
Sukta 1.135
Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.135)
Vāyu (with Indra-Vāyu as associated dyad in the hymn)
Jagatī (probable for RV 1.135; verse shows extended cadence typical of Jagatī)
ঋগ্বেদ 1.135 এটা আহ্বানমূলক সোম-সূক্ত, য’ত বায়ুক—প্ৰায়ে ইন্দ্ৰ-বায়ু যুগলৰ সহিত—ভালদৰে বিস্তাৰিত বৰ্হিসলৈ অতি শীঘ্ৰ আহি প্ৰথম সোম পান কৰিবলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰা হৈছে। ইয়াত উজ্জ্বল, দ্ৰুত-প্ৰবাহমান সোমধাৰা, উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে সিহঁতৰ গতি, আৰু সূৰ্যৰ কিৰণ-সদৃশ বায়ুৰ অপ্রতিৰোধ্য শক্তিৰ স্তৱ কৰা হৈছে—যাক কোনোবাই ৰোধ কৰিব নোৱাৰে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য হ’ল দেৱতাৰ তৎক্ষণাৎ আগমন, প্ৰথম পান, আৰু যজমানসকলক বল, উল্লাস/উন্মাদনা, আৰু কাৰ্যকৰী সংকল্পশক্তি (ক্ৰতু) দান কৰোৱা।
Mantra 1
स्तीर्णं बर्हिरुप नो याहि वीतये सहस्रेण नियुता नियुत्वते शतिनीभिर्नियुत्वते । तुभ्यं हि पूर्वपीतये देवा देवाय येमिरे । प्र ते सुतासो मधुमन्तो अस्थिरन्मदाय क्रत्वे अस्थिरन् ॥
বৰ্হি (পবিত্ৰ আসন) বিস্তাৰিত; হে বায়ু, জাগৰণ-উৎসৱৰ ভোজনলৈ আমাৰ ওচৰলৈ আহা—হাজাৰ নিয়ুত (যোক্ত শক্তি) সহ নিয়ুত্বান, শত শত দ্রুত যোকসহ নিয়ুত্বান। কিয়নো পূৰ্ব-পায়ী তোমাৰ বাবে দেবতাসকলে দেবৰ বাবে হৱি সাজি থৈছে। তোমাৰ বাবে মধুমন্ত সুতা সোমসমূহ স্থাপন কৰা হ’ল—মদৰ বাবে, ক্রতুৰ বাবে স্থাপন কৰা হ’ল।
Mantra 2
तुभ्यायं सोमः परिपूतो अद्रिभिः स्पार्हा वसानः परि कोशमर्षति शुक्रा वसानो अर्षति । तवायं भाग आयुषु सोमो देवेषु हूयते । वह वायो नियुतो याह्यस्मयुर्जुषाणो याह्यस्मयुः ॥
তোমাৰ বাবে এই সোম অদ্ৰি (চাপনি-পাথৰ) দ্বাৰা পৰিশোধিত; স্পৃহণীয়, শুচ্ৰ (উজ্জ্বলতা) পৰিধান কৰি পাত্ৰৰ চাৰিওফালে বেগেৰে প্ৰবাহিত হয়—উজ্জ্বল ৰূপে প্ৰবাহিত হয়। আয়ুষসমূহৰ মাজত এই তোমাৰ ভাগ; দেবসমূহৰ মাজত এই সোম আহ্বান কৰা হয়। হে বায়ু, তোমাৰ নিয়ুতসমূহ বহন কৰি আহা; আমাক কামনা কৰা জনৰ ওচৰলৈ আহা—আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰি আহা।
Mantra 4
आ वां रथो नियुत्वान्वक्षदवसेऽभि प्रयांसि सुधितानि वीतये वायो हव्यानि वीतये । पिबतं मध्वो अन्धसः पूर्वपेयं हि वां हितम् । वायवा चन्द्रेण राधसा गतमिन्द्रश्च राधसा गतम् ॥
সহায়তাৰ বাবে তোমালোক দুজনৰ ৰথ, নিয়ুত্-যুক্ত শক্তিসমূহে সৈতে, ইয়ালৈ বহন কৰি আনক—সু-ধিত (সু-সজ্জিত) যজ্ঞ-অৰ্পণসমূহলৈ, ভোজ/বীতিৰ বাবে; হে বায়ু, হৱ্যসমূহলৈ বীতিৰ বাবে। তোমালোক দুয়ো মধুৰ অন্ধস্ (চেপা সোমৰ ৰস) পান কৰা; কিয়নো তোমালোক দুজনৰ বাবে প্ৰথম পেয় (প্ৰথম পান) নিৰ্ধাৰিত। হে বায়ু, চন্দ্ৰ-সম দীপ্ত ৰাধসা (ঐশ্বৰ্য/দান-সমৃদ্ধি) লৈ আহা; আৰু ইন্দ্ৰো ৰাধসা লৈ আহক।
Mantra 5
आ वां धियो ववृत्युरध्वराँ उपेममिन्दुं मर्मृजन्त वाजिनमाशुमत्यं न वाजिनम् । तेषां पिबतमस्मयू आ नो गन्तमिहोत्या । इन्द्रवायू सुतानामद्रिभिर्युवं मदाय वाजदा युवम् ॥
