
Sukta 1.101
Kutsa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.94–1.115 includes Kutsa; RV 1.101 is commonly assigned to Kutsa Āṅgirasa in Anukramaṇī)
Indra (Marutvant Indra: Indra in companionship with the Maruts)
Triṣṭubh (11-syllable pādas; standard for many Indra hymns)
কুৎস আঙিৰসৰ এই ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত ‘মৰুতৱন্ত’ ইন্দ্ৰ—মৰুতসকলৰ সঙ্গত থকা ইন্দ্ৰ—ক আনন্দময়, যুদ্ধজয়ী শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে; যিয়ে অন্ধকাৰ আৰু বাধা-অৱৰোধ ভাঙি মুকলি কৰে আৰু বাজ (বিজয়ী পূৰ্ণতা/সমৃদ্ধি) দান কৰে। কবিয়ে প্ৰতিটো অৱস্থাত—বীৰ অগ্ৰগতি, ভয়, প্ৰচেষ্টা আৰু জয়ত—ইন্দ্ৰৰ সখ্যতা বিচাৰে, যাতে গায়কসকলে বাহ্য প্ৰতিযোগিতা আৰু অন্তৰ্দ্বন্দ্ব দুয়োটাতে জয়ী হয়। শেষত প্ৰাৰ্থনাখন বিস্তাৰ কৰি বিশ্বধাৰণৰ সহায়ক বৃত্ত গঢ়ে: মিত্ৰ-বৰুণ, অদিতি, সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ)।
Mantra 1
प्र मन्दिने पितुमदर्चता वचो यः कृष्णगर्भा निरहन्नृजिश्वना । अवस्यवो वृषणं वज्रदक्षिणं मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥
পিতুমৎ—পোষণ-সাৰযুক্ত—আনন্দময় বাণী আগবঢ়াও; যিজনে ঋজিশ্বনাৰ সোজা-গতি শক্তিৰে গোপন-গৰ্ভা কৃষ্ণ অন্ধকাৰক বিদীৰ্ণ কৰিলে। সহায় কামনা কৰি, মৰুৎ-সহিত, বজ্ৰ-দক্ষিণ (বজ্ৰ-হস্ত) শক্তিশালী বৃষ ইন্দ্ৰক সখ্যৰ বাবে আমি আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 2
यो व्यंसं जाहृषाणेन मन्युना यः शम्बरं यो अहन्पिप्रुमव्रतम् । इन्द्रो यः शुष्णमशुषं न्यावृणङ्मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥
যি আনন্দিত ক্ৰোধে ব্যাংসক আঘাত কৰিলে, যি শম্বৰক নিপাত কৰিলে, যি বিধিহীন পিপ্ৰুক বধ কৰিলে; যি অনাবৃষ্টিৰ শক্তি শুষ্ণক—অশুষ, নিবাৰণকাৰীক—আবদ্ধ কৰি ৰাখিলে—সেই ইন্দ্ৰক মৰুতসকলসহ সখ্য-বন্ধনৰ বাবে আমি আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 3
यस्य द्यावापृथिवी पौंस्यं महद्यस्य व्रते वरुणो यस्य सूर्यः । यस्येन्द्रस्य सिन्धवः सश्चति व्रतं मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥
যাৰ মহৎ পৌৰুষে দ্যৌ আৰু পৃথিৱীক ধৰি ৰাখে; যাৰ ব্ৰতত বৰুণো আৰু সূৰ্যও চলি থাকে; যাৰ বিধান অনুসৰি সিন্ধুসকল ধাৰাত বয়—সেই ইন্দ্ৰক মৰুতসকলসহ সখ্য-বন্ধনৰ বাবে আমি আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 4
यो अश्वानां यो गवां गोपतिर्वशी य आरितः कर्मणिकर्मणि स्थिरः । वीळोश्चिदिन्द्रो यो असुन्वतो वधो मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥
যি অশ্বসকলৰ অধিপতি, যি গোৱালৰ অধিপতি—গোপতি, বশী; যি প্ৰতিটো কৰ্মত কৰ্মত সুস্থিৰভাৱে স্থিত, যথাযথভাৱে নিয়োজিত; যি সোম নচাপা (অসুন্বত) লোকৰো বধকাৰী—সেই ইন্দ্ৰক মৰুতসকলসহ সখ্য-বন্ধনৰ বাবে আমি আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 5
यो विश्वस्य जगतः प्राणतस्पतिर्यो ब्रह्मणे प्रथमो गा अविन्दत् । इन्द्रो यो दस्यूँरधराँ अवातिरन्मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥
যি সকলো চলমান জগতৰ প্ৰাণ-শ্বাসৰ অধিপতি; যি ব্ৰহ্মণ (বচনৰ সাধক)ৰ বাবে প্ৰথমে গাভীসমূহ—কিৰণসমূহ—উদ্ধাৰ কৰিলে; যি ইন্দ্ৰ দস্যুসকলক অধঃ অন্ধকাৰলৈ নিক্ষেপ কৰিলে—মৰুৎ-সহিত সেই ইন্দ্ৰক আমি সখ্যৰ বাবে আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 6
