
Sukta 1.122
Rudra with the Maruts
এই সূক্তত ৰুদ্ৰক মৰুতসকলৰ সৈতে আহ্বান কৰা হৈছে; সু-ৰক্ষিত সোম আৰু যজ্ঞক আগবঢ়াই ধুমুহা-সেনাৰ অধিপতি, আৰোগ্যদায়ী আৰু কৃপাময় শক্তিৰ ওচৰলৈ লৈ যাবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। ইয়াত দেৱীয় মহিমাৰ স্তৱ—আকাশ আৰু পৃথিৱীৰ মাজত দণ্ডায়মান—সঙ্গতে ৰক্ষা, প্ৰাণশক্তি আৰু জীৱনত বিজয়ী গতিৰ বাবে নিবেদন একেলগে মিলিছে। সুৰটো একে সময়তে বিস্ময়মিশ্ৰিত ভয় আৰু অন্তৰঙ্গ: ভয়ংকৰ, বনৰীয়া ৰুদ্ৰক শৃঙ্খলাবদ্ধ যজ্ঞ-অনুষ্ঠান আৰু সমষ্টিগত মৰুত-শক্তিৰ জৰিয়তে সমীপ কৰা হয়।
Mantra 1
प्र वः पान्तं रघुमन्यवोऽन्धो यज्ञं रुद्राय मीळ्हुषे भरध्वम् । दिवो अस्तोष्यसुरस्य वीरैरिषुध्येव मरुतो रोदस्योः ॥
হে তীব্ৰ-উৎসাহীসকল, সুৰক্ষিত সোম-অন্ধ আৰু ৰক্ষিত হৱি আগবঢ়োৱা; মীঢ়ুষ (কৃপালু চিকিৎসক) ৰুদ্ৰলৈ যজ্ঞ বহন কৰা। দ্যুতিমান শক্তিৰ মহাপতি অসুৰক তেওঁৰ বীৰসকল—মৰুতগণসহ স্তৱ কৰা; দুয়ো লোকৰ মাজত শক্তিৰে পূৰ্ণ তূণীৰ যেন তেওঁলোকে অৱস্থান কৰে।
Mantra 2
पत्नीव पूर्वहूतिं वावृधध्या उषासानक्ता पुरुधा विदाने । स्तरीर्नात्कं व्युतं वसाना सूर्यस्य श्रिया सुदृशी हिरण्यैः ॥
পত্নীৰ দৰে পূৰ্বে আহ্বান কৰা স্তুতি-আনন্দ বঢ়োৱা উষা আৰু নক্তা, বহুধা জ্ঞানী হৈ, প্ৰাচীন আহ্বানক বৃদ্ধি কৰে। বিস্তৃত বস্ত্ৰ পিন্ধি, সূৰ্যৰ শ্ৰীয়ে সুদৰ্শিনী হৈ, সোণালী ৰূপে দীপ্ত হয়—আমালৈ নিয়মিত পালাবদলৰ পথ উন্মোচন কৰে।
Mantra 3
ममत्तु नः परिज्मा वसर्हा ममत्तु वातो अपां वृषण्वान् । शिशीतमिन्द्रापर्वता युवं नस्तन्नो विश्वे वरिवस्यन्तु देवाः ॥
আমাক পৰিজ্মা—বিস্তৃত-গতি শক্তি—আনন্দিত কৰক; আপাসমূহৰ বলৱান বায়ুও আমাক আনন্দিত কৰক। হে ইন্দ্ৰ আৰু পৰ্বত, আমাৰ বাবে শক্তিসমূহ তীক্ষ্ণ কৰক। তেতিয়া সকলো দেৱতাই আমালৈ বিস্তৃত অৱকাশ দিওক—আত্মাৰ মুক্ত গতি আৰু বিজয়ী বিকাশৰ ঠাই।
Mantra 4
उत त्या मे यशसा श्वेतनायै व्यन्ता पान्तौशिजो हुवध्यै । प्र वो नपातमपां कृणुध्वं प्र मातरा रास्पिनस्यायोः ॥
আৰু সেইসকল—মোৰ যশৰ বাবে, শ্বেত-উজ্জ্বল অগ্ৰগতিলৈ—ৰক্ষিত হৈ ওচৰলৈ আহক, যাতে ঔশিজা তেওঁলোকক আহ্বান কৰিব পাৰে। তোমালোক নিজৰ বাবে ‘আপাম্ নপাত্’—জলৰ সন্তান—সাজু কৰা; ৰাস্পিনাৰ দুই মাতৃক আগবঢ়োৱা—যি শক্তিসমূহে অন্তৰৰ পোহৰৰ বৃদ্ধি বহন কৰে আৰু গঢ় দিয়ে।
Mantra 5
आ वो रुवण्युमौशिजो हुवध्यै घोषेव शंसमर्जुनस्य नंशे । प्र वः पूष्णे दावन आँ अच्छा वोचेय वसुतातिमग्नेः ॥
