Rig Veda Sukta 108
Mandala 9Sukta 10816 Mantras

Sukta 108

Sukta 9.108

Devata

Soma Pavamana (for Indra)

บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมที่เพิ่งชำระให้บริสุทธิ์ใหม่ว่าเป็นความปีติเรืองรองดุจน้ำผึ้ง ซึ่งจัดเตรียมไว้โดยเฉพาะเพื่อเสริมพลังแก่อินทระ บทสวดวอนให้โสมลุกโชติช่วงในฐานะเจ้าแห่งความอุดมสมบูรณ์ เปิดคลังภายในแห่งกำลังและเกียรติยศ และท้ายที่สุดให้เข้าสู่ดวงใจของอินทระดุจสายน้ำไหลสู่มหาสมุทร กลายเป็นที่พึ่งสูงสุดซึ่งยังได้รับการค้ำจุนโดยมิตร วรุณะ และวายุด้วย

Sanskrit recitationRig Veda 9.108

Mantras

Mantra 1

पवस्व मधुमत्तम इन्द्राय सोम क्रतुवित्तमो मदः । महि द्युक्षतमो मदः ॥

จงไหลออกมาเถิด โสมะ (Soma) ผู้หวานดุจน้ำผึ้งยิ่งนัก เพื่ออินทรา (Indra)—เป็นความปีติเมามัน (mada) อันอุดมด้วยเจตจำนงและญาณทัศนะ เป็นความปีติอันยิ่งใหญ่ เป็นความปีติที่ส่องประกายเรืองรองที่สุด

Mantra 2

यस्य ते पीत्वा वृषभो वृषायतेऽस्य पीता स्वर्विदः । स सुप्रकेतो अभ्यक्रमीदिषोऽच्छा वाजं नैतशः ॥

ผู้ใดดื่มท่านแล้ว ย่อมฮึกเหิมดุจโคผู้เป็นพลัง; ด้วยการดื่มของท่าน เขาเป็นผู้ค้นพบสวรฺ(svar แดนสว่างแห่งสุริยะ). ผู้นั้นผู้มีปัญญาแจ่มชัด ก้าวรุดไปสู่แรงดลใจคืออิษะ(iṣa) และสู่ความบริบูรณ์คือวาชะ(vāja) ดุจเอทศะ(Etaśa)ผู้ว่องไว.

Mantra 3

त्वं ह्यङ्ग दैव्या पवमान जनिमानि द्युमत्तमः । अमृतत्वाय घोषयः ॥

แท้จริง โอ้ปวะมานะ(Pavamāna)ผู้เป็นทิพย์ ผู้สว่างไสวที่สุด ท่านประกาศก้องถึงบรรดา ‘การบังเกิด/การเป็นไป’ (janīmāni) อันนำไปสู่อมฤตत्वะ(amṛtatva ความไม่ตาย).

Mantra 4

येना नवग्वो दध्यङ्ङपोर्णुते येन विप्रास आपिरे । देवानां सुम्ने अमृतस्य चारुणो येन श्रवांस्यानशुः ॥

ด้วยท่าน นวคฺวะ(Navagva)และทัธยันจ์(Dadhyañc)ถูกเปิดเผย—หลุดพ้นจากสิ่งปกคลุม; ด้วยท่าน เหล่าวิปรา(viprā ฤๅษีผู้รู้)บรรลุถึงขอบเขตที่เอื้อมได้. ในพระกรุณาอันงามของเทพทั้งหลาย(sumna) ในความรื่นรมย์อันน่ารัก(chāru)แห่งอมฤตะ(amṛta) ด้วยท่านพวกเขาชนะได้ซึ่งศรวางสิ(śravāṃsi) คือเกียรติยศอันเลื่องลือ.