यः शूरेभिर्हव्यो यश्च भीरुभिर्यो धावद्भिर्हूयते यश्च जिग्युभिः । इन्द्रं यं विश्वा भुवनाभि संदधुर्मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥
যি বীৰসকলেও আহ্বান কৰে, আৰু ভীতসকলেও আহ্বান কৰে; যাক দৌৰি-চলা প্ৰচেষ্টাশীলসকলে আৰু জয়ীসকলে ডাকে; যি ইন্দ্ৰক সকলো ভুবন এক সুৰত একত্ৰ কৰি স্থাপন কৰে—মৰুৎ-সহিত সেই ইন্দ্ৰক আমি সখ্যৰ বাবে আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 7
रुद्राणामेति प्रदिशा विचक्षणो रुद्रेभिर्योषा तनुते पृथु ज्रयः । इन्द्रं मनीषा अभ्यर्चति श्रुतं मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥
ৰুদ্ৰসকলৰ দিশাসমূহত গতি কৰে—বিস্তৃত দৃষ্টিৰ ঋষি; ৰুদ্রসকলৰ সৈতে যৌৱনশক্তি বিস্তাৰ কৰে প্ৰশস্ত যোক্ত্ৰ (বন্ধনী)। মনীষা—আমাৰ প্ৰেৰিত চিন্তা—শ্ৰুত (সু-শ্ৰুত) ইন্দ্ৰক অভ্যৰ্চনা কৰে; মৰুৎ-সহিত সেই ইন্দ্ৰক আমি সখ্যৰ বাবে আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 8
यद्वा मरुत्वः परमे सधस्थे यद्वावमे वृजने मादयासे । अत आ याह्यध्वरं नो अच्छा त्वाया हविश्चकृमा सत्यराधः ॥
হে মৰুত-সহায় ইন্দ্ৰ! তুমি যদি পৰম সধস্থত আনন্দ কৰাঁ, অথবা ওচৰৰ কৰ্মক্ষেত্ৰৰ বৃজনত মদিত হওঁ, তেন্তে সেই ঠাইৰ পৰাই আমাৰ অধ্বৰ-যজ্ঞলৈ আহা। হে সত্য-ৰাধস্ (সত্যসিদ্ধিকৰ্তা), তোমাৰ বাবে আমি হৱিস্ সাজি থৈছোঁ।
Mantra 9
त्वायेन्द्र सोमं सुषुमा सुदक्ष त्वाया हविश्चकृमा ब्रह्मवाहः । अधा नियुत्वः सगणो मरुद्भिरस्मिन्यज्ञे बर्हिषि मादयस्व ॥
হে সুদক্ষ ইন্দ্ৰ! তোমাৰ বাবে আমি সোম ৰস সু-সুতি কৰি নিছোঁ; হে ব্ৰহ্মবাহ (ব্ৰহ্ম-বহনকাৰী), তোমাৰ বাবে আমি হৱিস্ প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। এতিয়া নিয়ুত্-সহ, মৰুত্-গণৰ সৈতে, এই যজ্ঞত এই বৰ্হিষত মদিত হওঁ।
Mantra 10
मादयस्व हरिभिर्ये त इन्द्र वि ष्यस्व शिप्रे वि सृजस्व धेने । आ त्वा सुशिप्र हरयो वहन्तूशन्हव्यानि प्रति नो जुषस्व ॥
হে ইন্দ্ৰ! তোমাৰ হৰিসকলৰ সৈতে মদিত হওঁ; হে শিপ্ৰৱান্, তোমাৰ ওঁঠ দুৱাৰ মেলি দিয়া, ধাৰাসমূহ উজাৰি দিয়া। হে সু-শিপ্ৰ, হৰিসকল তোমাক ইয়ালৈ বহন কৰি আনক; হৱ্য কামনা কৰি, আমাৰ নিবেদনসমূহ গ্ৰহণ কৰি উপভোগ কৰা।
Mantra 11
मरुत्स्तोत्रस्य वृजनस्य गोपा वयमिन्द्रेण सनुयाम वाजम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
মৰুৎ-স্তোত্ৰৰ ৰক্ষক, আৰু সংঘৰ্ষ-ক্ষেত্ৰৰ গোপালসদৃশ পালনকৰ্তা—ইন্দ্ৰৰ সৈতে আমি ‘ৱাজ’ (বিজয়ী বল-সমৃদ্ধি) লাভ কৰোঁ। মিত্ৰ আৰু বৰুণে আমাক বৃদ্ধি কৰক; আৰু অদিতি, প্ৰবাহিনী সিন্ধু, পৃথিৱী আৰু দ্যৌ (আকাশ) আমাৰ সত্তাক ধৰি ৰাখি মহিমান্বিত কৰক।
The main deity is Indra, specifically Indra accompanied by the Maruts (Marutvant Indra), invoked as a powerful ally who grants victory and breaks obstruction.
It means seeking Indra as an active companion—strength, courage, and decisive help in struggle—rather than a distant blessing, especially with the Maruts as supporting energies.
They are invoked to stabilize and enlarge the boon: Indra gives the breakthrough and victory, while these cosmic powers uphold order, widen protection, and support lasting well-being.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.