিসমূহ নাশ কৰা; বসুবিত হৈ সত্য ধন আমাৰ বাবে উদ্ঘাটন কৰা আৰু পুষ্টিবর্ধন কৰি আমাৰ প্ৰাচুৰ্য বৃদ্ধি কৰা। সুমিত্র হৈ আমাৰ হওঁ।

Mantra 13

सोम रारन्धि नो हृदि गावो न यवसेष्वा । मर्य इव स्व ओक्ये ॥

হে সোম, আমাৰ হৃদয়ত স্থিৰে বসা—যেন গাভীসমূহ নিজৰ চৰণভূমিত আশ্ৰয় লয়। বলবান যুৱক যেন নিজ গৃহত, তেনেই আমাৰ ভিতৰত নিজ আসন গ্ৰহণ কৰা।

Mantra 14

यः सोम सख्ये तव रारणद्देव मर्त्यः । तं दक्षः सचते कविः ॥

হে সোম, যি মৰ্ত্য তোমাৰ সখ্যত আনন্দ পায়, তাক দাক্ষ (দক্ষতা-শক্তি) আৰু কবি (দৰ্শন-প্ৰজ্ঞা) সঙ্গ দিয়ে, সহায় কৰি ধৰে।

Mantra 15

उरुष्या णो अभिशस्तेः सोम नि पाह्यंहसः । सखा सुशेव एधि नः ॥

হে সোম, অভিশস্তিৰ (আঘাতকাৰী শাপৰ) পৰা আমাক উৰুষ্যা—বিস্তাৰ কৰি ৰক্ষা কৰা; অংহসঃ (পাপ-সংকট)ৰ পৰা আমাক নি-পাহি—তললৈ নামাই সুৰক্ষিত ৰাখা। সু-শেৱ সখা হৈ আমাৰ বাবে বৃদ্ধি লাভ কৰা।

Mantra 16

आ प्यायस्व समेतु ते विश्वतः सोम वृष्ण्यम् । भवा वाजस्य संगथे ॥

হে সোম, তুমি বৃদ্ধি লাভ কৰা; তোমাৰ বৃষ্ণ্য—পুৰুষাৰ্থবল—সৰ্বদিশৰ পৰা তোমাৰ ওচৰত একত্ৰ হওক। আমাৰ ভিতৰত তুমি ‘বাজ’—বল-সমৃদ্ধি আৰু বিজয়ী পূৰ্ণতাৰ—সমাগমস্থান হওঁ।

Mantra 17

आ प्यायस्व मदिन्तम सोम विश्वेभिरंशुभिः । भवा नः सुश्रवस्तमः सखा वृधे ॥

হে সোম, মদে পৰিপূৰ্ণতম, তোমাৰ সকলো অংশু—কিৰণ—সহ বৃদ্ধি লাভ কৰা। আমাৰ বৃদ্ধিৰ বাবে তুমি সু-শ্ৰৱসতম—প্ৰেৰিত খ্যাতিত সৰ্বাধিক ধনী—সখা হওঁ।

Mantra 18

सं ते पयांसि समु यन्तु वाजाः सं वृष्ण्यान्यभिमातिषाहः । आप्यायमानो अमृताय सोम दिवि श्रवांस्युत्तमानि धिष्व ॥

তোমাৰ পয়াংসি—পোষক ৰসসমূহ—আৰু বাজা—বল-সমৃদ্ধিৰ শক্তিসমূহ—একত্ৰ হওক; হে অভিমাতিষাহ, তোমাৰ বৃষ্ণ্য শক্তিসমূহ একীভূত হওক। হে সোম, অমৃতত্বলৈ বৃদ্ধি লাভ কৰোঁতে, আমাৰ ভিতৰত চেতনাৰ দিৱিত উত্তমানি শ্রवাংসি—সৰ্বোচ্চ প্ৰেৰিত শ্ৰৱণসমূহ—স্থাপন কৰা।

