Mandala 9
मण्डल 9
The Soma Mandala
มณฑลที่ 9 หรือ “มณฑลโสม” อุทิศทั้งหมดแด่ โสมปวมาṇa—โสมที่คั้นแล้วซึ่งชำระตนเองเมื่อพุ่งไหลผ่านเครื่องกรองขนแกะ (ปวิตฺร) ลงสู่ภาชนะรองรับเพื่อพิธีบูชายัญ ตลอดบทสวดทั้งหลาย โสมได้รับการสรรเสริญว่าเป็นกระแสส่องรัศมีที่เคลื่อนไหวด้วยตนเอง แปรเป็นความสุกใสอันกระจ่าง เร้าอินทราและค้ำจุนเหล่าเทพ พราหมณ์ผู้ประกอบพิธี และระเบียบพิธีกรรม บทกวีเชื่อม “การชำระ” เข้ากับ “การแปรสภาพ” ซ้ำแล้วซ้ำเล่า: จากน้ำคั้นพืชดิบไปเป็นน้ำดื่มเรืองรองทรงฤทธิ์ที่ปลุกถ้อยคำดลใจ
Suktas in Mandala 9
Sukta 1
Sukta 9.1
บทสวดเปิดของคัมภีร์โสมปวามานะนี้อัญเชิญโสมะเมื่อถูกคั้นและกรอง ขอให้ท่านไหลเป็นธารอันหวานยิ่งและเร้าใจยิ่ง เพื่อให้อินทราดื่ม โศลกทั้งหลายพรรณนาการชำระของโสมะผ่านตะแกรงกรอง การทำให้ใสจนเป็นพลังสว่างไสว และผลคือพลังชัยชนะของอินทราที่พุ่งขึ้น ทำลายอุปสรรค (วฤตระ) และนำความอุดมสมบูรณ์มาให้
Sukta 2
Sukta 9.2
ฤคเวท 9.2 เป็นบทสรรเสริญโสมปวมาṇa ซึ่งฤๅษีเร้าโสมให้ไหลผ่านเครื่องกรอง (ปวิตฺร) เพื่อให้บริสุทธิ์ สว่างไสว ทรงพลัง และเหมาะแก่การถวายบูชา เมื่อโสมได้รับการชำระแล้ว ก็ถูกเชื้อเชิญให้ “เข้าสู่อินทระ” เพื่อเสริมพลังวีรกรรมทิพย์ ชัยชนะ และกิจแห่งยัญพิธี บทสวดลงท้ายด้วยการสรรเสริญโสมว่าเป็นอาตมันภายในอันเก่าแก่ของยัญญะ เป็นพลังจำเป็นที่ทำให้การถวายบูชาบังเกิดผล
Sukta 3
Sukta 9.3
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมที่คั้นแล้วว่าเป็นพลังอมตะมีปีก เร่งรุดสู่ถังและที่พำนัก แล้วดำดิ่งลงสู่น้ำเพื่อชำระให้บริสุทธิ์ เมื่อโสมไหลเป็นสายมั่นคง เขาถูกสรรเสริญว่าให้กำเนิดแรงดลใจอันปลุกเร้า (อิษะห์) และแจกจ่ายทรัพย์สมบัติแก่ผู้ประกอบยัญ เชื่อมโยงความบริสุทธิ์แห่งพิธีกับความมั่งคั่งและพลังใจที่ได้รับแรงบันดาล
Sukta 4
Sukta 9.4
บทสรรเสริญโสมปวามานะนี้ยกย่องโสมผู้ชำระให้บริสุทธิ์ ขณะถูกคั้นและกรอง ขอให้พระองค์มีชัยซ้ำแล้วซ้ำเล่า ได้รับเกียรติยศยิ่งใหญ่ และแปรเปลี่ยนผู้บูชาให้ดีขึ้นและสว่างไสวยิ่งกว่าเดิม วลีสร้อย “athā no vasyasas kṛdhi” กำกับทุกคำวอน: ขออายุยืนและได้เห็นดวงอาทิตย์ ขอทรัพย์สมบัติอันรุ่งเรือง และความมั่งคั่งเกื้อหนุนยั่งยืนด้วยพระประสงค์และความช่วยเหลือของโสม
Sukta 5
Sukta 9.5
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมผู้ชำระตนเอง เมื่อถูกจุดให้ลุกโพลงเป็นรัศมีและพลัง เคลื่อนผ่านกระบวนการชำระให้บริสุทธิ์และปลุกเร้าพลังชีวิตให้ตื่นขึ้น โสมถูกนำเสนอว่าเป็นพลังอันยิ่งใหญ่ ผู้ประทานความรื่นรมย์ ซึ่งการปรากฏของท่านสลับเปลี่ยนดุจราตรีและอรุณรุ่ง และบทสรุปลงท้ายด้วยการเชื้อเชิญหมู่เทพทั้งหลายมายังการบูชาโสม อันทรงฤทธิ์ด้วยเสียงอุทาน “สวาหา”
Sukta 6
Sukta 9.6
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้สดุดีโสมผู้ไหลบ่าด้วยความชื่นบานและพลัง ผ่านเครื่องกรองขนแกะเพื่อชำระให้บริสุทธิ์สำหรับเหล่าเทพ และทำให้เหมาะแก่การถวายบูชา โสมถูกพรรณนาเป็น “โคผู้ทรงพลัง” และเป็นม้าศึกผู้ว่องไว ถูกชำระโดยปัจจัยแห่งพิธีกรรม ก่อให้เกิดวาจาอันดลใจ และความปีติเมามายอันเป็นที่ปรารถนาเป็นพิเศษของพระอินทร์
Sukta 7
Sukta 9.7
บทสวดโสมปวมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญหยดโสมเมื่อออกเดินไปตามหนทางที่กำหนดไว้แห่งฤตะ (Ṛta) และทอประกายรุ่งเรืองเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์ผ่านตะแกรงกรอง โสมถูกพรรณนาเป็นพลังผู้รู้สึกนึกคิด สีเหลืองอมน้ำตาล ผู้ซึ่ง “เข้าประทับนั่ง” หลังการชำระ ส่วนความคิดอันดลใจของผู้ขับสวดหันไปหาเขาเพื่อรับใช้ บทสวดขยายเป็นคำอธิษฐานเพื่อชัยชนะอันเป็นหนึ่งเดียว—ความมั่งคั่ง ความหวาน ชื่อเสียง และทรัพย์สมบัติอันยั่งยืน—โดยมีฟ้าและแผ่นดินเกื้อหนุน
Sukta 8
Sukta 9.8
บทสรรเสริญโสมปวมานะนี้ยกย่องกระแสโสมที่เพิ่งชำระให้บริสุทธิ์ใหม่ ๆ ขณะไหลไปสู่ความปรารถนาอันเป็นที่รักของอินทรา เสริมพลังวีรยะ (อำนาจวีรบุรุษ) ของพระองค์และนำความปีติอันเป็นทิพย์มาให้ โสมถูกพรรณนาเป็นผู้ชำระให้บริสุทธิ์ที่รวดเร็วและทรงพลัง ถูกปลดปล่อยเพื่อความรื่นรมย์ของเหล่าเทพ และยังกลายเป็นอาหารหล่อเลี้ยงมนุษย์ในรูปของบุตรหลาน พลังชีวิต และความสมบูรณ์สำเร็จ
Sukta 9
Sukta 9.9
บทสรรเสริญโสมปวมานะนี้ยกย่องโสมที่ถูกคั้นและไหลรินว่าเป็นพลังญาณทิพย์อันสว่างไสว เคลื่อนไปในสองภพ และด้วยการชำระให้บริสุทธิ์จึงเหมาะสมสำหรับเหล่าเทพ บทนี้เชื่อมกระแสโสมที่ใสกระจ่างกับวาจาดลใจ ระเบียบอันชอบธรรม (ฤตะ ṛta) และธรรมบัญญัติแห่งชัยชนะของอินทรา แล้วลงท้ายด้วยการขอชื่อเสียงอันยั่งยืน กำลัง สติปัญญา และสวหฺ (โลกอันสว่างไสว)
Sukta 10
Sukta 9.10
บทสวดโสมะ ปวะมานะนี้สดุดีการพุ่งไหลด้วยแรงตนเองของกระแสโสมะที่ชำระแล้ว เมื่อถูกคั้น กรอง และถูกเร้าให้เคลื่อนไปสู่ rāyī (ความบริบูรณ์ ความมั่งคั่ง ความเต็มเปี่ยมแห่งภาวะ). เมื่อโสมะทอประกายสว่าง บทสวดเชื่อมการไหลของท่านเข้ากับรัศมีสุริยะ (วิวัสวัต), พรแห่งอรุณรุ่ง (อุษัส, ภคะ), และสถานีสวรรค์อันเร้นลับซึ่งฤๅษีเห็นด้วยนัยน์ตาภายใน—ชี้ว่าการชำระในพิธีกรรมสะท้อนการไต่ระดับของจิตสำนึก.
