

साम्बपुराण
The Ancient Text of Surya Worship and Solar Devotion
The Samba Purana is a unique sacred text centered on the worship of Surya, the Sun god. Narrating the story of Samba's curse and cure through solar devotion, it encompasses the establishment of Mitravana, the arrival of Maga priests, temple architecture, tantric mantras, healing rituals, and the path to liberation through Saura Yoga.
Start ReadingThe Samba Purana, also known as the Sambapurana, is an Upa-Purana devoted to the glorification and worship of Surya, the Sun god. It tells the story of Samba, son of Krishna, who was cursed with leprosy and healed through devoted solar worship at Mitravana. The text uniquely documents the arrival of Maga (Zoroastrian-influenced) priests from Shakadvipa, the construction of Surya temples and idols, elaborate tantric rituals, mantric sciences, yogic practices, and the path of Saura liberation. It is an invaluable source for understanding the solar worship tradition of ancient India.
The Samba Purana is structured into 84 Adhyayas (chapters), encompassing mythology, cosmology, temple architecture, ritual procedures, tantric practices, and yogic philosophy.
84 chapters of sacred teaching
Verses read one by one
This edition of the Samba Purana on Vedapath includes:
The Samba Purana is composed of 84 Adhyayas.
Each Adhyaya covers mythology, cosmology, temple architecture, rituals, tantric mantras, yoga, or healing through Surya worship.

บทนี้เริ่มต้นด้วยมังคลาจรณะ (การสวดอ้อนวอนอันเป็นมงคล) โดยสูตะ ซึ่งสรรเสริญพระภานุเทวะ (สุริยะ) ในฐานะผู้ขจัดความมืดมิด ผู้รักษาโรคเรื้อนขั้นสูงสุด และประทีปแห่งจักรวาลผู้เปี่ยมด้วยความเมตตา สูตะกล่าวแก่เหล่าฤาษีที่มาชุมนุมกัน…

ในบทแรกของสามพะปุราณะ สุตะเล่าถึงบทสนทนาทางปรัชญาอันลึกซึ้งระหว่างกษัตริย์พฤหัทพละแห่งราชวงศ์รฆุและฤาษีวสิษฐ์ผู้เป็นอาจารย์ กษัตริย์ทรงแสวงหาความเข้าใจในธรรมชาติของพระพรหมสูงสุดที่เป็นนิรันดร์ และทรงถามถึงเทพเจ้าสูงสุดที่การบูชาจะประทานความหลุดพ้นในทั้งสี่อาศรมของชีวิต…

ในบทนี้ พระราชาพฤหัทพละทรงสอบถามเกี่ยวกับศูนย์กลางหลักของการบูชาพระอาทิตย์ ฤาษีวสิษฐ์เปิดเผยว่าเป็นเมืองสัมพปุระบนริมฝั่งแม่น้ำจันทรภาคา ซึ่งสร้างโดยสัมพะ บุตรของพระกฤษณะ จากนั้นเรื่องราวก็เปลี่ยนไปสู่ต้นกำเนิดของความทุกข์ของสัมพะ สัมพะผู้มีรูปโฉมงดงามยิ่งนักได้ลบหลู่ฤาษีนารท…

ในบทนี้ กษัตริย์พฤหัทพละถามฤาษีวสิษฐ์เกี่ยวกับมิตราวรรณ วสิษฐ์อธิบายว่ามิตราวรรณเป็นที่พำนักดั้งเดิมของพระสุริยเทพ ซึ่งต่อมาสัมพะได้บูรณะขึ้นใหม่ ท่านได้อธิบายถึงพระอาทิตย์ 12 องค์ (ทวาทศอาทิตย์) และความสำคัญทางจักรวาลวิทยาของการบูชาพระองค์

พระราชาพฤหัทพละถามฤาษีวสิษฐ์ว่าเหตุใดพระสุริยะจึงบำเพ็ญตบะ วสิษฐ์เล่าบทสนทนาระหว่างนารทกับมิตร มิตรอธิบายว่าเขาทำสมาธิถึงปรมาตมันซึ่งเป็นจิตวิญญาณสูงสุดที่อยู่เหนือประสาทสัมผัสและเป็นอมตะ

หลังจากได้รับคำสาปอันน่าสะพรึงกลัวจากพระกฤษณะผู้เป็นบิดา สัมพะผู้บริสุทธิ์ได้อ้อนวอนขอความเมตตา พระกฤษณะจึงแนะนำให้เขาไปหาฤๅษีนารท นารทได้พรรณนาถึงความรุ่งโรจน์ของสุริยโลกและแนะนำให้สัมพะบูชาพระสุริยเทพเพื่อรักษาอาการเจ็บป่วย

ในบทที่ 6 ของสัมพปุราณะ สัมพะสอบถามเกี่ยวกับความแผ่ซ่านไปทั่ว รูปลักษณ์ และบริวารอันศักดิ์สิทธิ์ของพระสุริยะ นารทตอบโดยการอธิบายจักรวาลวิทยาอันลึกซึ้งซึ่งพระสุริยะถูกเปรียบได้กับปรพรหม หิรัณยครรภ์ และนารายณ์ เรื่องราวย้อนรอยการสร้างจักรวาลจากอวยักตะ (สิ่งที่ไม่ปรากฏ)…

ในบทนี้ ฤาษีนารทสอนสัมพะเกี่ยวกับบทบาทสูงสุดในจักรวาลของอาทิตย์ (สุริยะ) นารทประกาศว่าเทพแห่งดวงอาทิตย์เป็นรากเหง้าของทั้งสามโลก ซึ่งรวมถึงเทพเจ้า อสูร และมนุษย์ เขาอธิบายถึงธรรมชาติที่เป็นวัฏจักรของการดำรงอยู่ โดยที่เครื่องเซ่นไหว้ด้วยไฟจะไปถึงดวงอาทิตย์ ทำให้เกิดฝน…

