Sukta 94
Sukta 9.94
Soma Pavamāna (the purifying Soma)
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมะเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์ผ่านสายน้ำและขนแกะกรอง ซึ่งความคิดที่ตื่นรู้และญาณทัศนะอันดลใจต่างประชันกันแล้วถูกจัดระเบียบให้มั่นคงเป็น “คอก/รั้ว” แห่งความเพิ่มพูน โสมะได้รับการเฉลิมว่าเป็นกวีผู้ทรงฤทธิ์แห่งถ้อยคำ ผู้พาพลังแห่งกวีนิพนธ์ผ่านทุกโลก ประทานเกียรติยศท่ามกลางเหล่าเทพ และความอุดมสมบัติที่ใช้ได้จริงแก่ผู้บูชาผู้สามารถ บทสวดลงท้ายด้วยคำวอนตรง ๆ ขออาหารหล่อเลี้ยง แสงสว่างกว้างไกล ความรื่นรมย์ทิพย์ และการขับไล่กำลังอริศัตรู
Mantras
Mantra 1
अधि यदस्मिन्वाजिनीव शुभः स्पर्धन्ते धियः सूर्ये न विशः । अपो वृणानः पवते कवीयन्व्रजं न पशुवर्धनाय मन्म ॥
เมื่อในโสมอันใสกระจ่างนี้ พลังแห่งความคิดอันสว่างไสว (dhī) แข่งขันกันดุจม้าศึกผู้เร่งรุด และหมู่ชนรวมตัวกันดุจมุ่งสู่สุริยะแล้ว เขา—ผู้เลือกสรรบรรดาน้ำทั้งหลาย (กระแสชำระให้บริสุทธิ์)—ย่อมไหลไป ขึ้นชื่อยิ่งเป็นกวีผู้หยั่งรู้ (kavi) และเพื่อเพิ่มพูนฝูงภายใน (รัศมีและพลัง) เขาตั้ง “คอก” แห่งความเต็มเปี่ยมอันเป็นระเบียบ (vraja) ด้วยเจตจำนงแห่งใจ (manman).
Mantra 2
द्विता व्यूर्ण्वन्नमृतस्य धाम स्वर्विदे भुवनानि प्रथन्त । धियः पिन्वानाः स्वसरे न गाव ऋतायन्तीरभि वावश्र इन्दुम् ॥
เขาเปิดเผยที่พำนักแห่งอมฤตะ (amṛta) ด้วยหนทางสองประการ และขยายโลกทั้งหลายเพื่อผู้ค้นพบแสงสวรรค์ (svar-vid). ความคิดอันดลใจ (dhī) ทั้งหลายพองเต็มดุจโคแม่ร้องในทุ่งของตน ดำเนินไปตามกฎแห่งฤตะ (ṛta) แล้วกรูกันเข้าหาและเร่งวนรอบหยดอันสว่างไสว คือ อินทุ (Indu).
Mantra 3
परि यत्कविः काव्या भरते शूरो न रथो भुवनानि विश्वा । देवेषु यशो मर्ताय भूषन्दक्षाय रायः पुरुभूषु नव्यः ॥
เมื่อกวีผู้หยั่งรู้ (kavi) แบกพาแรงบันดาลใจแห่งกวีนิพนธ์ (kāvyā) เวียนไปทั่ว ดุจราชรถของวีรบุรุษที่แล่นผ่านโลกทั้งปวง เขาย่อมประดับเกียรติยศท่ามกลางเหล่าเทพเพื่อมนุษย์ผู้ต้องตาย และทรัพย์สมบัติแห่งภาวะ (rāyas) อันใหม่และหลากหลายย่อมมาสู่พลังความสามารถในการกระทำอันถูกต้อง (dakṣa).
Mantra 4
श्रिये जातः श्रिय आ निरियाय श्रियं वयो जरितृभ्यो दधाति । श्रियं वसाना अमृतत्वमायन्भवन्ति सत्या समिथा मितद्रौ ॥
เกิดมาเพื่อศรีและรัศมี เขาก้าวออกสู่ศรีและรัศมี; เขามอบพลังชีวิตที่ยกสูงดุจนกโผบินแก่ผู้สรรเสริญเป็นศรี. สวมศรีและรัศมี เข้าถึงความเป็นอมตะ พวกเขากลายเป็นความจริง—ถูกจุดให้ลุกพร้อมกันในความมั่นคงอันมีประมาณ (mitadrāu).
