Rig Veda Sukta 169
Mandala 1Sukta 1698 Mantras

Sukta 169

Sukta 1.169

Rishi

Agastya Maitrāvaruṇi (traditional for RV 1.169)

Devata

Indra (with Maruts as associated powers)

Chandas

Triṣṭubh

এই সূক্তত ইন্দ্ৰক বিশাল, দীপ্তিমান ৰক্ষক আৰু বিজয়ী বাধাভঞ্জক ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ মৰুতসকলৰ সৈতে একেলগে কাৰ্য কৰে। ইন্দ্ৰৰ প্ৰিয় অনুগ্ৰহ (সুম্ন), ঋত (সত্য/ব্যৱস্থা)ৰ পথত সঠিক পথনির্দেশ, আৰু “দৃঢ় দুৰ্গ” মুকলি কৰি দিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে, যাতে উপাসকসকলে শক্তি, পোহৰ আৰু প্ৰাচুৰ্যসহ আগবাঢ়িব পাৰে।

Mantras

Mantra 1

महश्चित्त्वमिन्द्र यत एतान्महश्चिदसि त्यजसो वरूता । स नो वेधो मरुतां चिकित्वान्त्सुम्ना वनुष्व तव हि प्रेष्ठा ॥

হে ইন্দ্ৰ, তুমি নিশ্চয়েই মহত্ত্বৰ; যাৰ পৰা এই শক্তিসমূহ উদ্ভৱ হয়। তুমি তেজস্ব ঐশ্বৰ্যৰে ৰক্ষাকৱচস্বৰূপ। সেয়ে, হে বোধসম্পন্ন ঋষি-সদৃশ, মৰুতসকলক চিন্তি-বুজি আমাৰ বাবে তোমাৰ প্ৰিয় সুম্ন (অনুগ্ৰহ) লাভ কৰোৱা; কিয়নো তোমাৰ অনুকম্পাই আমাৰ যাত্ৰাত সৰ্বাধিক প্ৰিয় আশ্ৰয়।

Mantra 2

अयुज्रन्त इन्द्र विश्वकृष्टीर्विदानासो निष्षिधो मर्त्यत्रा । मरुतां पृत्सुतिर्हासमाना स्वर्मीळ्हस्य प्रधनस्य सातौ ॥

হে ইন্দ্ৰ, তুমি সকলো প্ৰকাৰৰ জনসমূহক—জ্ঞানীসকলক—যুগ্ম কৰিলা, যাতে মৰ্ত্যক্ষেত্ৰত সিহঁত নিপাতিত নহয়। মৰুতসকলৰ যুদ্ধ-প্ৰবৃত্তি, শক্তিত হাঁহি-উল্লাসেৰে, সংঘৰ্ষত জয়ৰ বাবে—দুৰ্জয় স্বৰ্ (স্বর্গীয় দীপ্তি/সমৃদ্ধি) লাভৰ বাবে।

Mantra 3

अम्यक्सा त इन्द्र ऋष्टिरस्मे सनेम्यभ्वं मरुतो जुनन्ति । अग्निश्चिद्धि ष्मातसे शुशुक्वानापो न द्वीपं दधति प्रयांसि ॥

হে ইন্দ্ৰ, আমাৰ বাবে তোমাৰ বাণ সোজা আৰু নিশ্চিত; মৰুতসকলে মহৎ লাভক উদ্দীপিত কৰে। যাত্ৰীৰ বাবে জ্বলন্ত অগ্নিও আগবঢ়া গতি স্থাপন কৰে—যেনেকৈ পানীয়ে দ্বীপ স্থাপন কৰে—তেনে বন্যাৰ মাজেৰে যাত্ৰা সুপ্ৰতিষ্ঠিত পথ হয়।

Mantra 4

त्वं तू न इन्द्र तं रयिं दा ओजिष्ठया दक्षिणयेव रातिम् । स्तुतश्च यास्ते चकनन्त वायोः स्तनं न मध्वः पीपयन्त वाजैः ॥

হে ইন্দ্ৰ, তুমি তোমাৰ অতি-শক্তিমান দক্ষিণা-দাতা ক্ষমতাৰে আমাক সেই ৰয়ি—সমৃদ্ধি—দান কৰা, যেন দক্ষিণা দিয়া হয়। আৰু যিসকলে তোমাক স্তৱ কৰে, তোমাত আনন্দ পায়, তেওঁলোকে বাজ—বল-সম্ভাৰ—দ্বাৰা বায়ুৰ মধুময় স্তন ফুলাই তোলে; সেয়ে প্ৰাণবায়ু কৰ্মৰ বাবে অধিক, মধুৰ হয়।

