Sukta 49
Sukta 9.49
บทสวดโสมปวมานะสั้นบทนี้อัญเชิญโสมให้ชำระตนเอง ให้การชำระนั้นเป็นทั้งการชำระล้างในจักรวาลและในพิธีกรรม นำความหล่อเลี้ยงดุจสายฝนและพลังอันเข้มแข็งที่เกื้อหนุนสุขภาพมาสู่ผู้บูชา ขอให้โสมไหลผ่านยัญพิธีอย่างใสกระจ่างดุจเนยใส ขับไล่กำลังอริ และจุดประกายแสงโบราณแห่งสัจจะและระเบียบธรรมให้ลุกขึ้นอีกครั้ง
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
पवस्व वृष्टिमा सु नोऽपामूर्मिं दिवस्परि । अयक्ष्मा बृहतीरिषः ॥
ขอท่านจงชำระตนแล้วหลั่งลงแก่พวกเราเป็นฝน—เป็นระลอกคลื่นแห่งสายน้ำจากฟากฟ้าอันไกลโพ้น; ปราศจากโรคภัย นำแรงผลักดันอันยิ่งใหญ่มาให้.
Mantra 2
तया पवस्व धारया यया गाव इहागमन् । जन्यास उप नो गृहम् ॥
ด้วยธารานั้นขอท่านจงชำระตน—ธาราที่ทำให้รัศมีแห่งแสงมาถึง ณ ที่นี้ และพลังผู้เป็นวงศ์ญาติเข้ามาใกล้เรือนของเรา.
Mantra 3
घृतं पवस्व धारया यज्ञेषु देववीतमः । अस्मभ्यं वृष्टिमा पव ॥
ขอท่านจงไหลออกมาเป็นแก่นสารแห่งแสงอันใสกระจ่างดุจฆฤตะ ด้วยธาราอันมั่นคงในพิธีบูชาของเรา โอผู้เป็นที่ต้อนรับยิ่งของเหล่าเทพ; โปรดชำระเพื่อเรา และโปรดให้ฝนตกลงมา—การหลั่งลงแห่งความอุดมอันหล่อเลี้ยง.
Mantra 4
स न ऊर्जे व्यव्ययं पवित्रं धाव धारया । देवासः शृणवन्हि कम् ॥
เขาเพื่อเพิ่มพูนความอุดมแห่งพลังชีวิตแก่เรา จึงแล่นผ่านเครื่องกรอง (pavitra) —ผู้ไม่เสื่อมสลาย—เป็นสายธารที่หลั่งไหล; เหล่าเทพ (deva) ย่อมได้ยินเสียงเรียกนั้นภายในเราแท้จริง.
Mantra 5
पवमानो असिष्यदद्रक्षांस्यपजङ्घनत् । प्रत्नवद्रोचयन्रुचः ॥
เมื่อเขาชำระตนให้บริสุทธิ์ เขาก็พุ่งไปข้างหน้า ขับไล่อำนาจแห่งความมืด; ดุจผู้โบราณ เขาทำให้แสงทั้งหลายลุกโชติช่วงขึ้นอีกครั้ง.
Inside Sukta 49
How it unfolds
- Where it opens
A direct call to Soma to purify and pour down vṛṣṭi—imagined as a heavenly ‘wave of waters’—bringing great, healthful impulses.
- Development
Soma’s flow is emphasized as steady and luminous, ‘ghṛta-like,’ welcomed by the gods within the sacrifice and directed toward the worshippers’ welfare.
- Climax
The purified Soma surges forth as a force that strikes down rakṣas and hostile obscurity, restoring the ancient radiances.
- Where it settles
The hymn settles on Soma’s enduring role as purifier and illuminator: nourishment descends, dangers are repelled, and light is re-established.
The deity: Soma
- Cosmic functionMediator of vitality and fertility: he links waters, rain, and growth; he energizes the gods in yajña and sustains ṛta by cleansing and illuminating.
- Inner significanceThe purified Soma symbolizes clarified consciousness—thought and speech refined through discipline—so that inspiration becomes ‘healthy’ (free from affliction) and inner light overcomes confusion and fear.
The seer
- AnonymusRepresentative of the Soma-Pavamāna hymn tradition in Mandala 9, where the focus is on Soma’s purification, potency, and beneficence rather than on a named family seer.
Famous verses
apām ūrmiṃ divas pari
घृतं पवस्व धारया यज्ञेषु देववीतमः । अस्मभ्यं वृष्टिमा पव ॥rakṣāṃsy apajaṅghanat
Attributes of the deity
- Purifier (pavamāna) flowing through the filter
- Rain-bringer and nourisher (vṛṣṭi, apām ūrmi)
- Ghee-like brilliance (ghṛta, ruc)
- Protector who repels hostile forces (rakṣāṃsi)
- Bestower of strength, impulse, and uplift (iṣaḥ)
Also by this seer
- Associated broadly with the Pavamāna (purifying Soma) corpus of Rig Veda Mandala 9
- Contributes to the recurring Soma themes of cleansing, rain/nourishment, and protection from rakṣas
The rite, step by step
- Pressing of Soma (extraction of juice) and preparation for filtration
- Filtering/purifying through the strainer (pavitra), while reciting Pavamāna verses
- Letting Soma stream steadily into the collecting vessel as an offering-current in the yajña
- Invocation for vṛṣṭi (rain/nourishing descent) and for healthful, expansive impulses (bṛhatī iṣaḥ)
- Apotropaic intent: prayer that the purified Soma drives away rakṣas and rekindles the lights
Offerings
- Purified Soma libations
- Ghee (ghṛta) and associated oblations within the sacrifice
- Water as ritual accompaniment (symbolically linked to apām ūrmi, the wave of waters)
Frequently Asked Questions
It asks Soma to purify himself in the ritual flow and to bring nourishing rain-like abundance, strong uplifting energy, and protection for the worshippers.
It poetically links Soma’s purified stream with cosmic waters and rainfall, suggesting that ritual purification supports fertility and nourishment in the world.
Rakṣas represent harmful, obstructing forces; Soma’s purification symbolizes clearing those obstacles so clarity, truth, and inner illumination can shine again.
Ask anything about Sukta 49 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
