
Sukta 1.68
Parāśara (traditional for this Agni hymn cluster)
Agni
Triṣṭubh (likely; confirm)
এই সূক্তত সদায় জাগ্ৰত অগ্নিক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি স্বৰ্গমুখী হৈ উঠি যায়, চলমান আৰু স্থিৰ সকলোৰে পথসমূহ সুশৃঙ্খল কৰে, আৰু ৰাতিবোৰ “মেলি” দিয়ে—আলো, জ্ঞান আৰু ধৰ্ম্য কৰ্মৰ বাবে ঠাই উন্মুক্ত কৰে। ইয়াত সচেতন জ্ঞাতা আৰু গৃহপতি অগ্নিক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে, যিসকলে আহুতি দিয়ে আৰু যিসকলে তেওঁৰ পৰা শিক্ষা বিচাৰে, তেওঁলোকৰ বাবে ধন-সমৃদ্ধি (ৰায়স)ৰ দুৱাৰসমূহ প্ৰশস্ত কৰি দিয়ক।
Mantra 1
श्रीणन्नुप स्थाद्दिवं भुरण्युः स्थातुश्चरथमक्तून्व्यूर्णोत् ॥
নিজকে বিস্তাৰ কৰি উদ্যমীজন স্বৰ্গৰ দিশে উঠি দাঁড়াল; স্থিৰৰ বাবে চলমান পথ উন্মোচন কৰিলে, আৰু ৰাত্ৰিসকলকো বহলকৈ মেলি দিলে।
Mantra 2
परि यदेषामेको विश्वेषां भुवद्देवो देवानां महित्वा ॥
যেতিয়া এঁহঁতৰ মাজত এক দেৱীয় শক্তি সকলো দেৱতাৰ পৰিবেষ্টনকাৰী একজন হয়—মহিমাৰে তেওঁলোকৰ কৰ্ম-প্ৰবৃত্তিক ঘেৰি ধৰে আৰু অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।
Mantra 3
आदित्ते विश्वे क्रतुं जुषन्त शुष्काद्यद्देव जीवो जनिष्ठाः ॥
তেতিয়াই সঁচাকৈ সকলোয়ে তোমাৰ ক্রতু (ইচ্ছা-বুদ্ধি) গ্ৰহণ কৰে; হে দেৱ, তুমি শুক্কা (নিষ্ক্ৰিয়)ৰ পৰা জীৱন্ত হৈ জন্মিলা, অনুর্বৰ ঠাইত জীৱন জাগ্ৰত কৰিলা।
Mantra 4
भजन्त विश्वे देवत्वं नाम ऋतं सपन्तो अमृतमेवैः ॥
সকলো দেৱে দেৱত্ব আৰু নামত ভাগ লয়; ঋতক অনুসৰণ কৰি, তেওঁলোকৰ গমন-পথে অমৃতত্বলৈ উপনীত হয়।
Mantra 5
ऋतस्य प्रेषा ऋतस्य धीतिर्विश्वायुर्विश्वे अपांसि चक्रुः ॥
ঋতৰেই প্ৰেৰণা, ঋতৰেই ধীতি; বিশ্বায়ু—সকলো অপাংসিসহ—কৰ্মসমূহ গঢ়িলে।
Mantra 6
यस्तुभ्यं दाशाद्यो वा ते शिक्षात्तस्मै चिकित्वान्रयिं दयस्व ॥
যি তোমালৈ দান কৰে, বা যি তোমাৰ পৰা শিকিবলৈ বিচাৰে—তাক, হে সচেতন জ্ঞাতা, ৰয়ি, অন্তৰ্ধনৰ পূৰ্ণতা দান কৰা।
Mantra 7
होता निषत्तो मनोरपत्ये स चिन्न्वासां पती रयीणाम् ॥
হোতা মনুৰ অপত্যৰ অন্তৰত নিষণ্ণ হৈ, সঁচাকৈয়ে সেই ৰয়ীসমূহৰ পতি হয়—মানৱ-বংশৰ অন্তৰ্নিহিত পূৰ্ণতাৰ অধিপতি।
Mantra 8
इच्छन्त रेतो मिथस्तनूषु सं जानत स्वैर्दक्षैरमूराः ॥
নিজ নিজ তনুত ৰেতঃ কামনা কৰি, তেওঁলোকে নিজৰেই দক্ষতাৰে পৰস্পৰে সংবোধন লাভ কৰে—অমূঢ় হৈ সত্য গঠনত সন্মতি দিয়ে।
Mantra 9
पितुर्न पुत्राः क्रतुं जुषन्त श्रोषन्ये अस्य शासं तुरासः ॥
পিতাৰ পুত্ৰসকল যেন ক্ৰতুত আনন্দে গ্ৰহণ কৰে, তেনেদৰে তেওঁলোকে ক্ৰতুত জুষে; তুৰাসসকল তেওঁৰ শাসন শুনে আৰু পথপ্ৰদৰ্শক বাক্য মানে।
Mantra 10
वि राय और्णोद्दुरः पुरुक्षुः पिपेश नाकं स्तृभिर्दमूनाः ॥
সেই দমূনাঃ (গৃহস্বামী) পূর্ণতাৰ দুৱাৰসমূহ বিস্তাৰকৈ মেলে; বহুধা-বাসী শক্তিয়ে নিজৰ দৃঢ় আধাৰসমূহেৰে চেতনাৰ স্বৰ্গ (নাক) নিংহাৰি-চেপি উলিয়ায়—অন্তৰ্গৃহৰ অধিপতি।
It presents Agni as the awakened fire and guiding intelligence who maintains cosmic order and opens the way to prosperity (rayi) for those who worship and those who sincerely learn.
These are poetic symbols for Agni’s power to expand space for light and understanding: he "opens" the darkness (night) and also the "doors" of abundance and well-being.
Triṣṭubh is the most likely meter for RV 1.68, but confirming it strictly requires checking each verse’s syllable count and cadence across all 10 mantras.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.