Sukta 22
Sukta 9.22
บทสวดโสมปวมาṇaนี้สรรเสริญโสมที่คั้นแล้วว่าเป็นกระแสอันรวดเร็ว กึกก้องดุจฟ้าร้อง พุ่งทะยานดั่งรถศึก นำพลัง ความอุดม และทัศนะอันเกิดจากแรงบันดาลใจมาสู่ผู้ประกอบยัญพิธี เน้นฤทธิ์แห่งการชำระและทำให้กระจ่างของโสม—ไหลผ่านเครื่องกรอง กลายเป็นผู้เห็นแจ้ง และปลุก “ธิ” (ความคิด/ปัญญาอันดลใจ) ให้ตื่นขึ้น อีกทั้งยกย่องโสมว่าเป็นผู้กู้ทรัพย์ที่ซ่อนเร้นจากพวกปณิ และเป็นผู้ทำให้ “ด้ายที่ขึงไว้” มั่นคง อันเป็นสัญลักษณ์แห่งความสืบเนื่องของพิธีกรรมและการบรรลุรู้
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
एते सोमास आशवो रथा इव प्र वाजिनः । सर्गाः सृष्टा अहेषत ॥
โสมะ (Soma) ผู้ว่องไวเหล่านี้ ดุจรถศึกพุ่งไปข้างหน้า—ผู้ทรงพลังแห่งความอุดม; เมื่อถูกปลดปล่อยเป็นสายธาร ก็คำรามกึกก้องในยามหลั่งไหล.
Mantra 2
एते वाता इवोरवः पर्जन्यस्येव वृष्टयः । अग्नेरिव भ्रमा वृथा ॥
เหล่านี้เคลื่อนไหวดุจลม ส่งเสียงก้องกว้างไกล; ดุจฝนของปัรชัญญะ (Parjanya) ก็หลั่งริน; ดุจเปลวไฟวนของอัคนี (Agni) ก็เวียนรอบ—สลัดความเฉื่อยชา และทำลายสิ่งที่ปิดกั้นให้เปิดออก.
Mantra 3
एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः । विपा व्यानशुर्धियः ॥
เหล่านี้คือพลังโสมะ (Soma) อันชำระแล้ว ผู้เห็นแจ้ง ผู้ผสานกับนมเปรี้ยว; พวกเขาเข้าถึงความคิดอันดลใจอย่างกว้างไกล และเคลื่อนไปดุจพลังแห่งฤๅษี เปิดปัญญาให้แผ่ไปหลายทิศทาง.
Mantra 5
एते पृष्ठानि रोदसोर्विप्रयन्तो व्यानशुः । उतेदमुत्तमं रजः ॥
เหล่านี้ดำเนินไปดุจฤๅษีผู้มีแรงดลใจ ได้แผ่ไปถึงยอดสูงแห่งสองโลก (ฟ้าและดิน); และยังไปถึงแดนเรืองรองอันสูงสุดนี้—ความเวิ้งว้างอันสูงยิ่ง.
Mantra 7
त्वं सोम पणिभ्य आ वसु गव्यानि धारयः । ततं तन्तुमचिक्रदः ॥
โอ โสมะ ท่านนำทรัพย์แห่งรัศมีอันสว่างไสว—gavyāni—กลับมาจากพวกปณิ และทรงค้ำจุนไว้ให้มั่นคง; ท่านทำให้ด้ายที่ขึงตึงนั้นแน่นแฟ้น—ให้ความสืบเนื่องแห่งงานและหนทางแห่งการรู้แจ้งไม่ขาดตอน.
Inside Sukta 22
How it unfolds
- Where it opens
Soma streams burst forth swift and powerful, compared to racing chariots that carry plenitude and force.
- Development
The hymn turns to Soma’s purification and intelligence—clarified Soma becomes clear-seeing and spreads inspired thoughts in many directions.
- Climax
Soma overcomes obstruction: he retrieves wealth and ‘luminous cattle/rays’ from the Paṇis and secures it for the sacrificer.
- Where it settles
He establishes the firm ‘stretched thread’—the stable continuity of rite, order, and the path of realization—leaving the flow secured and purposeful.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionHe mediates between heaven and earth by energizing the gods (especially Indra) and sustaining ṛta through the sacrificial flow; as a cosmic elixir he renews strength, fertility, and victorious power, and restores what is hidden or withheld.
- Inner significanceSoma symbolizes the clarified current of consciousness—ecstatic vitality disciplined by purification—awakening insight (dhī), widening perception, and establishing continuity of the inner ‘thread’ of practice and truth.
Famous verses
एते सोमास आशवो रथा इव प्र वाजिनः । सर्गाः सृष्टा अहेषत ॥एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः । विपा व्यानशुर्धियः ॥tataṃ tantum acikradaḥ
Attributes of the deity
- Purified/clarified (pavamāna, pūta)
- Swift, force-bearing, victorious
- Luminous and abundant (vājin, giver of vāja)
- Inspiring (awakener of dhī)
- Roaring/impelling like released waters
- Recoverer of wealth from obstruction (Paṇis)
- Establisher of continuity (‘stretched thread’)
Also by this seer
- Mandala 9 Soma Pavamāna corpus
- Transmission of Soma-pressing and purification hymnody used in Soma sacrifices (Somayajña)
The rite, step by step
- Soma plant is brought and prepared; pressing begins on the pressing stones (adri).
- Juice is mixed/strengthened (often with water; in some contexts with milk/curd—dadhyāśiraḥ) and led toward purification.
- Soma is filtered through the strainer (pavitra), becoming ‘pavamāna’ (self-purifying/flowing purified).
- Purified Soma is collected in vessels and offered into the fire and/or presented to deities, especially Indra.
- Hotṛ/udgātṛ recitations accompany the flow, linking the ‘streams’ to inspiration, victory, and restored wealth.
- Distribution/consumption follows according to rite, sealing strength and clarity for gods and sacrificer.
Offerings
- Purified Soma juice
- Ghee (as accompanying oblation)
- Milk/curd admixture (dadhyāśiraḥ, where ritually applicable)
- Water used in dilution and flow
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he is pressed, flows, and becomes purified through the filter, bringing strength and clarity.
It refers to the ritual filtering of Soma juice, and also to the idea that Soma clarifies the mind—spreading inspired thought (dhī) and clear seeing.
The Paṇis symbolize hoarding or obstruction; Soma is praised for retrieving hidden wealth (including ‘gavyāni,’ luminous riches). The “stretched thread” points to firm continuity—of the rite, of right order, and of steady inner progress.
Ask anything about Sukta 22 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
