
Sukta 1.127
Parucchēpa or related Agni hymn seer-tradition (traditional attribution for RV 1.127 varies across indices)
Agni (Jātavedas)
Triṣṭubh (probable)
এই সূক্তত অগ্নি জাতবেদসক ঊৰ্ধ্বগামী হোতৃ ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি নিজৰ শিখাৰ জৰিয়তে আহুতি বহন কৰে আৰু যজ্ঞৰ ঋত-পথ প্ৰকাশ কৰে। অগ্নিক যজ্ঞৰ শ্ৰাব্য, ধ্বজ-সদৃশ চিহ্ন হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যি দেৱসকলক একত্ৰ কৰে, দুঃসময়ত মানৱ প্ৰচেষ্টাক দৃঢ় কৰে, আৰু গায়কসকলক নিকটদৃষ্টি, সমৃদ্ধি আৰু বীৰ্যশক্তি দান কৰে।
Mantra 1
अग्निं होतारं मन्ये दास्वन्तं वसुं सूनुं सहसो जातवेदसं विप्रं न जातवेदसम् । य ऊर्ध्वया स्वध्वरो देवो देवाच्या कृपा । घृतस्य विभ्राष्टिमनु वष्टि शोचिषाजुह्वानस्य सर्पिषः ॥
অগ্নিক মই হোতা বুলি মানো—দানশীল, ধন-সম্পদস্বৰূপ, সহসৰ পুত্ৰ, জাতবেদস্, ঋষি—হঁয়, জাতবেদস্। যি দেৱ স্বধ্বৰো ঊৰ্ধ্বমুখী, নিজ পথত উঠি যায়; দেৱসকলৰ কৃপা-গঠনেৰে, ঘৃতৰ দীপ্তি অনুসৰি, জ্বলন্ত শোচিষাৰে, আহুতি দিয়া সৰ্পিষৰ পিছে পিছে গতি কৰে।
Mantra 2
यजिष्ठं त्वा यजमाना हुवेम ज्येष्ठमङ्गिरसां विप्र मन्मभिर्विप्रेभिः शुक्र मन्मभिः । परिज्मानमिव द्यां होतारं चर्षणीनाम् । शोचिष्केशं वृषणं यमिमा विशः प्रावन्तु जूतये विशः ॥
যজ্ঞত সৰ্বাধিক যোগ্য তোমাক, আমি যজমানসকলে আহ্বান কৰোঁ—অঙ্গিৰসসকলৰ জ্যেষ্ঠ, হে বিপ্ৰ—প্ৰেৰিত মন্ত্রেৰে, উজ্জ্বল প্ৰেৰিত মন্ত্রেৰে। আকাশত পৰিক্ৰমা কৰা জনৰ দৰে, তুমি জনসমূহৰ হোতা; শোচিষ-কৈশ, বৃষণ, বলবান—এই বিশসমূহে তাক জূতয়লৈ আগবঢ়াই পোষণ কৰক।
Mantra 3
स हि पुरू चिदोजसा विरुक्मता दीद्यानो भवति द्रुहंतरः परशुर्न द्रुहंतरः । वीळु चिद्यस्य समृतौ श्रुवद्वनेव यत्स्थिरम् । निःषहमाणो यमते नायते धन्वासहा नायते ॥
সেই অগ্নি—বহুবিধ শক্তিৰে বলীয়ান, দীপ্ত সুৱৰ্ণ-আভাৰে জ্বলি—অধিক ভয়ংকৰ প্ৰহাৰক হয়; কুঠাৰৰ দৰে, অধিক ভয়ংকৰ প্ৰহাৰক। যি স্থিৰ বস্তু—বনৰ গছৰ দৰে—সংঘৰ্ষত তেওঁৰ আগত নতি স্বীকাৰ কৰে। তেওঁ নিঃসহ (অদম্য) হৈ আগবাঢ়ে; ধন্বা-সহা (বিস্তৃত প্ৰান্তৰ বিজেতা) হৈ কেতিয়াও পশ্চাদপসৰণ নকৰে।
Mantra 4
दृळ्हा चिदस्मा अनु दुर्यथा विदे तेजिष्ठाभिररणिभिर्दाष्ट्यवसेऽग्नये दाष्ट्यवसे । प्र यः पुरूणि गाहते तक्षद्वनेव शोचिषा । स्थिरा चिदन्ना नि रिणात्योजसा नि स्थिराणि चिदोजसा ॥
