Sukta 145
Sukta 1.145
Dīrghatamas Aucathya (traditional for RV 1.145)
Agni (as knower and lord of powers)
Triṣṭubh
এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত অগ্নিক সৰ্বজ্ঞ শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—আহ্বান কৰিলে তেওঁ আহে, প্ৰতিটো বাক্য শুনে, আৰু নিজৰ ভিতৰত সত্য আদেশ আৰু যজ্ঞক্ৰিয়াৰ সিদ্ধি—দুয়োটাই ধাৰণ কৰে। অগ্নিক দ্ৰুতগামী আৰু বিজয়ী ৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে; তেওঁ যজ্ঞৰ বাবে শক্তিসমূহ সংগ্ৰহ কৰে আৰু ঋত (ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়ম)ৰ সৈতে সঙ্গত গোপন কাৰ্যপদ্ধতি (বয়ুনা) মর্ত্যলোকৰ লোকসকলক প্ৰকাশ কৰে। এই স্তোত্ৰৰ উদ্দেশ্য হৈছে অগ্নিক বিশ্বাসযোগ্য মধ্যস্থ আৰু অন্তৰ্নিহিত পথপ্ৰদৰ্শক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা—যাৰ জ্ঞান যজ্ঞক ফলপ্ৰসূ আৰু সত্যবাহী কৰে।
Mantras
Mantra 1
तं पृच्छता स जगामा स वेद स चिकित्वाँ ईयते सा न्वीयते । तस्मिन्त्सन्ति प्रशिषस्तस्मिन्निष्टयः स वाजस्य शवसः शुष्मिणस्पतिः ॥
তাক সুধিলে—সেই আহিল; সেই জানে। সেই চিত্কিত্বান্ গতি কৰে—আকৌ গতি কৰে। তাৰ ভিতৰত আছে প্ৰশিষ (সত্য আদেশ), তাৰ ভিতৰত আছে ইষ্টয়ঃ (সিদ্ধি/প্ৰাপ্তি); সেই বাজিক (বাজ)ৰ, শৱস (বল)ৰ, আৰু শুষ্মিন্ (বিজয়ী তেজ)ৰ পতি।
Mantra 2
तमित्पृच्छन्ति न सिमो वि पृच्छति स्वेनेव धीरो मनसा यदग्रभीत् । न मृष्यते प्रथमं नापरं वचोऽस्य क्रत्वा सचते अप्रदृपितः ॥
তাকেই সুধে; তথাপি কোনো সীমা নাই যে সম্পূৰ্ণকৈ সুধিব পাৰে। ধীৰ জনে নিজৰ মনেই তাক আগতেই ধৰি লয়। সি প্ৰথম বাক্যও মিছা নকৰে, পিছৰ বাক্যও নহয়; নিজৰ ক্রতু (কাৰ্যক্ষম ইচ্ছা/সঙ্কল্প)দ্বাৰা সি সত্যৰ সৈতে সঙ্গ কৰে—অপ্ৰদৃপিত, মোহহীন।
Mantra 3
तमिद्गच्छन्ति जुह्वस्तमर्वतीर्विश्वान्येकः शृणवद्वचांसि मे । पुरुप्रैषस्ततुरिर्यज्ञसाधनोऽच्छिद्रोतिः शिशुरादत्त सं रभः ॥
তাঁলৈ জুহূ-হস্তসমূহ (আহুতি-দাতা হাত) আগবাঢ়ে; তাঁলৈ দ্ৰুতগামী শক্তিসমূহো ধাৱিত হয়। মোৰ সকলো বাক্য তেওঁ একাই শোনে। বহু প্ৰেৰণা-সমৃদ্ধ, বলৱান জয়ী, যজ্ঞ-সাধনকাৰী, অচ্ছিদ্ৰ সহায়যুক্ত—অগ্নিৰ এই শিশুৱে দৃঢ়ভাৱে ধৰি শক্তিসমূহ একত্ৰ কৰে।
Mantra 4
उपस्थायं चरति यत्समारत सद्यो जातस्तत्सार युज्येभिः । अभि श्वान्तं मृशते नान्द्ये मुदे यदीं गच्छन्त्युशतीरपिष्ठितम् ॥
মানৱ-আসনৰ অন্তৰঙ্গ উপস্থানে স্থিতি লৈ তেওঁ গতি কৰে, যেতিয়া সঠিক ক্ৰমত একত্ৰ হয়; সদ্যজাত হৈ, যোজনা-শক্তিসমূহৰ সৈতে দৌৰে। কামনাময় শক্তিসমূহ আনন্দ-উল্লাসেৰে তেওঁক স্পৰ্শ কৰে, যেতিয়া সন্নিহিতভাৱে স্থাপিত জনৰ ওচৰলৈ—বিশ্ৰাম-অগ্নিৰ দৰে—তেওঁলোক যায়।
Mantra 5
स ईं मृगो अप्यो वनर्गुरुप त्वच्युपमस्यां नि धायि । व्यब्रवीद्वयुना मर्त्येभ्योऽग्निर्विद्वाँ ऋतचिद्धि सत्यः ॥
জলৰ ভিতৰত অনুসন্ধানী সেই মৃগ, অৰণ্য-ভ্ৰমণকাৰী, নিকটতম আৱৰণত পৃষ্ঠত স্থাপন কৰা হ’ল। তেতিয়া ঋত-জ্ঞানী, সত্যস্বৰূপ অগ্নিয়ে মৰ্ত্যসকললৈ গোপন বিধানসমূহ প্ৰকাশ কৰি ক’লে; কিয়নো ঋতৰ বিধানতো তেওঁ সত্যই।
Frequently Asked Questions
It presents Agni as a conscious, knowing power: he comes when invoked, hears the worshipper’s words, and ensures the sacrifice succeeds by bringing right order and fulfillment.
Because Agni is not only physical fire but also the priestly intelligence of the rite—he understands the correct way (ṛta) and reveals hidden workings (vayunā) that make actions effective.
It fits the moment of kindling or addressing the sacred fire: recite to invoke Agni’s presence, ask for concentrated energy and protection of the rite, and affirm truth-aligned action.
Ask anything about Sukta 145 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