Sukta 11
Sukta 9.11
บทสรรเสริญโสมปวามานะนี้เชิญอินทุผู้ชำระให้รับการขับร้อง ขณะท่านไหลผ่านเครื่องกรอง เร่งรุดไปสู่เหล่าเทพ และทำให้พลังทิพย์เข้าถึงได้ บทสรรเสริญยกย่องความหวานและแรงเร้าอันก่อพลังของโสม และวอนขอให้ท่านประทานทรัพย์ ความกล้าหาญเชิงวีรบุรุษ และมิตรสหายผู้มีชัย—โดยเฉพาะเมื่อร่วมเป็นหนึ่งกับพระอินทรา
Sukta 12
Sukta 9.12
บทสรรเสริญโสมปวามานะนี้ยกย่องหยดโสมที่คั้นแล้ว เมื่อพุ่งผ่านเครื่องกรองชำระเข้าสู่ที่ประทับแห่งฤตะ (ระเบียบจักรวาล) กลายเป็นสิ่งหวานยิ่งและสว่างไสว เพื่อเสริมกำลังแก่อินทรา กล่าวถึงการทำให้โสมใสในไหและผ่านตะแกรงกรอง และลงท้ายด้วยคำอธิษฐานให้ “อินทุ” ผู้บริสุทธิ์สถาปนาในผู้บูชา ความอุดมสมบูรณ์ (รายิ) ที่เลี้ยงตนเองได้ มีรัศมีพันสาย
Sukta 13
Sukta 9.13
บทสรรเสริญโสมปวมานะนี้ยกย่องโสมผู้ชำระตนเอง เมื่อพุ่งไหลผ่านตะแกรงกรองขนแกะเป็น “สายน้ำพันสาย” จนบริสุทธิ์เหมาะแก่ทวยเทพ โดยเฉพาะยกแก่นใสที่ผ่านการกรองของโสมเป็นเครื่องบูชาที่เตรียมไว้สำหรับวายุและอินทรา พร้อมวอนขอให้พลังอินทุผู้ไหลบ่าประทานทรัพย์อุดม พลังวีรบุรุษ และชัยชนะเหนืออำนาจศัตรู บทสวดลงท้ายด้วยการที่โสมตั้งมั่นใน “ครรภ์แห่งฤตะ” สถาปนาความบริสุทธิ์ ระเบียบอันชอบธรรม และทัศนะอันเรืองรอง
Sukta 14
Sukta 9.14
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมผู้ถูกชำระให้บริสุทธิ์ดุจพลังแห่งฤๅษี เคลื่อนไปบนสายน้ำจักรวาล แบกพาวาจาอันดลใจ และปลุกเร้าทั้งโลกสวรรค์และโลกมนุษย์ ด้วยการชำระซ้ำแล้วซ้ำเล่า โสมยิ่งทอประกายรุ่งโรจน์ ได้รับชัยชนะเหนือ “โค” (รัศมี/พลังส่องสว่าง) และถูกเชื้อเชิญให้มาสู่ผู้ประกอบยัญ นำวสุ—ทรัพย์อันเป็นแสง พลัง และความผาสุก—มาประทาน
Sukta 15
Sukta 9.15
บทสวดโสมปวะมานะนี้สรรเสริญโสมอันบริสุทธิ์ที่พุ่งผ่านตะแกรงกรอง ส่องประกายด้วยรัศมีเจิดจ้า และมุ่งสู่ “ทุ่งโล่ง” แห่งอำนาจผู้มีชัยของพระอินทร์ ภาพการชำระโสมถูกนำเสนอทั้งเป็นพิธีกรรมและเป็นกระบวนการจักรวาล–จิตวิญญาณ: น้ำดื่มอันเรืองรองนั้นกลายเป็นพละกำลัง ความปีติ และเป็นอาวุธภายในที่กวาดทางให้เกิดชัยชนะและการกระทำอันชอบธรรม
Sukta 16
Sukta 9.16
บทสวดโสมปวมานะนี้สรรเสริญโสมที่ถูกคั้น เมื่อพุ่งออกจากก้อนหินและไหลผ่านแผ่นกรองขนแกะ กลายเป็นแก่นสารอันเรืองรอง ทำให้มึนเมาและปลุกเร้า เหมาะแก่เหล่าเทพ บทสวดเชื่อมการไหลบ่ารวดเร็วของโสมกับการตื่นขึ้นของพลังภายใน—โดยเฉพาะกำลังของอินทรา—และกับการทำให้ปัญญาหยั่งรู้และพลังชีวิตของผู้บูชาคมชัดยิ่งขึ้น
Sukta 17
Sukta 9.17
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมที่คั้นแล้วซึ่งพุ่งไปข้างหน้าเหมือนสายน้ำ ทำลายอุปสรรคและชำระตนให้บริสุทธิ์ผ่านตะแกรงกรองระหว่างทางไปสู่เหล่าเทพ โสมได้รับการสรรเสริญว่าไต่สูงเลย “สามแดนสว่าง” เปล่งประกายด้วยแรงผลักดันดุจดวงอาทิตย์ที่ขับเคลื่อนแสงและพลังชีวิตไปข้างหน้า บทสรรเสริญลงท้ายด้วยการเชื้อเชิญสายน้ำอันหวานและทรงฤทธิ์ให้มาประทับนั่งในพื้นที่พิธีกรรมร่วม อันงดงามเพื่อฤตะ (ความจริง/ระเบียบ) และเหมาะแก่การเสวยของเทพ
Sukta 18
Sukta 9.18
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมะเมื่อถูกคั้นและชำระให้บริสุทธิ์ผ่านเครื่องกรอง ไหลจากแหล่งกำเนิดบนภูเขาลงสู่ภาชนะที่เตรียมไว้เพื่อพิธีบูชายัญ แต่ละบทหวนกลับสู่ถ้อยคำซ้ำ “madeṣu sarvadhā asi” ยืนยันว่าโสมะสถิตแผ่ซ่านอยู่ในทุกภาวะแห่งความยกสูงและความปีติศักดิ์สิทธิ์ จุดมุ่งหมายของบทสวดมีทั้งด้านพิธีกรรม (ทำให้โสมะที่ไหลอยู่ศักดิ์สิทธิ์) และด้านจิตวิญญาณ (อัญเชิญความกระจ่าง พลัง และความรุ่งเรืองผ่านแก่นสารที่บริสุทธิ์)
Sukta 19
Sukta 9.19
บทสวดโสม-ปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมขณะถูกชำระให้บริสุทธิ์ผ่านตะแกรงกรอง วอนให้ท่านนำ “ทรัพย์อันสว่างไสว” มาจากทั้งสวรรค์และแผ่นดิน บทสวดผสานภาพพิธีบูชา (น้ำโสมที่ไหลริน ถูกทำให้ใส และพลังหล่อเลี้ยงของมัน) เข้ากับคำขอเชิงปฏิบัติ: ขอให้ฤทธิ์เดชที่บริสุทธิ์ของโสมปราบศัตรูได้ด้วย ไม่ว่าจะอยู่ใกล้หรือไกล
Sukta 20
Sukta 9.20
บทสวดคายตรีสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมปวะมานะเมื่อท่านพุ่งผ่านเครื่องกรองขนแกะ (ปวิตระ) เป็นกระแสประหนึ่งฤๅษีที่เตรียมไว้เพื่อความรื่นรมย์ของเหล่าเทพ กวีวอนขอโสมผู้ชำระแล้วให้พิชิตพลังฝ่ายตรงข้ามทั้งปวง และให้นำความมั่งคั่งอันมั่นคง (ธรุวะ รายิ) โภชนาการ/แรงกระตุ้นแห่งความเพิ่มพูน (อิษ) และพลังวีรบุรุษ (สุวีรยะ) เข้าสู่บทสวดและชีวิตของผู้ประกอบยัญพิธี
Sukta 21
Sukta 9.21
บทสรรเสริญปวามานะสั้น ๆ นี้ยกย่องกระแสโสมะเมื่อพุ่งผ่านตะแกรงกรอง จนผ่องใส ทรงพลัง และเหมาะแก่การปลุกเร้าอินทราให้ฮึกเหิมและมีชัย บทต่าง ๆ เน้นการเคลื่อนไหวอันชำระล้างของโสมะ พลังในการชนะ “โลกแห่งสุริยะ” คือแสงสวรรค์ (สวรฺ) และทรัพย์สมบัติ ตลอดจนความสามารถในการบีบคั้นให้ “ความคิดดลใจ” (มติ) ผุดออกมาจากความจริงแท้ (สตฺ) ทั้งในพิธีกรรมและในความหมายภายใน บทสรรเสริญนี้เฉลิมฉลองความปีติอันใสกระจ่างในฐานะพลังหล่อเลี้ยงเรี่ยวแรงแบบอินทราและญาณอันสว่างไสว
Sukta 22
Sukta 9.22
บทสวดโสมปวมาṇaนี้สรรเสริญโสมที่คั้นแล้วว่าเป็นกระแสอันรวดเร็ว กึกก้องดุจฟ้าร้อง พุ่งทะยานดั่งรถศึก นำพลัง ความอุดม และทัศนะอันเกิดจากแรงบันดาลใจมาสู่ผู้ประกอบยัญพิธี เน้นฤทธิ์แห่งการชำระและทำให้กระจ่างของโสม—ไหลผ่านเครื่องกรอง กลายเป็นผู้เห็นแจ้ง และปลุก “ธิ” (ความคิด/ปัญญาอันดลใจ) ให้ตื่นขึ้น อีกทั้งยกย่องโสมว่าเป็นผู้กู้ทรัพย์ที่ซ่อนเร้นจากพวกปณิ และเป็นผู้ทำให้ “ด้ายที่ขึงไว้” มั่นคง อันเป็นสัญลักษณ์แห่งความสืบเนื่องของพิธีกรรมและการบรรลุรู้
Sukta 23
Sukta 9.23
บทสวดโสมปวะมานะนี้สรรเสริญโสมผู้รวดเร็ว ผู้หลั่งไหลดุจน้ำผึ้ง เมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์และปล่อยให้ไหลบ่า ปลุกเร้ากวีนิพนธ์อันดลใจ (kāvya) และสถาปนาพละกำลังแก่ผู้ประกอบยัญพิธี โสมได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ทรงไว้ซึ่งฤทธิ์เดชของอินทรา (indriya rasa): เมื่ออินทราดื่มความปีติอันล้ำลึกเหล่านี้ พระองค์ย่อมพิชิตกองกำลังวฤตระผู้กีดขวางซ้ำแล้วซ้ำเล่า ขณะเดียวกันโสมยังคุ้มครองผู้บูชาจากวาจาอันเป็นศัตรูและการจู่โจม
Sukta 24
Sukta 9.24
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมเมื่อเขาพุ่งไปผ่านสายน้ำและตะแกรงกรอง ชำระตนให้บริสุทธิ์และเหมาะแก่พิธีกรรม บทสวดวอนให้โสมผู้บริสุทธิ์ทำให้มนุษย์ชื่นบานและมีกำลัง ให้ชัยแก่หมู่ชน และขับไล่วาจาอันเป็นศัตรูและความมืดด้วยแก่นสารอันสว่างไสว หวานชื่น และคั้นแล้วของเขา
Sukta 25
Sukta 9.25
บทสรรเสริญโสมปวมานะบทสั้นนี้อัญเชิญโสมให้ชำระตนผ่านเครื่องกรอง (ปวิตฺร) และให้กลายเป็นน้ำดื่มอันปลุกเร้าแก่เหล่าเทพ โดยเฉพาะมรุตและวายุ เมื่อถูกกรอง โสมได้รับการสรรเสริญว่าเป็นผู้บรรลุ/ก่อให้เกิดปัญญาญาณอันดลใจ (ทักษะ) ผู้แผ่ซ่านไปใน “รูปทั้งปวง” และเคลื่อนไปสู่แดนที่เหล่าอมตะสถิตอยู่ จุดมุ่งหมายของบทสวดนี้มีทั้งเชิงพิธีกรรม—ทำให้โสมที่คั้นแล้วศักดิ์สิทธิ์เพื่อถวาย—และเชิงเร้นลับ—พรรณนาการไต่ขึ้นของโสมสู่ครรภ์อันสว่างไสวแห่งบทเพลงศักดิ์สิทธิ์ (อรฺกะ)
Sukta 26
Sukta 9.26
