Sukta 11
Sukta 9.11
บทสรรเสริญโสมปวามานะนี้เชิญอินทุผู้ชำระให้รับการขับร้อง ขณะท่านไหลผ่านเครื่องกรอง เร่งรุดไปสู่เหล่าเทพ และทำให้พลังทิพย์เข้าถึงได้ บทสรรเสริญยกย่องความหวานและแรงเร้าอันก่อพลังของโสม และวอนขอให้ท่านประทานทรัพย์ ความกล้าหาญเชิงวีรบุรุษ และมิตรสหายผู้มีชัย—โดยเฉพาะเมื่อร่วมเป็นหนึ่งกับพระอินทรา
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
उपास्मै गायता नरः पवमानायेन्दवे । अभि देवाँ इयक्षते ॥
โอ้กำลังแห่งมนุษย์ทั้งหลาย จงขับร้องใกล้ท่านนั้น—แด่อินทุ (Indu) ผู้ชำระให้บริสุทธิ์ เมื่อท่านรุดหน้า ท่านมุ่งสู่เหล่าเทพ และนำพลังทิพย์ให้เข้าถึงเรา
Mantra 2
अभि ते मधुना पयोऽथर्वाणो अशिश्रयुः । देवं देवाय देवयु ॥
เหล่าอถรรวานทั้งหลายพึ่งพิงท่านด้วยน้ำนมอันหวานดุจน้ำผึ้ง; ผู้ศักดิ์สิทธิ์มุ่งสู่ผู้ศักดิ์สิทธิ์—ผู้โหยหาทวยเทพเอ๋ย.
Mantra 3
स नः पवस्व शं गवे शं जनाय शमर्वते । शं राजन्नोषधीभ्यः ॥
ขอท่านจงชำระตนเพื่อพวกเรา: ขอความสงบแก่โค (แสงสว่างอันส่องฉาย), แก่หมู่ชน, แก่ม้า (พลังชีวิต); และขอความสงบเถิด โอ้ราชา แก่พืชพรรณและสมุนไพรทั้งหลาย.
Mantra 4
बभ्रवे नु स्वतवसेऽरुणाय दिविस्पृशे । सोमाय गाथमर्चत ॥
บัดนี้จงขับสรรเสริญเป็นคาถาแด่โสมะ: ผู้มีสีทองปนน้ำตาล ผู้ทรงฤทธิ์ด้วยตนเอง ผู้แดงดุจแรงแห่งอรุณรุ่ง ผู้แตะต้องสวรรค์.
Mantra 5
हस्तच्युतेभिरद्रिभिः सुतं सोमं पुनीतन । मधावा धावता मधु ॥
ด้วยศิลาบีบคั้น (อัทริ) ที่ลื่นหลุดจากมือ จงชำระโสมะ (Soma) ที่คั้นแล้วเถิด; ผู้หวานชื่นเอ๋ย จงไหลแล่นด้วยความหวานเข้าสู่ภาวะแห่งน้ำผึ้ง—จงเป็นความรื่นรมย์ในความรื่นรมย์ของตนเอง.
Mantra 6
नमसेदुप सीदत दध्नेदभि श्रीणीतन । इन्दुमिन्द्रे दधातन ॥
จงนั่งลงใกล้ด้วยนมัสการ; จงผสมด้วยนมเปรี้ยว (dadhna) ให้เข้มข้นอุดม. จงวางหยดอันสว่าง—อินทุ (Indu)—ไว้ในอินทระ (Indra).
Mantra 7
अमित्रहा विचर्षणिः पवस्व सोम शं गवे । देवेभ्यो अनुकामकृत् ॥
ผู้สังหารศัตรู ผู้เห็นไกลด้วยแสงอันกว้างขวางเอ๋ย โสมะ (Soma) จงไหลออกมาในกระแสแห่งการชำระ เพื่อสันติและความเจริญอันชอบธรรมแก่ ‘โค’ (gavé)—โคภายใน ผู้เป็นรัศมีแห่งญาณ; และจงเป็นผู้กระทำให้ความประสงค์ของเหล่าเทวะ (Deva) สำเร็จตามควร.
