Sukta 83
Sukta 1.83
Indra
এই সৰু ইন্দ্ৰ-সূক্তত ইন্দ্ৰৰ সহায়ত সমৃদ্ধি লাভ কৰা মৰ্ত্যজনক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁ ঘোঁৰা, “গাই” (কিৰণ/ধন) আৰু প্ৰাচুৰ্য লাভ কৰে, যেনেকৈ পানীয়ে নদী ভৰাই তোলে। ইয়াত অঙ্গিৰস–পণি/বলা পটভূমিৰ স্মৰণ আছে, য’ত গোপন ধন আৰু পোহৰ সঠিকভাৱে অগ্নি জ্বলাই আৰু প্ৰেৰিত প্ৰচেষ্টাৰে জয় কৰা হয়; আৰু শেষত গীত, পেষণ-শিলা আৰু বিস্তৃত বৰ্হিসসহ সুসম্পন্ন সোম-যজ্ঞতেই ইন্দ্ৰৰ আনন্দ অৱস্থিত বুলি কোৱা হৈছে।
Mantras
Mantra 1
अश्वावति प्रथमो गोषु गच्छति सुप्रावीरिन्द्र मर्त्यस्तवोतिभिः । तमित्पृणक्षि वसुना भवीयसा सिन्धुमापो यथाभितो विचेतसः ॥
অশ্বসমৃদ্ধ জনে গোৱঁ (কিৰণ/গো)সমূহৰ মাজত প্ৰথমে আগবাঢ়ে, হে ইন্দ্ৰ; তোমাৰ সহায়ে বলবান হোৱা মর্ত্য। তাক তুমি অধিকতর ধনে পূৰ্ণ কৰ, যেন বিচক্ষণ গতিৰে চলা জলসমূহে নদীক চাৰিওফালে ভৰি তোলে।
Mantra 2
आपो न देवीरुप यन्ति होत्रियमवः पश्यन्ति विततं यथा रजः । प्राचैर्देवासः प्र णयन्ति देवयुं ब्रह्मप्रियं जोषयन्ते वरा इव ॥
দেৱীসদৃশ জলসমূহ হোতৃ-যজমানৰ ওচৰলৈ আহে; বিস্তৃত ক্ষেত্ৰখনক সিহঁতে দেখে, যেন মুকলি আকাশ-অৱকাশ দেখা যায়। অগ্ৰগামী শক্তিৰে দেৱতাসকলে দেৱ-অন্বেষীজনক—ব্ৰহ্মপ্ৰিয়ক—আগবঢ়াই নিয়ে, আৰু বাছনি কৰা কন্যাক দৰাই যেন স্নেহ কৰে, তেনেই তাক লালন কৰে।
Mantra 3
अधि द्वयोरदधा उक्थ्यं वचो यतस्रुचा मिथुना या सपर्यतः । असंयत्तो व्रते ते क्षेति पुष्यति भद्रा शक्तिर्यजमानाय सुन्वते ॥
দুই সমশক্তিৰ ওপৰত তুমি স্তোত্ৰ-যোগ্য বাক্য স্থাপন কৰিলা—সেৱা-আৰাধনাত ৰত সেই যুগল স্ৰুচি (লাডল) । তোমাৰ কৰ্ম-ব্ৰতত অবাধ হৈ, মঙ্গলময় শক্তি সোম-নিষ্পেষণ কৰা যজমানৰ বাবে বাস কৰে আৰু বৃদ্ধি পায়।
Mantra 4
आदङ्गिराः प्रथमं दधिरे वय इद्धाग्नयः शम्या ये सुकृत्यया । सर्वं पणेः समविन्दन्त भोजनमश्वावन्तं गोमन्तमा पशुं नरः ॥
তেতিয়া অঙ্গিৰসসকলে প্ৰথমে জীৱনৰ পূৰ্ণতা স্থাপন কৰিলে; সুকৃত্যাৰ (সঠিক কৰ্ম-কৌশলৰ) দ্বাৰা জ্বলি উঠা অগ্নিস্বৰূপ আছিল তেওঁলোক। পণিৰ পৰা তেওঁলোকে সমগ্ৰ ভোগ-সম্পদ জয় কৰিলে—অশ্বসমৃদ্ধ, গোমন্ত (গো-সমৃদ্ধ), আৰু নৰৰ বাবে পশুবৃদ্ধি।
Mantra 5
यज्ञैरथर्वा प्रथमः पथस्तते ततः सूर्यो व्रतपा वेन आजनि । आ गा आजदुशना काव्यः सचा यमस्य जातममृतं यजामहे ॥
যজ্ঞৰ দ্বাৰা অথৰ্বনে প্ৰথমে পথসমূহ বিস্তাৰ কৰিলে; তাৰপিছত ব্ৰতপালক সূৰ্য ঋষিৰূপে জন্মিল। উশনা কাব্য তেওঁৰ সৈতে ৰশ্মিসমূহ চালাই আহিল; যমৰ ৰাজ্যত জন্মা সেই অমৃতক আমি পূজা কৰোঁ।
Mantra 6
बर्हिर्वा यत्स्वपत्याय वृज्यतेऽर्को वा श्लोकमाघोषते दिवि । ग्रावा यत्र वदति कारुरुक्थ्यस्तस्येदिन्द्रो अभिपित्वेषु रण्यति ॥
য’ত সত্য-সন্তান লাভৰ নিমিত্তে পবিত্ৰ বৰ্হি (আসন) বিস্তাৰ কৰা হয়, অথবা য’ত স্তোত্ৰ-ধ্বনি স্বৰ্গত গুঞ্জৰি উঠে; য’ত গ্ৰাৱা (সোম-পেষণশিলা) কথা কয় আৰু উক্থ্য কাৰু (প্ৰেৰিত গায়ক) স্তৱ উচ্চাৰে—সেইখানেই ইন্দ্ৰ অন্তৰঙ্গ সিদ্ধিসমূহৰ মাজত আনন্দ কৰে।
Frequently Asked Questions
That prosperity and strength come when a person is supported by Indra and performs the rite rightly—abundance then ‘flows’ like waters filling a river.
It points to an older myth where hidden wealth and light are recovered from hoarders (Pani). This serves as a model for how divine power and right effort release what is blocked.
A Soma sacrifice: barhis is spread, chants resound, Soma is pressed with stones, and the inspired priest sings. The hymn says Indra especially delights in that worship.
Ask anything about Sukta 83 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.