
Sukta 9.72
Soma-Pavamāna tradition (Book 9).
Soma Pavamāna.
Likely Jagatī (to be metrically confirmed).
บทสวดโสมปวะมานะนี้สรรเสริญโสมผู้ถูกชำระให้บริสุทธิ์ ขณะถูกกรอง คั้น และเทผสมน้ำนมลงสู่ภาชนะ จนกลายเป็นพลังอันเรืองรองที่บันดาลแรงดลใจ โสมได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ปลุกเร้าวาจาและความคิด เป็นผู้ฟื้นต่ออายุในที่ตั้งแห่งฤตะ (ระเบียบจักรวาล) และเป็นผู้ประทานทรัพย์อุดมสมบูรณ์กับความผาสุกแก่ผู้บูชา
Mantra 1
हरिं मृजन्त्यरुषो न युज्यते सं धेनुभिः कलशे सोमो अज्यते । उद्वाचमीरयति हिन्वते मती पुरुष्टुतस्य कति चित्परिप्रियः ॥
เขาทั้งหลายชำระผู้มีสีทองหม่นนั้น; ดุจม้าศึกสีแดงดั่งทอง เขาถูกเทียมสู่งาน. พร้อมสายธารน้ำนม เขาถูกเทลงสู่หม้อ; โสมะถูกเจิมและหลั่งลงในภาชนะแห่งการบังเกิด. เขายกถ้อยคำขึ้นและเร้าให้ความคิดเคลื่อนไหว; แด่ผู้เป็นที่สรรเสริญยิ่ง เขากลายเป็นที่รักใกล้ชิดได้หลากหลายประการ.
Mantra 2
साकं वदन्ति बहवो मनीषिण इन्द्रस्य सोमं जठरे यदादुहुः । यदी मृजन्ति सुगभस्तयो नरः सनीळाभिर्दशभिः काम्यं मधु ॥
เหล่านักญาณผู้รอบรู้มากมายกล่าวพร้อมกันว่า—เมื่อเขาทั้งหลายรีดโสมะแห่งอินทระลงสู่ภาชนะในท้อง (ภาชนะภายใน). ครั้นบุรุษผู้มีมือแข็งแรงชำระมันด้วยพี่น้องหญิงสิบผู้ร่วมเรือนเดียวกัน น้ำผึ้งอันพึงปรารถนาก็สำเร็จรูป พร้อมเพื่อการเสวยสุขของวิญญาณ.
Mantra 3
अरममाणो अत्येति गा अभि सूर्यस्य प्रियं दुहितुस्तिरो रवम् । अन्वस्मै जोषमभरद्विनंगृसः सं द्वयीभिः स्वसृभिः क्षेति जामिभिः ॥
เขามิรู้เหน็ดเหนื่อย ก้าวล่วงเหล่าโค—คือรัศมีทั้งหลาย—มุ่งสู่สถานอันเป็นที่รักของสุริยะ ล่วงพ้นเสียงร้องของธิดาผู้รีดน้ำนม ครั้นติดตามเขา ผู้กอบกุมด้วยการโค้งงอได้นำความยินดีมาให้ และเขาพำนักเป็นหนึ่งเดียวกับพลังพี่น้องสองประการ เหล่าผู้เป็นญาติร่วมสายเดียวกัน
Mantra 4
नृधूतो अद्रिषुतो बर्हिषि प्रियः पतिर्गवां प्रदिव इन्दुॠत्वियः । पुरंधिवान्मनुषो यज्ञसाधनः शुचिर्धिया पवते सोम इन्द्र ते ॥
ถูกมนุษย์ชำระให้บริสุทธิ์ และถูกศิลาคั้นออกมา อินทุ (Indu) อันเป็นที่รักไหลลงบนบรรหิษ (barhis) อันศักดิ์สิทธิ์ เป็นเจ้าแห่งรัศมี ดำเนินอยู่ในฟ้ากว้าง เป็นผู้เหมาะแก่พิธี (ṛtvij). เปี่ยมด้วยความอุดมสมบูรณ์ รับใช้มนุษย์ในฐานะผู้ทำให้ยัญพิธีสำเร็จ ด้วยธิ (dhī) อันสว่างใสจึงผุดผ่อง โสมะไหลเพื่อท่าน โอ้อินทระ
Mantra 5
नृबाहुभ्यां चोदितो धारया सुतोऽनुष्वधं पवते सोम इन्द्र ते । आप्राः क्रतून्त्समजैरध्वरे मतीर्वेर्न द्रुषच्चम्वोरासदद्धरिः ॥
ถูกเร่งเร้าโดยแขนของมนุษย์ ถูกคั้นออกในสายธาร โสมะไหลไปเพื่อท่าน โอ้ อินทรา ตามธรรมแห่งความรื่นรมย์ของตนเอง. ท่านได้ทำให้พลังแห่งเจตจำนง (ครตุ) เต็มเปี่ยมและผูกเทียมไว้ในพิธีบูชา; ดุจนกกลับสู่ที่พักพิง ผู้มีสีเหลืองอมน้ำตาลได้มานั่งเหนือถ้วยทั้งหลาย (จมู).
