
Sukta 1.47
Kaṇva
Aśvinau
Jagati (probable for RV 1.47.1 due to longer line; requires metrical verification)
কণ্বৰ এই সূক্তত অশ্বিনৌক আহ্বান কৰা হৈছে—তেজস্বী ৰথত দ্ৰুত আহি, তেওঁলোকৰ বাবে পিষা সৰ্বাধিক মধুৰ সোম পান কৰক; ‘ঋত’ বৃদ্ধি কৰি কল্যাণ আৰু সুস্থতা পুনঃস্থাপন কৰক। বাৰে বাৰে এই যুগল চিকিৎসকক অনুৰোধ কৰা হৈছে যে, দানশীল যজমানক পৃথিৱীৰ গভীৰতা আৰু স্বৰ্গীয় বিস্তাৰ—সকলো লোকৰ পৰা আহৰণ কৰা ৰত্ন (মণি/শক্তি) আৰু ৰয়ি (সমৃদ্ধি, পূৰ্ণতা) দান কৰক। সূক্তৰ অন্তত কণ্বৰ যজ্ঞ-সত্ৰসমূহৰ সৈতে অশ্বিনদ্বয়ৰ দীৰ্ঘদিনীয়া অন্তৰঙ্গতা পুনৰ নিশ্চিত কৰি, এই নিমন্ত্ৰণক ব্যক্তিগত আৰু পৰম্পৰাগত—দুয়ো ৰূপে স্থাপন কৰা হৈছে।
Mantra 1
अयं वां मधुमत्तमः सुतः सोम ऋतावृधा । तमश्विना पिबतं तिरोअह्न्यं धत्तं रत्नानि दाशुषे ॥
ঋত-বৃদ্ধিদাতা হে তোমালোক, এই সৰ্বাধিক মধুময় সোম ৰস নিংড়াই তোলা হৈছে তোমালোকৰ বাবে। হে অশ্বিনদ্বয়, দিনৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা সেই সোম পান কৰা; আৰু দানকাৰীৰ ভিতৰত ৰত্নসমূহ স্থাপন কৰা।
Mantra 2
त्रिवन्धुरेण त्रिवृता सुपेशसा रथेना यातमश्विना । कण्वासो वां ब्रह्म कृण्वन्त्यध्वरे तेषां सु शृणुतं हवम् ॥
ত্ৰি-আসনযুক্ত, ত্ৰিবৃত (ত্ৰিগুণে ঘূৰণীয়া) সু-আকৃত, সুন্দৰ গঢ়নৰ ৰথেৰে হে অশ্বিনদ্বয়, আহা। কণ্বসকলে যজ্ঞত ব্ৰহ্ম (স্তোত্ৰ) ৰচনা কৰে; তেওঁলোকৰ আহ্বান ভালদৰে শুনা।
Mantra 3
अश्विना मधुमत्तमं पातं सोममृतावृधा । अथाद्य दस्रा वसु बिभ्रता रथे दाश्वांसमुप गच्छतम् ॥
হে অশ্বিনদ্বয়, ঋত-বর্ধক, অতি-মধুময় সোম পান কৰা। আৰু এতিয়া, হে দস্ৰা (অদ্ভুতকৰ্মী), ৰথত শুভ ধন-সম্পদ বহন কৰি, দানশীল যজমান—যি নিবেদন কৰে—তাঁৰ ওচৰলৈ আহা।
Mantra 4
त्रिषधस्थे बर्हिषि विश्ववेदसा मध्वा यज्ञं मिमिक्षतम् । कण्वासो वां सुतसोमा अभिद्यवो युवां हवन्ते अश्विना ॥
ত্ৰি-আসনযুক্ত বৰ্হিষত, হে বিশ্ববেদসা (সৰ্বজ্ঞ) অশ্বিনদ্বয়, মধুৰতাৰে যজ্ঞ মিশ্ৰিত কৰা। কণ্বগণ, সুত-সোমা (চেপা সোমযুক্ত) আৰু অভিদ্যৱ (উচ্চলৈ আকাঙ্ক্ষী), তোমালোক দুজনক, হে অশ্বিন, আহ্বান কৰে—কৰ্মত আগমন কৰিবলৈ।
Mantra 5
याभिः कण्वमभिष्टिभिः प्रावतं युवमश्विना । ताभिः ष्वस्माँ अवतं शुभस्पती पातं सोममृतावृधा ॥
যি সহায়শক্তিসমূহে তোমালোক দুজন, হে অশ্বিন, কণ্বক অভিষ্টি (সহায়) দি সুৰক্ষালৈ আগবঢ়াইছিলা—সেই শক্তিসমূহে আমাকো ৰক্ষা কৰা, হে শুভস্পতি (উজ্জ্বল সৌভাগ্যৰ অধিপতি)। আৰু ঋত-বর্ধক, সোম পান কৰা।
Mantra 6