Mantra 19

या ते धामानि हविषा यजन्ति ता ते विश्वा परिभूरस्तु यज्ञम् । गयस्फानः प्रतरणः सुवीरोऽवीरहा प्र चरा सोम दुर्यान् ॥

যি যি তোমাৰ ধাম আৰু শক্তিৰ আসনসমূহক হৱিষা সহিতে পূজা কৰা হয়, সেই সকলোয়ে আমাৰ যজ্ঞক চাৰিওফালে আৱৰি সম্পূৰ্ণৰূপে অধীন কৰক। হে সোম, জীৱন-বিস্তাৰক, দূৰলৈ পাৰ কৰোৱা ত্ৰাণকৰ, সত্যবীৰ্য দাতা, অবীৰ-নাশক—আমাৰ অন্তৰ-গৃহসমূহৰ মাজেৰে আগবাঢ়া।

Mantra 20

सोमो धेनुं सोमो अर्वन्तमाशुं सोमो वीरं कर्मण्यं ददाति । सादन्यं विदथ्यं सभेयं पितृश्रवणं यो ददाशदस्मै ॥

সোমে পোষণকাৰী গাই দিয়ে, সোমে দ্ৰুত অশ্ব দিয়ে, সোমে কৰ্মযোগ্য় বীৰক দান কৰে। যি সোমলৈ নিজকে অৰ্পণ কৰে, তাক তেওঁ আসনত বহাৰ শক্তি, বিদথ-সভাত যথাযথ বাক্য লাভ, আৰু পিতৃসকলৰ সত্য-শ্ৰৱণ দান কৰে।

Mantra 21

अषाळ्हं युत्सु पृतनासु पप्रिं स्वर्षामप्सां वृजनस्य गोपाम् । भरेषुजां सुक्षितिं सुश्रवसं जयन्तं त्वामनु मदेम सोम ॥

যুদ্ধসমূহত অজেয়, সংঘৰ্ষসমূহ পূৰ্ণ কৰা, দীপ্তিমান লোকসমূহৰ বিজয়ী, জলসমূহ আৰু জনসমষ্টিৰ ৰক্ষক; ভাৰ-বহনসমূহত জয় আনোতা, সু-বাস আৰু সু-শ্ৰৱস দাতা—হে সোম, জয়ী তোমাৰ অনুসৰণ কৰি আমি আনন্দিত হওঁ।

Mantra 22

त्वमिमा ओषधीः सोम विश्वास्त्वमपो अजनयस्त्वं गाः । त्वमा ततन्थोर्वन्तरिक्षं त्वं ज्योतिषा वि तमो ववर्थ ॥

হে সোম, তুমিয়েই এই সকলো ঔষধি-লতা জন্ম দিলা; তুমিয়েই জলসমূহ উৎপন্ন কৰিলা; তুমিয়েই গাভীসমূহ—আলোক-ৰশ্মিসকল—মুক্ত কৰিলা। তুমিয়েই অন্তৰিক্ষ বিস্তাৰিলা, আৰু নিজৰ জ্যোতিষেৰে তমসা দূৰ কৰিলা।

Mantra 23

देवेन नो मनसा देव सोम रायो भागं सहसावन्नभि युध्य । मा त्वा तनदीशिषे वीर्यस्योभयेभ्यः प्र चिकित्सा गविष्टौ ॥

দেৱ-মনৰে, হে দেৱ সোম, আমাৰ বাবে ৰায়ঃ—ঐশ্বৰ্যৰ—ভাগৰ বাবে সাহসৱান হৈ যুদ্ধ কৰা। তোমাৰ বীৰ্যৰ অধিপত্যত কেতিয়াও শৈথিল্য নাহক; গৱিষ্টৌ—গো (ৰশ্মি/আলোক)ৰ সন্ধানত—উভয় দিশৰ পৰা সজাগ হৈ চিন্তা-চেতন থাক।