তোমালোকলৈ মই আকাঙ্ক্ষাৰ ধ্বনি আনিছোঁ, যাতে ঔশিজা আহ্বান কৰিব পাৰে—ঘোষণাৰ দৰে স্পষ্ট আহ্বান, যি নিজৰ অংশলৈকে পৌঁছে। আৰু তোমালোকৰ বাবে, দাতা পূষণলৈ, মই সোজাকৈ তেওঁৰ ওচৰলৈ ক’ম—অগ্নিৰ বসুতাতি, ধনৰ প্ৰাপ্তি: আত্মাৰ অগ্নিৰ স্থিৰ ধন-সম্পদ।
Mantra 6
श्रुतं मे मित्रावरुणा हवेमोत श्रुतं सदने विश्वतः सीम् । श्रोतु नः श्रोतुरातिः सुश्रोतुः सुक्षेत्रा सिन्धुरद्भिः ॥
হে মিত্র-বৰুণ, মোৰ আহ্বান শুনা; আৰু তোমালোকৰ সদনত, সকলো দিশৰ পৰা, তাকো শুনা। ‘শ্ৰোতৃ-ৰাতি’—শুনাৰ দাতা—আমাক শুনক; সম্পূৰ্ণ শুনা হওক। পানীৰ সৈতে সিন্ধু-নদী আমাৰ বাবে সুক্ষেত্ৰ হওক—সৎ গতিৰ বাবে বিস্তৃত পথ।
Mantra 7
स्तुषे सा वां वरुण मित्र रातिर्गवां शता पृक्षयामेषु पज्रे । श्रुतरथे प्रियरथे दधानाः सद्यः पुष्टिं निरुन्धानासो अग्मन् ॥
হে বরুণ-মিত্র, তোমালোকৰ সেই দানক মই স্তৱ কৰোঁ—পজ্ৰসকলৰ বৃদ্ধিৰ প্ৰতিযোগিতাত জয় কৰা দীপ্তিমান গাভীৰ শত শত, যেন ৰশ্মি। শ্ৰুত-ৰথ আৰু প্ৰিয়-ৰথ ধাৰণ কৰি, সিহঁতে তৎক্ষণাৎ পুষ্টি আৰু পূৰ্ণতা দৃঢ় কৰি আহিল।
Mantra 8
अस्य स्तुषे महिमघस्य राधः सचा सनेम नहुषः सुवीराः । जनो यः पज्रेभ्यो वाजिनीवानश्वावतो रथिनो मह्यं सूरिः ॥
এই মহান-দাতাৰ এই ঐশ্বৰ্য্য-ময় দানক মই স্তৱ কৰোঁ; হে নহুষ, সু-বীৰসকলৰ সৈতে একেলগে আমি ইয়াক লাভ কৰোঁ। যি সূৰী, বেগ-শক্তিত সমৃদ্ধ, পজ্ৰসকলক ঘোঁৰা আৰু ৰথ দান কৰে—সেই দীপ্ত দাতা বিজয়ী গতিৰ উপায় আৰু অন্তৰ-প্ৰবাহ বহন কৰা বল মোৰো বাবে বিস্তাৰ কৰক।
Mantra 9
जनो यो मित्रावरुणावभिध्रुगपो न वां सुनोत्यक्ष्णयाध्रुक् । स्वयं स यक्ष्मं हृदये नि धत्त आप यदीं होत्राभिॠतावा ॥
মানুহৰ মাজত যি মিত্র-বৰুণৰ প্ৰতি বৈৰী হয়, আৰু তোমালোকৰ বাবে শোধনৰ জল নি-চেপে—চকুৰে আঘাত কৰা সেইজন—সেইয়ে নিজ হৃদয়তে ৰোগ স্থাপন কৰে, যেতিয়া সি ঋত (ṛta)-ত স্থিত, হোত্ৰ-শক্তিৰে সত্যজীৱীসকলক দমন কৰে।
Mantra 10
स व्राधतो नहुषो दंसुजूतः शर्धस्तरो नरां गूर्तश्रवाः । विसृष्टरातिर्याति बाळ्हसृत्वा विश्वासु पृत्सु सदमिच्छूरः ॥
সেই—নহুষৰ পুত্ৰ, দংশু (কৌশল)-প্ৰেৰিত—মানৱৰ দলসমূহতকৈ অধিক বলৱান, সুপ্ৰতিষ্ঠিত কীৰ্তিযুক্ত; মুক্ত দান লৈ আগবাঢ়ে, দৃঢ় পথ ভেদি যায়; সকলো যুদ্ধতে বীৰজন সদায় বিজয়ী অগ্ৰগতি বিচাৰে।
Mantra 11
अध ग्मन्ता नहुषो हवं सूरेः श्रोता राजानो अमृतस्य मन्द्राः । नभोजुवो यन्निरवस्य राधः प्रशस्तये महिना रथवते ॥
