Sukta 55
Sukta 9.55
บทสรรเสริญปวะมานะสั้น ๆ นี้อัญเชิญโสมะในฐานะสาระที่ไหลรินซ้ำแล้วซ้ำเล่าและชำระตนเอง นำความหล่อเลี้ยง ความรุ่งเรือง และความผาสุกครบถ้วนมาสู่ผู้ประกอบยัญพิธี ขอให้โสมะพุ่งมาอย่างรวดเร็วด้วยพลังปลุกเร้า ให้ปรากฏ “โค” (รัศมี/ทรัพย์) และ “ม้า” (พลังงาน) และให้เป็นกำลังที่ไม่มีผู้พิชิตซึ่งปราบศัตรูทั้งภายในและภายนอก
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
यवंयवं नो अन्धसा पुष्टम्पुष्टं परि स्रव । सोम विश्वा च सौभगा ॥
ขอจงไหลเวียนรอบเรา ด้วยแก่นสารของท่านครั้งแล้วครั้งเล่า ให้ความเจริญยิ่งทวี. โอ้ โสมะ (Soma) จงนำมาซึ่งสิริมงคลทั้งปวง—ความเต็มพร้อมแห่งภาวะและความกลมกลืนอันเป็นมงคล.
Mantra 2
इन्दो यथा तव स्तवो यथा ते जातमन्धसः । नि बर्हिषि प्रिये सदः ॥
โอ้ อินทุ (Indu) ดุจดังบทสรรเสริญแห่งการยืนยันของท่าน ดุจดังการบังเกิดแห่งแก่นสารของท่าน—ฉันนั้นแล จงประทับนั่งบนหญ้าศักดิ์สิทธิ์อันเป็นที่รัก คือ บัรหิส (barhis). จงตั้งมั่นในทุ่งแห่งสำนึกที่เราจัดเตรียมไว้.
Mantra 3
उत नो गोविदश्ववित्पवस्व सोमान्धसा । मक्षूतमेभिरहभिः ॥
และเพื่อพวกเรา โอ โสมะ (Soma) จงชำระตนให้บริสุทธิ์แล้วไหลไปเถิด; ท่านเป็นผู้ค้นพบรัศมี เป็นผู้ค้นพบพลัง; ด้วยแก่นสาร (andhas) ของท่าน จงไหลอย่างรวดเร็วไปกับวันอันรวดเร็วที่สุด—จงเร่งการงอกงามแห่งแสงและพลังในความก้าวหน้าของเรา.
Mantra 4
यो जिनाति न जीयते हन्ति शत्रुमभीत्य । स पवस्व सहस्रजित् ॥
ผู้ใดพิชิตและไม่ถูกพิชิต ผู้ใดรุกเข้าไปแล้วฟาดฟันศัตรู—โอผู้ชนะพันครั้ง จงชำระตนให้บริสุทธิ์ดังนั้นเถิด; ขอท่านจงเป็นพลังแห่งชัยชนะอันไม่อาจโค่นล้มในพวกเรา.
Inside Sukta 55
How it unfolds
- Where it opens
A repeated call for Soma to flow around the worshippers with essence that increases ‘increase’ (puṣṭam-puṣṭam) and brings every felicity.
- Development
Soma is asked to purify as the finder of ‘cows’ and ‘horses’—imagery for light/wealth and dynamic power—moving swiftly with swift days (time’s forward drive).
- Climax
Soma is praised as the one who conquers without being conquered, who strikes the enemy by advancing—invoked as sahasrajit, the decisive victorious force.
- Where it settles
The hymn settles on the request that this purified, victorious Soma-power become present in the sacrificer’s sphere: prosperity, speed of progress, and unassailable strength.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionHe mediates vitality between heaven and earth: invigorating the gods, strengthening Indra-like victory, promoting growth, and sustaining ṛta through luminous, flowing power.
- Inner significanceThe purified Soma symbolizes clarified consciousness—energy refined from desire and confusion into strength, joy, and insight that overcomes hostile impulses and supports steady progress.
The seer
- Asita Kāśyapa (attributed, Pavamāna tradition)Kāśyapa gotra (traditional attribution; exact rishi for RV 9.55 is not explicitly preserved in the supplied data) · Associated with Soma-Pavamāna inspiration in the Ninth Maṇḍala and with the contemplative, seerly vision that links ritual Soma to inner illumination.
Famous verses
puṣṭam-puṣṭam pari srava
उत नो गोविदश्ववित्पवस्व सोमान्धसा । मक्षूतमेभिरहभिः ॥yo jināti na jīyate
Attributes of the deity
- self-purifying (pavamāna)
- swift-flowing, repeatedly returning
- bestower of puṣṭi (nourishment, increase)
- giver of saubhaga (good fortune, harmony)
- revealer of ‘cows’ (rays/wealth) and ‘horses’ (energies)
- victorious, enemy-smiting, ‘thousand-winner’ (sahasrajit)
Also by this seer
- Traditionally connected with other Soma/Pavamāna hymns in RV Maṇḍala 9 (general family attribution in later indices)
- Kāśyapa line is broadly credited across Vedic tradition with hymns addressing cosmic order (ṛta) and luminous deities (e.g., Soma, Agni, Ādityas)
The rite, step by step
- Press Soma (crush the plant) and collect the juice
- Mix/prepare with water as prescribed and guide it to the filter
- Filter through woolen strainer (pavitra) while reciting Pavamāna verses
- Collect purified Soma in vessels and offer portions into the fire and to deities
- Distribute/partake according to rite, praying for increase, fortune, and victory
Offerings
- Purified Soma juice (pavamāna)
- Ghee/clarified butter (as accompanying oblation in the rite)
- Optional ritual accompaniments per soma-yāga tradition (water, ladlings, sacred grass)
Frequently Asked Questions
This sukta praises Soma as Pavamāna—Soma in the act of being purified and flowing through the filter during the Soma ritual.
It asks for repeated nourishment and increase (puṣṭi), complete good fortune (saubhaga), swift forward progress, and victory over enemies or obstacles.
In Vedic symbolism, “cows” often suggest rays of light or wealth, and “horses” suggest energies or powers of action—Soma is invoked as the finder and giver of both.
Ask anything about Sukta 55 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
