Sukta 108
Sukta 1.108
Indra-Agni (dual)
এই সূক্তত যমজ শক্তি ইন্দ্ৰ আৰু অগ্নিক একেলগে তেওঁলোকৰ দীপ্তিমান ৰথত আহি সদ্য নিপীড়িত সোমৰস পান কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে। তেওঁলোকে যি যি ক্ষেত্ৰত আনন্দ পায়—গৃহত, পবিত্ৰ বাক্ (ব্ৰহ্মন)ত, বা ৰাজশক্তিত—সেই সকলো ঠাইৰ পৰা পুনঃপুনঃ মাতি অনা হয়, যাতে তেওঁলোকে বিজয়, গোধন/ধন আৰু সৰ্বাঙ্গীন সমৃদ্ধি দান কৰে। শেষ আশীৰ্বাদত প্ৰাৰ্থনা অন্য পোষক দেৱতা আৰু বিশ্বধাৰক আধাৰসমূহলৈ বিস্তাৰিত হয়—মিত্ৰ-বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ)।
Mantras
Mantra 1
य इन्द्राग्नी चित्रतमो रथो वामभि विश्वानि भुवनानि चष्टे । तेना यातं सरथं तस्थिवांसाथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, তোমালোকৰ অতি দীপ্তিমান ৰথখন যি সকলো ভুবনক চায়—সেই ৰথেৰে আহাঁ, একে ৰথত একেলগে স্থিত হৈ; তাৰ পাছত নিপীড়িত (সুত) সোম পান কৰাঁ।
Mantra 2
यावदिदं भुवनं विश्वमस्त्युरुव्यचा वरिमता गभीरम् । तावाँ अयं पातवे सोमो अस्त्वरमिन्द्राग्नी मनसे युवभ्याम् ॥
যিমান বিস্তৃত এই সমগ্ৰ বিশ্ব-ভুবন—প্ৰসাৰত বিস্তীৰ্ণ, পৰিসৰত প্ৰশস্ত, গভীৰ—সিমান বিস্তৃত হওক এই সোম পানাৰ বাবে; হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, তোমালোক দুজনৰ মনৰ বাবে ই যথেষ্ট হওক।
Mantra 3
चक्राथे हि सध्र्यङ्नाम भद्रं सध्रीचीना वृत्रहणा उत स्थः । ताविन्द्राग्नी सध्र्यञ्चा निषद्या वृष्णः सोमस्य वृषणा वृषेथाम् ॥
হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, তোমালোক দুয়ো সঁচাকৈ একেলগে সোজা-একা গতিৰে মঙ্গলময় কল্যাণ সাধিলা; হে বৃত্ৰহন্তা দুয়ো, তোমালোক দৃঢ়ভাৱে স্থিত আছা। হে ইন্দ্ৰাগ্নি, সধ্ৰ্যঞ্চ (সমবেগ) প্ৰবৃত্তিত একেলগে উপবিষ্ট হৈ, সোমৰ বৃষ-শক্তিৰে বৃষভসদৃশ বলবান হওঁক; হে দুয়ো বৃষণ, অধিক বল লাভ কৰা।
Mantra 4
समिद्धेष्वग्निष्वानजाना यतस्रुचा बर्हिरु तिस्तिराणा । तीव्रैः सोमैः परिषिक्तेभिरर्वागेन्द्राग्नी सौमनसाय यातम् ॥
যেতিয়া অগ্নিসমূহ জ্বলি উঠে, তেতিয়া আহ্বান চিনাকি ওচৰলৈ আহা; সঠিক দিশে চলা স্ৰুচাসমূহে ছটিয়াই থোৱা বৰ্হি (আসন) বিস্তাৰ কৰে। তীক্ষ্ণ সোমসমূহে চাৰিওফালে পৰিসিক্ত হোৱাত, হে ইন্দ্ৰাগ্নি, সৌমনস্য—আনন্দময় একমনা ভাবৰ বাবে ইয়ালৈ আহা।
Mantra 5
यानीन्द्राग्नी चक्रथुर्वीर्याणि यानि रूपाण्युत वृष्ण्यानि । या वां प्रत्नानि सख्या शिवानि तेभिः सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
হে ইন্দ্ৰাগ্নি, তোমালোক যি যি বীৰ্য্য-কীৰ্তি সম্পন্ন কৰিলা, যি যি ৰূপ, আৰু যি যি বৃষণ্য (বৃষভ-শক্তি); আৰু তোমালোকৰ যি প্ৰাচীন, শিৱ (কল্যাণময়) সখ্যসমূহ—সেই শক্তিসমূহৰ দ্বাৰাই সুত (চেপা) সোম পান কৰা।
Mantra 6
यदब्रवं प्रथमं वां वृणानोऽयं सोमो असुरैर्नो विहव्यः । तां सत्यां श्रद्धामभ्या हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
যেতিয়া তোমালোকক বাছি লৈ মই প্ৰথমে ঘোষণা কৰিছিলোঁ—‘এই সোম আমাৰ বাবে আহ্বানযোগ্য; বৈৰী অসুৰশক্তিয়ে ইয়াক আমাৰ পৰা বিচ্যুত কৰিব নোৱাৰে’—সেই সত্য শ্ৰদ্ধালৈ আহাঁ; তাৰ পাছত পেষিত (সুত) সোম পান কৰা।
Mantra 7