Mantra 8
इन्द्राय सोम पातवे मदाय परि षिच्यसे । मनश्चिन्मनसस्पतिः ॥
โอ้โสมะ เพื่อให้อินทระได้ดื่ม เพื่อความปีติอันยกจิตให้สูง ท่านถูกเทรินและไหลเวียนไปโดยรอบ ท่านคือเจ้าแห่งมโน (มานัสปติ); แม้แต่มโนก็อยู่ใต้การครอบงำของท่าน
Mantra 9
पवमान सुवीर्यं रयिं सोम रिरीहि नः । इन्दविन्द्रेण नो युजा ॥
โอ้โสมะผู้ชำระให้บริสุทธิ์ โปรดนำพลังวีรภาพอันอุดมและทรัพย์อันเต็มเปี่ยมมาสู่เรา โอ้หยดอันเรืองรอง เมื่อเทียมร่วมกับอินทระแล้ว จงเป็นสหายของเราในการพิชิต
Inside Sukta 11
How it unfolds
- Where it opens
An exhortation to sing close to the purifying Indu as he advances toward the gods, bringing divine presence within reach.
- Development
Ritual images intensify: Soma is pressed by stones, purified, and urged to run with sweetness—his flow becomes both offering and power.
- Climax
A direct petition for suvīrya and ṛayi, with Soma explicitly yoked with Indra as the force of conquest and victory.
- Where it settles
The hymn settles into assured request and alignment: purified Soma, allied with Indra, is invoked to remain a sustaining companion and benefactor.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionMediator and invigorator: he quickens Indra and the gods, sustains ṛta through consecrated flow, and translates earthly pressing into divine nourishment and victorious force.
- Inner significanceThe clarified current of consciousness: the mind’s raw impulses are ‘pressed,’ filtered, and refined into luminous joy (ānanda), courage, and focused power aligned with truth.
The seer
- Anukramaṇī-attributed seer (Pavamāna Soma tradition; specific ṛṣi uncertain)Associated with the Ninth Maṇḍala’s Soma-Pavamāna corpus, where hymns are organized around the ritual and mystical process of Soma purification rather than a single, clearly named family seer.
Famous verses
उपास्मै गायता नरः पवमानायेन्दवे । अभि देवाँ इयक्षते ॥madhāv ā dhāvatā madhu
indreṇa no yujā
Attributes of the deity
- Purifier (pavamāna) and clarifier
- Honeyed sweetness (madhu) and delight-giver
- Luminous drop/stream (indu)
- Ritual potency that ‘reaches the gods’
- Allied with Indra for victory and strength
Also by this seer
- Connected broadly to RV Maṇḍala 9 (Pavamāna hymns) used in Soma pressing liturgy
- Later ritual recensions and Sāmavedic chant traditions draw heavily on Mandala 9 verses
The rite, step by step
- Soma stalks are pressed with stones (adri) to express the juice
- The expressed Soma is mixed/clarified and guided to the strainer (often woolen filter)
- Pavamāna flow is accompanied by sung stotras/recitations invoking Indu’s purification
- Purified Soma is collected in vessels and offered in libations to the deities
- Petitions are made for ṛayi (wealth), suvīrya (heroic vigor), and victory with Indra
Offerings
- Purified Soma libations
- Ghee/clarified butter (as accompanying oblation in the broader rite)
- Grain-cakes or supplementary offerings depending on the Soma ritual context
Frequently Asked Questions
The hymn addresses Soma as Pavamāna—Indu, the purified Soma-juice flowing through the strainer—often invoked as a power that strengthens the gods and blesses the worshiper.
“Pavamāna” means “purifying” or “being purified.” It refers to Soma as he is clarified in the ritual, symbolizing a refined, luminous power that becomes fit for offering.
Indra is Soma’s chief beneficiary and ally in many Vedic hymns. This sukta asks Soma, yoked with Indra, to bring strength, wealth, and victory—linking ritual offering to heroic power.
Ask anything about Sukta 11 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
