Sukta 39
Sukta 9.39
บทสวดปวะมานะสั้น ๆ นี้สรรเสริญโสมะว่าเป็นกระแสอันรวดเร็ว ส่องสว่างด้วยตนเอง ผู้ถูกชำระผ่านตะแกรงกรองและถูกนำขึ้นสู่แดนทิพย์ ที่ซึ่งเหล่าเทพยืนยันสัจธรรมอันนิรันดร์ บทสวดพรรณนาการหลั่งลงและการพรั่งพรูของโสมะดุจคลื่นกระแสแห่งมหานที และลงท้ายด้วยการสถาปนาโสมะบนบัลลังก์ใน ‘ครรภ์แห่งฤตะ’—ความจริงอันเป็นระเบียบที่ค้ำจุนยัญพิธีและจักรวาล
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
आशुरर्ष बृहन्मते परि प्रियेण धाम्ना । यत्र देवा इति ब्रवन् ॥
โอ้โสมะผู้ไหลเร็ว จงไหลเวียนไปสู่ความคิดอันกว้างใหญ่ (bṛhat-mati) ด้วยธรรมบัญญัติอันเป็นที่รักแห่งเรือนสถิตอันสว่างของท่าน; ไปยังแดนที่เหล่าเทพประกาศว่า “มันเป็นอยู่”
Mantra 2
परिष्कृण्वन्ननिष्कृतं जनाय यातयन्निषः । वृष्टिं दिवः परि स्रव ॥
เพื่อมนุษย์ จงขัดเกลาสิ่งที่ยังไม่สมบูรณ์ให้สมบูรณ์ และเร่งเร้ากระแสแรงผลักแห่งการแสวงหาของเราให้ก้าวไปข้างหน้า; จงไหลเวียนรอบเราเป็นสายฝนแห่งฟากฟ้า—เป็นการหลั่งไหลของแสงอันสูงยิ่ง.
Mantra 3
सुत एति पवित्र आ त्विषिं दधान ओजसा । विचक्षाणो विरोचयन् ॥
เมื่อถูกคั้นออก เขามายังตะแกรงชำระ (pavitra) สวมรับความเจิดจ้า (tviṣ) ด้วยพลัง (ojas) ของตน; เขาเห็นด้วยญาณทัศนะอันแยบคาย และทำให้โลกภายในส่องประกาย.
Mantra 4
अयं स यो दिवस्परि रघुयामा पवित्र आ । सिन्धोरूर्मा व्यक्षरत् ॥
ผู้นี้แลคือท่านนั้น ผู้มีวิถีอันรวดเร็ว มาจากฟากฟ้าอันไกลโพ้นสู่ตะแกรงชำระ (pavitra); ดุจคลื่นแห่งมหานที เขาหลั่งตนออกและแผ่ขยายไป.
Mantra 5
आविवासन्परावतो अथो अर्वावतः सुतः । इन्द्राय सिच्यते मधु ॥
เขาถูกทำให้ส่องประกายออกมาทั้งจากแดนไกลและจากแดนใกล้; เมื่อคั้นแล้ว น้ำหวานอันดุจน้ำผึ้งก็ถูกรินถวายแด่อินทรา (Indra).
Mantra 6
समीचीना अनूषत हरिं हिन्वन्त्यद्रिभिः । योनावृतस्य सीदत ॥
พลังทั้งหลายที่มุ่งตรงสวดสรรเสริญเขา; พวกเขาใช้ศิลาคั้นเร่งเร้าองค์ผู้มีสีเหลืองอมน้ำตาลนั้น. จงนั่งลงในครรภ์แห่งสัจจะ ในที่นั่งอันเป็นระเบียบของพิธีกรรม.
Inside Sukta 39
How it unfolds
- Where it opens
An urgent invocation: Soma is urged to stream swiftly, encircling the vast-minded Truth by his beloved, luminous law (dhāman).
- Development
Soma’s movement is portrayed as a descent/outflow from beyond heaven into the purifier, spreading like a powerful river-wave and becoming fit for divine affirmation.
- Climax
The revelation of destination and status: Soma reaches the plane ‘where the gods say “It is”’—the realm of affirmed Reality—and becomes fully established as truth-bearing essence.
- Where it settles
The rite and the inner life converge: rightly-directed powers chant, the stones impel the tawny Soma, and he is asked to sit in the womb/seat of Ṛta—stabilized order within the sacrifice and within us.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionHe mediates between earth and heaven: drawn from the heights, purified, and offered, Soma invigorates the gods, sustains Ṛta (cosmic order), and renews life, rain, and vitality through his flowing potency.
- Inner significanceAs an inner symbol, Pavamāna is the purified current of consciousness—clarified mind and inspired breath—streaming toward truth, establishing inner order (ṛta) and seating awareness in its rightful center.
Famous verses
yatra devā iti bravan
sindhor ūrmā
yonau ṛtasya sīdata
Attributes of the deity
- Swift-flowing (āśu)
- Purifying (pavamāna) through the filter (pavitra)
- Tawny/bright (hari)
- Truth-oriented (ṛtasya)
- River-like, expansive outpouring (sindhor ūrmā)
- God-nourishing, world-sustaining
Also by this seer
- Part of the Pavamāna (Soma purification) hymns used as stotras in the Soma sacrifice
- Associated in practice with the Udgatṛ’s chanting tradition of Soma laudations (Sāmavedic reuse of Ṛgvedic Pavamāna material)
The rite, step by step
- Press Soma with stones (adri) to release the juice
- Let the juice flow and be clarified through the pavitra (wool/grass filter)
- Collect the purified Soma in vessels (droṇa/āhavanīya context varies by śrauta procedure)
- Chant/recite Pavamāna verses during the flowing and clarification
- Offer libations to the gods (especially Indra and associated deities)
- Conclude with seating/establishing the purified Soma in the rite—symbolically ‘in the womb of Ṛta’
Offerings
- Purified Soma juice (primary)
- Ghee and ancillary oblations as required by the Soma rite (context-dependent)
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as the juice that is pressed, purified through the filter, and offered to the gods.
It points to Soma reaching the plane of affirmed Reality—truth (sat/ṛta) recognized by the gods—showing that purification leads toward the highest order and certainty.
It is the ordered seat of truth: ritually, the properly established sacrifice; inwardly, a stable, disciplined consciousness where purified energy can dwell.
Ask anything about Sukta 39 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