บทสรรเสริญโสมปวมานะบทสั้นนี้ยกย่องน้ำศักดิ์สิทธิ์เมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์และถูกขับเคลื่อนให้ไหลไปด้วยทัศนะญาณของฤๅษีผู้ดลใจ โดยพรรณนาว่าถูกชำระ “บนตักของอทิติ” คือระเบียบจักรวาลอันไร้ขอบเขต โสมถูกผลักดันให้ก้าวหน้าโดยสวมรัศมีสุริยะ (วิวัสวัต) และได้รับการสดุดีว่าเป็นเจ้าแห่งวาจา (วาจ์) ผู้ไม่เคยล้มเหลว ท้ายที่สุดถูกเร่งเร้าให้เข้าสู่ความปีติอันมุ่งถวายแด่อินทระ จุดมุ่งหมายของบทสวดนี้ทั้งเชิงพิธีกรรม—ทำให้การคั้นและการกรองโสมศักดิ์สิทธิ์—และเชิงภาวนา โดยเชื่อมการชำระให้บริสุทธิ์เข้ากับสัจจะ วาจาศักดิ์สิทธิ์ และความครบถ้วนของจักรวาล
Sukta 27
Sukta 9.27
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะเมื่อไหลผ่านเครื่องกรอง (ปวิตฺร) แล้วได้รับความสว่างไสวและพลังยิ่งขึ้นด้วยการชำระล้าง ในฐานะ “กวี” ผู้ดลใจ โสมะขับไล่ความคดเคี้ยวและอันตราย แสวงหา “ฝูง” อันเรืองรอง (รัศมี/ทรัพย์) และเร่งผ่านแดนกลางไปสู่อินทระเพื่อเสริมฤทธิ์การกระทำอันมีชัยของเทพเจ้า
Sukta 28
Sukta 9.28
บทสวดปวมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมะเมื่อถูกมือและพลังของมนุษย์กระตุ้นให้เคลื่อนไหว พุ่งผ่านเครื่องกรองขนแกะจนกลายเป็นธารใสบริสุทธิ์ที่เหล่าเทพเลือกสรร โสมะได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้รู้ทั่วและเป็นเจ้าแห่งมโนจิต เป็นพลังดุจโคอุสภะที่ถูกขับเคลื่อนด้วย “พลังเครือญาติสิบประการ” เติมเต็มภาชนะที่เตรียมไว้เพื่อการบูชา บทสวดลงท้ายด้วยกระแสชำระล้างอันไม่อาจต้านทานของโสมะ ซึ่งนำวีรภาพทิพย์มาและทำลายวาจาอันเป็นโทษและเท็จ (aghaśaṃsa)
Sukta 29
Sukta 9.29
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมะว่าเป็นกระแสอันยิ่งใหญ่ซึ่งชำระตนเอง ผู้มีรัศมีไหลบ่าและติดตามเหล่าเทพเจ้า พร้อมเสริมกำลังการกระทำอันศักดิ์สิทธิ์ของทวยเทพ บทสวดวอนขอโสมะให้ชนะ “ทรัพย์สมบัติทั้งปวง” ทั้งในโลกนี้และสวรรค์ ให้ขับไล่ความเป็นปฏิปักษ์และแรงต้านภายใน และให้นำพลังสว่างไสว (dyumat śuṣma) เพื่อชัยชนะและการยกจิตยกใจขึ้น
Sukta 30
Sukta 9.30
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะเมื่อเขาพุ่งผ่านตะแกรงกรองเป็นสายธารอันทรงพลัง กลายเป็นโสมะที่ใสบริสุทธิ์ และปลุกวาจาอันดลใจ (vāc) ในหมู่ผู้บูชา บทนี้ดำเนินตามการเคลื่อนพิธีกรรมของโสมะ ตั้งแต่การไหลเพื่อชำระให้บริสุทธิ์ไปจนถึงการ “ประทับนั่ง” ในถังหมัก และลงท้ายด้วยคำสั่งชัดเจนให้คั้นโสมะที่หวานที่สุดถวายแด่อินทรา เพื่อให้หมู่เทพเข้าสู่ความปลาบปลื้มและพละกำลัง
Sukta 31
Sukta 9.31
บทสรรเสริญปวะมานะบทสั้นนี้ยกย่องโสมะเมื่อท่าน “ก้าวออกไป” ในการชำระให้บริสุทธิ์ ไหลเคลื่อนไปดุจสายน้ำมีชีวิต นำความมั่งคั่งที่ตื่นรู้และมีสติ (cetaná rayí) มาให้ ขอให้โสมะพองเต็มด้วยพลังที่รวบรวมจากทุกทิศทุกทาง และทรงสถิตในสภาแห่งวาชะ (พลังชัยชนะ) แล้วจบลงด้วยคำอธิษฐานขอไมตรีของอินทุ ผู้เป็นเจ้าแห่งการค้ำจุนการเกิดเป็นและโลกทั้งหลาย
Sukta 32
Sukta 9.32
บทสวดโสมปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมที่คั้นแล้วเมื่อหลั่งไหลออกมาด้วยพลังอันเร้าใจ เข้าสู่ที่ชุมนุมพิธีกรรม และนำชื่อเสียง การได้ยินอันบันดาลใจ และความยกใจให้แก่ผู้อุปถัมภ์และนักขับสวด โสมได้รับการยกย่องว่าเป็นพลังเรืองรองที่ส่องสว่างทั้งสองโลก พุ่งพล่านดุจสัตว์ผู้ว่องไว และท้ายที่สุด “ประทับนั่ง” ในครรภ์แห่งฤตะ (ระเบียบจักรวาล) บทสวดลงท้ายด้วยคำวอนตรงให้โสมสถาปนารัศมีแห่งเกียรติอันสว่างไสว ให้ได้มาซึ่งความเพิ่มพูน ปัญญา (เมธา) และชื่อเสียงอันยืนยง (ศรวัส) แก่ผู้บูชา
Sukta 33
Sukta 9.33
บทสรรเสริญปวะมานะบทสั้นนี้ยกย่องโสมะในกระแสอันไหลหลากหลาย เมื่อท่านถูกชำระให้บริสุทธิ์และถูกปลุกให้เคลื่อนไหวดุจคลื่นน้ำ พุ่งรุดหน้าอย่างทรงพลังดุจโคผู้ผู้. บทนี้เชื่อมพิธีภายนอกแห่งการกรองและการหลั่งบูชากับความสว่างภายใน—พลัง ‘สีเหลืองอมน้ำตาล’ ของโสมะ การผุดขึ้นของวาจาอันดลใจ และการประทานความอุดมสมบูรณ์อันไพศาลสี่ประการ.
Sukta 34
Sukta 9.34
บทสรรเสริญปวะมานะบทสั้นนี้ยกย่องโสมเมื่อถูกคั้น ชำระให้บริสุทธิ์ และปล่อยให้ไหลเป็นสายมั่นคง ด้วยพลังโดยกำเนิดเขาทะลวงแรงต้านทั้งปวง บทนี้เชื่อมพิธีภายนอกแห่งการกรองกับแรงบันดาลใจภายใน: โสมเป็นทั้งผู้ชำระล้าง (มารฺชยะ) และผู้ปลุกเร้าความปีติกล้าหาญของอินทรา ขณะเดียวกันบทสวดสรรเสริญเองก็หลั่งไหลไปหาเขาดุจเสียงร้องของแม่โคให้นม
Sukta 35
Sukta 9.35
บทสวดโสมปวมานะสั้น ๆ นี้อัญเชิญโสมผู้ชำระให้ไหลสู่ผู้ประกอบยัญพิธีเป็นธารอันแรงกล้า นำมาซึ่งรายิอันกว้างใหญ่ (ความอุดมบริบูรณ์) และความรู้แจ้งแห่งแสงสว่าง บทสวดพรรณนาโสม (อินทุ) ว่าเป็นพลังขับเคลื่อนไปข้างหน้าที่เสริมกำลังแก่ฤๅษีให้กระทำการอย่างมีชัย พร้อมทั้งสถาปนาสรรพชีวิตให้อยู่ในธรรมะด้วยปณิธานแห่งการชำระของพระองค์
Sukta 36
Sukta 9.36
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมเมื่อถูกปล่อยจากการคั้น ไหลเข้าสู่เครื่องกรองขนแกะ และหลั่งลงสู่ถ้วยคู่ กลายเป็นผู้บริสุทธิ์และทรงพลังเพื่อเหล่าเทพ บททั้งหลายยกย่องกระแสการไหลอันเป็นระเบียบ แสวงหาความจริงตามฤตะ (ṛta) พละกำลังที่เกื้อหนุน และการไต่ขึ้นสู่แดนสวรรค์ นำความคึกคัก แสงสว่าง และพลังวีรบุรุษมาสู่ผู้ประกอบยัญพิธี
Sukta 37
Sukta 9.37
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมเมื่อถูกคั้นสดใหม่และพุ่งผ่านเครื่องกรอง (ปวิตฺร) ไปสู่อ่างรอง พร้อมให้เหล่าเทพดื่ม โสมได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ชำระล้างอันศักดิ์สิทธิ์ ผู้ก่อให้เกิดสัจจะ ทำลายอำนาจศัตรู (รักษัส) และเมื่อร่วมกับพลังสว่างอันเป็นญาติ ก็ทำให้แสงปรากฏ จนถึงที่สุดคือมอบพลังอันเร้าแรงแก่พระอินทร์
Sukta 38
Sukta 9.38
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะเมื่อถูกคั้นและชำระให้บริสุทธิ์ ไหลพุ่งไปข้างหน้าดุจราชรถแห่งพญาวัวผู้ทรงพลัง มุ่งสู่ความอุดมสมบูรณ์และกำลังกล้า บททั้งหลายกล่าวถึงความรวดเร็วของโสมะที่เคลื่อนเข้าสู่แดนมนุษย์ และการเข้าไปใกล้อย่างแนบชิดสู่ “ครรภ์อันเป็นที่รัก” คือที่พำนักซึ่งเขาตั้งมั่นจนเหมาะแก่การบูชาและการดื่ม จุดมุ่งหมายคือทำให้กระแสแห่งการชำระเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และเชื้อเชิญพลังปลุกเร้าเกื้อหนุนชีวิตของโสมะเข้าสู่พิธีกรรม
Sukta 39
Sukta 9.39
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมะว่าเป็นกระแสอันรวดเร็ว ส่องสว่างด้วยตนเอง ผู้ถูกชำระผ่านตะแกรงกรองและถูกนำขึ้นสู่แดนทิพย์ ที่ซึ่งเหล่าเทพยืนยันสัจธรรมอันนิรันดร์ บทสวดพรรณนาการหลั่งลงและการพรั่งพรูของโสมะดุจคลื่นกระแสแห่งมหานที และลงท้ายด้วยการสถาปนาโสมะบนบัลลังก์ใน ‘ครรภ์แห่งฤตะ’—ความจริงอันเป็นระเบียบที่ค้ำจุนยัญพิธีและจักรวาล
Sukta 40
Sukta 9.40
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์ในการคั้นและการกรอง ก้าวล่วงพ้นพลังอริทั้งปวง และได้รับการ “ประดับ” ด้วยความคิดอันดลใจ กวีวอนขอให้อินทุผู้สว่างนำพา dyumna (พลังแห่งความสำเร็จอันเรืองรอง) แรงหนุนหล่อเลี้ยงพันเท่า (iṣaḥ) และความอุดมสมบูรณ์แบบ “ค้ำจุนสองประการ” ที่เกื้อหนุนทั้งความผาสุกทางโลกและการยกจิตภายใน
Sukta 41
Sukta 9.41
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมะในสภาพที่ไหลบ่าและได้รับการชำระให้บริสุทธิ์ ขณะพุ่งผ่านตะแกรงกรอง สลัด “ผิวดำ” แห่งความมืดมัวออกไป และเผยพลังอันสว่างไสวไม่รู้เหน็ดเหนื่อย บทสวดวอนขอโสมะให้หลั่งไหลมาสู่ผู้ประกอบยัญด้วยโภชนสมบัติอุดม—โค รัศมีดุจทอง ม้า และกำลังชัยชนะ—และให้โอบล้อมพวกเขาด้วยการคุ้มครองที่บันดาลสันติ จุดมุ่งหมายของบทสวดมีทั้งด้านพิธีกรรม (เสริมฤทธิ์การคั้นโสมะ) และด้านจิตวิญญาณ (ทำให้สติรู้แจ้งกระจ่างด้วยรสะแห่งโสมะ)
