
Sukta 1.74
Gopavana Ātreya (traditional for RV 1.74)
Agni
Gāyatrī (probable; short 3-pāda structure typical of gāyatrī in this hymn style)
এই সূক্তটো যজ্ঞৰ সদা-নিকট পুৰোহিত অগ্নিক উদ্দেশ্য কৰি কৰা এক আহ্বান-প্ৰাৰ্থনা। গায়কসকলে অনুৰোধ কৰে যে তেওঁ “দূৰৰ পৰা” আৰু “ইয়াত” যজ্ঞক্ৰিয়াত তেওঁলোকৰ স্তোত্ৰ শুনক। সূক্তটো অগ্নিক বিভিন্ন উপাধিৰে প্ৰশংসা কৰে—সু-আহ্বানিত, দেৱসদৃশ, পৰাক্ৰমী, বৰ্হিষত সু-আসীন—আৰু তেওঁক সেইজন ৰূপে দেখুৱায় যিয়ে অৰ্পণকাৰী উপাসক আৰু দেৱসকলৰ বাবে দীপ্ত বীৰশক্তি আৰু সমৃদ্ধি প্ৰকাশিত কৰে।
Mantra 1
उपप्रयन्तो अध्वरं मन्त्रं वोचेमाग्नये । आरे अस्मे च शृण्वते ॥
অধ্বৰ (যজ্ঞ) অভিমুখে আগবঢ়োঁতে, আমি অগ্নিৰ বাবে মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰোঁ; দূৰৰ পৰাো আৰু ইয়াত আমাৰ মাজতো (নিকটতে) শুনি লওক।
Mantra 2
यः स्नीहितीषु पूर्व्यः संजग्मानासु कृष्टिषु । अरक्षद्दाशुषे गयम् ॥
যি অগ্নি প্ৰাচীন কালৰ পৰা, জনসমূহৰ ঘনিষ্ঠ সমাবেশত, একত্ৰ হোৱা কৃষ্টিসকলৰ মাজত, দাতা (দাশুষ)ৰ গয়—জীৱনীশক্তি/প্ৰাণ—ৰক্ষা কৰিছিল; সেই অগ্নিয়ে আমাৰ অৰ্পণে লাভ কৰা বস্তু (জয়) ৰক্ষা কৰক।
Mantra 3
उत ब्रुवन्तु जन्तव उदग्निर्वृत्रहाजनि । धनंजयो रणेरणे ॥
আৰু সত্ত্বসকলে ঘোষণা কৰক—“অগ্নি উদিত হৈছে, বৃত্ৰহা (বৃত্ৰ-বধক)”; সি ধনঞ্জয়, প্ৰতি ৰণেতেই জয়ী, প্ৰতিটো সংঘাতে বিজয়ী।
Mantra 4
यस्य दूतो असि क्षये वेषि हव्यानि वीतये । दस्मत्कृणोष्यध्वरम् ॥
যাৰ গৃহত তুমি দূত, তাত তুমি হৱ্যসমূহ ভোগাৰ্থে বহন কৰা; তোমাৰ দস্ম (অদ্ভুত) শক্তিৰে তুমি অধ্বৰ—যজ্ঞ—গঢ়ি তোলোঁ, সাধকৰ গৃহত বিধিক দীপ্ত আৰু ফলপ্ৰদ কৰোঁ।
Mantra 5
तमित्सुहव्यमङ्गिरः सुदेवं सहसो यहो । जना आहुः सुबर्हिषम् ॥
তাকেই নিশ্চয়, হে অঙ্গিরস, মানুহে কয়—“সু-হৱ্য” (ভালদৰে আহ্বানযোগ্য), “সুদেৱ” (উজ্জ্বল-দিব্য), “সহসৰ যহঃ” (বলৰ প্ৰেৰণা), আৰু “সু-বৰ্হিষ” (উত্তম বৰ্হিষ-আসনযুক্ত)।
Mantra 6
आ च वहासि ताँ इह देवाँ उप प्रशस्तये । हव्या सुश्चन्द्र वीतये ॥
আৰু তুমি তেওঁলোকক—দেৱতাসকলক—ইয়ালৈ আনি, উত্তম প্ৰশংসাৰ নিমিত্তে ওচৰলৈ আনিছা; হে সু-চন্দ্ৰ (উজ্জ্বল) জন, হৱ্যসমূহ আনন্দেৰে গ্ৰহণ কৰিবলৈ।
Mantra 7
न योरुपब्दिरश्व्यः शृण्वे रथस्य कच्चन । यदग्ने यासि दूत्यम् ॥
তোমাৰ অশ্বসকলৰ কোনো শব্দো শুনা নাযায়, ৰথৰো কোনো কঁচকঁচনি কেতিয়াও নহয়—যেতিয়া, হে অগ্নি, তুমি দূতকাৰ্যলৈ যাওঁ।
Mantra 8
त्वोतो वाज्यह्रयोऽभि पूर्वस्मादपरः । प्र दाश्वाँ अग्ने अस्थात् ॥
তোমাৰ সহায়ত, হে বাজিক-অহ্ৰয় (বল-সমৃদ্ধি বহনকাৰী, অক্লান্ত) জন, পিছৰ জনে আগৰ জনক অতিক্ৰম কৰি আগবাঢ়িল; দাশ্বান (দানকাৰী) জন, হে অগ্নি, আগফালে স্থিৰ হৈ দাঁড়াল।
Mantra 9
उत द्युमत्सुवीर्यं बृहदग्ने विवाससि । देवेभ्यो देव दाशुषे ॥
আৰু হে অগ্নি, বৃহৎ, তুমি দ্যুমৎ—উজ্জ্বল আৰু সুবীৰ্য—উৎকৃষ্ট বীৰশক্তি প্ৰকাশ কৰোৱা; হে দেব, দানশীল যজমানৰ বাবে, দেবসকলৰ নিমিত্তে (সেই শক্তিৰ দ্বাৰ) উন্মোচন কৰোৱা।
It invites Agni into the sacrifice and praises him as the priest-fire who listens to the hymn, receives offerings, and brings strength and success to the worshipper.
Agni is both cosmic and immediate: he is present in the ritual fire before the singers, and also the divine power that can respond beyond the visible rite.
“Suhavya” means ‘easy to invoke’—Agni responds readily to proper calling. “Subarhiṣ” means ‘well-seated on the barhis,’ indicating Agni is correctly installed in ritual order and therefore effective.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.