Mantra 6
अंशुं दुहन्ति स्तनयन्तमक्षितं कविं कवयोऽपसो मनीषिणः । समी गावो मतयो यन्ति संयत ऋतस्य योना सदने पुनर्भुवः ॥
พวกเขารีดเอาลำแสงอันสว่างไสว—ผู้คำรามดุจฟ้าร้องและไม่รู้สิ้น—เหล่าฤษีผู้ชำนาญในกิจและมั่งคั่งด้วยปัญญา. พร้อมกันนั้น รัศมีทั้งหลายและกระแสแห่งความคิดก็ดำเนินไปอย่างประสานกลมกลืน มุ่งสู่ครรภ์แห่งฤตะ (ความจริง-ระเบียบ) สู่ที่ประทับซึ่งการบังเกิดกลับได้รับการฟื้นใหม่.
Mantra 7
नाभा पृथिव्या धरुणो महो दिवोऽपामूर्मौ सिन्धुष्वन्तरुक्षितः । इन्द्रस्य वज्रो वृषभो विभूवसुः सोमो हृदे पवते चारु मत्सरः ॥
ดุจสะดือแห่งแผ่นดิน ดุจหลักค้ำอันมั่นคงของฟ้าอันยิ่งใหญ่ ตั้งอยู่ท่ามกลางระลอกคลื่นแห่งสายน้ำ ตั้งอยู่ท่ามกลางหมู่แม่น้ำ—โสมะถูกหลั่งริน. เป็นวัชระของอินทระ เป็นโคผู้แห่งพลัง ผู้มั่งคั่งไพศาล; ความปีติอันงดงามไหลชำระในดวงใจ.
Mantra 8
स तू पवस्व परि पार्थिवं रजः स्तोत्रे शिक्षन्नाधून्वते च सुक्रतो । मा नो निर्भाग्वसुनः सादनस्पृशो रयिं पिशङ्गं बहुलं वसीमहि ॥
ดังนั้นท่านจงไหลไป เวียนรอบแดนแห่งปฐพีและธุลีโลก; โอ้ผู้มีปัญญาอันสัมฤทธิ์ จงสั่งสอนบทสรรเสริญของเรา และผู้ที่ตรากตรำเขย่ากรองด้วยเถิด. อย่าตัดเราออกจากส่วนแห่งทรัพย์สมบัติเลย—โอ้ผู้แตะต้องที่นั่งแห่งความอุดม; ขอให้เราครอบครองทรัพย์(รายะ)สีเหลืองแกมแดง อันมากมายและบริบูรณ์ยิ่ง.
Mantra 9
आ तू न इन्दो शतदात्वश्व्यं सहस्रदातु पशुमद्धिरण्यवत् । उप मास्व बृहती रेवतीरिषोऽधि स्तोत्रस्य पवमान नो गहि ॥
โอ้อินทุ จงมาหาเรา นำของกำนัลร้อยประการ—พลังแห่งอาชวะ—มาด้วย; นำของกำนัลพันประการ มั่งคั่งด้วยฝูงสัตว์และด้วยรัศมีทองคำ. จงนำแรงดลใจ(อิษะ)อันใหญ่หลวงและรุ่งเรืองเข้ามาใกล้เรา; โอ้ปวะมานะ จงมาสู่บทสรรเสริญของเรา และประทับนั่งเหนือมันเถิด.
It praises Soma as he is purified through the filter and poured into the vessel with milk, and it asks him to inspire the worshipper and grant abundance.
In Vedic symbolism, purified Soma is not only a ritual drink; he is also the power that awakens inspired speech (vāc) and sets the mind’s insight (matī) in motion.
It refers to the source or seat of cosmic truth and order (Ṛta), where life and right becoming are renewed; the hymn says Soma leads energies and thoughts toward that renewing center.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.