দৃঢ় বাধাও তেওঁৰ পিছত নতি স্বীকাৰ কৰে, আৰু দুৰ্গম পথো বোধগম্য হয়। অতি তেজস্বী অৰণি-কাঠেৰে তেওঁ আমাৰ অৱস (সহায়)ৰ বাবে অগ্নিক জ্বলাই তোলে—আমাৰ সহায়ৰ বাবে অগ্নিক জ্বলাই তোলে। যি বহু আৱৰণ ভেদি আগবাঢ়ে, তেওঁ নিজৰ শোচিষা (জ্বালা)ৰে কাঠ কটা মানুহৰ দৰে বন কাটি যায়। নিজৰ ওজসা (বল)ৰে তেওঁ স্থিৰ অন্নকো ভাঙি পেলায়, আৰু স্থিৰ বস্তুবোৰকো বলেই নতি কৰায়।
Mantra 5
तमस्य पृक्षमुपरासु धीमहि नक्तं यः सुदर्शतरो दिवातरादप्रायुषे दिवातरात् । आदस्यायुर्ग्रभणवद्वीळु शर्म न सूनवे । भक्तमभक्तमवो व्यन्तो अजरा अग्नयो व्यन्तो अजराः ॥
তেওঁৰ পুষ্টিদায়ক বলক আমি ঊৰ্ধ্ব লোকসমূহত ধ্যান কৰোঁ—যি ৰাতিত দিনতকৈ অধিক সুদৰ্শন, আৰু অপ্ৰায়ুষ (অপক্ক জীৱন)ৰ বাবে দিনতকৈও অধিক দীপ-দাতা। তেওঁ আমাৰ আয়ুক দৃঢ় গ্ৰহণৰ দৰে ধৰি ৰাখে; পুত্ৰৰ বাবে যেনেকৈ বিস্তৃত শৰণ, তেনেকৈ বিস্তৃত আশ্ৰয়। ভাগ কৰা আৰু ভাগ নকৰা—উভয়লৈ তেওঁ সহায় বিতৰণ কৰে; অজৰা অগ্নিসকল সহায় বিস্তাৰ কৰে, অজৰা অগ্নিসকল সহায় বিস্তাৰ কৰে।
Mantra 6
स हि शर्धो न मारुतं तुविष्वणिरप्नस्वतीषूर्वरास्विष्टनिरार्तनास्विष्टनिः । आदद्धव्यान्याददिर्यज्ञस्य केतुरर्हणा । अध स्मास्य हर्षतो हृषीवतो विश्वे जुषन्त पन्थां नरः शुभे न पन्थाम् ॥
সেইজন নিশ্চয় মৰুৎ-শৰ্ধাৰ দৰে—অতি তীব্ৰ ধ্বনিত গর্জনকাৰী; কৰ্মফলদায়িনী উৰ্বৰা ক্ষেত্ৰসমূহত তেওঁ ইষ্ট-নেতা, সংকট-সংকীর্ণ অৱস্থাতো তেওঁ ইষ্ট-নেতাই। তেওঁ হব্যসমূহ গ্ৰহণ কৰে; তেওঁ গ্ৰাহক, যজ্ঞৰ কেতু (ধ্বজা-চিহ্ন), অৰ্হণা-যোগ্য। তেতিয়া, তেওঁ হর্ষিত হৈ, হৃষীবান্ (আনন্দ-শক্তিসম্পন্ন) হৈ উঠিলে, সকলো নৰগণ শুভ পথৰ দৰে সেই পথকেই সাদৰে গ্রহণ কৰে।
Mantra 7
द्विता यदीं कीस्तासो अभिद्यवो नमस्यन्त उपवोचन्त भृगवो मथ्नन्तो दाशा भृगवः । अग्निरीशे वसूनां शुचिर्यो धर्णिरेषाम् । प्रियाँ अपिधीँर्वनिषीष्ट मेधिर आ वनिषीष्ट मेधिरः ॥
পুনঃ পুনঃ, যেতিয়া উৰ্ধ্বদৃষ্টি কীৰ্তাসসকল নতমস্তকে নমস্য কৰে আৰু বাক্য উচ্চাৰণ কৰে, তেতিয়া ভৃগুসকল মথন কৰি দান-অৰ্ঘ্য অর্পণ কৰে। অগ্নি বসুসকলৰ অধিপতি; শুচি সেইজনেই তেওঁলোকৰ ধাৰণকাৰী আৰু আধাৰ। মেধাবান জনে আমাৰ বাবে প্ৰিয়, আৱৃত (গুপ্ত) নিধিসমূহ জয় কৰক; মেধাবান জনে সেয়া আমাৰ বাবে জয় কৰক।
Mantra 8
विश्वासां त्वा विशां पतिं हवामहे सर्वासां समानं दम्पतिं भुजे सत्यगिर्वाहसं भुजे । अतिथिं मानुषाणां पितुर्न यस्यासया । अमी च विश्वे अमृतास आ वयो हव्या देवेष्वा वयः ॥
আমি তোমাক সকলো জনসমূহৰ অধিপতি ৰূপে আহ্বান কৰোঁ; সকলোৰে সমান দম্পতি (গৃহস্বামী) ৰূপে—ভোগৰ বাবে; সত্যগিৰ্ৱাহস (সত্য-বাক্য-বহনকাৰী) তোমাৰ সান্নিধ্য ভোগৰ বাবে। মানুহৰ অতিথি তুমি; পিতাৰ দৰে—যাৰ নিকটতা আৰু আসন আমাৰ মাজত। আৰু সেই সকলো অমৃতাস (অমৰ) যেন হব্যসমূহ দেবতাসকলৰ ওচৰলৈ আনে; যেন তেওঁলোকে আমাৰ বল/সমৃদ্ধি আনে।
