Sukta 82
Sukta 9.82
Likely Triṣṭubh (requires verification).
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้เฉลิมโสมะเมื่อถูกคั้นสดและชำระให้บริสุทธิ์ เคลื่อนผ่านไส้กรองขนแกะอันไม่เสื่อมสลายไปสู่ที่นั่งสว่างดุจเนยใส ประหนึ่งเหยี่ยวหวนคืนรัง โศลกทั้งหลายร้อยเรียงภาพพิธีกรรม (หินคั้น น้ำ การกรอง) เข้ากับความสอดคล้องเชิงจักรวาล (ปัรชัญญะ เหล่าน้ำ และ “โค/รัศมีแห่งแสง”) พรรณนาโสมะเป็นอำนาจดุจราชา ผู้ประทานกำลัง ชัยชนะ และความผาสุกแก่ยัญพิธี
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
असावि सोमो अरुषो वृषा हरी राजेव दस्मो अभि गा अचिक्रदत् । पुनानो वारं पर्येत्यव्ययं श्येनो न योनिं घृतवन्तमासदम् ॥
โสมะ (Soma) ถูกคั้นออกแล้ว—แดงเรื่อและทรงพลัง ดุจพฤษภา สีทองหม่นดุจม้าคู่; ดุจราชา ผู้มหัศจรรย์นี้ร้องก้องไปยังฝูงโคแห่งแสงสว่าง. เมื่อกำลังชำระตน เขาเวียนรอบตะแกรงกรองอันไม่เสื่อมสลาย; ดุจเหยี่ยวกลับรัง เขาเข้าถึงที่นั่งอันอุดมด้วยฆี (เนยใส).
Mantra 2
कविर्वेधस्या पर्येषि माहिनमत्यो न मृष्टो अभि वाजमर्षसि । अपसेधन्दुरिता सोम मृळय घृतं वसानः परि यासि निर्णिजम् ॥
โสมะเอ๋ย ท่านเป็น कवि (ผู้เห็นบทสรรเสริญ) และเป็นเวธัส (ผู้รู้แจ้ง) ท่านเวียนไปโดยรอบด้วยมหิทธิฤทธิ์อันกว้างใหญ่ ดุจม้าศึกที่ขัดเกลาอย่างดี ท่านพุ่งสู่ vāja—ความอุดมแห่งพลังและความเต็มเปี่ยมแห่งชัยชนะ โสมะเอ๋ย จงผลักไสความคดเคี้ยวแห่งทุกข์ภัย แล้วโปรดเมตตาเรา เมื่อสวม ghṛta (ความสว่างใสประดุจเนยใส) เป็นอาภรณ์ ท่านเวียนรอบและรับเอาเครื่องนุ่งห่มอันบริสุทธิ์ (nirṇij)
Mantra 3
पर्जन्यः पिता महिषस्य पर्णिनो नाभा पृथिव्या गिरिषु क्षयं दधे । स्वसार आपो अभि गा उतासरन्त्सं ग्रावभिर्नसते वीते अध्वरे ॥
ปัรชัญญะ (Parjanya) ดุจบิดา ตั้งที่พำนักให้ผู้ทรงพลัง ณ สะดือแห่งแผ่นดิน ท่ามกลางยอดเขาสูง และเหล่าน้ำผู้เป็นพี่น้อง (Āpas) ก็ไหลบ่าไปสู่โคแห่งแสง/ลำแสง เมื่อมีศิลากดคั้น (grāvan) พวกนางมาบรรจบกันในพิธีบูชาที่ปูแผ่กว้าง—พลังทั้งหลายรวมกันเพื่อให้ความรื่นรมย์ถือกำเนิดและถูกตระเตรียม
Mantra 4
जायेव पत्यावधि शेव मंहसे पज्राया गर्भ शृणुहि ब्रवीमि ते । अन्तर्वाणीषु प्र चरा सु जीवसेऽनिन्द्यो वृजने सोम जागृहि ॥
ดุจภรรยาที่แนบชิดสามี ท่านนำความชื่นบานอันเป็นมงคลและความไพบูลย์มาให้ โอ้ตัวอ่อนแห่งสายปัชระ (Pajra) จงฟังถ้อยคำที่ข้าพเจ้ากล่าวแก่ท่าน จงดำเนินอยู่ภายในเสียงทั้งหลาย—เวียนไปในพลังแห่งวาจา—เพื่อการมีชีวิตที่ถูกต้องและเต็มเปี่ยม โสมะผู้ไร้มลทินเอ๋ย จงตื่นขึ้นในลานแห่งภาวะของเรา (vr̥jana)
Mantra 5
यथा पूर्वेभ्यः शतसा अमृध्रः सहस्रसाः पर्यया वाजमिन्दो । एवा पवस्व सुविताय नव्यसे तव व्रतमन्वापः सचन्ते ॥
ดุจดังครั้งก่อน โอ อินทุ (Indu, โสมะ) เจ้าได้เวียนไปคว้าวาชะ (vāja, พลังแห่งชัยชนะ) เป็นร้อยเท่า เป็นพันเท่า โดยไม่พลาดพลั้ง—บัดนี้ก็จงชำระตนให้บริสุทธิ์ เพื่อสุวิตา (suvitā, ความสำเร็จอันเป็นมงคล) ที่ใหม่และกว้างไกลกว่าเดิม. เหล่าอาปัส (Āpas, สายน้ำ) ดำเนินตามวรตะ (vrata, กฎศักดิ์สิทธิ์/สัตย์ปฏิญาณ) ของเจ้า ยินยอมในวิถีของเจ้า และค้ำจุนการเคลื่อนไหวที่ถูกกำหนดไว้.
