Sukta 28
Sukta 1.28
Indra (with ritual implements personified in the frame)
এই সূক্তত সোম-পেষণক এক জীৱন্ত, ধ্বনিময় যজ্ঞ-কৰ্ম হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে। পেষণ-পাথৰ, উখল, পাত্ৰ আৰু চালনীক আহ্বান কৰা হয়—সিহঁতে ইন্দ্ৰক জাগ্ৰত কৰে আৰু অৰ্পণক ফলপ্ৰসূ কৰে। ঠোকাঠুকি আৰু পেষণৰ শ্ৰাব্য তালক বিজয়-ঘোষণা ৰূপে পবিত্ৰ কৰি, শেষত সোমক সাৱধানে স্থানান্তৰ আৰু শোধন কৰা হয়, যাতে পৰিষ্কৃত পানীয়খিনি দেবতাৰ বাবে যথাযথভাৱে আগবঢ়াই থোৱা যায়।
Mantras
Mantra 1
यत्र ग्रावा पृथुबुध्न ऊर्ध्वो भवति सोतवे । उलूखलसुतानामवेद्विन्द्र जल्गुलः ॥
য’ত্ৰ প্ৰশস্তা-শিলা (গ্ৰাৱা) বহল-ভিত্তিৰে সোজাকৈ উঠি সোম ৰস নিংহাৰিবলৈ স্থিত হয়, তাত উলূখলত সোম পিষা লোকসকলৰ ধ্বনি-ঘোষা ইন্দ্ৰে জানে—আমাৰ ভিতৰত তেওঁৰ বল জাগ্ৰত কৰে।
Mantra 2
यत्र द्वाविव जघनाधिषवण्या कृता । उलूखलसुतानामवेद्विन्द्र जल्गुलः ॥
য’ত্ৰ দুটা পাট/ফলক জোড়া নিতম্বৰ দৰে সোম-অধিষৱণীৰূপে স্থাপন কৰা হয়, তাত উলূখলত সোম পিষা লোকসকলৰ কুটনি-ঘনঘন ধ্বনি ইন্দ্ৰে জানে—জয়ী শক্তিক আহ্বান কৰে।
Mantra 3
यत्र नार्यपच्यवमुपच्यवं च शिक्षते । उलूखलसुतानामवेद्विन्द्र जल्गुलः ॥
য’ত্ৰ নাৰী কুটনিৰ তললৈ নামা আৰু ওপৰলৈ উঠা গতি শিকে, তাত উলূখলত সোম পিষা লোকসকলৰ ধ্বনি-ঘোষা ইন্দ্ৰে জানে—কৌশলক শক্তিত উদ্ভাসিত কৰে।
Mantra 4
यत्र मन्थां विबध्नते रश्मीन्यमितवा इव । उलूखलसुतानामवेद्विन्द्र जल्गुलः ॥
য’ত্ৰ মথনী-দণ্ড বাঁধে, আৰু ৰশ্মিসমূহক যেন যোক্ত অশ্ব নিয়ন্ত্ৰণ কৰে তেনেদৰে সংযম কৰে; তাত উলূখল-সুতানাসকলৰ পেষণ-ধ্বনি ইন্দ্ৰে জানে—শক্তিক শৃঙ্খলিত কৰা নিয়ম।
Mantra 5
यच्चिद्धि त्वं गृहेगृह उलूखलक युज्यसे । इह द्युमत्तमं वद जयतामिव दुन्दुभिः ॥
হে সৰু উলূখল, তুমি ঘৰে-ঘৰে ব্যৱহৃত হ’লেও, ইয়াত সৰ্বাধিক দীপ্তিময় সুৰ উচ্চাৰণ কৰা—জয়ীসকলৰ দুন্দুভিৰ দৰে—যাতে অন্তৰৰ জয় নিশ্চিত হয়।
Mantra 6
उत स्म ते वनस्पते वातो वि वात्यग्रमित् । अथो इन्द्राय पातवे सुनु सोममुलूखल ॥
আৰু সঁচাকৈ, হে বনস্পতিদেৱ, তোমাৰ অগ্ৰভাগত বায়ু বয়; তাৰ পাছত, হে উলূখল, ইন্দ্ৰে পান কৰিবলৈ সোম ৰস নিংহৰি উলিয়াও—যাতে প্ৰাণবায়ু যজ্ঞত সহায় কৰে আৰু বল প্ৰৱেশ কৰে।
Mantra 7
आयजी वाजसातमा ता ह्युच्चा विजर्भृतः । हरी इवान्धांसि बप्सता ॥
হে পূজনীয় যুগল, সম্পদ-জয়ী সর্বোত্তম! তোমালোক সত্যই উচ্চে উত্তোলিত আৰু গতিশীল কৰা হৈছে; ইন্দ্ৰৰ দুটা হৰিত অশ্বৰ দৰে তোমালোক অন্ধকাৰসমূহ চিবাই খাই—আমাৰ ভিতৰৰ অস্পষ্টতা ভাঙি পেলোৱা।
Mantra 8
ता नो अद्य वनस्पती ऋष्वावृष्वेभिः सोतृभिः । इन्द्राय मधुमत्सुतम् ॥
হে বনস্পতিদ্বয়, আজি বলৱান সোম-নিষ্পেষকসকলৰ সৈতে তোমালোক ইন্দ্ৰৰ বাবে মধুময় সোম নিঃসৃত কৰা—যাতে বিজয়ী মনোবল আমাৰ ভিতৰত পুষ্ট হয়।
Mantra 9
उच्छिष्टं चम्वोर्भर सोमं पवित्र आ सृज । नि धेहि गोरधि त्वचि ॥
চমূদ্বয়ত যি অৱশিষ্ট আছে তাক ওপৰলৈ তুলি আন; সোমক পৱিত্ৰত ঢালি দে। গোৰ অধি ত্বচি—গাইৰ চামৰাৰ ওপৰত, দীপ্ত আৱৰণৰ ওপৰত—তাক স্থাপন কৰ, যাতে আনন্দ শুদ্ধ হৈ আলোকক্ষেত্ৰত ধাৰিত হয়।
Frequently Asked Questions
It describes the Soma-pressing rite and treats the ritual tools—stone, mortar, bowls, and sieve—as sacred agents whose sound and action summon Indra and complete the offering.
In Vedic thought, correctly used ritual instruments carry intention and power; their rhythm and sound are a form of effective speech that helps the sacrifice succeed and draws the deity near.
The pavitra is the strainer/sieve that clarifies Soma. The hymn highlights pouring Soma through it and setting it on the cowhide so the drink becomes ritually pure and ready for offering.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.