Mantra 9
त्वमग्ने सहसा सहन्तमः शुष्मिन्तमो जायसे देवतातये रयिर्न देवतातये । शुष्मिन्तमो हि ते मदो द्युम्निन्तम उत क्रतुः । अध स्मा ते परि चरन्त्यजर श्रुष्टीवानो नाजर ॥
হে অগ্নি, তুমি সহসাৰে (বলৰে) সৰ্বাধিক জয়ী; দেবত্ব-প্ৰাপ্তিৰ বাবে তুমি সৰ্বাধিক তেজস্বী ৰূপে জন্ম লোৱা—সেই দেবত্ব-প্ৰাপ্তিৰ বাবে ধনৰাশি যেন। কিয়নো তোমাৰ উল্লাস (মদ) সৰ্বাধিক বলৱান, তোমাৰ দ্যুতি সৰ্বাধিক দীপ্ত, আৰু তোমাৰ ক্রতু (সংকল্প-শক্তি) অতি কার্যক্ষম। তেতিয়া, হে অজৰ, তোমাৰ চাৰিওফালে শ্ৰুতি-সমৃদ্ধ (শ্ৰুষ্টীৱান) জনসমূহ অজৰ নহোৱা লোকৰ দৰে পৰিক্ৰমা কৰে।
Mantra 10
प्र वो महे सहसा सहस्वत उषर्बुधे पशुषे नाग्नये स्तोमो बभूत्वग्नये । प्रति यदीं हविष्मान्विश्वासु क्षासु जोगुवे । अग्रे रेभो न जरत ऋषूणां जूर्णिर्होत ऋषूणाम् ॥
মহান, সহসাৰে বলৱান, উষাৰ-বোধক, পশু-সমৃদ্ধিদাতা—সেই অগ্নিৰ বাবে তোমালোকৰ স্তোত্ৰ আগবাঢ়ক, অগ্নিৰ বাবে স্তোত্ৰ হৌক। যেতিয়া হৱিষ্মান (আহুতি-দাতা) সকলো লোকত তেওঁক আহ্বান কৰে, তেতিয়া তেওঁ সঁহাৰি দিয়ে। আগত, গায়কৰ দৰে, তেওঁ জৰাজীৰ্ণ নহয়—ঋষিসকলৰ দ্ৰুতগামী হোতা, ঋষিসকলৰ দ্ৰুতগামী হোতা।
Mantra 11
स नो नेदिष्ठं ददृशान आ भराग्ने देवेभिः सचनाः सुचेतुना महो रायः सुचेतुना । महि शविष्ठ नस्कृधि संचक्षे भुजे अस्यै । महि स्तोतृभ्यो मघवन्त्सुवीर्यं मथीरुग्रो न शवसा ॥
হে অগ্নি, তুমি যি দৰ্শিত (দেখা-পোৱা), আমাৰ ওচৰলৈ সৰ্বাধিক নিকট দৰ্শন আনি দিয়া; উজ্জ্বল বুদ্ধিৰে দেবসকলৰ সৈতে একেলগে আহা, উজ্জ্বল বুদ্ধিৰে মহান ৰায় (সমৃদ্ধি) বহন কৰি আহা। হে অতি শক্তিমান, আমাৰ বাবে ইয়াক মহান কৰি দিয়া—একেলগে দৰ্শনৰ বাবে, এই কৰ্মত ভোগৰ বাবে। হে মঘৱন, স্তোতাসকলৰ বাবে মহান সুৱীৰ্য (শৌৰ্য-শক্তি) দিয়া—উগ্ৰজন যেন বলত প্ৰবল।
Agni, especially as Jātavedas—the fire who ‘knows all births’ and serves as the Hotṛ (invoking priest) carrying offerings to the gods.
That Agni lead the sacrifice rightly and bring tangible blessings: near spiritual clarity (vision), abundance/wealth, and strong heroic energy (suvīrya) for the singers and community.
Ghee is the classic fire-offering; Agni’s flame is said to follow its shining flow and lift the rite upward—symbolizing both the physical oblation rising and the inner aspiration moving toward the divine.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.