Sukta 64

Mantra 1

वृषा सोम द्युमाँ असि वृषा देव वृषव्रतः । वृषा धर्माणि दधिषे ॥

โสมะเอ๋ย พระองค์ทรงเป็นพฤษภผู้เปี่ยมด้วยเดชแห่งรัศมี; โอ้ เทวะผู้เป็นพฤษภ ผู้ทรงปณิธานมั่นคงดุจพฤษภ. ในฐานะพฤษภ พระองค์ทรงค้ำจุนและสถาปนาธรรมะแห่งสัจจะไว้ในพวกเรา.

Mantra 2

वृष्णस्ते वृष्ण्यं शवो वृषा वनं वृषा मदः । सत्यं वृषन्वृषेदसि ॥

พละของพระองค์คือพละแห่งพฤษภ; แรงเร้าของพระองค์คือความรื่นรมย์แห่งชัยชนะของพฤษภ; ความปีติเมาของพระองค์คือการหลั่งไหลพุ่งพล่านของพฤษภ. โอ้ พฤษภ พระองค์ทรงเป็นสัจจะโดยแท้ ในการยืนยันอันทรงฤทธิ์.

Mantra 3

अश्वो न चक्रदो वृषा सं गा इन्दो समर्वतः । वि नो राये दुरो वृधि ॥

ดุจม้าศึกที่ร้องก้องด้วยพลัง โอ้ อินทุผู้เป็นพฤษภะ จงรวบรวมโคแห่งแสง (รัศมี) และพลังทั้งหลายที่พาเราก้าวไปข้างหน้า จงเปิดประตูแห่งความอุดมสมบูรณ์—ความมั่งคั่งแห่งภาวะ—ให้กว้างแก่เราเถิด

Mantra 4

असृक्षत प्र वाजिनो गव्या सोमासो अश्वया । शुक्रासो वीरयाशवः ॥

กระแสโสมะอันทรงฤทธิ์ได้ไหลพุ่งออกไปข้างหน้า เปี่ยมด้วยความอุดม (vāja) แห่งฝูงโคสว่างไสว และด้วยพลังอันรวดเร็วแห่งความก้าวหน้า—ส่องประกาย เร่าร้อน พลุ่งพล่าน แฝงไว้ซึ่งเรี่ยวแรงวีรชนภายใน

Mantra 5

शुम्भमाना ऋतायुभिर्मृज्यमाना गभस्त्योः । पवन्ते वारे अव्यये ॥

ประดับตนด้วยผู้แสวงหา ṛta (ระเบียบอันเที่ยงธรรม/สัจธรรมจักรวาล) ถูกชำระในอุ้งมือที่กอบกุมไว้ พวกเขาย่อมทำตนให้บริสุทธิ์และไหลไปในกระแสอันไม่เสื่อมสลาย—กระแสโสมะที่กลายเป็นภาชนะอันสมควรแก่สัจธรรม

Mantra 6

ते विश्वा दाशुषे वसु सोमा दिव्यानि पार्थिवा । पवन्तामान्तरिक्ष्या ॥

ขอให้กระแสโสมะ (Soma) ผู้ชำระให้บริสุทธิ์ นำทรัพย์สมบัติทั้งปวงมาสู่ผู้ถวาย—ทั้งของแดนสว่างแห่งสวรรค์และของฐานพิภพ—มาจากอันตริกษะ (antarikṣa) เป็นพลังที่ประสานฟ้ากับดินไว้ภายในเรา

Mantra 7

पवमानस्य विश्ववित्प्र ते सर्गा असृक्षत । सूर्यस्येव न रश्मयः ॥

โอ้ปวะมานะ (Pavamāna) ผู้ชำระและผู้ค้นพบทั่วทั้งปวง กระแสของท่านถูกปลดปล่อยออกไปข้างหน้า—ดุจรัศมีแห่งสุริยะ นำการพบพานแห่งแสงไปทุกทิศ และเปิดเผยสิ่งที่เร้นลับ

Mantra 8

केतुं कृण्वन्दिवस्परि विश्वा रूपाभ्यर्षसि । समुद्रः सोम पिन्वसे ॥

สร้างธงแห่งแสงจากฟากฟ้าอันไกลโพ้น ท่านไหลผ่านเหนือรูปทั้งปวง โอ้โสมะ ท่านพองเต็มเป็นความกว้างใหญ่ดุจมหาสมุทร—ความไพศาลหาประมาณมิได้ อันอิ่มด้วยปีติและภาวะมีอยู่

Mantra 10

इन्दुः पविष्ट चेतनः प्रियः कवीनां मती । सृजदश्वं रथीरिव ॥

โอ้ อินทุ (Indu, โสมะ) ผู้บริสุทธิ์ยิ่ง ท่านกลายเป็นจิตสำนึกที่ตื่นรู้ เป็นที่รักแห่งความคิด (mati) ของฤๅษีผู้เห็นแจ้ง (kavi); ท่านปลดปล่อยอาชาแห่งพลังดุจสารถีปล่อยม้า—ส่งลมหายใจแห่งชีวิตให้พุ่งไปข้างหน้าเพื่อการเดินทาง.