Mantra 5
इषमूर्जमभ्यर्षाश्वं गामुरु ज्योतिः कृणुहि मत्सि देवान् । विश्वानि हि सुषहा तानि तुभ्यं पवमान बाधसे सोम शत्रून् ॥
จงไหลมาหาเราด้วยอาหารและพลัง; จงนำม้ากับโคมา—จงทำให้เกิดแสงสว่างอันกว้างไกล. จงทำให้เหล่าเทพยินดีภายใน. เพราะสิ่งทั้งปวงนี้ท่านย่อมทนและแบกรับได้ดี; ฉะนั้น โสมผู้ชำระให้บริสุทธิ์เอ๋ย จงผลักไสศัตรูทั้งหลาย.
Inside Sukta 94
How it unfolds
- Where it opens
The hymn opens with the image of luminous thoughts racing and converging toward the Sun, as Soma begins his purifying flow by choosing the waters.
- Development
Soma becomes more ‘seer-like’ (kavīyan), establishing an ordered ‘fold’ of increase—an inner arrangement where powers and insights multiply.
- Climax
Soma as kavi carries poetic vision around all worlds like a hero’s chariot, creating divine-recognized glory and manifold new riches for effective power (dakṣa).
- Where it settles
A direct prayer asks Soma to bring nourishment, strength, wide light, and prosperity, to gladden the gods, and to drive away enemies/obstructions.
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaSoma is praised as the self-purifying, luminous draught that rushes through the waters and the filtering fleece, becoming ‘kavi’ (seer-poet) and a maker of wide light, strength, and ordered increase.
- Cosmic functionHe mediates between gods and humans as the consecrated essence: energizing the gods, sustaining ṛta (order), and distributing vitality, insight, and prosperity through the rite.
- Inner significanceThe purified Soma symbolizes clarified consciousness: thoughts disciplined by inner ‘waters’ (purifying currents) become luminous, expansive, and victorious over obstruction.
Famous verses
अधि यदस्मिन्वाजिनीव शुभः स्पर्धन्ते धियः सूर्ये न विशः । अपो वृणानः पवते कवीयन्व्रजं न पशुवर्धनाय मन्म ॥परि यत्कविः काव्या भरते शूरो न रथो भुवनानि विश्वा । देवेषु यशो मर्ताय भूषन्दक्षाय रायः पुरुभूषु नव्यः ॥uru jyotiḥ
Attributes of the deity
- Pavamāna (self-purifying flow)
- Kavi (inspirer/seer-power)
- Bringer of wide light (uru jyotiḥ)
- Giver of iṣ (nourishment) and ūrj (vital force)
- Protector who drives away enemies/obstructions
- Bestower of glory among the gods and riches to the capable (dakṣa)
Also by this seer
- Attributed broadly within the Soma-Pavamāna hymns (Rig Veda Mandala 9) in later indices, though specific additional sūkta attributions are not consistent across traditions.
The rite, step by step
- Soma is pressed (abhiṣava) and mixed/associated with purifying waters.
- The juice is filtered through the fleece/strainer (pavitra), ‘choosing the waters’ as it clarifies.
- Recitation during the flowing/straining to invoke Soma as kavi and bring ordered increase (vraja).
- Libations are offered to the gods (especially Indra and the Soma-drinking deities), asking Soma to ‘delight the gods’.
- Concluding petition for food, force, wide light, cattle/horse symbolism of wealth, and for Soma to repel adversaries.
Offerings
- Filtered Soma libations (grahas)
- Waters used in purification
- Accompaniments in Soma rite (e.g., milk/curd admixtures depending on pressing)
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he is purified while flowing through the waters and the filter during the Soma ritual.
It means the purified Soma is seen as a power of inspiration: he clarifies the mind, carries poetic vision, and helps right understanding arise in the worshipper.
It asks for nourishment and vital strength, prosperity (symbolized by horse and cow), wide inner light, joy for the gods, and protection by pushing back hostile forces.
Ask anything about Sukta 94 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
