
Sukta 1.103
Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution)
Indra
Triṣṭubh
এই সূক্তত ইন্দ্ৰৰ সৰ্বোচ্চ, দূৰব্যাপী পৰাক্ৰমৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি পৃথিৱী আৰু স্বৰ্গত একেটা একীভূত নিদৰ্শনস্বৰূপে কাৰ্য কৰে। গাই, ঘোঁৰা, উদ্ভিদ, পানী আৰু অৰণ্য আদি কল্যাণকাৰী আৱিষ্কাৰসমূহ আৰু বাধাদানকাৰী শত্রুসকলৰ ওপৰত তেওঁৰ বিজয় স্মৰণ কৰি, ইন্দ্ৰৰ বীৰশক্তিত বিশ্বাস স্থাপন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে। শেষ শ্লোকত মিত্ৰ, বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌক আহ্বান কৰি, উপাসকসকলৰ বাবে লাভ কৰা বিজয়ক অধিক বিস্তাৰিত আৰু মহিমান্বিত কৰিবলৈ আশীৰ্বাদ প্ৰসাৰিত কৰা হয়।
Mantra 1
तत्त इन्द्रियं परमं पराचैरधारयन्त कवयः पुरेदम् । क्षमेदमन्यद्दिव्यन्यदस्य समी पृच्यते समनेव केतुः ॥
হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ সেই পৰম ইন্দ্ৰীয় শক্তি কবিসকলে পুৰণিকালৰে পৰা, দূৰ-প্ৰসাৰিত উচ্চতাসমূহৰ পৰা, স্থিৰ কৰি ৰাখিলে। ইয়াত পৃথিৱীত ই এক ৰূপ, আৰু দ্যুলোকত আন এক ৰূপ; তথাপি দুয়ো একে সমাৱেশস্থলত একেটা কেতুৰ দৰে একেলগে সংযুক্ত হয়।
Mantra 2
स धारयत्पृथिवीं पप्रथच्च वज्रेण हत्वा निरपः ससर्ज । अहन्नहिमभिनद्रौहिणं व्यहन्व्यंसं मघवा शचीभिः ॥
সেইজনাই পৃথিৱীক দৃঢ় কৰি ধৰি ৰাখিলে আৰু বিস্তাৰ কৰিলে; বজ্ৰেৰে আঘাত কৰি পানীবোৰ মুকলি কৰি দিলে। সি অহিক বধ কৰিলে, ৰৌহিণক চিৰিলে, আৰু বাধাদাতা ব্যাংসকো আঘাত কৰি পেলালে—মঘৱান, নিজৰ শচীসমূহেৰে।
Mantra 3
स जातूभर्मा श्रद्दधान ओजः पुरो विभिन्दन्नचरद्वि दासीः । विद्वान्वज्रिन्दस्यवे हेतिमस्यार्यं सहो वर्धया द्युम्नमिन्द्र ॥
জন্মগত বলৰ বাহক সেইজনাই, নিজৰ ওজত শ্ৰদ্ধা স্থাপন কৰি, দুৰ্গসমূহ ভাঙি আগবাঢ়িল আৰু দাসীসদৃশে বাঁধা শক্তিসমূহক মুক্ত কৰিলে। হে বজ্ৰধাৰী, জ্ঞানী হৈ সি দস্যুৰ অস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰি পেলালে; হে ইন্দ্ৰ, আৰ্যৰ বাবে বল আৰু দীপ্ত বিজয়-দ্যুম্ন বৃদ্ধি কৰা।
Mantra 4
तदूचुषे मानुषेमा युगानि कीर्तेन्यं मघवा नाम बिभ्रत् । उपप्रयन्दस्युहत्याय वज्री यद्ध सूनुः श्रवसे नाम दधे ॥
সেই কথাই মানৱ-প্ৰজন্মে যুগে যুগে উচ্চাৰণ কৰি আহিছে—মঘৱানৰ কীৰ্তিযোগ্য নাম বহন কৰি। বজ্ৰধাৰী দস্যু-হত্যাৰ উদ্দেশ্যে আগবাঢ়িল, যেতিয়া সঁচাকৈয়ে পুত্ৰে শ্ৰৱস্ (শুনাম-খ্যাতি) বৃদ্ধি কৰিবলৈ নিজৰ বাবে এক নাম স্থাপন কৰিলে।
Mantra 5
तदस्येदं पश्यता भूरि पुष्टं श्रदिन्द्रस्य धत्तन वीर्याय । स गा अविन्दत्सो अविन्ददश्वान्त्स ओषधीः सो अपः स वनानि ॥
তেওঁৰ এই দিশটো চাওক—কিমান প্ৰচুৰ পুষ্টি-বৃদ্ধি! ইন্দ্ৰৰ বীৰ্য্য-শক্তিৰ বাবে তোমালোকৰ শ্ৰদ্ধা স্থাপন কৰা। তেওঁ গাভীসমূহ পালে, তেওঁ অশ্বসমূহ পালে; তেওঁ ঔষধিসমূহ পালে, তেওঁ জলসমূহ পালে, তেওঁ বনসমূহ পালে।
Mantra 6
भूरिकर्मणे वृषभाय वृष्णे सत्यशुष्माय सुनवाम सोमम् । य आदृत्या परिपन्थीव शूरोऽयज्वनो विभजन्नेति वेदः ॥
বহু কৰ্মৰ কৰ্তা, বৃষভ, সত্য-উষ্মাৰ বলৱান—তেওঁৰ বাবে আমি সোম পিষোঁ। যি সাৱধানতাৰে, পথৰ ৰক্ষক বীৰৰ দৰে, যজ্ঞ নকৰাসকল (অযজ্বন)ক পৃথক কৰি চিনে—সেইজনেই জানে।
Mantra 7
तदिन्द्र प्रेव वीर्यं चकर्थ यत्ससन्तं वज्रेणाबोधयोऽहिम् । अनु त्वा पत्नीर्हृषितं वयश्च विश्वे देवासो अमदन्ननु त्वा ॥
হে ইন্দ্ৰ, এইয়াই তোমাৰ পূৰ্বৰ বীৰ্য্যকৰ্ম—যেতিয়া বজ্ৰেৰে নিদ্ৰামগ্ন অহিক জাগ্ৰত কৰিলা। তোমাৰ পিছে পিছে পত্নীসকল আৰু হৃষ্ট প্ৰাণশক্তিসমূহ চলিল; সকলো দেৱতাই তোমাৰ অনুগামী হৈ আনন্দিত হ’ল।
Mantra 8
शुष्णं पिप्रुं कुयवं वृत्रमिन्द्र यदावधीर्वि पुरः शम्बरस्य । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
হে ইন্দ্ৰ, যেতিয়া তুমি শুষ্ণ, পিপ্ৰু, কুয়ৱ আৰু বৃত্ৰক বধ কৰিলা, আৰু শম্বৰাৰ দুৰ্গসমূহ ভাঙি পেলালা—সেই বিজয়শক্তিয়ে আমাক বৃদ্ধি কৰক। মিত্ৰ-বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌস—সকলোয়ে আমাক মহিমান্বিত কৰক।
It proclaims Indra’s supreme power as one force working in both heaven and earth, and it asks that his victories bring increase, prosperity, and protection to the worshippers.
These represent the basic supports of life and prosperity; the hymn says Indra ‘finds’ or releases them, meaning he removes obstacles so abundance can return to the world.
The closing prayer broadens the blessing beyond Indra alone, calling on cosmic order (Mitra-Varuṇa), boundless protection (Aditi), the life-giving river (Sindhu), and the two great supports (Earth and Heaven) to strengthen the gained victory.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.