Inside Sukta 82
How it unfolds
- Where it opens
Soma is born by pressing—ruddy, powerful, kinglike—crying out toward the luminous ‘cows/rays’ and setting the hymn’s tone of dynamic emergence.
- Development
The hymn expands the scene into a cosmic-liturgical convergence: Parjanya as fatherly rain-force, the Waters as sisters, and the stones and streams cooperating to prepare Soma in the sacrifice.
- Climax
Soma’s triumphant purification through the imperishable filter and arrival at the ghee-rich seat—an image of perfected potency made fit for offering and blessing.
- Where it settles
A remembered pattern of past victories (hundredfold, thousandfold) becomes a present prayer: ‘purify now for new felicity,’ with the Waters following Soma’s ordained law (vrata).
The deity: Soma Pavāmāna
- Cosmic functionMediator of vitality and inspiration: he links heaven, earth, waters, and rain (Parjanya), quickens fertility, and empowers gods and sacrificers through the consecrated drink.
- Inner significanceThe refining of Soma through the filter symbolizes the purification of consciousness—raw impulse and power becoming clarified insight, joy, and disciplined strength aligned with ṛta (cosmic order).
The seer
- Anirukta (R̥ṣi not securely identified for RV 9.82)This hymn belongs to the Mandala 9 Pavāmāna collection, where many sūktas are transmitted as part of the Soma-pressing tradition and are not always securely attributable from a small excerpt alone.
Famous verses
avyayaṃ vāram (the imperishable filter)
पर्जन्यः पिता महिषस्य पर्णिनो नाभा पृथिव्या गिरिषु क्षयं दधे । स्वसार आपो अभि गा उतासरन्त्सं ग्रावभिर्नसते वीते अध्वरे ॥tava vratam anv āpaḥ sacante (the Waters follow your law)
Attributes of the deity
- Purifying (pavāmāna)
- Kingly, victorious power
- Ruddy/tawny brilliance
- Moves through the imperishable filter (avyaya vāra)
- Allied with Waters and rain-force (Parjanya)
- Giver of vāja (strength, prize, victory)
Also by this seer
- Associated broadly with the Pavāmāna Soma corpus (RV 9), a specialized liturgical cycle for Soma purification and offering.
- Connected with the ritual-poetic tradition of Soma stotras used in the pressing (abhiṣava) and straining (pavana) sequences.
The rite, step by step
- Press Soma with stones (grāvan) to express the juice.
- Mix/guide the flow with Waters (āpaḥ), ritually and symbolically.
- Strain through the woolen filter (vāra), described as imperishable (avyaya).
- Collect the purified Soma in vessels; seat it in the ghee-bright place of offering.
- Offer Soma in the well-spread sacrifice (adhvara) with recitation of Pavāmāna verses for strength and well-being.
Offerings
- Purified Soma (Indu)
- Ghee (ghṛta) as the bright, nourishing accompaniment
- Libations in the Soma vessels (grahas)
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is pressed and purified, describing his passage through the straining filter and his readiness to be offered in the sacrifice for strength, victory, and well-being.
They express the idea that Soma’s power is not only ritual but cosmic: rain-force (Parjanya) and the Waters cooperate in nourishing, flowing, and purifying—mirroring how Soma is prepared and how life is sustained.
Ritually it is the woolen strainer used to clarify Soma; symbolically it suggests a timeless principle of purification—power becoming fit, luminous, and aligned with sacred order (vrata/ṛta).
Ask anything about Sukta 82 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