Mantra 11

ऊर्मिर्यस्ते पवित्र आ देवावीः पर्यक्षरत् । सीदन्नृतस्य योनिमा ॥

คลื่นของท่านซึ่งไหลเวียนรอบเครื่องกรอง (pavitra) มุ่งสู่เหล่าเทพ ย่อมลงนั่งในครรภ์แห่งฤตะ (Ṛta, ระเบียบอันเที่ยงธรรม)—สถาปนาความปีติที่ชำระแล้วไว้ ณ ที่ตั้งดั้งเดิมของสัจจะภายใน.

Mantra 12

स नो अर्ष पवित्र आ मदो यो देववीतमः । इन्दविन्द्राय पीतये ॥

โอ้ โสมะ จงไหลมาเพื่อเราเข้าสู่เครื่องกรอง (pavitra)—เป็นความปีติเมามาย (mada) อันเป็นที่รักยิ่งของเหล่าเทพ; โอ้ อินทุ ขอให้สิ่งนั้นเป็นเครื่องดื่มของอินทรา (Indra) เพื่อให้พลังแห่งอำนาจอันสว่างไสวภายในเราดื่มด่ำได้.

Mantra 13

इषे पवस्व धारया मृज्यमानो मनीषिभिः । इन्दो रुचाभि गा इहि ॥

เพื่อความเพิ่มพูนแห่งความอุดมของเรา โสมะเอ๋ย จงไหลเป็นสายธารมั่นคง ขณะถูกชำระโดยเหล่านักใคร่ครวญ; โอ อินโท จงไปสู่ ‘โค’ แห่งแสงสว่าง (คือรัศมีแห่งการทอประกาย) พร้อมด้วยประกายของท่าน และจงเข้าสู่สิ่งนั้นเถิด.

Mantra 14

पुनानो वरिवस्कृध्यूर्जं जनाय गिर्वणः । हरे सृजान आशिरम् ॥

เมื่อท่านชำระตนเอง ขอจงสร้างที่กว้างขวางแก่เรา และนำพลังแห่งวิญญาณ (ūrj) มาสู่ชนทั้งหลาย โอ เจ้าแห่งบทสรรเสริญ; โอ ผู้มีสีทองปนน้ำตาล จงหลั่งเครื่องดื่มแห่งความสุขภายในออกมาเถิด.

Mantra 15

पुनानो देववीतय इन्द्रस्य याहि निष्कृतम् । द्युतानो वाजिभिर्यतः ॥

เมื่อท่านชำระตนเพื่อการรับอันยินดีของเหล่าเทพ จงไปยังสถานที่บูชาที่อินทรากำหนดไว้; จงส่องประกาย และมาถึงพร้อมด้วยความอุดมแห่งพลัง (vāja) เถิด.

Mantra 16

प्र हिन्वानास इन्दवोऽच्छा समुद्रमाशवः । धिया जूता असृक्षत ॥

หยดโสมะอันรวดเร็ว ถูกขับเร้าให้ก้าวหน้า ก็พุ่งไปสู่มหาสมุทร; ถูกเร่งด้วยธิยา (ความคิดอันศักดิ์สิทธิ์) จึงถูกปลดปล่อยให้ไหลเข้าสู่ความกว้างใหญ่ของมัน.

Mantra 17

मर्मृजानास आयवो वृथा समुद्रमिन्दवः । अग्मन्नृतस्य योनिमा ॥

หยดโสมะที่ถูกชำระล้างครั้งแล้วครั้งเล่า มิได้ไปสู่มหาสมุทรอย่างสูญเปล่า; มันได้มาถึงครรภ์ (yoni) แห่ง ṛta—แหล่งกำเนิดแห่งระเบียบอันจริงแท้.

Mantra 18

परि णो याह्यस्मयुर्विश्वा वसून्योजसा । पाहि नः शर्म वीरवत् ॥

ขอท่านจงเวียนมารอบเรา ด้วยความเอื้ออาทรที่แสวงคุ้มครอง; ด้วยฤทธิ์เดชของท่าน จงนำมาซึ่งทรัพย์สมบัติทั้งปวง; ขอจงพิทักษ์ที่พึ่งอันเป็นศานติแก่เรา ซึ่งเปี่ยมด้วยพลังวีรบุรุษ.

Mantra 19

मिमाति वह्निरेतशः पदं युजान ऋक्वभिः । प्र यत्समुद्र आहितः ॥

ผู้ขนส่งผู้รวดเร็ววัดกำหนดหนทาง ผูกตนเข้ากับบทสรรเสริญของฤๅษีผู้เห็นแจ้ง เมื่อเขาถูกตั้งให้ออกสู่ห้วงมหาสมุทรอันกว้างใหญ่ดุจทะเล.

Mantra 20

आ यद्योनिं हिरण्ययमाशुॠतस्य सीदति । जहात्यप्रचेतसः ॥

เมื่อผู้รวดเร็วประทับนั่งในครรภ์ทองแห่งṛta (ฤตะ) เขาย่อมสลัดทิ้งภาวะแห่งจิตสำนึกที่ยังไม่ตื่นรู้.

