
Sukta 9.14
Soma Pavamāna
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมผู้ถูกชำระให้บริสุทธิ์ดุจพลังแห่งฤๅษี เคลื่อนไปบนสายน้ำจักรวาล แบกพาวาจาอันดลใจ และปลุกเร้าทั้งโลกสวรรค์และโลกมนุษย์ ด้วยการชำระซ้ำแล้วซ้ำเล่า โสมยิ่งทอประกายรุ่งโรจน์ ได้รับชัยชนะเหนือ “โค” (รัศมี/พลังส่องสว่าง) และถูกเชื้อเชิญให้มาสู่ผู้ประกอบยัญ นำวสุ—ทรัพย์อันเป็นแสง พลัง และความผาสุก—มาประทาน
Mantra 1
परि प्रासिष्यदत्कविः सिन्धोरूर्मावधि श्रितः । कारं बिभ्रत्पुरुस्पृहम् ॥
พลังแห่งฤๅษีผู้เห็นแจ้งเคลื่อนไปรอบด้าน กดดันให้ก้าวหน้า; ตั้งอยู่เหนือคลื่นแห่งสายน้ำมหาสมุทร มันทรงไว้ซึ่งถ้อยคำสร้างสรรค์ อุดมด้วยความปรารถนานานา—พลังแห่งการแสวงหาที่บรรลุผลแล้ว.
Mantra 2
गिरा यदी सबन्धवः पञ्च व्राता अपस्यवः । परिष्कृण्वन्ति धर्णसिम् ॥
เมื่อด้วยวาจาอันสว่างไสว (girá) หมู่ทั้งห้าที่ผูกพันเป็นสหาย—ผู้กระทำพิธี—โอบล้อมขัดเกลาและชำระพลังอันค้ำจุน (dhárṇasim) พวกเขาจัดเตรียมพลังแห่งโสมะ (Soma) ให้รับไว้ได้โดยชอบธรรม
Mantra 3
आदस्य शुष्मिणो रसे विश्वे देवा अमत्सत । यदी गोभिर्वसायते ॥
แล้วในน้ำเลี้ยง (rasa) ของผู้ทรงเดชนี้ เหล่าเทพทั้งปวงย่อมยินดี เมื่อเขาถูกห่มด้วยฝูงโคแห่งรัศมี—คือแสงส่อง—และรับอาภรณ์อันเรืองรอง
Mantra 4
निरिणानो वि धावति जहच्छर्याणि तान्वा । अत्रा सं जिघ्नते युजा ॥
เมื่อสลัดสิ่งเศร้าหมองออกแล้ว เขาพุ่งไปหลากทาง ทิ้งไว้เบื้องหลังซึ่งเครื่องห่อหุ้มอันคร่ำคร่าของกาย ณ ที่นี้ พลังทั้งหลายที่ถูกเทียมแอกย่อมฟาดพร้อมกัน (ต่อสิ่งกีดขวาง) และชิงทางผ่านได้
Mantra 5
नप्तीभिर्यो विवस्वतः शुभ्रो न मामृजे युवा । गाः कृण्वानो न निर्णिजम् ॥
ผู้นั้น—ผู้เยาว์อันผ่องใส—ผู้สถิตพร้อมด้วยพลังแห่งเครือญาติของวิวัสวัต (Vivasvat) ถูกชำระให้บริสุทธิ์ครั้งแล้วครั้งเล่า; เขาทำให้ “ฝูงโคแห่งแสง” (รัศมี, หมู่แห่งการส่องสว่าง) เป็นของตน ดุจอาภรณ์อันเรืองรอง.
Mantra 6
अति श्रिती तिरश्चता गव्या जिगात्यण्व्या । वग्नुमियर्ति यं विदे ॥
เขาก้าวล่วง “ที่ค้ำสองประการ” แล้วเคลื่อนขวางไป; ด้วยหนทางอันละเอียดของโคแห่งแสง เขาดำเนินไป—เขาปลุกให้ “ไฟที่ซ่อนเร้น” อันเป็นการจุดภายใน เคลื่อนไหวเพื่อผู้รู้.
Mantra 7
अभि क्षिपः समग्मत मर्जयन्तीरिषस्पतिम् । पृष्ठा गृभ्णत वाजिनः ॥
พลังอันรวดเร็วทั้งหลายมาชุมนุมเข้าหาเขา ชำระ “เจ้าแห่งความอุดม” (Iṣaspati) ให้บริสุทธิ์; ผู้มีกำลังจับยึดแผ่นหลังของเขา—ค้ำจุนและแบกพาเขาไปข้างหน้า.
Mantra 8
परि दिव्यानि मर्मृशद्विश्वानि सोम पार्थिवा । वसूनि याह्यस्मयुः ॥
โสมะเอ๋ย ผู้ลูบไล้เวียนไปทั่วสิ่งศักดิ์สิทธิ์แห่งฟ้า และทั่วสรรพสิ่งแห่งแผ่นดิน ปลุกให้ตื่น; จงมาหาเราด้วยความใฝ่หาเรา นำทรัพย์สมบัติมา—ความเต็มเปี่ยมแห่งแสงและพลัง.
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma while being purified and made radiant as it flows through the filter in the Soma sacrifice.
It presents Soma as a power of inspired vision and speech: as Soma is clarified, it ‘carries’ creative utterance and awakens illumination in the world and in the worshipper.
In Vedic symbolism, “cows” often point to rays or illumining powers (and also tangible wealth), while “vasu” means riches—especially the fullness of light, strength, and well-being that Soma is asked to bring.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.