यदिन्द्राग्नी मदथः स्वे दुरोणे यद्ब्रह्मणि राजनि वा यजत्रा । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, যদি তোমালোক নিজ গৃহত আনন্দ পাও, বা ব্ৰহ্মণিত (প্ৰেৰিত বাণীত), বা ৰাজশক্তিত—হে যজ্য, পূজ্য দুজন! তাতৰ পৰা আমাৰ ওচৰলৈ ঘূৰি আহাঁ, হে দুজন বৃষণ, শক্তিমান; তাৰ পাছত পেষিত (সুত) সোম পান কৰা।
Mantra 8
यदिन्द्राग्नी यदुषु तुर्वशेषु यद्द्रुह्युष्वनुषु पूरुषु स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, যদি তোমালোক যদুসকলৰ মাজত, তুৰ্বশসকলৰ মাজত, দ্ৰুহ্যুসকলৰ মাজত, অনুসকলৰ মাজত, পূৰুসকলৰ মাজত অৱস্থিত হও—তাতৰ পৰা আমাৰ ওচৰলৈ ঘূৰি আহাঁ, হে দুজন বৃষণ, শক্তিমান; আৰু পেষিত (সুত) সোম পান কৰা।
Mantra 9
यदिन्द्राग्नी अवमस्यां पृथिव्यां मध्यमस्यां परमस्यामुत स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
যদি, হে ইন্দ্ৰাগ্নী, তোমালোক অৱমা পৃথিৱীত, মধ্যমা পৃথিৱীত, অথবা পৰমা পৃথিৱীত অৱস্থিত হওঁ—তেনে তাতৰ পৰাই, হে দুজন বৃষণ (শক্তিমান), চাৰিওফালে ঘূৰি আহাঁ; আৰু সুতা (চেপা) সোম পান কৰা।
Mantra 10
यदिन्द्राग्नी परमस्यां पृथिव्यां मध्यमस्यामवमस्यामुत स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
যদি, হে ইন্দ্ৰাগ্নী, তোমালোক পৰমা পৃথিৱীত, মধ্যমা পৃথিৱীত, অথবা অৱমা পৃথিৱীত অৱস্থিত হওঁ—তেনে তাতৰ পৰাই, হে দুজন বৃষণ (শক্তিমান), চাৰিওফালে ঘূৰি আহাঁ; আৰু সুতা (চেপা) সোম পান কৰা।
Mantra 11
यदिन्द्राग्नी दिवि ष्ठो यत्पृथिव्यां यत्पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
যদি, হে ইন্দ্ৰাগ্নী, তোমালোক দিৱিত স্থিত হওঁ, বা পৃথিৱীত, বা পৰ্বতসমূহত, ঔষধিসমূহত, জলসমূহত—তেনে তাতৰ পৰাই, হে দুজন বৃষণ (শক্তিমান), চাৰিওফালে ঘূৰি আহাঁ; আৰু সুতা (চেপা) সোম পান কৰা।
Mantra 12
यदिन्द्राग्नी उदिता सूर्यस्य मध्ये दिवः स्वधया मादयेथे । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
যদি, হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, সূৰ্যৰ উদয়ত, দ্যৌৰ মধ্যভাগত, স্বধায়ে (নিজ শক্তিত) তোমালোক আনন্দিত হওঁ—তেন্তে তাতৰ পৰা, হে দুজন বলবান বৃষণ, চাৰিওফালে ঘূৰি আহাঁ; আৰু চেপা (সুত) সোম পান কৰা।
Mantra 13
एवेन्द्राग्नी पपिवांसा सुतस्य विश्वास्मभ्यं सं जयतं धनानि । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
এইদৰে, হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, সুত সোম পান কৰা তোমালোক, আমাৰ বাবে সম্পূৰ্ণভাৱে সকলো ধন-সম্পদ জয় কৰা। আৰু মিত্ৰ-বৰুণে আমাক বৃদ্ধি কৰক; আদিতি, প্রবাহমান সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ—এইসকলে আমাক ধৰি ৰাখক আৰু বঢ়াই তুলক।
Frequently Asked Questions
They are praised as a paired power: Indra brings victorious strength, and Agni brings the sacrificial fire that carries offerings. Together they make the ritual effective and prosperity-giving.
In Soma rites, inviting the gods to drink Soma means inviting their presence and power into the sacrifice. It signals that the offering is accepted and that blessings can flow to the worshippers.
The hymn ends by widening the blessing beyond Indra–Agni alone. These names represent cosmic order, protection, abundance, and the stable supports of life, sealing the prayer with universal well-being.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.