
Sukta 9.69
Soma Pavamāna (purifying Soma)
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมผู้พุ่งพล่านซึ่งชำระตนเอง เมื่อถูกคั้นและกรองแล้วก็ไหลทะยานเป็นสายธารสว่าง เพื่อเสริมพลังแก่เหล่าเทพ—โดยเฉพาะพระอินทร์ ด้วยอุปมาอันชัดเจน (ดุจลูกศร ลูกวัว รัศมีสุริยะ) บทสวดพรรณนาการเคลื่อนอย่างเป็นระเบียบของโสมผ่าน “เส้นใย” แห่งตะแกรงกรองในพิธี และวอนขอทรัพย์อันรุ่งเรือง การคุ้มครอง และความสำเร็จในการประกอบพิธีให้ลุล่วง
Mantra 1
इषुर्न धन्वन्प्रति धीयते मतिर्वत्सो न मातुरुप सर्ज्यूधनि । उरुधारेव दुहे अग्र आयत्यस्य व्रतेष्वपि सोम इष्यते ॥
ดุจลูกศรที่วางรับกับคันธนู มติ—ความคิด—ถูกตั้งมั่นและมุ่งตรง; ดุจลูกวัว มันเร่งไปหาเต้านมของมารดาที่อูมพอง. ณ เบื้องหน้า มันหลั่งธารอันไหลกว้าง; แม้ภายในกฎและการงานอันมั่นคงของตน โสมะก็เร่งรุด เพื่อให้พิธีบูชาสำเร็จภายในเรา.
Mantra 2
उपो मतिः पृच्यते सिच्यते मधु मन्द्राजनी चोदते अन्तरासनि । पवमानः संतनिः प्रघ्नतामिव मधुमान्द्रप्सः परि वारमर्षति ॥
ความคิดเข้าใกล้และประสานกัน ถูกชโลมด้วยน้ำผึ้ง; กำเนิดอันนำความรื่นรมย์เร่งเร้าอยู่ภายในที่นั่งแห่งภาวะ. โสมะ (Soma) ผู้ชำระให้บริสุทธิ์ เป็นดุจเส้นใยไม่ขาดสาย ดุจผู้ฟาดฟันอุปสรรค; หยดอันอุดมด้วยน้ำผึ้งไหลเวียนรอบตาข่ายที่ล้อมไว้ แล้วไหลต่อไปข้างหน้า.
Mantra 3
अव्ये वधूयुः पवते परि त्वचि श्रथ्नीते नप्तीरदितेॠतं यते । हरिरक्रान्यजतः संयतो मदो नृम्णा शिशानो महिषो न शोभते ॥
บนขนแกะเขาไหลไป ปรารถนาเจ้าสาว—เขาเวียนรอบผิวหนัง คลายบุตรีของอทิติ (Aditi) และดำเนินไปตามหนทางแห่ง ṛta (ระเบียบอันเที่ยงธรรมของจักรวาล). ผู้มีสีทองปนน้ำตาลก้าวย่าง ผู้ควรบูชา ความปีติที่ควบคุมตนเอง; เขาลับคมด้วยพลังแห่งเดชภายใน แล้วส่องประกายดุจมหากระทิง.
Mantra 4
उक्षा मिमाति प्रति यन्ति धेनवो देवस्य देवीरुप यन्ति निष्कृतम् । अत्यक्रमीदर्जुनं वारमव्ययमत्कं न निक्तं परि सोमो अव्यत ॥
กระทิงวัดและจัดสรร; โคเพศเมียก้าวมารับ—พลังศักดิ์สิทธิ์ของเทพ (เหล่าเทวี) เข้าใกล้ช่องทางไหลออกที่ถูกทำให้ใสกระจ่าง. เขาก้าวข้ามคอกล้อมอันสว่างและไม่เสื่อมสลายแล้ว; โสมะถูกถักทอรอบนั้นดุจอาภรณ์ที่จุ่มย้อมสี.
Mantra 5
अमृक्तेन रुशता वाससा हरिरमर्त्यो निर्णिजानः परि व्यत । दिवस्पृष्ठं बर्हणा निर्णिजे कृतोपस्तरणं चम्वोर्नभस्मयम् ॥
ผู้เป็นอมตะผู้มีสีเหลืองอมน้ำตาล สวมอาภรณ์อันส่องประกายไร้มลทิน ชำระตนแล้วห่มคลุมกายโดยรอบ. ท่านทำ “หลังแห่งสวรรค์” ให้เป็นผืนคลุมอันสว่างสำหรับการชำระ และทำแผ่นรองที่แผ่กว้างสำหรับถ้วยทั้งหลาย เป็นฐานดุจท้องฟ้า.