Sukta 42
Sukta 9.42
บทสวดโสมปวะมานะบทสั้นนี้สรรเสริญโสมสีเหลืองอมน้ำตาล เมื่อถูกคั้นและทำให้บริสุทธิ์ผ่านตะแกรงกรอง กล่าวถึงว่าโสมก่อกำเนิดห้วงแสงสว่างแห่งสวรรค์ และแม้กระทั่งดวงอาทิตย์ “ในท้องน้ำ” บทสวดเชื่อมการกรองโสมในพิธีกับการกระทำเชิงจักรวาลที่ทำให้เกิดความสว่างและกระแสหล่อเลี้ยงชีวิต และลงท้ายด้วยการวอนขอให้โสมชำระตนเพื่อผู้ประกอบยัญ และประทานความอุดมกว้างไพศาล ทั้งโค วีรบุรุษ ม้า และพละกำลัง
Sukta 43
Sukta 9.43
บทสรรเสริญโสมปวมานะบทสั้นนี้สดุดีโสมเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์ในตะแกรงกรอง เปรียบดังม้าเร็วที่ถูกชำระโดย “โค” อันเรืองรอง (คือรัศมี) แล้วได้รับการประดับด้วยบทสรรเสริญของกวีทั้งหลาย บทนี้วอนขอให้อินทุผู้สว่างนำทรัพย์อันรุ่งเรือง (รายิ) ความรุ่งโรจน์ที่มีรัศมีมากมาย และประทานพลังชัยชนะกับพลังวีรกรรมอันสูงส่ง (สุวีรยะ) แก่ฤๅษีผู้ขับสวด
Sukta 44
Sukta 9.44
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้อัญเชิญโสมะเมื่อท่านไหลออกมาในกระบวนการชำระให้บริสุทธิ์ นำพาคลื่นแห่งพลังชีวิตและเร่งรุดไปสู่เหล่าเทพเพื่อเชื้อเชิญการเสด็จมา บทต่าง ๆ เทียบการไหลใสกระจ่างของโสมะกับ “ยัญพิธีอันงดงาม” (อัธวระ) วอนให้ท่านสถาปนาที่ประทับศักดิ์สิทธิ์ และประทานพละกำลัง แนวทางอันถูกต้อง และเกียรติยศชื่อเสียงอันไพศาล
Sukta 45
Sukta 9.45
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้เร้าโสมะ (อินทุ) ให้ชำระตนผ่านตะแกรงกรองและไหลออกมาเป็นความรื่นรมย์อันทำให้มึนเมาและประทานญาณทัศนะ ซึ่งเชื้อเชิญเหล่าเทพเจ้า บทต่าง ๆ เน้นการพุ่งทะยานไปข้างหน้าของโสมะให้พ้นเครื่องกรอง การที่อินทราเป็นผู้ดื่มโสมะเป็นพิเศษ และผลคือการขยายวิสัยทัศน์กับพลังวีรกรรมแก่ผู้บูชาผ่านบทสวดสรรเสริญ
Sukta 46
Sukta 9.46
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมะเมื่อเขาพุ่งทะยานออกมาในพิธีชำระให้บริสุทธิ์ ไหลเร่งรุดเพื่อความรื่นรมย์ของเหล่าเทพ และทวีพลังอันสว่างไสวเมื่อเขาไหลไป ภาพพจน์กล่าวอย่างชัดเจนถึงการคั้นและการชำระ—ฉวยโสมะอันเจิดจ้าด้วยไม้กวน/ไม้คั้น ผสมเขากับ “โค” (รัศมี/น้ำนม) และเตรียมฤทธิ์อันปลุกเร้าโดยเฉพาะเพื่อพระอินทร์ จุดมุ่งหมายมีทั้งเชิงพิธีกรรมและเชิงสัญลักษณ์: เพื่อเสริมกำลังแก่ยัญพิธี และเพื่อให้ปรากฏจิตสำนึกที่ถูกชำระและยกสูงขึ้น
Sukta 47
Sukta 9.47
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์และทำให้เหมาะแก่การถวายบูชา โสมะเพิ่มพูนกำลังด้วย “การประพฤติชอบ” และพุ่งทะยานออกมาด้วยพลังที่ปลุกเร้าให้กระปรี้กระเปร่า บทนี้เน้นความสามารถของโสมะในการก่อให้เกิดพลังวีรกรรมของอินทรา (อินทรียะ) และแม้แต่แรงดุจสายฟ้าซึ่งบังเกิดเมื่อคำสรรเสริญถือกำเนิด อีกทั้งยังพรรณนาโสมะว่าเป็นผู้ประทานทรัพย์สมบัติและชัยชนะในการแข่งขัน
Sukta 48
Sukta 9.48
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์และประดิษฐานบนอาสนะศักดิ์สิทธิ์ ทรงพลังวีรบุรุษและความงามที่เกื้อหนุนการประกอบยัญพิธีให้สำเร็จ “ทำได้ดี” โสมะถูกขานนามว่าเป็นกษัตริย์ ผู้กำเนิดจากสวรรค์ นำความมั่งคั่งและกำลังมาให้ และเมื่อถูกเร้าเร่งก็เติบโตเป็น “พลังอินทรา” อันยิ่งใหญ่ ประทานความช่วยเหลือตามปรารถนาและฤทธานุภาพอันแผ่กว้าง
Sukta 49
Sukta 9.49
บทสวดโสมปวมานะสั้นบทนี้อัญเชิญโสมให้ชำระตนเอง ให้การชำระนั้นเป็นทั้งการชำระล้างในจักรวาลและในพิธีกรรม นำความหล่อเลี้ยงดุจสายฝนและพลังอันเข้มแข็งที่เกื้อหนุนสุขภาพมาสู่ผู้บูชา ขอให้โสมไหลผ่านยัญพิธีอย่างใสกระจ่างดุจเนยใส ขับไล่กำลังอริ และจุดประกายแสงโบราณแห่งสัจจะและระเบียบธรรมให้ลุกขึ้นอีกครั้ง
Sukta 50
Sukta 9.50
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมะเมื่อถูกคั้นและชำระให้บริสุทธิ์ผ่านแผ่นกรองขนแกะ โสมะพุ่งพล่านด้วยพลังและเสียงดุจคลื่นแห่งสายน้ำ เน้นถึงแก่นรสอันหวานชื่นและเร้าใจของโสมะ และความพร้อมที่จะเป็นเครื่องดื่มของพระอินทระ เพื่อเสริมกำลังชัยชนะและวาจาอันดลใจ
Sukta 51
Sukta 9.51
บทสวดปวมานะสั้น ๆ นี้สั่งให้อธวรยุปล่อยโสมที่คั้นด้วยศิลาให้ไหลลงสู่ตะแกรงกรอง เพื่อให้บริสุทธิ์ทั้งตามพิธีและทางจิตวิญญาณสำหรับพระอินทร์เสวย สรรเสริญโสมว่าเป็นแก่นสารหวานดุจน้ำผึ้งที่เหล่าเทพ (รวมทั้งมรุต) ชื่นชม และอธิษฐานให้กระแสโสมที่ใสกระจ่างนำพละกำลัง (วาชะ) และเกียรติยศอันยั่งยืน (ศราวัส) แก่ผู้ประกอบยัญพิธี
Sukta 52
Sukta 9.52
บทสวดโสมปวมานะสั้น ๆ นี้อัญเชิญโสมที่เพิ่งคั้นใหม่ให้ไหลสู่เครื่องกรอง (ปวิตฺร) ส่องประกายและนำความมั่งคั่ง และให้โสมโอบล้อมผู้บูชาด้วยความรุ่งเรืองและพลังอันเก่าแก่ นอกจากนี้ยังเสนอภาพโสมว่าแน่วแน่ไม่หวั่นไหวในความเอื้อเฟื้อ และเป็นผู้พิทักษ์ผู้ “สั่นให้ร่วง” ผู้จู่โจมอันรุนแรง ปิดท้ายด้วยคำอธิษฐานขอความช่วยเหลือร้อยเท่าหรือพันเท่า และการเพิ่มพูนแห่งรายิ (ความอุดมสมบูรณ์)
Sukta 53
Sukta 9.53
บทสวดปวมานะสั้น ๆ นี้อัญเชิญโสมะเมื่อถูกคั้นและชำระให้บริสุทธิ์ กระตุ้นพลังที่กำลังผงาดขึ้นให้ทุบทำลายพวก rakṣas (อุปสรรคปีศาจ) และขับไล่คู่แข่งผู้เป็นศัตรูให้ห่างไป ยืนยัน “vratas” (กฎ/ข้อปฏิบัติอันมั่นคง) ที่ไม่มีผู้ใดล่วงละเมิดได้ของโสมะผู้ชำระ และลงท้ายด้วยภาพอินทุสีเหลืองอมน้ำตาลพุ่งพล่านดุจกระแสน้ำ กลายเป็นพลังเร้าใจของอินทราในศึกและชัยชนะ
Sukta 54
Sukta 9.54
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมะในขณะกำลังถูกชำระให้บริสุทธิ์เอง—พลังอันสว่างไสวและเก่าแก่ ซึ่ง “น้ำนม” (แก่นสาร) ของท่านถูกมือที่ไม่รู้เหน็ดเหนื่อยรีดออกมาและทำให้เหมาะแก่เหล่าเทพ โสมะได้รับการยกย่องว่ายืนเหนือโลกทั้งปวงดุจดวงอาทิตย์ สถาปนาระเบียบอันเรืองรอง และถูกอ้อนวอนให้ไหลเพื่อความปีติของเทพ นำพละกำลัง (วาชะ) และความอุดมสมบูรณ์มาจาก “โค” อันสุกสว่าง (รัศมี/ทรัพย์สมบัติ)
Sukta 55
Sukta 9.55
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้อัญเชิญโสมะในฐานะสาระที่ไหลรินซ้ำแล้วซ้ำเล่าและชำระตนเอง นำความหล่อเลี้ยง ความรุ่งเรือง และความผาสุกครบถ้วนมาสู่ผู้ประกอบยัญพิธี ขอให้โสมะพุ่งมาอย่างรวดเร็วด้วยพลังปลุกเร้า ให้ปรากฏ “โค” (รัศมี/ทรัพย์) และ “ม้า” (พลังงาน) และให้เป็นกำลังที่ไม่มีผู้พิชิตซึ่งปราบศัตรูทั้งภายในและภายนอก
Sukta 56
Sukta 9.56
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมะเมื่อเขาพุ่งผ่านเครื่องกรอง (ปวิตฺร) สอดคล้องกับระเบียบจักรวาลอันไพศาล (ฤตัม พฤหัต) และทำลายพลังที่ขัดขวาง (รักษัส/วิฆนะ) อีกทั้งพรรณนาภาพคลาสสิกว่าโสมะถูกชำระโดย “หญิงสาวสิบคน” (นิ้วมือ/สายธารแห่งการเตรียม) จนกลายเป็นรสหวานและเหมาะแก่พระอินทระและพระวิษณุ บทสวดลงท้ายด้วยคำอธิษฐานคุ้มครอง: ขอให้โสมะผู้บริสุทธิ์ปกปักรักษาผู้ขับร้องให้พ้นจากบาปและความทุกข์ยาก
Sukta 57
Sukta 9.57
บทสรรเสริญโสมปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมเมื่อไหลเป็นสายไม่ขาดผ่านตะแกรงกรอง ดุจฝนที่โปรยลงจากสวรรค์ มุ่งสู่พลังอุดมและความอุดมสมบูรณ์ (วาชะ). เมื่อน้ำโสมถูกชำระและขัดเกลา โสมถูกมองเห็นว่าเป็นดุจราชา ผู้ตั้งมั่นในธรรม/กฎ และรวดเร็วประหนึ่งเหยี่ยวที่ลงเกาะบนขุมทรัพย์ และถูกวอนขอให้นำความมั่งคั่งทั้งปวงจากฟ้าและแผ่นดินมาสู่ผู้บูชา.