Mantra 5

त्वे राय इन्द्र तोशतमाः प्रणेतारः कस्य चिदृतायोः । ते षु णो मरुतो मृळयन्तु ये स्मा पुरा गातूयन्तीव देवाः ॥

হে ইন্দ্ৰ, তোমাতেই সৰ্বাধিক তৃপ্তিদায়ক ৰয়ি আছে; ঋত—সত্য-পথ—ত চলা যিকোনো জনৰ তুমি পথ-প্ৰদৰ্শক। সেয়ে মৰুতসকলে আমাক কৃপা কৰক—সেই দেৱতাসকল, যিসকলে প্ৰাচীন কালৰ পৰা যেন পথ-অন্বেষী আৰু পথ-নির্মাতা হৈ, আমাৰ অগ্ৰগতিত সঠিক গতি-পথ মুকলি কৰে।

Mantra 6

प्रति प्र याहीन्द्र मीळ्हुषो नॄन्महः पार्थिवे सदने यतस्व । अध यदेषां पृथुबुध्नास एतास्तीर्थे नार्यः पौंस्यानि तस्थुः ॥

আগবাঢ়া, আগবাঢ়া, হে ইন্দ্ৰ—শক্তি-বৃদ্ধিৰ বাবে প্ৰস্তুত সেই মহৎ নর-শক্তিসকলৰ প্ৰতি; পাৰ্থিৱ সদনত—দেহধাৰী ক্ষেত্ৰত—তুমি স্থিত হও। তাৰ পাছত, যেতিয়া তেওঁলোকৰ বিস্তৃত-ভিত্তিযুক্ত শক্তিসমূহ তীৰ্থে—পাৰাপাৰ-স্থলত—দৃঢ়ভাৱে স্থাপন হয়, তেতিয়া সেই পাৰাপাৰত অন্বেষকৰ পৌংস্য—পুৰুষ-শক্তি—সমূহো স্থিত হওক।

Mantra 7

प्रति घोराणामेतानामयासां मरुतां शृण्व आयतामुपब्दिः । ये मर्त्यं पृतनायन्तमूमैॠणावानं न पतयन्त सर्गैः ॥

এই ভয়ংকৰ, অক্লান্ত মৰুতসকলৰ আগবাঢ়ি অহা গর্জন-ধ্বনিৰ প্ৰতি তুমি শ্ৰৱণ কৰা—তেওঁলোকৰ উপব্ধি (উপশব্দ) উঠি আহে। যিসকলে যুদ্ধত ৰত মৰ্ত্যক ৰক্ষা কৰে, তেওঁক সৰ্গ (ঝাপটা/ধাৱন)-ৰে কেতিয়াও পেলাই নেদিয়ে; বৰং বলৰ অগ্ৰগতিৰ মাজেৰে তেওঁক বহন কৰি লৈ যায়—যেন দুৰ্বলতাৰ ঋণত থকা জন মুক্ত হৈ শক্তিৰ অগ্ৰচালনাত প্ৰবেশ কৰে।

Mantra 8

त्वं मानेभ्य इन्द्र विश्वजन्या रदा मरुद्भिः शुरुधो गोअग्राः । स्तवानेभिः स्तवसे देव देवैर्विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥

হে ইন্দ্ৰ, তুমি মানে (উৎসাহী সাধক) সকলক বিশ্বজন্যা শক্তি দান কৰা; মৰুতসকলৰ সৈতে তুমি শূরুধ (দুৰ্গ/আৱৰণ) ভাঙি দিয়া—যাৰ অগ্ৰভাগ গোৱ (আলোক) । স্তৱনেৰে তুমি স্তৱিত হওঁ, হে দেব; দেবসকলেও তোমাক স্তৱ কৰে। আমি যেন এই বিজয়ী বৃজন (সেনা/সমূহ), এই জীৰদানু (দ্ৰুত দান ঢালি দিয়া) দাতাক জানিব পাৰোঁ।

Frequently Asked Questions

It asks Indra for his beloved grace, protection, and guidance on the true path (ṛta), and for victory over obstacles with the help of the Maruts.

The Maruts are Indra’s allied powers—storm-like energies that help open paths, strengthen the worshippers, and support Indra’s overcoming of resistance.

It is a Vedic image of removing entrenched barriers so that light, clarity, and progress are released—both in the world (victory and prosperity) and within (overcoming inner limits).

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App