Mantra 6
सूर्यस्येव रश्मयो द्रावयित्नवो मत्सरासः प्रसुपः साकमीरते । तन्तुं ततं परि सर्गास आशवो नेन्द्रादृते पवते धाम किं चन ॥
ดุจรัศมีแห่งสุริยะ อันขับเคลื่อนรวดเร็วและเร่าร้อน กระแสแห่งความปีติยินดีไหลมารวมกัน. สายน้ำอันฉับไววิ่งวนรอบเส้นด้ายที่ขึงไว้; หากปราศจากอินทรา (Indra) เขาย่อมไม่ชำระแดนใดเลย.
Mantra 7
सिन्धोरिव प्रवणे निम्न आशवो वृषच्युता मदासो गातुमाशत । शं नो निवेशे द्विपदे चतुष्पदेऽस्मे वाजाः सोम तिष्ठन्तु कृष्टयः ॥
ดุจสายน้ำแห่งแม่น้ำที่พุ่งลงตามลาดสู่ที่ลุ่ม ความปีติอันรวดเร็วซึ่ง “พญาวัว” หลั่งริน ได้พบหนทางของตนแล้ว. ขอความสันติแก่ที่พำนักของเรา แก่ผู้มีสองเท้าและสี่เท้า; ในหมู่เรา โอ โสมะ (Soma) ขอความอุดมแห่งพลังตั้งมั่น และหมู่ชนทั้งหลายจงสถิตมั่นคง.
Mantra 8
आ नः पवस्व वसुमद्धिरण्यवदश्वावद्गोमद्यवमत्सुवीर्यम् । यूयं हि सोम पितरो मम स्थन दिवो मूर्धानः प्रस्थिता वयस्कृतः ॥
ขอท่านจงไหลมาเพื่อเราและชำระให้บริสุทธิ์ นำความมั่งคั่งมา—มีทรัพย์ มีทอง มีม้า มีโค มีธัญญาหาร และพลังวีรภาพแห่งชัยชนะ. เพราะท่าน โสมะเอ๋ย เป็นบรรพชนและเป็นที่ตั้งมั่นของเรา; ท่านถูกสถาปนาไว้บนยอดแห่งสวรรค์ ตั้งและเพิ่มพูนพลังชีวิตของเรา.
Mantra 9
एते सोमाः पवमानास इन्द्रं रथा इव प्र ययुः सातिमच्छ । सुताः पवित्रमति यन्त्यव्यं हित्वी वव्रिं हरितो वृष्टिमच्छ ॥
โสมะเหล่านี้ เมื่อกำลังชำระให้บริสุทธิ์ ก็ออกไปสู่อินทระดุจรถศึก มุ่งสู่การได้มาซึ่งชัยชนะ. เมื่อถูกคั้นแล้วก็ผ่านพ้นเครื่องกรองขนแกะ; ทิ้งสิ่งปกคลุมไว้ เหล่าผู้มีสีเหลืองน้ำตาลมุ่งสู่ฝน—มุ่งสู่การหลั่งไหลแห่งความอุดมยิ่ง.
Mantra 10
इन्दविन्द्राय बृहते पवस्व सुमृळीको अनवद्यो रिशादाः । भरा चन्द्राणि गृणते वसूनि देवैर्द्यावापृथिवी प्रावतं नः ॥
โอ้หยดโสมะ จงชำระให้บริสุทธิ์เพื่ออินทระผู้ยิ่งใหญ่—ผู้เมตตา ไร้ที่ติ และผู้ทำลายอันตราย. จงนำทรัพย์อันส่องประกายมาแก่ผู้สรรเสริญ; และขอให้ฟ้ากับแผ่นดินพร้อมเหล่าเทพ จงเกื้อหนุนและคุ้มครองเรา.
It is a Soma Pavamāna hymn describing Soma’s purification as it flows through the filter, and it asks that this purified Soma empower Indra and bring wealth and protection to the worshippers.
These images emphasize speed, direction, and instinctive movement: Soma (and the mind behind the rite) is focused like an arrow, eager like a calf to its mother, and radiant and swift like the sun’s rays.
The hymn repeatedly frames Soma’s purification as serving Indra’s greatness—purified Soma strengthens Indra, and the final verse directly asks Soma to purify for Indra and to remove harm while granting blessings.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.