তেতিয়া অমৃত-মধুৰত আনন্দিত ৰাজাসকল দীপ্ত দাতাৰ আহ্বানলৈ আহক; আকাশৰ গতিৰ দৰে তীব্ৰ, আশ্ৰয়-প্ৰাৰ্থীৰ ৰাধ (বাউণ্টি) আনক—যাতে মহিমাৰে ৰথৱানজন প্ৰশংসিত হয়।
Mantra 12
एतं शर्धं धाम यस्य सूरेरित्यवोचन्दशतयस्य नंशे । द्युम्नानि येषु वसुताती रारन्विश्वे सन्वन्तु प्रभृथेषु वाजम् ॥
‘এইটো সেই শর্ধ (দল), এইটো সেই ধাম (আধাৰ), যাৰ সেই দীপ্ত দাতা’—এনেদৰে তেওঁলোকে দশতয়ৰ অংশৰ বাবে ক’লে; যাৰ ভিতৰত দ্যুম্ন (উজ্জ্বল শক্তি) আৰু বসুতাতি (ধনৰ পূৰ্ণতা) আনন্দিত হয়: উত্থাপিত অৰ্পণসমূহত সকলোৱে বাজ (বল/বিজয়)ৰ পূৰ্ণতা লাভ কৰক।
Mantra 13
मन्दामहे दशतयस्य धासेर्द्विर्यत्पञ्च बिभ्रतो यन्त्यन्ना । किमिष्टाश्व इष्टरश्मिरेत ईशानासस्तरुष ऋञ्जते नॄन् ॥
দশতয়ৰ দান-অংশত আমি আনন্দিত হওঁ; দ্বিগুণ পাঁচ ধাৰা পুষ্টি বহন কৰি আহে। এইবোৰ কি—ইষ্ট অশ্ব, ইষ্ট ৰশ্মি? এই অধিপতিসকল, অদম্য, আগবাঢ়ি মানুহক গতি দিয়া কৰে।
Mantra 14
हिरण्यकर्णं मणिग्रीवमर्णस्तन्नो विश्वे वरिवस्यन्तु देवाः । अर्यो गिरः सद्य आ जग्मुषीरोस्राश्चाकन्तूभयेष्वस्मे ॥
সোনালী-কৰ্ণ আৰু মণি-গ্ৰীৱাযুক্ত সেই অস্তিত্বৰ প্ৰবাহলৈ আমাৰ বাবে সকলো দেৱে পথ প্ৰশস্ত কৰক। আৰ্য বাণীসমূহ তৎক্ষণাৎ আমাৰ ওচৰলৈ আহক, আৰু উজ্জ্বল উষাৰ গাভীসমূহ আমাৰ বাবে দুয়োফালে—অন্তৰ আৰু বাহিৰ জগতত—জ্যোতিৰ্ময় হওক।
Mantra 15
चत्वारो मा मशर्शारस्य शिश्वस्त्रयो राज्ञ आयवसस्य जिष्णोः । रथो वां मित्रावरुणा दीर्घाप्साः स्यूमगभस्तिः सूरो नाद्यौत् ॥
মশৰ্শাৰৰ সন্তানৰ চাৰি জন মোৰ; জয়ী ৰজা আয়ৱসাৰ তিন জন। হে মিত্র-বৰুণ, তোমালোকৰ ৰথ—দূৰ-প্ৰসাৰী পথযুক্ত, সু-যোজিত লাগামসহ—আজ সূৰ্যৰ দৰে দীপ্ত হৈ উঠিল।
The hymn chiefly worships Rudra together with the Maruts, his storm-like companions. Rudra is praised as both fierce and healing, while the Maruts represent powerful, coordinated divine energies.
It asks that the sacrifice—especially the Soma offering—reach Rudra properly, so his power becomes protective and healing rather than harmful. It also seeks strength, safe movement, and success for the worshippers.
The Maruts are portrayed as Rudra’s host and as forces that move between heaven and earth. Invoking them with Rudra emphasizes disciplined storm-energy: courage, vitality, and protection working together.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.