Rig Veda Sukta 101
Mandala 1Sukta 10111 Mantras

Sukta 101

Sukta 1.101

Rishi

Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.94–1.115 includes Kutsa; RV 1.101 is commonly assigned to Kutsa Āṅgirasa in Anukramaṇī)

Devata

Indra (Marutvant Indra: Indra in companionship with the Maruts)

Chandas

Triṣṭubh (11-syllable pādas; standard for many Indra hymns)

কুৎস আঙিৰসৰ এই ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত ‘মৰুতৱন্ত’ ইন্দ্ৰ—মৰুতসকলৰ সঙ্গত থকা ইন্দ্ৰ—ক আনন্দময়, যুদ্ধজয়ী শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে; যিয়ে অন্ধকাৰ আৰু বাধা-অৱৰোধ ভাঙি মুকলি কৰে আৰু বাজ (বিজয়ী পূৰ্ণতা/সমৃদ্ধি) দান কৰে। কবিয়ে প্ৰতিটো অৱস্থাত—বীৰ অগ্ৰগতি, ভয়, প্ৰচেষ্টা আৰু জয়ত—ইন্দ্ৰৰ সখ্যতা বিচাৰে, যাতে গায়কসকলে বাহ্য প্ৰতিযোগিতা আৰু অন্তৰ্দ্বন্দ্ব দুয়োটাতে জয়ী হয়। শেষত প্ৰাৰ্থনাখন বিস্তাৰ কৰি বিশ্বধাৰণৰ সহায়ক বৃত্ত গঢ়ে: মিত্ৰ-বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ)।

Mantras

Mantra 1

प्र मन्दिने पितुमदर्चता वचो यः कृष्णगर्भा निरहन्नृजिश्वना । अवस्यवो वृषणं वज्रदक्षिणं मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥

পিতুমৎ—পোষণ-সাৰযুক্ত—আনন্দময় বাণী আগবঢ়াও; যিজনে ঋজিশ্বনাৰ সোজা-গতি শক্তিৰে গোপন-গৰ্ভা কৃষ্ণ অন্ধকাৰক বিদীৰ্ণ কৰিলে। সহায় কামনা কৰি, মৰুৎ-সহিত, বজ্ৰ-দক্ষিণ (বজ্ৰ-হস্ত) শক্তিশালী বৃষ ইন্দ্ৰক সখ্যৰ বাবে আমি আহ্বান কৰোঁ।

Mantra 2

यो व्यंसं जाहृषाणेन मन्युना यः शम्बरं यो अहन्पिप्रुमव्रतम् । इन्द्रो यः शुष्णमशुषं न्यावृणङ्मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥

যি আনন্দিত ক্ৰোধে ব্যাংসক আঘাত কৰিলে, যি শম্বৰক নিপাত কৰিলে, যি বিধিহীন পিপ্ৰুক বধ কৰিলে; যি অনাবৃষ্টিৰ শক্তি শুষ্ণক—অশুষ, নিবাৰণকাৰীক—আবদ্ধ কৰি ৰাখিলে—সেই ইন্দ্ৰক মৰুতসকলসহ সখ্য-বন্ধনৰ বাবে আমি আহ্বান কৰোঁ।

Mantra 3

यस्य द्यावापृथिवी पौंस्यं महद्यस्य व्रते वरुणो यस्य सूर्यः । यस्येन्द्रस्य सिन्धवः सश्चति व्रतं मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥

যাৰ মহৎ পৌৰুষে দ্যৌ আৰু পৃথিৱীক ধৰি ৰাখে; যাৰ ব্ৰতত বৰুণো আৰু সূৰ্যও চলি থাকে; যাৰ বিধান অনুসৰি সিন্ধুসকল ধাৰাত বয়—সেই ইন্দ্ৰক মৰুতসকলসহ সখ্য-বন্ধনৰ বাবে আমি আহ্বান কৰোঁ।

Mantra 4

यो अश्वानां यो गवां गोपतिर्वशी य आरितः कर्मणिकर्मणि स्थिरः । वीळोश्चिदिन्द्रो यो असुन्वतो वधो मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥

যি অশ্বসকলৰ অধিপতি, যি গোৱালৰ অধিপতি—গোপতি, বশী; যি প্ৰতিটো কৰ্মত কৰ্মত সুস্থিৰভাৱে স্থিত, যথাযথভাৱে নিয়োজিত; যি সোম নচাপা (অসুন্বত) লোকৰো বধকাৰী—সেই ইন্দ্ৰক মৰুতসকলসহ সখ্য-বন্ধনৰ বাবে আমি আহ্বান কৰোঁ।

Mantra 5

यो विश्वस्य जगतः प्राणतस्पतिर्यो ब्रह्मणे प्रथमो गा अविन्दत् । इन्द्रो यो दस्यूँरधराँ अवातिरन्मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥

যি সকলো চলমান জগতৰ প্ৰাণ-শ্বাসৰ অধিপতি; যি ব্ৰহ্মণ (বচনৰ সাধক)ৰ বাবে প্ৰথমে গাভীসমূহ—কিৰণসমূহ—উদ্ধাৰ কৰিলে; যি ইন্দ্ৰ দস্যুসকলক অধঃ অন্ধকাৰলৈ নিক্ষেপ কৰিলে—মৰুৎ-সহিত সেই ইন্দ্ৰক আমি সখ্যৰ বাবে আহ্বান কৰোঁ।