Mantra 5

एष स्य धारया सुतोऽव्यो वारेभिः पवते मदिन्तमः । क्रीळन्नूर्मिरपामिव ॥

ผู้นี้เมื่อถูกคั้นแล้ว ย่อมไหลไปตามธารของตน ผ่านเครื่องกรองขนแกะ พร้อมด้วยสายน้ำทั้งหลาย เป็นผู้ทำให้ปีติเมามายยิ่งนัก—เล่นเริงดุจคลื่นแห่งน้ำนั้น.

Mantra 6

य उस्रिया अप्या अन्तरश्मनो निर्गा अकृन्तदोजसा । अभि व्रजं तत्निषे गव्यमश्व्यं वर्मीव धृष्णवा रुज ॥

ผู้นั้นด้วยกำลังแห่งฤทธิ์ของตน ย่อมสกัดและปลดปล่อยรัศมีแห่งแสงที่ซ่อนเร้น และโคภายใน ออกจากศิลาแห่งการกีดขวาง; เขาแผ่ขยายคอกอันสว่างไสวแห่งความอุดม—มั่งด้วยแสงและพลังอันรวดเร็ว—และดุจท่อนไม้กระแทกของผู้กล้า ย่อมทลายเครื่องปิดกั้นที่ต้านทาน.

Mantra 7

आ सोता परि षिञ्चताश्वं न स्तोममप्तुरं रजस्तुरम् । वनक्रक्षमुदप्रुतम् ॥

โอผู้คั้นทั้งหลาย จงรินให้ทั่วรอบ—กระแสสรรเสริญนี้ดุจม้า—ชำนาญในการข้ามสายน้ำ พุ่งผ่านแดนกลาง ทะลวงพงพุ่มแห่งภาวะ และกระโจนขึ้นเหนือท่วมท้นเบื้องล่าง.

Mantra 8

सहस्रधारं वृषभं पयोवृधं प्रियं देवाय जन्मने । ऋतेन य ऋतजातो विवावृधे राजा देव ऋतं बृहत् ॥

โคอุสุภะผู้มีธารานับพัน ผู้เพิ่มพูน “น้ำนม” (páyas) อันหล่อเลี้ยง ผู้เป็นที่รักแห่งการบังเกิดอันเป็นทิพย์—ผู้ซึ่งเกิดจาก ṛta (สัจธรรม/ระเบียบจักรวาล) และเติบโตด้วย ṛta ย่อมเป็นเทพผู้ทรงราชา: คือ ṛta อันไพศาลยิ่งนั้นเอง.

Mantra 9

अभि द्युम्नं बृहद्यश इषस्पते दिदीहि देव देवयुः । वि कोशं मध्यमं युव ॥

จงส่องประกายสู่รัศมีอันยิ่งใหญ่และเกียรติอันกว้างไกล โอ้เจ้าแห่งความอุดมสมบูรณ์; จงลุกโพลง โอ้เทพ ผู้เป็นที่ปรารถนาของผู้แสวงหาเทพ; และจงเปิดคลังกลางภายในเราให้กว้างไกล.

Mantra 10

आ वच्यस्व सुदक्ष चम्वोः सुतो विशां वह्निर्न विश्पतिः । वृष्टिं दिवः पवस्व रीतिमपां जिन्वा गविष्टये धियः ॥

จงเป็นผู้พึงกล่าวได้และปรากฏชัด โอ้ผู้ชำนาญยิ่ง; ผู้ถูกคั้นในถ้วย (cámū) ทั้งหลาย—ดุจเปลวไฟผู้แบกพา ดุจเจ้าแห่งหมู่ชน. จงชำระตนให้เป็นฝนแห่งฟ้า ให้เป็นกระแสอันเที่ยงธรรมของสายน้ำ; และจงเร้า dhī (ปัญญาญาณ/ความคิดศักดิ์สิทธิ์) ของเรา เพื่อชัยชนะเหนือรัศมีแห่งแสง.

