Sukta 78
Sukta 9.78
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้ยกย่องโสมในขณะกำลังถูกชำระให้บริสุทธิ์เอง: “ราชา” พุ่งทะยานไปข้างหน้า ห่มคลุมด้วยสายน้ำ กวาดเอามลทินออกไป และทำตนให้เหมาะสมต่อสถานที่ถวายบูชาของเหล่าเทพ บทนี้เชื่อมการชำระของโสมเข้ากับวาจาอันดลใจ มิตรสหายแห่งทวยเทพ และการประทานทรัพย์สิน “ทุ่งเลี้ยงโค” อันกว้างใหญ่ (gavyūti) และความไร้ความหวาดกลัว พร้อมทั้งวอนขอให้พระองค์ทำลายศัตรูทั้งใกล้และไกล
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्र राजा वाचं जनयन्नसिष्यददपो वसानो अभि गा इयक्षति । गृभ्णाति रिप्रमविरस्य तान्वा शुद्धो देवानामुप याति निष्कृतम् ॥
พระราชาเคลื่อนไปข้างหน้า ก่อกำเนิดวาจาอันศักดิ์สิทธิ์ (vāc); สวมอาภรณ์คือสายน้ำ แล้วเร่งไปสู่รัศมีทั้งหลาย. เขาคว้าคราบมลทินไว้; ในฐานะ “แกะ” ผู้ชำระ (avi) ด้วยกายของตน เขาบริสุทธิ์ และเข้าใกล้สถานที่บูชาที่เทพทั้งหลายจัดเตรียมไว้แล้ว.
Mantra 2
इन्द्राय सोम परि षिच्यसे नृभिर्नृचक्षा ऊर्मिः कविरज्यसे वने । पूर्वीर्हि ते स्रुतयः सन्ति यातवे सहस्रमश्वा हरयश्चमूषदः ॥
เพื่อพระอินทระ โอ โสมะ ท่านถูกเทรินรอบด้านด้วยพลังของมนุษย์ทั้งหลาย; เป็นคลื่นที่มีสายตาแห่งมนุษย์ เป็นกวีฤๅษี ท่านได้รับการเจิมในพงไม้ ณ ที่คั้น. ทางไหลอันเก่าแก่ของท่านมีมากเพื่อการเดินทาง; ม้าฮริ (hari) นับพันนั่งอยู่ในถ้วยบูชา พาแรงฤทธิ์นั้นเคลื่อนไปข้างหน้า.
Mantra 3
समुद्रिया अप्सरसो मनीषिणमासीना अन्तरभि सोममक्षरन् । ता ईं हिन्वन्ति हर्म्यस्य सक्षणिं याचन्ते सुम्नं पवमानमक्षितम् ॥
อัปสรัส (Apsaras) ผู้กำเนิดจากสมุทร เหล่าผู้มีปัญญา นั่งอยู่ภายใน ได้หลั่งโสมะลงเหนือผู้ครุ่นคิด. นางทั้งหลายเร่งเร้าเขาไปสู่ความเป็นสหาย ณ คฤหาสน์สูง; และวอนขอ “สุมฺนะ” (sumna) คือพระกรุณาอันไม่เสื่อม จากโสมะผู้ชำระให้บริสุทธิ์.
Mantra 4
गोजिन्नः सोमो रथजिद्धिरण्यजित्स्वर्जिदब्जित्पवते सहस्रजित् । यं देवासश्चक्रिरे पीतये मदं स्वादिष्ठं द्रप्समरुणं मयोभुवम् ॥
โสมะของเราหลั่งไหล—เป็นผู้ชนะในการได้โค (หรือรัศมี), ผู้ชนะในการได้รถศึก, ผู้ชนะในการได้ความอุดมแห่งทอง, ผู้ชนะในการได้โลกสว่างไสว, ผู้ชนะในการได้สายน้ำ, ผู้ชนะในพันพลัง. เหล่าเทพได้รังสรรค์เขาเพื่อการดื่มเป็น “มท” (mada) คือความปีติเมามาย—หยดที่หวานที่สุด แดงเรื่อด้วยพลังแห่งอรุณ นำความรื่นรมย์และความเกื้อกูลมาให้.
