Sukta 45
Sukta 9.45
Ascription varies; verify RV 9.45.1 in Anukramaṇī.
To be verified for RV 9.45.1.
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้เร้าโสมะ (อินทุ) ให้ชำระตนผ่านตะแกรงกรองและไหลออกมาเป็นความรื่นรมย์อันทำให้มึนเมาและประทานญาณทัศนะ ซึ่งเชื้อเชิญเหล่าเทพเจ้า บทต่าง ๆ เน้นการพุ่งทะยานไปข้างหน้าของโสมะให้พ้นเครื่องกรอง การที่อินทราเป็นผู้ดื่มโสมะเป็นพิเศษ และผลคือการขยายวิสัยทัศน์กับพลังวีรกรรมแก่ผู้บูชาผ่านบทสวดสรรเสริญ
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
स पवस्व मदाय कं नृचक्षा देववीतये । इन्दविन्द्राय पीतये ॥
จงชำระตนเถิด โอินทุ (Indu) เพื่อความปีติอันปลุกให้ตื่น; โอผู้เห็นมนุษย์ทั้งหลาย เพื่อการมาถึงอันชื่นบานของเหล่าเทพ; จงไหลไปเพื่อให้อินทรา (Indra) ได้ดื่ม.
Mantra 2
स नो अर्षाभि दूत्यं त्वमिन्द्राय तोशसे । देवान्त्सखिभ्य आ वरम् ॥
ขอท่านจงไหลมาสู่เรา เพื่อทำหน้าที่ทูตสาร; ท่านยังอินทราให้ยินดี. โอสหายเอ๋ย จงนำเหล่าเทพให้เข้ามาใกล้ดุจมิตร และจงชักนำพรอันคัดสรรให้หลั่งลงสู่ความเป็นสหายของเรากับสิ่งศักดิ์สิทธิ์.
Mantra 3
उत त्वामरुणं वयं गोभिरञ्ज्मो मदाय कम् । वि नो राये दुरो वृधि ॥
และท่านผู้แดงเรืองดุจเปลวไฟ เราทั้งหลายชโลมท่านด้วยฝูงโคแห่งแสง เพื่อความปีติอันเมามาย. ขอจงเปิดประตูแห่งความมั่งคั่งแก่เรา และขยายทางผ่านที่ความอุดมจะหลั่งไหลเข้ามา.
Mantra 4
अत्यू पवित्रमक्रमीद्वाजी धुरं न यामनि । इन्दुर्देवेषु पत्यते ॥
เขาได้ก้าวล่วงผ่านเครื่องกรองแล้ว; ดุจนักแข่งผู้แข็งแรงรับแอกบนเส้นทาง. อินทุ (Indu) พุ่งไปท่ามกลางเหล่าเทพและได้ครองความเป็นเจ้า.
Mantra 5
समी सखायो अस्वरन्वने क्रीळन्तमत्यविम् । इन्दुं नावा अनूषत ॥
สหายทั้งหลายเปล่งเสียงพร้อมกัน โห่รับอินทุ (Indu) ในพงไพรภายใน—ผู้เล่นสนุกยิ่งกว่าทามัส (tamas) อันดุจฝูงแกะ; พวกเขาเป็นดุจเรือบรรทุกเขา พาเขาแล่นไปตามกระแสแห่งการเกิดเป็น.
Mantra 6
तया पवस्व धारया यया पीतो विचक्षसे । इन्दो स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥
ขอท่านจงไหลให้บริสุทธิ์ด้วยธารานั้น—ธาราที่เมื่อถูกดื่มแล้ว ท่านย่อมเป็นผู้เห็นกว้างไกล. โอ้ อินทุ จงนำสุวีรยะ (suvīrya) ความอุดมแห่งพลังวีรบุรุษเข้าสู่บทสรรเสริญนี้.
Inside Sukta 45
How it unfolds
- Where it opens
A direct imperative to Soma: purify and flow for rapture and for the gods’ arrival—specifically for Indra to drink (RV 9.45.1).
- Development
Soma is portrayed as a powerful, swift racer; he passes beyond the filter and advances to divine lordship, indicating the triumph of purified essence (cf. RV 9.45.4).
- Climax
The hymn peaks in the idea that, once drunk, Soma becomes ‘wide-seeing’—transformative insight arising from the purified stream.
- Where it settles
It closes by asking Soma to bring su-vīrya (excellent heroic power) into the hymn itself, sealing the rite with strength and inspired speech (RV 9.45.6).
The deity: Soma Pavamāna, with Indra as chief drinker
- Cosmic functionHe mediates between earth and heaven through the sacrificial stream—transforming the pressed plant-juice into a divine oblation that invigorates the gods (especially Indra) and sustains ṛta through yajña.
- Inner significanceSoma symbolizes purified delight and inspired consciousness: when ‘drunk’ inwardly, it becomes clarity, widened perception, and courage—an uplift of the mind that empowers right action and victorious force.
The seer
- Ascription varies in tradition; to be verified from the Sarvānukramaṇī for RV 9.45.1This hymn belongs to the Soma Pavamāna collection (Maṇḍala 9), where many verses are attributed variably across recensions and anukramaṇī traditions; the focus is on Soma’s purification and empowerment of Indra and the seers.
Famous verses
indav indrāya pītaye
aty ū pavitram akramīt
pīto vicakṣase
Attributes of the deity
- Pavamāna (self-purifying through the filter)
- Indu (luminous drop/essence)
- Bestower of mada (ecstatic rapture)
- Giver of vi-cakṣaṇa (wide-seeing insight)
- Energizer of Indra (strength for victory)
- Swift, racing, overcoming the strainer (pavitram atikrānti)
Also by this seer
- Associated broadly with the Pavamāna (Soma-filtering) hymns of Rig Veda Maṇḍala 9
- Likely connected to the Soma-pressing liturgy where verses are reused across stotras/śastras (exact cross-attributions depend on anukramaṇī verification)
The rite, step by step
- Press Soma (savana) and mix/prepare the juice according to the rite
- Filter the Soma through the pavitra (wool/grass strainer) while chanting Pavamāna verses
- Invite the gods to ‘glad coming’ (devavīti) and direct the flow toward Indra’s drinking
- Offer the purified Soma into the appropriate cups/offerings and complete accompanying praises
- Conclude with a request for insight, heroic power, and success in the stotra
Offerings
- Purified Soma juice (Indu) as the principal oblation
- Accompanying libations in Soma cups (grahas) as per the Soma rite
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma as Pavamāna (the self-purifying Soma/Indu) as he flows through the filter; Indra is highlighted as the chief one who drinks Soma.
Pavamāna means “purifying” or “being purified,” referring to Soma as he is strained through the pavitra in the Soma ritual to become fit for offering and divine drinking.
It asks Soma to bring ecstatic inspiration and, when drunk, wide-seeing clarity, and to grant su-vīrya—strong heroic power—into the worshippers’ hymn and life.
Ask anything about Sukta 45 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