Sukta 58
Sukta 9.58
บทสวดปวะมานะสั้นนี้สรรเสริญโสมะในฐานะกระแสอันรื่นเริงที่ถูกชำระให้บริสุทธิ์ ซึ่งเมื่อพุ่งผ่านเครื่องกรองย่อม “ก้าวล้ำและพิชิต” อุปสรรคทั้งปวง บทสวดเชื่อมการไหลอันรวดเร็วและมีชัยของโสมะเข้ากับความอุดมสมบูรณ์—ผลได้ “นับพัน”—ที่มาจากกระแสสว่างไสวทั้งสอง และลงท้ายด้วยความรู้สึกถึงการเพิ่มพูนอันกว้างใหญ่และการสถาปนามั่นคงด้วยพลังการเคลื่อนไหวของโสมะ
Sukta 59
Sukta 9.59
บทสรรเสริญโสมปวมานะบทสั้นนี้อัญเชิญโสมเมื่อทรงถูกชำระผ่านตะแกรงกรอง ยกย่องพระองค์ว่าเป็นพลังผู้พิชิตทุกสิ่ง ผู้ประทานพละชีวิต ความอุดมสมบูรณ์ และความปีติแก่ผู้ประกอบยัญพิธี บทสวดวอนให้โสมนำทรัพย์สมบัติอันอุดมด้วยบุตรหลานมาสู่ผู้บูชา ช่วยให้ผู้สักการะข้ามพ้นความยากลำบากทั้งปวง และประทับปัญญาอันดลใจและเชิงกวีของพระองค์ไว้ภายในพิธีกรรม และภายในแท่นบูชาภายในแห่งจิตสำนึก
Sukta 60
Sukta 9.60
บทสรรเสริญปวมานะสั้น ๆ นี้เรียกเหล่านักขับร้องให้สรรเสริญโสมด้วยฉันทลักษณ์คายตรี ยกย่องหยดอันส่องประกาย (อินทุ) ว่าเป็นพลังผู้มีดวงตานานประการ ผู้หยั่งรู้ทั่วถึงทุกสิ่ง บทสวดติดตามการเคลื่อนไหวตามพิธีกรรมของโสม—พุ่งผ่านตะแกรงกรองไปสู่หม้อ—และเชื่อมโยงกระแสอันบริสุทธิ์นั้นกับความปีติภายในและพละกำลังของอินทรา บทสวดลงท้ายด้วยคำอธิษฐานให้โสมชำระให้เป็นความสงบ และนำมาซึ่ง prajāvat retaḥ คือพลังสร้างสรรค์อันก่อกำเนิดและนำความรุ่งเรือง
Sukta 61
Sukta 9.61
ฤคเวท 9.61 เป็นบทสรรเสริญโสมปวมานะ กล่าวถึงโสมที่ไหลผ่านตะแกรงกรองเพื่อชำระให้บริสุทธิ์ เชิญท่านให้เสด็จลงมาพร้อมกระแสอันอุดมแห่งพลัง และให้เติมเต็มผู้ประกอบยัญด้วยความปีติเร้าใจแห่งแรงบันดาล (มท). เมื่อโสมใสกระจ่าง ก็ได้รับการสรรเสริญว่าเป็นผู้นำแสงอันไพศาล—เปรียบดังสายฟ้าแห่งสวรรค์และรัศมีอันยิ่งใหญ่ของไวศวานระ—พร้อมกันนั้นยังถูกวอนขอให้เป็นผู้พิทักษ์อันดุดัน ปัดเป่าคำใส่ร้ายและการปฏิเสธอันเป็นศัตรูให้พ้นไป.
Sukta 62
Sukta 9.62
บทสรรเสริญปวะมานะนี้ยกย่องโสมะเมื่อถูกคั้น ถูกปลดปล่อย และถูกทำให้ไหลผ่านตะแกรงกรอง (ปวิตฺร) จนส่องรัศมีและเหมาะสมสำหรับเหล่าเทพเจ้า บทต่าง ๆ เชื่อมโยงการชำระโสมะซ้ำ ๆ กับการได้มาซึ่งเสาภคยะ (ความเป็นสิริมงคล/โชคดี) วาชะ (กำลัง/ความอุดมสมบูรณ์) และสุวีรยะ (พลังวีรกรรมอันสูงส่ง) แก่ผู้ขับร้องและผู้ประกอบยัญพิธี
Sukta 63
Sukta 9.63
ฤคเวท 9.63 เป็นสุกตะแห่งโสมปวมานะ (โสมผู้ชำระตนเอง) ที่ประกอบพิธีคั้นและกรองโสมผ่านปวิตระ สรรเสริญความรื่นรมย์หวานชื่นอันทำให้เคลิบเคลิ้ม (มท) และอำนาจของโสมในการประทานความอุดมสมบูรณ์ (รยิ) เกียรติยศชื่อเสียง (ศฺรวส) และพลังวีรบุรุษ (สุ-วีรฺย) ด้วยจังหวะฉันท์คายตรีเป็นแกน บทสวดเร้าโสมซ้ำแล้วซ้ำเล่าให้ “ไหล” มาสู่ผู้บูชายัญ นำพลังทิพย์เข้าสู่ชีวิตมนุษย์ และลงท้ายด้วยคำวอนขอทรัพย์อันพึงปรารถนาทั้งปวง—ทั้งฟ้าและดิน—ให้มั่นคงด้วยการหลั่งไหลของโสมผู้บริสุทธิ์
Sukta 64
Sukta 9.64
ฤคเวท 9.64 สรรเสริญโสมปวะมานะเมื่อถูกคั้น กรอง และทำให้ส่องประกาย—พลังดุจ “โคผู้” อันปลุกเร้า ที่สถาปนา ṛta (ระเบียบอันจริงแท้) และปลุกให้เกิดทัศนะอันแจ่มชัด บทสวดติดตามการเคลื่อนของหยดโสมผ่านการชำระให้บริสุทธิ์ไปสู่เป้าหมายอันกว้างใหญ่ (คือ “มหาสมุทร”) และวอนขอให้ความรื่นรมย์อันใสกระจ่างนี้กลายเป็นแสงสว่าง กำลัง และความผาสุกแก่ผู้ประกอบยัญพิธี
Sukta 65
Sukta 9.65
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้สดุดีกระแสโสมอันมีชีวิต เมื่อถูกคั้น กรอง และทำให้ส่องรัศมี—ได้รับการยกย่องว่าเป็นอำนาจดุจราชา ผู้เคลื่อนไประหว่างโลกทั้งหลาย และสถาปนาความกระจ่างแห่งแรงบันดาลใจในจิตมนุษย์. บทต่าง ๆ กล่าวซ้ำถึง “หมู่ญาติ” ของโสม (ศิลาคั้น น้ำ และธารแห่งการชำระ) ที่เร่งเร้าให้ท่านก้าวไปข้างหน้า เพื่อให้กระแสที่บริสุทธิ์ประทาน rayi (ความอุดมบริบูรณ์) ความคุ้มครอง และการยกจิตใจแก่ผู้ประกอบยัญและชุมชน.
Sukta 66
Sukta 9.66
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมผู้ไหลรินและชำระตนเอง เมื่อถูกกรองผ่านขนแกะและทำให้เหมาะสมสำหรับเหล่าเทพ โสมถูกอัญเชิญในฐานะผู้เป็นที่รักของสหาย ผู้ทรงพลัง เป็นผู้ใหญ่ที่สุดท่ามกลางผู้ดุเดือด ผู้ซึ่ง “น้ำนม” อันเรืองรองที่นำมาจากสวรรค์ประทานกำลัง ชัยชนะ และพระกรุณาที่ค้ำจุนชีวิต จุดมุ่งหมายของบทสวดมีทั้งด้านพิธีกรรม—ปลุกเร้าการคั้นโสม—และด้านจิตวิญญาณ—เฉลิมโสมในฐานะวาจาอันดลใจและพลังชีวิต
Sukta 67
Sukta 9.67
บทสรรเสริญโสมปวามานะนี้ยกย่องโสมที่ถูกคั้นแล้ว เมื่อไหลผ่านตะแกรงกรองก็ยิ่งผ่องใส มีกำลัง และเหมาะแก่การเสวยของเหล่าเทพในพิธีบูชายัญ บทต่าง ๆ เฉลิมฉลองกระแสอันรวดเร็วของโสม อำนาจของเขาในการประทานทรัพย์ พละกำลัง และความบริบูรณ์แห่งแรงบันดาลใจ ตลอดจนบทบาทของเขาในฐานะ “รส” อันประณีตที่ฤๅษีผู้เห็นธรรมรวบรวมไว้ ตอนท้ายลงด้วยผลแห่งคาถา (ผลศรุติ) ว่าผู้สาธยายบทปวามานีจะได้รับการหล่อเลี้ยงจากสรัสวตีด้วยน้ำนม เนยใส น้ำผึ้ง และน้ำ—สัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ที่เกิดจากแรงบันดาลใจ
Sukta 68
Sukta 9.68
บทสรรเสริญโสมปวมานะนี้สดุดีหยดโสมอันหวานดุจน้ำผึ้งที่พุ่งไปสู่เหล่าเทพ และได้รับการชำระให้บริสุทธิ์เมื่อไหลผ่านตะแกรงกรองและสายน้ำ บทนี้รำลึกถึงการได้มาของโสมตามตำนานจากแดน “อันไกลโพ้นยิ่งกว่าไกลโพ้น” และยกย่องบทบาทของฤๅษีผู้เห็นมนต์ในการชำระล้างและสถาปนาโสมให้เป็นพลังเรืองรองควรแก่บทสรรเสริญ ท้ายที่สุดลงด้วยคำอธิษฐานให้การชำระของโสมนั้นตั้งมั่นเป็นพลังชีวิตของผู้บูชา เป็นความกลมกลืนกับฟ้าและแผ่นดิน และเป็นทรัพย์สมบัติอุดมด้วยกำลังกล้าหาญของวีรชน
Sukta 69
Sukta 9.69
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมผู้พุ่งพล่านซึ่งชำระตนเอง เมื่อถูกคั้นและกรองแล้วก็ไหลทะยานเป็นสายธารสว่าง เพื่อเสริมพลังแก่เหล่าเทพ—โดยเฉพาะพระอินทร์ ด้วยอุปมาอันชัดเจน (ดุจลูกศร ลูกวัว รัศมีสุริยะ) บทสวดพรรณนาการเคลื่อนอย่างเป็นระเบียบของโสมผ่าน “เส้นใย” แห่งตะแกรงกรองในพิธี และวอนขอทรัพย์อันรุ่งเรือง การคุ้มครอง และความสำเร็จในการประกอบพิธีให้ลุล่วง
Sukta 70
Sukta 9.70
บทสรรเสริญปวามานะโสมนี้สดุดีอินทุผู้ถูกทำให้บริสุทธิ์ เมื่อถูกคั้น กรอง และทำให้ส่องประกาย—เป็นรูปธรรมของฤตะ (กฎ-สัจธรรมจักรวาล) และความปีติแท้ที่หล่อเลี้ยงทั้งเทพและโลกทั้งหลาย บทนี้พรรณนาการไต่สูงและอำนาจที่แผ่กว้างของโสมะ: ถูก “ทั้งเจ็ด” พลังผู้บำรุงเลี้ยงรีดออกมา สวมอาภรณ์เป็นแดนเรืองรอง และท้ายที่สุดพุ่งดุจม้าเข้าสู่ครรภ์ของอินทรา เพื่อประทานกำลัง การชี้นำ และความคุ้มครองจากคำติฉิน
Sukta 71
Sukta 9.71
บทสรรเสริญโสมะ-ปวามานะนี้ยกย่องโสมะเมื่อถูกคั้นและกรอง จนกลายเป็นพลังสว่างไสวผู้เฝ้าระวัง คุ้มครองพิธีกรรมมิให้ถูกบิดเบือน (druḥ) และป้องกันอำนาจอันเป็นศัตรู (rakṣas) บทสรรเสริญเชื่อมการชำระให้บริสุทธิ์ของโสมะเข้ากับทักษิณา (การถวายอันถูกต้อง/ความชำนาญ) และพรหมัน (พลังแห่งมนตร์) พร้อมพรรณนาโสมะที่ใสสะอาดดุจสวมอาภรณ์แห่งรัศมี แล้วเคลื่อนไปสู่ “ก้าว” หรือสถานีแห่งแสงอันลี้ลับซึ่งเทพได้ตระเตรียมไว้
Sukta 72
Sukta 9.72
