
Sukta 1.118
Kutsa Āṅgirasa (traditional for this hymn cluster)
Aśvinau
Triṣṭubh (common for RV 1.118)
এই সূক্তটো উষা (প্ৰভাত) সময়ত অশ্বিনৌক তৎক্ষণাৎ আহ্বান—তেওঁলোকৰ দ্ৰুত, শ্যেন-সদৃশ ৰথেৰে আহি সহায়, চিকিৎসা আৰু নিৰাপদ পাৰাপাৰ দান কৰিবলৈ। ইয়াত তেওঁলোকৰ প্ৰসিদ্ধ উদ্ধাৰ আৰু পুনৰুদ্ধাৰ-কীৰ্তি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—দুখীয়া-পীড়িতক উঠাই তোলা, বিপদত পৰাক ৰক্ষা কৰা, আৰু জীৱনীশক্তি পুনৰ নবীকৰণ কৰা—যাতে যজমান দৈনিক উষাৰ আগমনত সুৰক্ষা আৰু সমৃদ্ধি লাভ কৰে।
Mantra 1
आ वां रथो अश्विना श्येनपत्वा सुमृळीकः स्ववाँ यात्वर्वाङ् । यो मर्त्यस्य मनसो जवीयान्त्रिवन्धुरो वृषणा वातरंहाः ॥
হে অশ্বিনদ্বয়, শ্যেন-পক্ষীৰ উড্ডয়নৰ দৰে তোমালোকৰ ৰথ আমাৰ ওচৰলৈ আহক—সুমৃলীক, স্বয়ং-প্ৰভ, কল্যাণময়। মানৱৰ মনতকৈও অধিক ত্বৰিত, ত্ৰিবন্ধুৰ, হে বৃষণদ্বয়, বায়ুৰ বেগে প্ৰেৰিত হৈ ই ৰথ ইয়ালৈ অৰ্বাক্ আহক।
Mantra 2
त्रिवन्धुरेण त्रिवृता रथेन त्रिचक्रेण सुवृता यातमर्वाक् । पिन्वतं गा जिन्वतमर्वतो नो वर्धयतमश्विना वीरमस्मे ॥
ত্ৰিবন্ধুৰ, ত্ৰিবৃত, ত্ৰিচক্ৰ, সু-বৃত (সু-ঘূৰ্ণনশীল) ৰথেৰে তোমালোক অৰ্বাক্ আমাৰ ওচৰলৈ আহা। আমাৰ গা (গাভী/কিৰণ) পিন্বতং—পুষ্ট কৰাঁ; আমাৰ অৰ্বতঃ (চলমান শক্তি/অশ্বসমূহ) জিন্বতং—উদ্দীপিত কৰাঁ; আৰু হে অশ্বিনদ্বয়, আমাৰ বাবে বীৰ-শক্তি বৃদ্ধি কৰাঁ।
Mantra 3
प्रवद्यामना सुवृता रथेन दस्राविमं शृणुतं श्लोकमद्रेः । किमङ्ग वां प्रत्यवर्तिं गमिष्ठाहुर्विप्रासो अश्विना पुराजाः ॥
অগ্ৰগামী পথে সু-বৃত ৰথেৰে গমন কৰোঁতা, হে দস্ৰদ্বয়, অদ্ৰি-সম দৃঢ়তা (একাগ্ৰ সত্তা)ৰ পৰা উচ্চাৰিত এই শ্লোক শুনা। হে অশ্বিনদ্বয়, পুৰাজ ঋষিসকলে কয়—কিয় তোমালোকেই প্ৰত্যাৱর্তনে (উত্তৰত) সৰ্বাধিক শীঘ্ৰে গমিষ্ঠ?
Mantra 4
आ वां श्येनासो अश्विना वहन्तु रथे युक्तास आशवः पतंगाः । ये अप्तुरो दिव्यासो न गृध्रा अभि प्रयो नासत्या वहन्ति ॥
হে অশ্বিনদ্বয়, নাসত্যদ্বয়! শ্যেন-পক্ষীসদৃশ দ্রুতগামী পতঙ্গা অশ্বসমূহ—ৰথত যোজিত, আকাশীয় দীপ্ত পক্ষীৰ দৰে—আপোনালোকক ইয়ালৈ বহন কৰক। যিসকল অপ্তুর (অক্লান্ত, লক্ষ্যাভিমুখী) গৃধ্ৰসদৃশ, তেওঁলোকে প্ৰয়ঃ (অৰ্পণ-প্ৰেৰণা/হৱিৰ উদ্যম) আপোনালোকৰ ওচৰলৈ বহন কৰে।
Mantra 5
आ वां रथं युवतिस्तिष्ठदत्र जुष्ट्वी नरा दुहिता सूर्यस्य । परि वामश्वा वपुषः पतंगा वयो वहन्त्वरुषा अभीके ॥
ইয়াত, হে নৰদ্বয়, সূৰ্যৰ দুহিতা সেই যুৱতী আপোনালোকক বাছি লৈ আপোনালোকৰ ৰথত উঠি থিয় হয়। আপোনালোকৰ চাৰিওফালে উজ্জ্বল দেহধাৰী, পতঙ্গাসদৃশ পাখিধাৰী অশ্বসমূহ—নিকট উপস্থিতিত অৰুণবৰ্ণ—প্ৰাণবায়ু আৰু সত্তাৰ গতি বহন কৰক।
Mantra 6
उद्वन्दनमैरतं दंसनाभिरुद्रेभं दस्रा वृषणा शचीभिः । निष्टौग्र्यं पारयथः समुद्रात्पुनश्च्यवानं चक्रथुर्युवानम् ॥
