Sukta 43
Sukta 9.43
บทสรรเสริญโสมปวมานะบทสั้นนี้สดุดีโสมเมื่อถูกชำระให้บริสุทธิ์ในตะแกรงกรอง เปรียบดังม้าเร็วที่ถูกชำระโดย “โค” อันเรืองรอง (คือรัศมี) แล้วได้รับการประดับด้วยบทสรรเสริญของกวีทั้งหลาย บทนี้วอนขอให้อินทุผู้สว่างนำทรัพย์อันรุ่งเรือง (รายิ) ความรุ่งโรจน์ที่มีรัศมีมากมาย และประทานพลังชัยชนะกับพลังวีรกรรมอันสูงส่ง (สุวีรยะ) แก่ฤๅษีผู้ขับสวด
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
यो अत्य इव मृज्यते गोभिर्मदाय हर्यतः । तं गीर्भिर्वासयामसि ॥
ผู้นั้นถูกชำระดุจม้าเร็ว—ถูกขัดเกลาด้วยรัศมีแห่งการรู้แจ้ง (โคคือแสง) เพื่อความปีติ; ผู้มีสีทองนั้น เราห่มคลุมและทำให้รุ่งเรืองด้วยบทสรรเสริญอันดลใจของเรา
Mantra 2
तं नो विश्वा अवस्युवो गिरः शुम्भन्ति पूर्वथा । इन्दुमिन्द्राय पीतये ॥
เพื่อพวกเรา บทสรรเสริญทั้งปวงของผู้แสวงหาความคุ้มครองย่อมประดับท่านดังวิถีโบราณ—หยดอันสว่างไสวนี้ (อินทุ Indu) ถวายแด่อินทรา (Indra) เพื่อเสวย เพื่อให้เจ้าแห่งพลังอันเรืองรองเจริญงอกงามในเรา.
Mantra 3
पुनानो याति हर्यतः सोमो गीर्भिः परिष्कृतः । विप्रस्य मेध्यातिथेः ॥
โสมะ (Soma) สีทอง ผู้ชำระตนเอง ย่อมก้าวไปข้างหน้า; ถูกขัดเกลาให้พร้อมบริบูรณ์โดยบทสรรเสริญทั้งหลาย—ในกิจของฤๅษีผู้เป็นแขกอันสมควรแก่ยัญและปัญญา.
Mantra 4
पवमान विदा रयिमस्मभ्यं सोम सुश्रियम् । इन्दो सहस्रवर्चसम् ॥
โอ โสมะ (Soma) ผู้ชำระตนเอง จงค้นพบและนำ ‘รายิ’ (rayi) มาให้เรา—งามด้วยรัศมีแท้ของตน; โอ อินทุ (Indu) จงประทานทรัพย์อันมีรัศมีนับพันแก่เรา.
Mantra 5
इन्दुरत्यो न वाजसृत्कनिक्रन्ति पवित्र आ । यदक्षारति देवयुः ॥
อินทุ (Indu) ดุจม้าแข่งผู้พาเอาความอุดมสมบูรณ์ กระโจนเข้าสู่เครื่องกรองอันชำระ; เมื่อผู้แสวงหาเทพไหลพุ่งออกไปและก้าวล่วงผ่านไป.
Mantra 6
पवस्व वाजसातये विप्रस्य गृणतो वृधे । सोम रास्व सुवीर्यम् ॥
จงชำระตนเพื่อชัยแห่งความอุดมสมบูรณ์ เพื่อความเจริญของฤๅษีผู้สรรเสริญ (vipra) ผู้ขับบทสวด; โอ โสมะ (Soma) โปรดประทานสุวีรยะ (suvīrya) แก่เรา—พลังวีรภาพอันประสิทธิ์ผลของจิตวิญญาณ.
Inside Sukta 43
How it unfolds
- Where it opens
Soma is introduced as a swift steed being cleansed by the shining ‘cows’ (rays), readying him for joy and offering.
- Development
The poets intensify praise: Soma is made radiant by hymns, and the focus turns to what his purified brilliance brings—splendid wealth and many-rayed glory.
- Climax
A direct petition: Pavamāna is asked to ‘find’ and deliver suśriya rayi and sahasravarcas (thousandfold radiance).
- Where it settles
The hymn ends with an actionable request—purify for victory and increase the praising seer, granting suvīrya (noble, effective hero-power).
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaHe is praised as radiant, exhilarating, and as one whom poets “clothe” with inspired speech.
- Cosmic functionMediator of vitality and light: he invigorates gods and humans, supports ṛta (ordered truth), and turns the raw plant-juice into a luminous, life-sustaining power that enables victory, wealth, and inspired vision.
- Inner significanceThe purification of Soma mirrors inner refinement—clarifying consciousness, intensifying inspiration (dhī), and converting raw impulse into illumined strength and joyful ecstasy directed toward truth.
The seer
- Anukramaṇī-attributed Soma Pavamāna seer (tradition does not preserve a single, stable personal name for RV 9.43)Associated with the Mandala 9 Soma-Pavamāna corpus that poetically maps the ritual purification of Soma into a vision of spiritual illumination and ecstatic inspiration.
Famous verses
यो अत्य इव मृज्यते गोभिर्मदाय हर्यतः । तं गीर्भिर्वासयामसि ॥sahasravarcasam
pavasva vājasātaye
Attributes of the deity
- self-purifying (pavamāna)
- radiant/bright (indu)
- golden-hued
- ecstasy-giving (madāya)
- victory- and strength-bestowing (vājasāti, suvīrya)
- inspirer of hymns and seers
Also by this seer
- Part of the broader Pavamāna (Soma purification) hymns of Mandala 9, used across Soma-pressing liturgies
- Contributes to the recurring Rigvedic imagery of Soma as Indu (the bright drop) whose purification yields light, vigor, and inspired speech
The rite, step by step
- Press Soma (abhiṣava) and collect the juice
- Filter/purify through the woolen strainer (pavitra), allowing Soma to ‘run’ as Pavamāna
- Recite Pavamāna verses as Soma flows, ‘adorning’ him with stoma (praise)
- Mix/prepare Soma according to the rite (often with water/milk as prescribed)
- Offer Soma libations to the deities (especially Indra and associated gods)
- Conclude with petitions for rayi (wealth), brilliance, victory, and inner power for the chanter
Offerings
- Pressed Soma juice (primary)
- Libations of purified Soma
- Accompaniments as per rite (water, milk/curds in some preparations)
Frequently Asked Questions
The deity is Soma Pavamāna—Soma as he flows through the filter in the Soma sacrifice, becoming purified, bright, and fit to be offered.
It asks for splendid wealth (rayi), great radiance (sahasravarcas), success in winning strength and plenty (vājasāti), and noble inner power (suvīrya).
Because the ritual purification is like grooming a fast steed: Soma is ‘cleaned’ by the bright rays and then ‘adorned’ by hymns, showing both physical filtering and inner illumination.
Ask anything about Sukta 43 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
