Sukta 74

Mantra 1

शिशुर्न जातोऽव चक्रदद्वने स्वर्यद्वाज्यरुषः सिषासति । दिवो रेतसा सचते पयोवृधा तमीमहे सुमती शर्म सप्रथः ॥

ดุจทารกแรกเกิด เขาร่ำร้องอยู่ในพงไพร เมื่อผู้แดงเรื่อ ผู้แบกพลัง ใฝ่หาแสง (svar). เขาสัมพันธ์กับเชื้อแห่งฟ้า เพิ่มพูน “น้ำนม” แห่งความอุดมสมบูรณ์; เราวอนเรียกเขาเพื่อสันติอันกว้างไกล และความคิดอันถูกต้องสว่างไสว (sumatí).

Mantra 2

दिवो यः स्कम्भो धरुणः स्वातत आपूर्णो अंशुः पर्येति विश्वतः । सेमे मही रोदसी यक्षदावृता समीचीने दाधार समिषः कविः ॥

ผู้นั้นคือเสาค้ำและที่พยุงแห่งฟ้า แผ่กว้างอยู่ในความไพศาลของตนเอง—รัศมีอันเต็มเปี่ยม (aṃśu) เวียนไปโดยรอบทุกทิศ. เขาโอบอุ้มโลกยิ่งใหญ่ทั้งสองนี้ และทรงค้ำไว้ให้หันประจันกัน; กวีผู้เห็นธรรม (kavi) รวบรวมพลังแห่งความรื่นรมย์ (samiṣ) ให้ประสานเป็นหนึ่งเดียว.

Mantra 3

महि प्सरः सुकृतं सोम्यं मधूर्वी गव्यूतिरदितेॠतं यते । ईशे यो वृष्टेरित उस्रियो वृषापां नेता य इतऊतिॠग्मियः ॥

ยิ่งใหญ่หนอ การไหลรินอันเคลื่อนไป—ความหวานอันประณีตซึ่งเกิดจากโสมะ (Soma). กว้างใหญ่หนอ ทางทุ่งเลี้ยงของอทิติ (Aditi)—คือ ṛta ระเบียบศักดิ์สิทธิ์ที่ดำเนินไปข้างหน้า. เขาปกครองจากที่นี่ทั้งฝนและฝูงอันส่องประกาย; เป็นพฤษภา ผู้นำแห่งสายน้ำ ความเกื้อกูลของเขาจากที่นี่ควรค่าแก่บทสรรเสริญ.

Mantra 4

आत्मन्वन्नभो दुह्यते घृतं पय ऋतस्य नाभिरमृतं वि जायते । समीचीनाः सुदानवः प्रीणन्ति तं नरो हितमव मेहन्ति पेरवः ॥

จากฟ้าอันทรงตนเป็นนายของตน ความอุดมอันใสกระจ่างถูกรีดออกดุจน้ำนม—ความหวานสว่างไสวของมัน; จากสะดือแห่ง ṛta แก่นสารอมตะบังเกิดและแผ่ไป. ผู้ดำเนินอย่างสอดคล้องถูกต้อง เหล่าผู้ให้ทานอันดี ยินดีในเขา; มนุษย์ทั้งหลายตั้งเขาไว้ภายใน แล้วหลั่งเขาลงดังฝนที่หล่อเลี้ยง.

Mantra 5

अरावीदंशुः सचमान ऊर्मिणा देवाव्यं मनुषे पिन्वति त्वचम् । दधाति गर्भमदितेरुपस्थ आ येन तोकं च तनयं च धामहे ॥

ลำแสงคำราม เคลื่อนไปพร้อมคลื่น; มันทำให้ “ผิว” ผู้แสวงหาเทพของมนุษย์ (ธรรมชาติภายนอก) พองเต็ม. มันวางครรภ์ไว้ในตักของอทิติ (Aditi)—ด้วยสิ่งนั้น เราจึงยึดมั่นทั้งเด็กน้อยและวงศ์วาน และตั้งเรือนฐานในความไร้ขอบเขต.

Mantra 6

सहस्रधारेऽव ता असश्चतस्तृतीये सन्तु रजसि प्रजावतीः । चतस्रो नाभो निहिता अवो दिवो हविर्भरन्त्यमृतं घृतश्चुतः ॥

จากต้นธารพันสาย พวกมันไหลลงมาไม่ขาดตอน; ขอให้พวกมันสถิตในแดนที่สาม อุดมด้วยผู้สืบเผ่า. ‘สะดือ’ สี่ประการถูกวางไว้เป็นหลักค้ำฟ้า; พวกมันนำเครื่องบูชา—อมฤต หยดพราวด้วยเนยใสอันสว่าง.

Mantra 7

श्वेतं रूपं कृणुते यत्सिषासति सोमो मीढ्वाँ असुरो वेद भूमनः । धिया शमी सचते सेमभि प्रवद्दिवस्कवन्धमव दर्षदुद्रिणम् ॥

เมื่อเขาปรารถนาจะถูกเร่งให้เคลื่อนไหว เขาก็ทำรูปขาวผ่อง—โสมะ (Soma) ผู้ประทานอันเข้มแข็ง อสุระ (Asura) ผู้รู้ความกว้างใหญ่. ด้วยปัญญาเขาสมานกับพลังอันสงบระงับ; แล้วเขาขับเคลื่อนไปข้างหน้า ให้เห็นภาชนะทิพย์แห่งฟ้า และหลั่งลงซึ่งกระแสน้ำท่วมที่ยกสูง.

Mantra 8

अध श्वेतं कलशं गोभिरक्तं कार्ष्मन्ना वाज्यक्रमीत्ससवान् । आ हिन्विरे मनसा देवयन्तः कक्षीवते शतहिमाय गोनाम् ॥

แล้วหม้อบีบสีขาว (kaláśa) ซึ่งชโลมด้วยรัศมีดุจฝูงโค ก็ส่องประกาย; พลังผู้มีชัยในยามคั้นย่อมก้าวขึ้นและเร่งรุดไป. ผู้แสวงหาเทพเร้าเร่งมันด้วยใจ (manas)—ไปสู่กักษีวาน (Kakṣīvān) เพื่อความอุดมแห่งฝูงโคแห่งแสง ผู้ผ่าน ‘ร้อยฤดูหนาว’ (śata-himá).

Mantra 9

अद्भिः सोम पपृचानस्य ते रसोऽव्यो वारं वि पवमान धावति । स मृज्यमानः कविभिर्मदिन्तम स्वदस्वेन्द्राय पवमान पीतये ॥

โสมะเอ๋ย เมื่อเจ้าผสานกับสายน้ำ รสแก่นของเจ้า—ที่กรองด้วยขนแกะ (avyá)—ย่อมไหลพุ่งผ่านตะแกรงกรอง ขณะเจ้าชำระตนเป็นผู้ชำระ (Pavamāna). เมื่อถูกขัดเกลาโดยกวีผู้เห็น (kavi) จนเป็นความรื่นรมย์อันมึนเมายิ่งนัก จงหวานชื่นเพื่ออินทระจะดื่ม—โอ้ ปวะมานะ.