হে দস্ৰা, হে বৃষণদ্বয়! দংসনা (কৌশল-শক্তি) আৰু শচী (কাৰ্যক্ষম শক্তি) দ্বাৰা আপোনালোক ভন্দনাক ওপৰলৈ তুলিলে; ৰেভ্ভাকো ওপৰলৈ উঠালে। তৌগ্ৰ্যক সমুদ্ৰৰ গভীৰতাৰ পৰা নিৰাপদে পাৰ কৰালে, আৰু চ্যৱানক পুনৰ যুৱক কৰি তুলিলে।
Mantra 7
युवमत्रयेऽवनीताय तप्तमूर्जमोमानमश्विनावधत्तम् । युवं कण्वायापिरिप्ताय चक्षुः प्रत्यधत्तं सुष्टुतिं जुजुषाणा ॥
হে অশ্বিনদ্বয়, অৱনীত (অধঃপতিত) অত্রিৰ বাবে তোমালোক তপ্ত শক্তি আৰু পোষক পূৰ্ণতা—ঊৰ্জা-সমৃদ্ধ ওমান—স্থাপন কৰিলে। আৰু অক্ষত-অবিপন্ন কণ্বৰ বাবে তোমালোক পুনৰ দৃষ্টি স্থাপন কৰিলে, সু-স্তুতিকে (সুন্দৰ স্তৱ) আনন্দে গ্ৰহণ কৰি।
Mantra 8
युवं धेनुं शयवे नाधितायापिन्वतमश्विना पूर्व्याय । अमुञ्चतं वर्तिकामंहसो निः प्रति जङ्घां विश्पलाया अधत्तम् ॥
হে অশ্বিনদ্বয়, দুঃখিত শয়ৱৰ বাবে তোমালোক প্ৰাচীন বিধিত গাভীক দুধেৰে উথলি উঠাই দিলে। তোমালোক বৰতিকা-ক আংহস (দুৰ্দশা)ৰ পৰা মুক্ত কৰিলে; আৰু বিশ্পলাৰ বাবে তোমালোক পুনৰ জঙ্ঘা (পা) স্থাপন কৰিলে—গতি-শক্তি পুনৰুদ্ধাৰ কৰি।
Mantra 9
युवं श्वेतं पेदव इन्द्रजूतमहिहनमश्विनादत्तमश्वम् । जोहूत्रमर्यो अभिभूतिमुग्रं सहस्रसां वृषणं वीड्वङ्गम् ॥
হে অশ্বিনদ্বয়, তোমালোক পেদুক ইন্দ্ৰ-প্ৰেৰিত শ্বেত অশ্ব দিলে—অহিহন, সৰ্প-শক্তিৰ সংহাৰক। ই আছিল প্ৰবল অভিভূতি, উগ্ৰ; সহস্ৰ-বিজয়ী, বৃষণ (বীৰ্যবান), দৃঢ় অঙ্গ-যুক্ত—যাত্ৰাৰ আহ্বান বহন কৰিবলৈ যোগ্য।
Mantra 10
ता वां नरा स्ववसे सुजाता हवामहे अश्विना नाधमानाः । आ न उप वसुमता रथेन गिरो जुषाणा सुविताय यातम् ॥
হে নৰা অশ্বিনদ্বয়, তোমালোক স্বশক্তিৰ বাবে সুজাত; অভাৱত পীড়িত হৈ আমি তোমালোকক আহ্বান কৰোঁ। ধনবাহী ৰথেৰে আমাৰ ওচৰলৈ আহাঁ; আমাৰ স্তোত্ৰবাণীত আনন্দ লওঁক, শুভ-গতি আৰু সৎ-অগ্ৰগতিলৈ যাত্ৰা কৰাঁ।
Mantra 11
आ श्येनस्य जवसा नूतनेनास्मे यातं नासत्या सजोषाः । हवे हि वामश्विना रातहव्यः शश्वत्तमाया उषसो व्युष्टौ ॥
হে নাসত্যা, শ্যেন-পক্ষীৰ নৱীন বেগেৰে একমনে একসাথে আমাৰ ওচৰলৈ আহাঁ। কিয়নো দান-অৰ্ঘ্য দিওঁতা আহ্বানকাৰীয়ে, হে অশ্বিনদ্বয়, সদা-নৱ উষাৰ উদয়-মুহূর্তত তোমালোকক আহ্বান কৰে।
The Aśvins are twin Vedic deities who arrive at dawn in a swift chariot. They are especially known as healers and rescuers who quickly help people in danger or distress.
These names recall famous stories where the Aśvins saved or restored devotees—lifting someone up, bringing someone safely from the sea, or making an old person young again. The hymn uses these examples to show their power is dependable.
It is best suited to dawn, when the Aśvins are believed to arrive with Uṣas (Dawn). It can be used in morning rites to seek protection, healing, safe travel, and renewed vitality.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.