บทสวดโสมปวะมานะนี้สรรเสริญโสมผู้ถูกชำระให้บริสุทธิ์ ขณะถูกกรอง คั้น และเทผสมน้ำนมลงสู่ภาชนะ จนกลายเป็นพลังอันเรืองรองที่บันดาลแรงดลใจ โสมได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ปลุกเร้าวาจาและความคิด เป็นผู้ฟื้นต่ออายุในที่ตั้งแห่งฤตะ (ระเบียบจักรวาล) และเป็นผู้ประทานทรัพย์อุดมสมบูรณ์กับความผาสุกแก่ผู้บูชา
Sukta 73
Sukta 9.73
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องกระแสโสมอันชำระให้บริสุทธิ์ เมื่อถูกกรองผ่านผ้ากรอง (ปวิตฺร) ก็ให้กำเนิดแรงบันดาลใจอันสว่างไสวและเสริมกำลังฤทธิ์ของอินทรา บทสวดเชื่อมโยงการทำให้โสมใสกระจ่างซ้ำแล้วซ้ำเล่ากับการทำให้วาจา (ถ้อยคำดลใจ) กระจ่าง และกับการพิทักษ์รักษาวรตะ (กฎ/ข้อปฏิบัติศักดิ์สิทธิ์) ภายใต้พระวรุณะและฤตะ จึงวาดภาพ “ความบริสุทธิ์” ว่าเป็นทั้งพิธีกรรมและระเบียบแห่งจักรวาล-ศีลธรรม
Sukta 74
Sukta 9.74
บทสรรเสริญโสมปวมานะนี้ยกย่องโสมที่คั้นแล้วว่าเป็นพลังสว่างไสวประหนึ่งทารกแรกเกิด ผู้พุ่งเร่งไปสู่สวรฺ (แสงสว่าง) คำรามผ่านเครื่องกรองขนแกะและผสานกับสายน้ำ โสมถูกพรรณนาว่าเป็นเมล็ดพันธุ์แห่งสวรรค์และพลังแห่งครรภ์ของอทิติ เพิ่มพูนความอุดมสมบูรณ์ (น้ำนม กำลัง และบุตรหลาน) แก่ผู้ประกอบยัญ พิธีลงท้ายด้วยการชำระโสมครั้งสุดท้าย และคำอธิษฐานโดยตรงให้โสมมีรสหวานและให้ความรื่นเริง เพื่อให้อินทราได้ดื่ม
Sukta 75
Sukta 9.75
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์และถูกเร่งให้เคลื่อนไปสู่สิ่งอันเป็นที่รักและเป็นมงคล โดยได้รับพลังจากนามศักดิ์สิทธิ์และการประกอบพิธีของมนุษย์ โสมะถูกจินตนาการว่ามีความไพศาลดุจสุริยะ—ขึ้นสู่ราชรถอันกว้างใหญ่ของดวงอาทิตย์—แล้วเข้าสู่ภาชนะทองคำ ส่องประกายร่วมกับอรุณรุ่ง และท้ายที่สุดทำให้อินทระมีกำลังเพื่อประทานความอุดมสมบูรณ์และความผาสุก
Sukta 76
Sukta 9.76
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะเมื่อไหลผ่านการชำระให้บริสุทธิ์ พรรณนาว่าเป็นแก่นสารผู้ค้ำจุนสวรรค์ ผู้ชำนาญดุจเทพ ซึ่งถูกปลดปล่อยลงสู่ “สายน้ำ” (ร่องทาง) และทำให้เหมาะแก่การเสวยของเหล่าเทพ บทนี้เชื่อมโยงกระแสโสมะอันใสกระจ่างกับการเสริมฤทธิ์ของอินทราอยู่เนือง ๆ—โสมะเข้าสู่ภาชนะภายใน ปลุกโลกทั้งหลายดุจสายฟ้า และประทานกำลังกับชัยชนะแก่ผู้บูชา
Sukta 77
Sukta 9.77
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์และเตรียมพร้อมในภาชนะ เปล่งประกายดุจวัชระของอินทรา—พลังที่ต้านทานมิได้ นำชัยชนะและความอุดมสมบูรณ์ บทต่าง ๆ พรรณนาโสมที่ผ่านการกรองว่าหวาน ผ่องรัศมี และทรงไว้ซึ่งฤตะ (ṛta) ดึงกระแสอันมั่งคั่งแห่งแก่นสารดุจฆีมาสู่ตน และปลุกเร้าผู้ประกอบยัญให้มีกำลัง มี “รัศมี” (go) และวาจาอันดลใจ ในตอนจบ กระแสโสมถูกระบุว่าเป็นพลังอันกว้างใหญ่และซื่อสัตย์ของวรุณะและมิตร ทำให้การชำระมิใช่เพียงพิธีกรรม หากเป็นการประสานระเบียบจักรวาลและความจริงภายในให้กลมกลืน
Sukta 78
Sukta 9.78
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมในขณะกำลังถูกชำระให้บริสุทธิ์เอง: “ราชา” พุ่งทะยานไปข้างหน้า ห่มคลุมด้วยสายน้ำ กวาดเอามลทินออกไป และทำตนให้เหมาะสมต่อสถานที่ถวายบูชาของเหล่าเทพ บทนี้เชื่อมการชำระของโสมเข้ากับวาจาอันดลใจ มิตรสหายแห่งทวยเทพ และการประทานทรัพย์สิน “ทุ่งเลี้ยงโค” อันกว้างใหญ่ (gavyūti) และความไร้ความหวาดกลัว พร้อมทั้งวอนขอให้พระองค์ทำลายศัตรูทั้งใกล้และไกล
Sukta 79
Sukta 9.79
บทสวดโสมปวมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญหยดโสมที่คั้นแล้ว เมื่อพุ่งไปข้างหน้าเพื่อการชำระให้บริสุทธิ์ แผ่ซ่านโภชนาการและความคิดดลใจแก่ผู้บูชา อีกทั้งยกโสมผู้ชำระให้เป็นพลังทางศีลธรรมและการคุ้มครอง วอนให้ท่านทำลายอำนาจที่ “กักกั้น” และกำลังศัตรูซึ่งขัดขวางความรุ่งเรืองและความคิดที่ถูกต้อง บทสวดลงท้ายด้วยคำอธิษฐานให้พละกำลังและความปีติอันเป็นที่รักของโสมพาผู้ประกอบยัญพิธีให้ปลอดภัย “จากระดับสู่ระดับ”
Sukta 80
Sukta 9.80
บทสวดโสมปวามานะนี้สรรเสริญโสมเมื่อถูกคั้น ปลดปล่อย และชำระให้บริสุทธิ์ จนไหลส่องประกายเป็นกระแสพันสาย อันมุ่งหมายโดยเฉพาะเพื่อปลุกเร้าอินทราและค้ำจุนระเบียบศักดิ์สิทธิ์ โสมได้รับการยกย่องว่าเป็นพฤษภาแห่งความปีติผู้ขับไล่พลังที่บั่นทอนชีวิต นำชื่อเสียงและกำลัง และเคลื่อนไปดุจคลื่นแห่งสายน้ำผ่านน่านน้ำสู่เหล่าเทพ
Sukta 81
Sukta 9.81
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้สดุดี “คลื่น” อันมีชีวิตของโสมะ เมื่อพวกมันพุ่งผ่านการชำระให้บริสุทธิ์และเข้าสู่อินทระ เพื่อปลุกเร้าให้พระองค์มีกำลังสำหรับชัยชนะ ความเอื้อเฟื้อ และการประทานแสงสว่าง/ทรัพย์สมบัติ ต่อจากนั้นบทสวดแปรเป็นคำอธิษฐานโดยตรง: วอนโสมะผู้บริสุทธิ์ให้ “โปรยกระจาย” ความมั่งคั่ง เสริมพลังชีวิตและปัญญาอันกระจ่าง พร้อมทั้งให้ความรุ่งเรืองอยู่ใกล้ ๆ ตอนจบเป็นการอภิเษกกว้างขวาง เชื้อเชิญฟ้าและแผ่นดิน เหล่าอาทิตยะ และเทพทั้งปวงให้ยินดีในโสมะผู้บริสุทธิ์
Sukta 82
Sukta 9.82
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้เฉลิมโสมะเมื่อถูกคั้นสดและชำระให้บริสุทธิ์ เคลื่อนผ่านไส้กรองขนแกะอันไม่เสื่อมสลายไปสู่ที่นั่งสว่างดุจเนยใส ประหนึ่งเหยี่ยวหวนคืนรัง โศลกทั้งหลายร้อยเรียงภาพพิธีกรรม (หินคั้น น้ำ การกรอง) เข้ากับความสอดคล้องเชิงจักรวาล (ปัรชัญญะ เหล่าน้ำ และ “โค/รัศมีแห่งแสง”) พรรณนาโสมะเป็นอำนาจดุจราชา ผู้ประทานกำลัง ชัยชนะ และความผาสุกแก่ยัญพิธี
Sukta 83
Sukta 9.83
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะเมื่อถูกชำระผ่านตะแกรงที่ขึงตึง (ปวิตระ) จนเหมาะแก่การเข้าสู่พิธีบูชาและนำพลังแห่งเครื่องบูชาไปยังที่ประทับของเทพเจ้า บททั้งหลายเน้นว่า มีเพียงสิ่งที่ “สุกงอม/ถูกทำให้ร้อน” (คือถูกเตรียมและกลั่นให้บริสุทธิ์) เท่านั้นที่ผ่านตะแกรงได้—เป็นภาพเปรียบทั้งการทำให้ใสบริสุทธิ์ในพิธีกรรมและการสุกงอมภายใน จากนั้นโสมะได้รับการสรรเสริญว่าเป็นผู้ค้ำจุนโลก ส่องรัศมีดุจอรุณ และเป็นราชาผู้มีชัย ชนะชื่อเสียงอันกว้างไกล (ศฺรวัส) ด้วยการเคลื่อนไหวอันชำระให้บริสุทธิ์ของตน
Sukta 84
Sukta 9.84
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะในขณะกำลังชำระให้บริสุทธิ์—ไหลผ่านสายน้ำและถูกกรอง—เพื่อให้แก่นสารอันใสกระจ่างของท่านหล่อเลี้ยงพลังแก่อินทระ ประสานกับระเบียบของวรุณะ และให้วายุพาไป กวีวอนขอโสมะให้บันดาล “ที่ว่างกว้าง” (varivas) และความสวัสดี (svasti) พร้อมพรรณนาน้ำโสมที่ผ่านการกรองว่าเร็วประดุจสายฟ้า ค้นพบดวงอาทิตย์ และพิชิตทรัพย์สมบัติ ยกชู “หมู่ชนทิพย์” (daivya janam) ทั้งภายในและรอบผู้ประกอบยัญพิธี
Sukta 85
Sukta 9.85
บทสวดโสมปวะมานะนี้สรรเสริญโสมที่คั้นอย่างดี เมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์ ทำให้เหมาะสำหรับพระอินทร์ และเสริมฤทธิ์ให้ขับไล่ความเจ็บป่วยกับอำนาจศัตรูดุจรากษส. บทต่าง ๆ สลับไปมาระหว่างภาพพิธีกรรมที่เป็นรูปธรรม—การกรอง ภาชนะรองรับ และการกระทำของปุโรหิต—กับนิมิตจักรวาลอันสว่างไสว ซึ่งพลังพิทักษ์ของโสม (นัยคันธรรพะผู้เฝ้า) แผ่รัศมีไปทั่วฟ้าและแผ่นดิน. โดยรวมแล้ว สุคตะนี้วางโสมให้เป็นทั้งเครื่องดื่มศักดิ์สิทธิ์และพลังคุ้มครองเชิงขับไล่ ที่ค้ำจุนชีวิต ความกระจ่าง และชัยชนะ.