Mantra 6

यः शूरेभिर्हव्यो यश्च भीरुभिर्यो धावद्भिर्हूयते यश्च जिग्युभिः । इन्द्रं यं विश्वा भुवनाभि संदधुर्मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥

যি বীৰসকলেও আহ্বান কৰে, আৰু ভীতসকলেও আহ্বান কৰে; যাক দৌৰি-চলা প্ৰচেষ্টাশীলসকলে আৰু জয়ীসকলে ডাকে; যি ইন্দ্ৰক সকলো ভুবন এক সুৰত একত্ৰ কৰি স্থাপন কৰে—মৰুৎ-সহিত সেই ইন্দ্ৰক আমি সখ্যৰ বাবে আহ্বান কৰোঁ।

Mantra 7

रुद्राणामेति प्रदिशा विचक्षणो रुद्रेभिर्योषा तनुते पृथु ज्रयः । इन्द्रं मनीषा अभ्यर्चति श्रुतं मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥

ৰুদ্ৰসকলৰ দিশাসমূহত গতি কৰে—বিস্তৃত দৃষ্টিৰ ঋষি; ৰুদ্রসকলৰ সৈতে যৌৱনশক্তি বিস্তাৰ কৰে প্ৰশস্ত যোক্ত্ৰ (বন্ধনী)। মনীষা—আমাৰ প্ৰেৰিত চিন্তা—শ্ৰুত (সু-শ্ৰুত) ইন্দ্ৰক অভ্যৰ্চনা কৰে; মৰুৎ-সহিত সেই ইন্দ্ৰক আমি সখ্যৰ বাবে আহ্বান কৰোঁ।

Mantra 8

यद्वा मरुत्वः परमे सधस्थे यद्वावमे वृजने मादयासे । अत आ याह्यध्वरं नो अच्छा त्वाया हविश्चकृमा सत्यराधः ॥

হে মৰুত-সহায় ইন্দ্ৰ! তুমি যদি পৰম সধস্থত আনন্দ কৰাঁ, অথবা ওচৰৰ কৰ্মক্ষেত্ৰৰ বৃজনত মদিত হওঁ, তেন্তে সেই ঠাইৰ পৰাই আমাৰ অধ্বৰ-যজ্ঞলৈ আহা। হে সত্য-ৰাধস্ (সত্যসিদ্ধিকৰ্তা), তোমাৰ বাবে আমি হৱিস্ সাজি থৈছোঁ।

Mantra 9

त्वायेन्द्र सोमं सुषुमा सुदक्ष त्वाया हविश्चकृमा ब्रह्मवाहः । अधा नियुत्वः सगणो मरुद्भिरस्मिन्यज्ञे बर्हिषि मादयस्व ॥

হে সুদক্ষ ইন্দ্ৰ! তোমাৰ বাবে আমি সোম ৰস সু-সুতি কৰি নিছোঁ; হে ব্ৰহ্মবাহ (ব্ৰহ্ম-বহনকাৰী), তোমাৰ বাবে আমি হৱিস্ প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। এতিয়া নিয়ুত্-সহ, মৰুত্-গণৰ সৈতে, এই যজ্ঞত এই বৰ্হিষত মদিত হওঁ।

Mantra 10

मादयस्व हरिभिर्ये त इन्द्र वि ष्यस्व शिप्रे वि सृजस्व धेने । आ त्वा सुशिप्र हरयो वहन्तूशन्हव्यानि प्रति नो जुषस्व ॥

হে ইন্দ্ৰ! তোমাৰ হৰিসকলৰ সৈতে মদিত হওঁ; হে শিপ্ৰৱান্, তোমাৰ ওঁঠ দুৱাৰ মেলি দিয়া, ধাৰাসমূহ উজাৰি দিয়া। হে সু-শিপ্ৰ, হৰিসকল তোমাক ইয়ালৈ বহন কৰি আনক; হৱ্য কামনা কৰি, আমাৰ নিবেদনসমূহ গ্ৰহণ কৰি উপভোগ কৰা।

Mantra 11

मरुत्स्तोत्रस्य वृजनस्य गोपा वयमिन्द्रेण सनुयाम वाजम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥

মৰুৎ-স্তোত্ৰৰ ৰক্ষক, আৰু সংঘৰ্ষ-ক্ষেত্ৰৰ গোপালসদৃশ পালনকৰ্তা—ইন্দ্ৰৰ সৈতে আমি ‘ৱাজ’ (বিজয়ী বল-সমৃদ্ধি) লাভ কৰোঁ। মিত্ৰ আৰু বৰুণে আমাক বৃদ্ধি কৰক; আৰু অদিতি, প্ৰবাহিনী সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ) আমাৰ সত্তাক ধৰি ৰাখি মহিমান্বিত কৰক।

Frequently Asked Questions

The main deity is Indra, specifically Indra accompanied by the Maruts (Marutvant Indra), invoked as a powerful ally who grants victory and breaks obstruction.

It means seeking Indra as an active companion—strength, courage, and decisive help in struggle—rather than a distant blessing, especially with the Maruts as supporting energies.

They are invoked to stabilize and enlarge the boon: Indra gives the breakthrough and victory, while these cosmic powers uphold order, widen protection, and support lasting well-being.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App