Mantra 11

एतमु त्यं मदच्युतं सहस्रधारं वृषभं दिवो दुहुः । विश्वा वसूनि बिभ्रतम् ॥

เขาทั้งหลายรีดเอาพระองค์นี้จากสวรรค์—โคอุสุภะผู้มีธาราพันสาย หยดทิพยเมามายพรั่งพรู ผู้ทรงไว้ซึ่งทรัพย์ทั้งปวง.

Mantra 12

वृषा वि जज्ञे जनयन्नमर्त्यः प्रतपञ्ज्योतिषा तमः । स सुष्टुतः कविभिर्निर्णिजं दधे त्रिधात्वस्य दंससा ॥

โคอุสุภะบังเกิดขึ้น—ผู้เป็นอมตะผู้ก่อกำเนิด; ด้วยรัศมีของตนย่อมแผดเผาความมืดให้มลาย. เมื่อได้รับสรรเสริญอย่างงามจากกวีฤๅษี เขาย่อมห่มฉลองพระองค์อันเรืองรอง ด้วยศิลป์แห่งพลังสามประการของตน.

Mantra 13

स सुन्वे यो वसूनां यो रायामानेता य इळानाम् । सोमो यः सुक्षितीनाम् ॥

พระองค์ทรงมีเพื่อผู้คั้น: ผู้ประทานทรัพย์อันเป็นแก่นสาร ผู้พาความอุดมมาสู่ ผู้เป็นผู้นำแห่งอิฬา (Iḷā) คือเครื่องบูชาอันสว่างไสว; โสมะผู้สถาปนาให้ดำรงในที่พำนักอันดีและมั่นคง.

Mantra 14

यस्य न इन्द्रः पिबाद्यस्य मरुतो यस्य वार्यमणा भगः । आ येन मित्रावरुणा करामह एन्द्रमवसे महे ॥

ผู้ซึ่งอินทระเสวย ผู้ซึ่งหมู่มรุตเสวย ผู้ซึ่งอริยมันและภคะก็ร่วมเสวย—ด้วยผู้นั้นเอง เราจัดเตรียมมิตรและวรุณะ; ด้วยโสมะนั้น ขอให้เราเข้าใกล้อินทระเพื่อการคุ้มครองอันยิ่งใหญ่.

Mantra 15

इन्द्राय सोम पातवे नृभिर्यतः स्वायुधो मदिन्तमः । पवस्व मधुमत्तमः ॥

เพื่อให้อินทระเสวย โสมะเอ๋ย ผู้ถูกผู้แสวงหาทั้งหลายเร่งเร้า—ผู้มีอาวุธในตน ผู้มึนเมายิ่งที่สุด—จงชำระตนให้บริสุทธิ์ จงเป็นผู้หวานดุจน้ำผึ้งยิ่งที่สุดในความรื่นรมย์.

Mantra 16

इन्द्रस्य हार्दि सोमधानमा विश समुद्रमिव सिन्धवः । जुष्टो मित्राय वरुणाय वायवे दिवो विष्टम्भ उत्तमः ॥

โสมะเอ๋ย จงเข้าสู่หทัยของอินทระ เป็นที่สถาปนาแห่งความรื่นรมย์; ดุจสายน้ำทั้งหลายไหลสู่มหาสมุทร. เมื่อเป็นที่โปรดปรานของมิตร วรุณะ และวายุแล้ว จงเป็นหลักค้ำจุนสูงสุดแห่งฟ้าสวรรค์ภายในเรา.

Frequently Asked Questions

It praises Soma as he is purified and made ready for offering, asking him to flow sweetly and brightly to empower Indra and to awaken strength and glory within the worshipper.

“Pavamāna” means “purifying/flowing through the filter.” The hymn focuses on Soma in the act of filtration, becoming clear, radiant, and fit for the gods.

It is a ritual and symbolic image: the offering is meant to fully unite with Indra’s power, establishing exhilaration and support—just as rivers naturally merge into the sea.

Ask anything about Sukta 108 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App