Sukta 86
Sukta 9.86
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้เฉลิมฉลองกระแสอันมีชีวิตของโสมเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์ผ่านขนแกะและตะแกรงกรอง จนกลายเป็นน้ำหวานอันรื่นรมย์ ให้ความปลุกเร้า และเหมาะแก่เหล่าเทพ บทนี้เชื่อมโยงการไหลที่เห็นได้ในพิธีกรรม—หยดที่เวียนรอบภาชนะและผ่านเครื่องกรอง—เข้ากับระเบียบจักรวาล (ฤตะ ṛta) พร้อมวอนขอโสมให้ขับไล่อำนาจอันเป็นศัตรู และให้พลังแก่ผู้ขับร้องด้วยวาจาอัน “กว้างใหญ่” และกำลังกล้าหาญของวีรชน
Sukta 87
Sukta 9.87
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องการไหลอันรวดเร็วและมุ่งหมายของโสม เมื่อท่านถูกชำระให้บริสุทธิ์ผ่านตะแกรงกรองแห่งพิธีกรรม และถูกนำไปสู่ที่นั่งศักดิ์สิทธิ์ (บรรหิส) ดุจม้าแข่งที่ได้รับการตกแต่งอย่างดี บทต่าง ๆ เชื่อมโยงการชำระล้างของโสมกับการได้มาซึ่งพลัง (วาชะ) เกียรติยศชื่อเสียง (ศรวัส) โภชนาการ/ความอุดมเลี้ยงชีพ (อิษ) และความเป็นอมตะ (อมฤตะ) จนถึงจุดสูงสุดคือโสมได้เป็นสหายกับอินทรา พร้อมคำอธิษฐานเพื่อการสรรเสริญที่ถูกต้องและแรงบันดาลใจอันก่อผลสำเร็จ
Sukta 88
Sukta 9.88
บทสวดโสมปวะมานะนี้สรรเสริญโสมที่เพิ่งคั้นใหม่ ขณะถูกชำระให้บริสุทธิ์และถูกถวาย เร้าให้อินทราดื่มและรับพลังเพื่อการกระทำ โสมถูกพรรณนาเป็นพลังที่พุ่งพล่านดุจคลื่น ไหลผ่านสายน้ำและตะแกรงกรอง อีกทั้งได้รับการยกย่องว่าเป็นสิ่งบริสุทธิ์ ดำรงตามธรรมและกฎ และสอดคล้องกับระเบียบคุณธรรมที่เกี่ยวเนื่องกับวรุณะ มิตร และอริยมัน จุดมุ่งหมายของบทสวดมีทั้งด้านพิธีกรรม (อภิเษกเครื่องบูชา) และด้านจิตวิญญาณ (อัญเชิญความกระจ่าง ความองอาจ และระเบียบอันชอบธรรมผ่านพลังชำระของโสม)
Sukta 89
Sukta 9.89
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์—ไหลหลั่งดุจฝนจากสวรรค์ ลงสู่ “ตักของมารดา” (คือที่กรอง/สถานที่คั้น) และซึมเข้าสู่ผู้บูชาเป็นพลังและความหวาน โสมะถูกจินตนาการเป็นอาชาทรงฤทธิ์ หลังดุจน้ำผึ้ง เทียมกับรถศึกที่ล้อกว้าง ถูกชำระโดย “พี่น้องหญิง” (คือสายน้ำ) และถูกขับเคลื่อนไปสู่เหล่าเทพ บทสวดลงท้ายด้วยคำวอนตรง ๆ: ขอให้โสมะผู้บริสุทธิ์เพื่ออินทรา ประทานทรัพย์เรืองรองและพลังวีรบุรุษอันงดงามที่พิชิตสิ่งกีดขวางได้
Sukta 90
Sukta 9.90
บทสรรเสริญโสมปวมานะนี้ยกย่องโสมเมื่อถูกเร่งให้ไหลผ่านการชำระให้บริสุทธิ์ ก้าวหน้าไปดุจรถศึกผู้มีชัยมุ่งสู่อินทระ ด้วยพลังที่ลับคมและของประทานอันอุดม ฤๅษีวอนขอโสมให้เปิดหนทางอันกว้างและปลอดภัย ให้นำพาน้ำทั้งหลาย รุ่งอรุณ และ “โค” แห่งสุริยะคือแสงสว่าง และประทานกำลังเพื่อวาจาอันบันดาลใจ บทสวดลงท้ายด้วยภาพกษัตริย์ของโสม ผู้บดขยี้เคราะห์ร้ายและคุ้มครองผู้บูชาด้วยความผาสุกอันยั่งยืน
Sukta 91
Sukta 9.91
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมเมื่อถูก “ส่งออกไป” ผ่านเครื่องกรองขนแกะ เคลื่อนไปราวราชรถแห่งการแข่งสู่ที่ประทับของเหล่าเทพ พร้อมอัคนีภายใน (วหฺนิ) ที่เขาอุ้มไว้ เมื่อโสมได้รับการชำระให้บริสุทธิ์แล้ว จึงถูกอัญเชิญให้ทำลายอำนาจศัตรู (รักษัส) แผ่ความอุดมแห่งชัยชนะ (วาชะ) และท้ายที่สุดประทานสายน้ำ “โค” แห่งสุริยะ (รัศมี/พลังสว่าง) บุตรหลาน ทุ่งกว้าง และทัศนะอันยืนยงแห่งดวงอาทิตย์ (แสงแห่งสัจจะ)
Sukta 92
Sukta 9.92
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมะเมื่อถูกคั้นและทำให้ไหลผ่านเครื่องกรองขนแกะ พุ่งปราดดุจรถศึกมุ่งสู่ชัยชนะและรางวัล ภาพการชำระให้บริสุทธิ์ถูกมองว่าเป็นความร่วมแรงของจักรวาล—เหล่าเทพและ “แม่น้ำทั้งเจ็ด” ร่วมชำระและเสริมพลังแก่โสมะ—เพื่อให้ท่านเป็นเครื่องบูชาที่ได้รับการยอมรับ นำพละกำลัง (อินทริยะ) และความหล่อเลี้ยงมาสู่ผู้บูชา
Sukta 93
Sukta 9.93
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมเมื่อกำลังถูกชำระให้บริสุทธิ์—พุ่งพล่านดุจม้าเร็วสู่รางน้ำ ส่องประกาย และกลายเป็นสิ่งเหมาะแก่การถวายบูชา ภาพการคั้นและการกรองถูกพรรณนาเป็นการ “ขัดเกลา” อันศักดิ์สิทธิ์โดยพลังดุจพี่น้องสตรี ครั้นแล้วโสมก็พูนเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ เสริมกำลังชีวิต ประทานทรัพย์ และมอบทางผ่านชีวิตอย่างปลอดภัยแก่ผู้สรรเสริญ
Sukta 94
Sukta 9.94
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์ผ่านสายน้ำและขนแกะกรอง ซึ่งความคิดที่ตื่นรู้และญาณทัศนะอันดลใจต่างประชันกันแล้วถูกจัดระเบียบให้มั่นคงเป็น “คอก/รั้ว” แห่งความเพิ่มพูน โสมะได้รับการเฉลิมว่าเป็นกวีผู้ทรงฤทธิ์แห่งถ้อยคำ ผู้พาพลังแห่งกวีนิพนธ์ผ่านทุกโลก ประทานเกียรติยศท่ามกลางเหล่าเทพ และความอุดมสมบัติที่ใช้ได้จริงแก่ผู้บูชาผู้สามารถ บทสวดลงท้ายด้วยคำวอนตรง ๆ ขออาหารหล่อเลี้ยง แสงสว่างกว้างไกล ความรื่นรมย์ทิพย์ และการขับไล่กำลังอริศัตรู
Sukta 95
Sukta 9.95
บทสวดโสมปวะมานะบทสั้นนี้สรรเสริญโสมสีเหลืองอมน้ำตาล เมื่อถูกปล่อยออกมา ชำระให้บริสุทธิ์ และห่มด้วย “อาภรณ์ชำระล้าง” อันเรืองรองภายในภาชนะไม้สำหรับคั้นและแผ่นกรอง กวีพรรณนาว่าความคิดและคำอธิษฐานที่เกิดจากแรงบันดาลใจพุ่งเข้าหาโสมดุจระลอกคลื่นน้ำ และวอนขอให้อินทุผู้ชำระล้างขยายวาจาศักดิ์สิทธิ์และญาณทัศนะ บทสวดลงท้ายด้วยความปรารถนาร่วมกันเพื่อความรุ่งเรืองกับพระอินทรา และเพื่อความเป็นนายเหนือพลังวีรบุรุษอันแท้จริงซึ่งบังเกิดจากการชำระของโสม
Sukta 96
Sukta 9.96
บทสรรเสริญโสมปวมานะนี้ยกย่องโสมที่ถูกคั้น เมื่อท่านพุ่งไปข้างหน้าผ่านเครื่องกรอง เปล่งประกายก้องคำรามในสายน้ำ และกลายเป็นโสมอันเหมาะควรแก่พระอินทร์และเทพทั้งหลาย โสมได้รับการเฉลิมว่าเป็นผู้นำผู้มีชัย ขับไล่ความเป็นศัตรูและความยากจน ขยายหนทางให้แก่ผู้ประกอบยัญ และห่มคลุมสหายทั้งหลายด้วย “อาภรณ์” ใหม่แห่งแสง—คือพละกำลัง ความกระจ่าง และพลังดลใจ
Sukta 97
Sukta 9.97
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้เฉลิมพระเกียรติการคั้นและการชำระโสม เมื่อโสมไหลผ่านตะแกรงกรองลงสู่ภาชนะ จนบริสุทธิ์เหมาะแก่การร่วมสังสรรค์กับเหล่าเทพ บทสวดพรรณนาซ้ำ ๆ ถึงโสมในฐานะพลังปุโรหิตผู้ตื่นเฝ้า ขับสวด และประกอบพิธี ผู้เข้าสู่เรือนสว่างแห่งยัญพิธีและนำความเพิ่มพูน—โค พละกำลัง และความรุ่งเรืองอันเป็นระเบียบ อีกทั้งยังขยายพรด้วยการอัญเชิญหลักค้ำจุนจักรวาลที่เกื้อหนุน (มิตร วรุณะ อทิติ ฟ้าและแผ่นดิน) ให้มั่นคงต่อผลอันโสมประทาน
Sukta 98
Sukta 9.98
บทสวดโสมปวมานะนี้สรรเสริญอินทุเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์ผ่านสายน้ำและแผ่นกรองขนแกะ พร้อมอธิษฐานให้ท่าน “ไหล” มาสู่เหล่านักขับสวดด้วยทรัพย์อันอุดม พลัง และชัยชนะ เมื่อกระแสโสมอันใสกระจ่างพุ่งสูงขึ้น ท่านถูกพรรณนาว่าเคลื่อนไปด้วยความปีติอย่างพร้อมเพรียงกับเทพทั้งปวง เสริมกำลังแก่ผู้ประกอบยัญและเปิด “เรือน” แห่งความบริบูรณ์ บทสวดลงท้ายด้วยความมุ่งหมายร่วมกันของฤๅษีและสหายทั้งหลายที่จะบรรลุการนำอันเรืองรองของโสม และยึดมั่นพลังอันยั่งยืนกับความรุ่งเรืองมั่งคั่ง
Sukta 99
Sukta 9.99
บทสรรเสริญโสมปวมานะนี้ยกย่องโสมในขณะกำลังชำระให้บริสุทธิ์—ถูกคั้น ไหลริน ถูกกรองผ่านขนแกะ และจัดเตรียมเป็นน้ำดื่มอันเร้าใจสำหรับพระอินทร์ กวีกล่าวถึงพิธีกรรมว่าเป็นกระบวนการระดับจักรวาล: เครื่องดื่มอันส่องประกายถูกห่มด้วยรัศมี ถูกส่งไปดุจทูต และประทับในถ้วยบูชาเพื่อเสริมชัยชนะ แรงบันดาลใจ และพลังอันเป็นระเบียบถูกต้องตามธรรม
Sukta 100
Sukta 9.100
บทสวดโสมปวะมานะนี้สรรเสริญกระแสโสมอันมีชีวิต เมื่อถูกคั้นแล้วไหลผ่านการชำระให้บริสุทธิ์ด้วยไส้กรองขนแกะ จนเหมาะสมสำหรับเหล่าเทพ—โดยเฉพาะในฐานะเครื่องดื่มอันเป็นที่รักของพระอินทร์ ด้วยภาพพจน์ใกล้ชิด (ดุจมารดาดูแลลูกวัวแรกเกิด) บทสวดพรรณนาการชำระให้บริสุทธิ์ว่าเป็นทั้งการขัดเกลาพิธีกรรมและการเผยรูปแท้ที่สุกสว่างของโสม บทสวดลงท้ายด้วยความยิ่งใหญ่ระดับจักรวาลของโสม—เหนือกว่าฟ้าและแผ่นดิน และสลัด “ผ้าคลุม” แห่งการต้านทาน—เพื่อให้ธารที่บริสุทธิ์เสริมพลังแก่ระเบียบศักดิ์สิทธิ์และปัญญาของมนุษย์