আমাৰ ধীসমূহ (চিন্তা-প্ৰাৰ্থনা) তোমালোক দুজনৰ দিশে যজ্ঞলৈ ঘূৰি আহিল; ইহঁতে এই সোম-বিন্দু পৰিষ্কাৰ কৰে—দ্ৰুত, বলৱান, যেন দৌৰ-ঘোঁৰা; যেন এক বাজিক। সেইসমূহৰ পৰা পান কৰা, হে আমাৰ অন্বেষক/আশ্ৰয়দাতা; সহায়সহ ইয়াত আমাৰ ওচৰলৈ আহা। হে ইন্দ্ৰ-বায়ু, শিল-দ্বাৰা চেপা সু-তান (সু-নিষ্পন্ন) সোমৰ পৰা—উল্লাস (মদ)ৰ বাবে আহা, আৰু সমৃদ্ধি-দানকাৰী তোমালোক দুয়ো আহা।
Mantra 6
इमे वां सोमा अप्स्वा सुता इहाध्वर्युभिर्भरमाणा अयंसत वायो शुक्रा अयंसत । एते वामभ्यसृक्षत तिरः पवित्रमाशवः । युवायवोऽति रोमाण्यव्यया सोमासो अत्यव्यया ॥
এই সোম-ৰসসমূহ পানীত ইয়াত চেপা হৈছে; অধ্বৰ্যু-পুৰোহিতসকলে বহন কৰি ইয়ালৈ আগবঢ়াই আনিছে—হে বায়ু, উজ্জ্বল হৈ আগবঢ়াই আনিছে। এই দ্ৰুত ধাৰাসমূহ তোমালোকৰ দিশে ধাৱিত হৈছে, পৱিত্ৰ (ছাঁকনি) পাৰ হৈ। যুৱ, উদ্দাম—সোম-স্ৰোতসমূহ ৰোমাণি (উল-ফ্লীচ) ওপৰেৰে উথলি উঠে; উলীয়া ছাঁকনি ওপৰেৰে উথলি উঠে।
Mantra 7
अति वायो ससतो याहि शश्वतो यत्र ग्रावा वदति तत्र गच्छतं गृहमिन्द्रश्च गच्छतम् । वि सूनृता ददृशे रीयते घृतमा पूर्णया नियुता याथो अध्वरमिन्द्रश्च याथो अध्वरम् ॥
হে বায়ু, সদা-চলমানক অতিক্ৰম কৰি আহা, চিৰন্তনৰ পৰা আহা। য’ত গ্ৰাৱা (সোম-পেষণশিলা) ধ্বনি তোলে, তাতেই গচ্ছ—গৃহলৈ গচ্ছ; ইন্দ্ৰও গচ্ছ। সু-নৃতা (সত্য-সুন্দর বাক্য) প্ৰকাশ পায়; ঘৃত (উজ্জ্বল স্পষ্টতা) ধাৰাৰূপে বয়। পূৰ্ণ নিয়ুত (সম্পূৰ্ণ যোক্ত শক্তি) লৈ অধ্বৰ (যজ্ঞ)লৈ যোৱা—অধ্বৰলৈ যোৱা; ইন্দ্ৰও অধ্বৰলৈ যোৱা।
Mantra 8
अत्राह तद्वहेथे मध्व आहुतिं यमश्वत्थमुपतिष्ठन्त जायवोऽस्मे ते सन्तु जायवः । साकं गावः सुवते पच्यते यवो न ते वाय उप दस्यन्ति धेनवो नाप दस्यन्ति धेनवः ॥
ইয়াতেই তোমালোক দুয়ো সেই মধু-আহুতি বহন কৰাঁ—য’ত সখাসকল অশ্বত্থক উপতিষ্ঠা কৰে; সেই সখাসকল আমাৰ লগত থাকক। একেলগে গাৱঃ (গাভীসম, কিৰণসম) জন্ম দিয়ে; যৱ (শস্য/বল) পাকে। হে বায়ু, তোমাৰ বাবে ধেনৱঃ (পোষক ধাৰা) কেতিয়াও উপ দস্যন্তি নকৰে; ধেনৱঃ নাপ দস্যন্তি—পিছু হটে নাহে।
Mantra 9
इमे ये ते सु वायो बाह्वोजसोऽन्तर्नदी ते पतयन्त्युक्षणो महि व्राधन्त उक्षणः । धन्वञ्चिद्ये अनाशवो जीराश्चिदगिरौकसः । सूर्यस्येव रश्मयो दुर्नियन्तवो हस्तयोर्दुर्नियन्तवः ॥
এইসকল, হে সু-বায়ু, তোমাৰ বাহ্বোজসঃ (বলবান বাহুযুক্ত শক্তি); নদীৰ অন্তৰত সিহঁত উৰে—উক্ষণঃ (বৃষ-সদৃশ শক্তি) মহৎভাৱে বৃদ্ধি পায়। ধন্বঞ্চিৎ (শুষ্ক প্ৰান্তৰ)তেও যিসকল অনাশৱঃ (অক্লান্ত) আৰু জীৰাশ্চিৎ (দীৰ্ঘপথতো) অগিৰৌকসঃ (পৰ্বত-বাসী) নাহে ক্লান্ত। সূৰ্য্যৰ ৰশ্মিৰ দৰে সিহঁত দুর্নিয়ন্তৱঃ—হস্তযোৰেও ধৰি ৰাখিব নোৱাৰা, দমন কৰাও কঠিন।
The hymn is primarily addressed to Vāyu (the Wind/Breath), with Indra-Vāyu appearing as an associated pair in the Soma-ritual context.
In Soma rites Vāyu is traditionally invited to drink first (pūrvapā/pūrvapītaye), meaning the offering is prepared for his swift arrival at the earliest pressing to quicken vitality and exhilaration.
It refers to Soma being clarified through the woolen strainer (pavitra/āvya). The image of swift streams running beyond the filter highlights purity, brightness, and readiness for offering to the deity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.