सुदासे दस्रा वसु बिभ्रता रथे पृक्षो वहतमश्विना । रयिं समुद्रादुत वा दिवस्पर्यस्मे धत्तं पुरुस्पृहम् ॥
হে দক্ষ অশ্বিনদ্বয় (দস্ৰা), ৰথত ধন-সম্পদ বহন কৰি, তোমালোকৰ বলবান অশ্বেৰে ইয়ালৈ আহা। সমুদ্ৰৰ গভীৰতাৰ পৰা হওক বা বিস্তৃত দ্যুলোকৰ ওপৰৰ পৰা—আমালৈ সেই ৰয়ি (ধন-সমৃদ্ধি) স্থাপন কৰা, বহুলোক-আকাঙ্ক্ষিত, প্ৰচুৰ, আত্মাই যাক তীব্ৰভাৱে কামনা কৰে।
Mantra 7
यन्नासत्या परावति यद्वा स्थो अधि तुर्वशे । अतो रथेन सुवृता न आ गतं साकं सूर्यस्य रश्मिभिः ॥
হে নাসত্যদ্বয়, তোমালোক যদি দূৰ পৰাভৱতিত আছা, বা তুৰ্বশৰ ওপৰত অৱস্থিত আছা, তেন্তে তাতৰ পৰা সু-ঘূৰ্ণনশীল ৰথেৰে আমাৰ ওচৰলৈ আহা—সূৰ্যৰ ৰশ্মিসকলৰ সৈতে একেলগে।
Mantra 8
अर्वाञ्चा वां सप्तयोऽध्वरश्रियो वहन्तु सवनेदुप । इषं पृञ्चन्ता सुकृते सुदानव आ बर्हिः सीदतं नरा ॥
যজ্ঞৰ শ্ৰীয়ে দীপ্ত, তোমালোকৰ সপ্ত-যুগ (সপ্তযো) শক্তিসমূহে সোম-সৱনলৈ তোমালোকক ইয়ালৈ বহন কৰি আনক। সুকৃতকৰ্তা আৰু সুদানৱ (উদাৰ দাতা) জনৰ বাবে ইষা—প্ৰেৰণা আৰু বৃদ্ধি—ঢালি দিয়া অৱস্থাত, হে নৰদ্বয়, পবিত্ৰ বৰ্হিষ (আসন)-ত বহা।
Mantra 9
तेन नासत्या गतं रथेन सूर्यत्वचा । येन शश्वदूहथुर्दाशुषे वसु मध्वः सोमस्य पीतये ॥
সেই সূৰ্য-মণ্ডিত আৱৰণযুক্ত ৰথেৰে, হে নাসত্যদ্বয়, আহাঁ; যাৰ দ্বাৰা তোমালোক চিৰকাল দানশীলজনলৈ ধন-সম্পদ আৰু মধুৰতা বহন কৰি আহিছা—সোমৰ মধুৰ আনন্দ পান কৰিবলৈ।
Mantra 10
उक्थेभिरर्वागवसे पुरूवसू अर्कैश्च नि ह्वयामहे । शश्वत्कण्वानां सदसि प्रिये हि कं सोमं पपथुरश्विना ॥
উক্থ আৰু অগ্নিময় অৰ্কেৰে, সহায়ৰ বাবে তোমালোকক ইয়ালৈ আহ্বান কৰোঁ, হে বহুধনসম্পন্ন অশ্বিনীদ্বয়। কণ্বসকলৰ প্ৰিয় সদসত তোমালোক চিৰকাল সোম পান কৰিছা; সেয়ে আমাৰ অন্তৰ-সভালৈ পুনৰ আহাঁ।
The Aśvinau are the twin Vedic gods who arrive swiftly in a chariot, heal and rescue beings in distress, and bring prosperity. In this sukta they are invited to drink Soma and to grant gifts to the worshipper.
The poet asks the Aśvins to accept the sweet Soma, strengthen ṛta (right order), and place ‘ratna’ (jewels/powers) and ‘rayi’ (prosperity, plenitude) in the giver—abundance coming from every realm.
It emphasizes an ongoing relationship: the Aśvins have ‘always’ drunk Soma in the Kaṇva ritual sessions. This makes the invitation credible and intimate—calling them to return as trusted allies of the lineage.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.