Mantra 5
एतानि सोम पवमानो अस्मयुः सत्यानि कृण्वन्द्रविणान्यर्षसि । जहि शत्रुमन्तिके दूरके च य उर्वीं गव्यूतिमभयं च नस्कृधि ॥
โอ โสมะ เมื่อท่านชำระตนให้บริสุทธิ์และปรารถนาเรา สิ่งเหล่านี้ท่านทำให้เป็นความจริง และทำให้ทรัพย์สมบัติหลั่งไหลมา จงฟาดฟันศัตรู ทั้งที่อยู่ใกล้และที่อยู่ไกล และจงจัดให้เราได้ทุ่งเลี้ยงอันกว้างใหญ่แห่งรัศมี และภาวะแห่งความไร้ความหวาดกลัว
Inside Sukta 78
How it unfolds
- Where it opens
Soma as the forward-rushing King who brings forth the Word and moves clothed in waters toward the radiant goal.
- Development
Purification imagery intensifies: Soma grips and removes impurity, becomes fit for the gods, and is supported by divine agencies (Apsarases) that ‘pour’ and impel him toward exalted companionship.
- Climax
The vision of Soma fully purified and empowered—source of undiminishing grace—ready for the gods and for the seer’s inspired mind.
- Where it settles
Practical boons are requested: make intentions true, let riches flow, destroy enemies near and far, and grant wide, radiant pasture and fearlessness.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionMediator and energizer of ṛta in the sacrifice: he purifies, invigorates gods and humans, releases riches, and supports victory and expansive well-being.
- Inner significanceThe refining of consciousness—purification of thought and speech, removal of inner ‘stain,’ and the arising of clear inspiration that can approach the ‘gods’ (higher faculties) within.
Famous verses
प्र राजा वाचं जनयन्नसिष्यददपो वसानो अभि गा इयक्षति । गृभ्णाति रिप्रमविरस्य तान्वा शुद्धो देवानामुप याति निष्कृतम् ॥समुद्रिया अप्सरसो मनीषिणमासीना अन्तरभि सोममक्षरन् । ता ईं हिन्वन्ति हर्म्यस्य सक्षणिं याचन्ते सुम्नं पवमानमक्षितम् ॥एतानि सोम पवमानो अस्मयुः सत्यानि कृण्वन्द्रविणान्यर्षसि । जहि शत्रुमन्तिके दूरके च य उर्वीं गव्यूतिमभयं च नस्कृधि ॥Attributes of the deity
- Pavamāna (self-purifying, flowing)
- Rājā (kingly, sovereign power)
- Śuddha (purity through filtration)
- Vāc-janayitṛ (bringer-forth of inspired speech)
- Wealth-giver and grace-bestower (draviṇa, sumná)
- Enemy-smiting protector (near and far)
Also by this seer
- General attribution to the Soma-Pavamāna hymn-cycle of Rig Veda Mandala 9 (multiple anonymous/uncertain seers in the tradition)
The rite, step by step
- Press Soma stalks and mix the expressed juice with water (āpaḥ).
- Filter the Soma through wool/strainer (often symbolized by ‘sheep’ imagery) to ‘seize the stain’ and become śuddha.
- Collect the purified Soma in the vessel at the prepared offering-place (niṣkṛta).
- Accompany the flow with recitation, inviting inspiration (vāc) and divine favor (sumná).
- Offer libations to the gods; conclude with petitions for wealth, wide space/pasture, fearlessness, and victory over foes.
Offerings
- Purified Soma juice (pavamāna)
- Water used in purification
- Libations to the gods at the offering-place
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he flows and purifies himself through water and the filter, becoming fit to be offered to the gods.
It means Soma is seen as a power that awakens inspired speech (vāc) and clear thought in the seer, especially during the purification and offering.
It asks Soma to make intentions true, to send riches, to defeat enemies near and far, and to grant a wide, radiant ‘pasture’ (gavyūti) along with fearlessness.
Ask anything about Sukta 78 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