Sukta 101
Sukta 9.101
บทสวดปวะมานะนี้สรรเสริญโสมะเมื่อถูกคั้นและชำระให้บริสุทธิ์ผ่านไส้กรองขนแกะ โดยสหายพราหมณ์ผู้ประกอบพิธีเร่งเร้าให้ท่านเป็นน้ำดื่มแห่งชัยชนะ ผู้ประทานพลังและกำลัง ขอให้โสมะขับไล่พลังที่ขัดขวาง นำชื่อเสียงอันทรงฤทธิ์ที่สุดและโภชนาการมาให้ และไหลมุ่งสู่ “ที่ว่างเปิด” ซึ่งเตรียมไว้สำหรับพระอินทระ เพื่อเสริมฤทธิ์แก่ยัญพิธีและแก่หมู่ชน
Sukta 102
Sukta 9.102
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมที่ถูกชำระให้บริสุทธิ์ว่าเป็นพลังสว่างไสวซึ่งเติบโตขึ้น กระตุ้น “ความคิดอันรุ่งเรืองแห่งฤตะ (Ṛta)” และทำให้พิธียัญญะก้าวหน้า โสมถูกพรรณนาว่าเป็นที่รักและแผ่ซ่านไปทั่ว ประสานเหล่าเทพให้อยู่ร่วมกันภายใต้กฎเดียว (วรตะ, vrata) และเปิด “คอก/คุ้มแห่งสวรรค์” ปลดปล่อยแสงสว่างและระเบียบเข้าสู่พิธีกรรมและโลก
Sukta 103
Sukta 9.103
บทสรรเสริญปวมานะสั้น ๆ นี้ถวาย “วาจาอันยกสูง” แด่โสมะ เมื่อพระองค์ชำระตนผ่านตะแกรงกรองและเข้าสู่ภาชนะพิธีกรรม กลายเป็นของเหลวใส สว่าง และเป็นที่ยอมรับของเหล่าเทพ โสมะได้รับการสรรเสริญว่าเป็นผู้นำแห่งความคิดดลใจที่ไม่ผิดพลาด (matīnāṃ netā) เคลื่อนไหวเป็นวงรอบดุจม้าผู้มีชัย และแผ่พูนความหล่อเลี้ยงกับความรื่นรมย์อันกว้างไพศาล จุดมุ่งหมายมีทั้งด้านพิธีกรรม—ทำให้น้ำคั้นศักดิ์สิทธิ์พร้อมสำหรับการบูชา—และด้านนิมิต—วอนขอพลังชำระให้กระจ่างของโสมะภายในผู้บูชา
Sukta 104
Sukta 9.104
บทสวดโสมปวะมานะสั้น ๆ นี้เชื้อเชิญสหายร่วมพิธีให้นั่งลง ขับร้อง และ “ประดับ” โสมผู้ชำระตนเอง ขณะถูกทำให้ใสบริสุทธิ์ เพื่อให้รัศมีและความมั่งคั่งของท่านเพิ่มพูน บทสวดสรรเสริญโสมว่าเป็นผู้ค้นพบทรัพย์สมบัติและรัศมีส่องสว่าง และลงท้ายด้วยคำอธิษฐานคุ้มครอง: ขอให้โสมตั้งเขตแดนอันมั่นคง และขับไล่พวกรักษัส รวมทั้งภัยอันไร้เทพและสองหน้าออกไปจากหนทางของผู้ประกอบยัญพิธี
Sukta 105
Sukta 9.105
บทสวดโสมปวะมานะสั้น ๆ นี้เร้าให้สหายแห่งพิธีบูชาขับร้องแด่โสมขณะทรงชำระตน เพื่อให้แก่นสารที่ไหลรินของพระองค์กลายเป็นความหวาน ชวนรื่นเริง และสมควรแก่เหล่าเทพ บทสวดวอนขอให้โสมประทานทรัพย์อันสว่างไสว (สัญลักษณ์ด้วยโคและม้า) และสถาปนารัศมีอันบริสุทธิ์ของพระองค์ไว้ท่ามกลางลำแสงทั้งหลาย อีกทั้งทูลขอโสมในฐานะผู้พิทักษ์ให้ขับไล่ผู้เขมือบไร้เทพ และพลัง “สองใจ” ที่แบ่งแยกเจตจำนงของผู้แสวงหา
Sukta 106
Sukta 9.106
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องกระแสโสมที่เพิ่งคั้นใหม่ ผู้ชำระตนเอง ขณะไหลพุ่งผ่านตะแกรงกรองและออกไปสู่พระอินทร์ ผู้เป็นกระทิงแห่งพลังอำนาจ กระแสโสมที่ใสกระจ่างดุจ “น้ำผึ้ง” ได้รับการสรรเสริญว่าเร้าให้เกิดความปีติเมามายทิพย์ (มท) เสริมกำลังพระอินทร์เพื่อชัยชนะ และประทานโลกสุริยะ (สวรฺ) กับความเป็นอมตะแก่เหล่าเทพและผู้บูชา
Sukta 107
Sukta 9.107
บทสรรเสริญโสมปวามานะนี้ยกย่องโสมที่คั้นสดว่าเป็นเครื่องบูชาสูงสุด กระตุ้นให้กระแสของมันถูกเทลง ชำระให้บริสุทธิ์ และจัดวางให้หมุนเวียนในวงพิธีกรรม เมื่อโสมไหล “นุ่งห่มด้วยสายน้ำ” มันกลายเป็นความรื่นรมย์อันทำให้มึนเมาสำหรับเหล่าเทพและฤๅษี ตั้งมั่นบน “ที่นั่งแห่งมหาสมุทร” แห่งจักรวาล และก่อกำเนิดแสง ทำให้ “โค/รัศมี” อันเรืองรองส่องประกายออกมา
Sukta 108
Sukta 9.108
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมที่เพิ่งชำระให้บริสุทธิ์ใหม่ว่าเป็นความปีติเรืองรองดุจน้ำผึ้ง ซึ่งจัดเตรียมไว้โดยเฉพาะเพื่อเสริมพลังแก่อินทระ บทสวดวอนให้โสมลุกโชติช่วงในฐานะเจ้าแห่งความอุดมสมบูรณ์ เปิดคลังภายในแห่งกำลังและเกียรติยศ และท้ายที่สุดให้เข้าสู่ดวงใจของอินทระดุจสายน้ำไหลสู่มหาสมุทร กลายเป็นที่พึ่งสูงสุดซึ่งยังได้รับการค้ำจุนโดยมิตร วรุณะ และวายุด้วย
Sukta 109
Sukta 9.109
บทสรรเสริญโสมปวมานะนี้ยกย่อง “หยดหวาน” เมื่อถูกคั้นและชำระให้บริสุทธิ์ผ่านตะแกรงกรอง แล้วถูกนำไปเป็นเครื่องบูชาที่เพิ่มพลังแก่อินทระ และยังรับใช้มิตร ปูษัน และภคะด้วย โศลกทั้งหลายพรรณนาโสมว่าเพิ่งบังเกิดและมีสีเหลืองอมน้ำตาล ถูกทำให้สว่างไสวเพื่อเหล่าเทพ และพลังอันใสกระจ่างของมันนำความยินดี กำลัง และการปลดปล่อยสายน้ำ—เป็นภาพแห่งความอุดมสมบูรณ์และความกระจ่างภายใน
Sukta 110
Sukta 9.110
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมเมื่อ “ไหล” ผ่านเครื่องกรอง มุ่งหน้าไปเพื่อให้ผู้บูชาได้มาซึ่งความอุดมสมบูรณ์ เกียรติยศ และพลังกล้าหาญ โสมถูกอัญเชิญในฐานะอำนาจผู้พิชิต ผู้โอบล้อมและทำลายอุปสรรค (วฤตระ) พาผู้บูชาข้ามพ้นผู้เกลียดชังและหนี้สิน และขับไล่กำลังอันเป็นศัตรูรวมทั้งศัตรูภายใน จุดมุ่งหมายของบทสวดนี้ทั้งเชิงพิธีกรรม—เสริมฤทธิ์การคั้นและการถวายโสม—และเชิงคุ้มครอง โดยขอชัยชนะ ความบริสุทธิ์ และพลังกล้าไร้ความหวาดกลัว
Sukta 111
Sukta 9.111
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมเมื่อถูกชำระผ่านตะแกรงกรอง ส่องประกายดุจทอง และขจัดความเป็นปฏิปักษ์ทั้งปวงขณะไหลไปในพิธีกรรม โสมถูกพรรณนาว่าเป็นผู้เปิดเผยทรัพย์ที่ซ่อนเร้น เป็นผู้สถาปนาพลังชีวิตด้วยอำนาจสามประการ และเป็นราชรถทิพย์ซึ่งรัศมีอันมุ่งหน้าไปข้างหน้าของเขาเกื้อหนุนเดชชัยของอินทราในการศึก
Sukta 112
Sukta 9.112
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมะ (อินทุ) ขณะถูกชำระให้บริสุทธิ์และถูกปล่อยให้ไหลเพื่อเสริมกำลังแก่อินทรา ด้วยภาพพจน์สดชัดเกือบเป็นสุภาษิตว่าด้วยอาชีพของมนุษย์อันหลากหลายและแรงผลักดันตามธรรมชาติ จึงประกาศว่าแม้จิตใจและความมุ่งหมายจะแตกต่างกัน แต่ทั้งหมดล้วนมาบรรจบกันที่กระแสแห่งยัญพิธีซึ่งเพิ่มพลังแก่อินทราและค้ำจุนระเบียบแห่งโลก
Sukta 113
Sukta 9.113
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมที่ถูกคั้นและชำระให้บริสุทธิ์ ขณะไหลผ่านตะแกรงกรอง เรียกให้โสมพุ่งทะยานออกมาเพื่อพระอินทร์ เพื่อพระอินทร์จะได้ดื่มรับพลังและบรรลุวีรกรรมอันมีชัยชนะ ท่ามกลางภาพพิธีกรรมของหินบด บทสวด และการคั้น บทสรรเสริญยังเปิดไปสู่วิสัยทัศน์ของโสมในฐานะผู้ประทานอานันทะ (ความปีติสุข) และความใฝ่หาสู่อมฤตตวะ (ความเป็นอมตะ) วลีสร้อยซ้ำ “indrāyendo pari srava” เชื่อมการบูชาภายนอกเข้ากับการเคลื่อนไหวภายในแห่งการยกจิตและความเต็มเปี่ยมสมบูรณ์
Sukta 114
Sukta 9.114
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์และถูกเร่งให้เคลื่อนไปตาม “สถานี” ต่าง ๆ พร้อมวอนขอให้โสมะที่เตรียมอย่างถูกต้องนำความคุ้มครอง ความคิดที่เที่ยงตรง และความรุ่งเรืองมาสู่ผู้ประกอบยัญพิธี บทสวดชี้นำโสมะที่ไหลรินไปสู่อินทราอยู่เนือง ๆ และอัญเชิญระเบียบจักรวาล–พิธีกรรมแบบเจ็ดประการ (ทิศทั้งหลาย ปุโรหิต และเหล่าอาทิตยะ) ให้พิทักษ์ผู้บูชาจากความเป็นปฏิปักษ์และความพ่ายแพ้
Frequently Asked Questions
Because every one of its 114 hymns is addressed to Soma in his purifying form (Soma Pavamāna), describing the pressed juice flowing through the filter and becoming fit for offering.
The central theme is soma’s ritual purification—its rushing flow, filtering, and transformation into radiant potency that invigorates Indra, nourishes the gods, and empowers the sacrifice.
It serves as a liturgical collection for the soma rite: the hymns accompany the actions of pressing and filtering, using repetitive, performative language to align praise with the ritual process.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.