Mantra 21

अभि वेना अनूषतेयक्षन्ति प्रचेतसः । मज्जन्त्यविचेतसः ॥

เหล่าผู้แสวงหามุ่งไปสู่สิ่งนั้นด้วยความใคร่ครวญและร้องเรียก ผู้ตื่นรู้เพียรพยายามเพื่อให้ถึง แต่ผู้ไร้ความรู้สึกย่อมจมดิ่งลงสู่ความมืดมัว.

Mantra 22

इन्द्रायेन्दो मरुत्वते पवस्व मधुमत्तमः । ऋतस्य योनिमासदम् ॥

โอ้ อินทุ (โสมะ) จงไหลเพื่ออินทระผู้มีกำลังแห่งมรุตทั้งหลาย ด้วยความหวานฉ่ำอันยิ่งที่สุด; จงนั่งลงในครรภ์แห่ง ṛta (ระเบียบอันเที่ยงธรรมของจักรวาล) อันเป็นเคหสถานของสัจจะ-ระเบียบ.

Mantra 23

तं त्वा विप्रा वचोविदः परि ष्कृण्वन्ति वेधसः । सं त्वा मृजन्त्यायवः ॥

เหล่าฤษีผู้ดลใจ ผู้รู้วจนะ ล้อมรอบแล้วปรุงแต่งท่าน; เหล่าผู้รู้ผู้สร้างสรรค์ชำระท่านให้หมดจด—โอ้ โสมะ—เพื่อให้รัศมีของท่านเหมาะสมแก่การบูชาภายใน.

Mantra 24

रसं ते मित्रो अर्यमा पिबन्ति वरुणः कवे । पवमानस्य मरुतः ॥

โอ้ กวีผู้รู้แจ้ง รสแก่นของท่านนั้น มิตรและอริยมันดื่ม และวรุณะก็ดื่ม; มรุตทั้งหลายก็ร่วมดื่มโสมะผู้กำลังถูกชำระให้บริสุทธิ์.

Mantra 25

त्वं सोम विपश्चितं पुनानो वाचमिष्यसि । इन्दो सहस्रभर्णसम् ॥

ข้าแต่โสมะ (Soma) เมื่อท่านกำลังชำระให้บริสุทธิ์ ท่านเร้าเร่งวาจา (Vāc) อันเต็มด้วยแสงแห่งปัญญา; ข้าแต่อินทุ (Indu) จงนำวาจาศักดิ์สิทธิ์ที่แบกพลังนับพันออกมาเถิด.

Mantra 26

उतो सहस्रभर्णसं वाचं सोम मखस्युवम् । पुनान इन्दवा भर ॥

และข้าแต่โสมะ จงนำมาด้วยวาจา (Vāc) ที่แบกพลังนับพัน—วาจาที่ใฝ่หายัญ; เมื่อท่านชำระให้บริสุทธิ์แล้ว ข้าแต่อินทุ จงนำวาจานั้นเข้าสู่พวกเราเถิด.

Mantra 27

पुनान इन्दवेषां पुरुहूत जनानाम् । प्रियः समुद्रमा विश ॥

ข้าแต่อินทุ เมื่อท่านกำลังชำระให้บริสุทธิ์—ผู้เป็นที่รักของชนเหล่านี้ผู้ร้องเรียกท่านครั้งแล้วครั้งเล่า—จงเข้าสู่ความอุดมบริบูรณ์ดุจมหาสมุทรเถิด.

Mantra 28

दविद्युतत्या रुचा परिष्टोभन्त्या कृपा । सोमाः शुक्रा गवाशिरः ॥

ด้วยรัศมีที่วาบวับ ด้วยบทสรรเสริญที่ก้องวนรอบ ด้วยรูปอันก่อรูป—พลังแห่งโสมะ (Soma) อันสว่างและบริสุทธิ์ ผสานกับแก่นสารแห่งโค; และรับเอารัศมีแห่งญาณอันเรืองรองไว้ในตน.

Mantra 29

हिन्वानो हेतृभिर्यत आ वाजं वाज्यक्रमीत् । सीदन्तो वनुषो यथा ॥

เมื่อถูกเร้าโดยผู้ขับเคลื่อนทั้งหลาย เขาก้าวหน้าและย่างไปสู่ วาชะ (Vāja)—ความอุดมแห่งพลังและชัยชนะ; ดุจผู้แสวงหาที่ถึงเป้าหมายแล้วนั่งลง กระแสโสมะจึงเข้าประทับ ณ ที่อันถูกต้องภายใน.

Mantra 30

ऋधक्सोम स्वस्तये संजग्मानो दिवः कविः । पवस्व सूर्यो दृशे ॥

โอ้โสมะ เพื่อความผาสุกของเรา เมื่อมาประชุมกันดุจกวีผู้หยั่งรู้จากสวรรค์ จงไหลไปโดยความบริสุทธิ์—จงเป็นสุริยะเพื่อการเห็น เป็นแสงที่ทำให้ทัศนะภายในเป็นจริง.