Sukta 34
Sukta 9.34
บทสรรเสริญปวะมานะบทสั้นนี้ยกย่องโสมเมื่อถูกคั้น ชำระให้บริสุทธิ์ และปล่อยให้ไหลเป็นสายมั่นคง ด้วยพลังโดยกำเนิดเขาทะลวงแรงต้านทั้งปวง บทนี้เชื่อมพิธีภายนอกแห่งการกรองกับแรงบันดาลใจภายใน: โสมเป็นทั้งผู้ชำระล้าง (มารฺชยะ) และผู้ปลุกเร้าความปีติกล้าหาญของอินทรา ขณะเดียวกันบทสวดสรรเสริญเองก็หลั่งไหลไปหาเขาดุจเสียงร้องของแม่โคให้นม
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्र सुवानो धारया तनेन्दुर्हिन्वानो अर्षति । रुजद्दृळ्हा व्योजसा ॥
เมื่อถูกคั้นออกมา อินทุ (Indu, โสมะ) ก็หลั่งเป็นกระแสต่อเนื่อง; ถูกเร่งเร้าแล้วไหลบ่า—ด้วยพลังของตน เขาทำลายสิ่งต้านทานอันแข็งแกร่งให้แตกสลาย
Mantra 2
सुत इन्द्राय वायवे वरुणाय मरुद्भ्यः । सोमो अर्षति विष्णवे ॥
โสมะเมื่อคั้นแล้ว ย่อมไหลไปสู่อินทระ สู่วายุ สู่วรุณะ สู่หมู่มรุต และสู่วิษณุ.
Mantra 3
वृषाणं वृषभिर्यतं सुन्वन्ति सोममद्रिभिः । दुहन्ति शक्मना पयः ॥
ผู้ทรงพลังนั้น ถูกผู้ทรงพลังทั้งหลายเร่งเร้า; เขาทั้งหลายคั้นโสมะด้วยศิลา และรีดน้ำนมอันหล่อเลี้ยงออกมาด้วยความชำนาญ.
Mantra 4
भुवत्त्रितस्य मर्ज्यो भुवदिन्द्राय मत्सरः । सं रूपैरज्यते हरिः ॥
เขากลายเป็นผู้ชำระของตฤตะ; เขากลายเป็นความปีติเร้าใจของอินทระ. ผู้มีสีทองอมน้ำตาลนั้นถูกเจิมและประกอบเข้าด้วยรูปทั้งหลาย.
Mantra 5
अभीमृतस्य विष्टपं दुहते पृश्निमातरः । चारु प्रियतमं हविः ॥
ไปสู่ท่าน—สู่ที่ประทับอันกว้างแห่ง ṛta (ระเบียบ-สัจธรรมจักรวาล)—มารดาแห่งผู้มีลายด่างรีดน้ำนมเป็นเครื่องบูชา (havis) อันงามและเป็นที่รักยิ่งออกมา
Mantra 6
समेनमह्रुता इमा गिरो अर्षन्ति सस्रुतः । धेनूर्वाश्रो अवीवशत् ॥
ด้วยแรงมุ่งเดียวกัน อันมิอาจกั้นได้ บทสรรเสริญเหล่านี้ (giras) ไหลรินไปไม่ขาดสาย; โคให้น้ำนมแห่งแรงดลใจร้องก้อง—ปลุกการสดับภายในให้ตื่นขึ้น
Inside Sukta 34
How it unfolds
- Where it opens
Soma is pressed forth and begins to stream in an unbroken current, propelled onward with inherent force.
- Development
His rushing purification is described as a power that breaks rigid resistances; the rite is framed as both cleansing and empowerment.
- Climax
Soma becomes Trita’s purifier and Indra’s exhilaration—taking on ‘forms’ for divine work and inner energizing.
- Where it settles
The hymn ends by identifying the ceaseless flow of hymns themselves toward Soma, like a lowing milk-cow of inspiration that awakens hearing and receptivity.
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaHe is portrayed as forceful, rushing, and world-clearing—able to shatter what is rigid and obstructive.
- Cosmic functionMediator of vitality between heaven and earth: the sacrificial essence that strengthens Indra and the gods, renews cosmic order through purification, and carries offerings and praise into effective power.
- Inner significanceThe clarified current of consciousness: purification of mind and speech, a surge of courage and clarity that breaks inner inertia, and the awakening of inspired utterance (Vāc-like flow) from within.
The seer
- Anonymous (traditionally: Pavamāna Soma hymnist)Voicing the Soma-pressing and purification mystique where the physical flow of Soma mirrors the flow of inspired speech (giraḥ) and awakened power (ojas).
Famous verses
प्र सुवानो धारया तनेन्दुर्हिन्वानो अर्षति । रुजद्दृळ्हा व्योजसा ॥भुवत्त्रितस्य मर्ज्यो भुवदिन्द्राय मत्सरः । सं रूपैरज्यते हरिः ॥समेनमह्रुता इमा गिरो अर्षन्ति सस्रुतः । धेनूर्वाश्रो अवीवशत् ॥Attributes of the deity
- Purified (pavamāna)
- Flowing in a continuous stream (dhārā)
- Forceful, obstacle-breaking (ojas; rujad dṛḻhā)
- Invigorator of Indra (matsara)
- Purifier/cleanser (mārjya)
- Tawny/golden (hari)
- Source and attractor of inspired speech (giraḥ)
Also by this seer
- Associated broadly with Mandala 9 (Soma Pavamāna corpus), where multiple hymns are attributed to diverse seer-families; this particular sukta is transmitted without a stable rishi-name in some listings.
The rite, step by step
- Press Soma-stalks and express the juice (savana).
- Let Soma run in a continuous stream through the wool/grass filter (pavitra), symbolically ‘purifying’ it.
- Collect the clarified Soma; ‘anoint’/prepare it for offering (ajyate) and mix as required by the rite.
- Offer Soma portions to the deities—prominently Indra—seeking strength, victory, and removal of obstacles.
- Recite/chant praise as the parallel ‘stream’ of speech, aligning inner intention with the purified flow.
Offerings
- Pressed Soma juice (Indu)
- Libations to Indra and associated deities
- Accompanying oblations as prescribed in Soma rites (e.g., ghee in adjacent fire offerings, depending on the śrauta context)
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is pressed and purified, flowing in a steady stream. The hymn highlights Soma’s power to remove obstacles and to energize the gods—especially Indra.
Indra is mentioned because purified Soma is the classic source of Indra’s exhilaration and strength. Trita appears as a figure connected with Soma’s cleansing power, emphasizing purification as a sacred function.
It suggests that prayer and inspired speech also ‘stream’ toward Soma, just like the purified juice. In simple terms: when Soma is purified, the mind and voice become clearer and more inspired.
Ask anything about Sukta 34 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