ในบทนี้ ฤาษีนารทได้มอบความรู้อันลึกซึ้งแก่สัมพะเกี่ยวกับอวตารทั้งสิบสองของพระสุริยะ (อาทิตย์) และการปกครองในแต่ละเดือนของทั้งสิบสองเดือน ท่านได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับจำนวนรังสีที่แผ่ออกมาจากพระอาทิตย์แต่ละองค์ ส่วนสำคัญของการสนทนาคือการอธิบายที่มาของชื่อต่างๆ ของพระสุริยะ เช่น…

ในบทนี้ สัมพะแสดงความศรัทธาอย่างแรงกล้าต่อพระสุริยะหลังจากฟังธรรมของนารท เขาถามถึงพระชายาของพระสุริยะ คือราชนีและนิกศุภา นารทอธิบายว่านิกศุภาคือร่างอวตารของพระแม่ธรณี การรวมกันของพระสุริยะและโลกทำให้เกิดฝนและพืชพรรณ…

นารทเล่าเรื่องราวของพระสุริยะและชายาของพระองค์ คือนางสัญญาและนางฉายา เนื่องจากนางสัญญาไม่สามารถทนต่อความร้อนอันรุนแรงของพระสุริยะได้ นางจึงสร้างเงาของตนเองคือนางฉายาขึ้นมาแทนที่ และหนีไปหาพระวิศวกรรมผู้เป็นบิดา…

ในบทนี้ แซมบ้าขอให้ฤาษีนารทอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับการลดความร้อนแรงของร่างกายพระสุริยะ นารทอธิบายว่าหลังจากที่นางสัญญา ภรรยาของพระสุริยะ หนีกลับไปยังบ้านของบิดาเพราะทนความร้อนไม่ไหว พระสุริยะจึงตัดสินใจลดความร้อนแรงลง พระพรหมทรงสั่งให้พระวิศวกรรม พ่อตาของพระสุริยะ…

ในบทนี้ สัมพะถามถึงบทสวดเฉพาะที่พระพรหมและเหล่าเทวดาทรงขับร้องในขณะที่พระสุริยะกำลังถูกหล่อหลอมโดยพระวิศวกรรม นารทตอบด้วยการสวดสดุดีอันลึกซึ้งแด่เทพแห่งดวงอาทิตย์ พระสุริยะได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ขจัดความมืดมิดและเป็นจิตวิญญาณของจักรวาลที่ทรงรถเทียมม้าเจ็ดตัว…

ในบทนี้ สัมพะขอให้นารทเล่าเรื่องราวอันศักดิ์สิทธิ์ของพระสุริยะเพิ่มเติม พระพรหมทรงอธิบายกระบวนการสร้างโลกและต้นกำเนิดของพระสุริยะ พระพรหม พระวิษณุ และพระศิวะทรงสรรเสริญพระสุริยะว่าเป็นความจริงสูงสุด พระสุริยะทรงลดความร้อนแรงลงและกลายเป็นบ่อเกิดแห่งฤดูกาล…

ในบทที่ 14 สัมพะถามว่ารูปกายของพระสุริยะถูกสร้างขึ้นได้อย่างไร นารทเล่าถึงเวลาที่จักรวาลต้องทนทุกข์ทรมานภายใต้ความร้อนที่ไม่อาจต้านทานได้ของมาร์ตัณฑะ เหล่าเทพ อสูร และฤๅษีได้เข้าหาพระพรหม ผู้ซึ่งนำพวกเขาไปขอความช่วยเหลือจากเทพแห่งดวงอาทิตย์…

ในบทนี้ นารทพรรณนาถึงต้นกำเนิดและการจัดวางบริวารหลัก 18 องค์ของสุริยเทพ (อนุจร) เหล่าเทพเกรงว่าสุริยเทพจะประทานพรแก่เหล่าไทตยะ จึงเข้าล้อมรอบสุริยเทพเพื่อขวางทางพวกอสูร พระอินทร์เป็นทัณฑนายกทางซ้าย พระอัคนีเป็นปิงคละทางขวา นอกจากนี้ยังเล่าเรื่องของทิณฑิ ซึ่งก็คือพระรุทร…

นารทะเล่าให้สัมพะฟังถึงบทสวดอันลึกซึ้งที่ดินดี (พระศิวะ) ขับขานต่อพระสุริยเทพ พระศิวะทรงสรรเสริญพระสุริยะว่าเป็นเทพสูงสุดผู้รวมตรีมูรติเข้าด้วยกัน พระสุริยะทรงปลดปล่อยพระศิวะจากบาปพรหมหัตยาและอธิบายถึงความเป็นหนึ่งเดียวของทวยเทพ สถานที่นี้จึงถูกเรียกว่า 'อวิมุกตะเกษตร'

ฤาษีนารทบรรยายถึงท้องฟ้าแห่งจักรวาล (วโยมะ) และผู้อยู่อาศัยอันศักดิ์สิทธิ์ ท่านระบุเทพเจ้าหลักสามสิบสามองค์ รวมถึงรุทรสิบเอ็ดองค์ อาทิตย์สิบสององค์ วสุแปดองค์ และอัศวินสององค์ พร้อมด้วยวิศวเทพและสาธยะ บทนี้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับเชื้อสายของมนูทั้งสิบสี่องค์ พระอินทร์ และสัปตฤาษี…

ในบทนี้ ฤาษีนารทได้อธิบายถึงโครงสร้างจักรวาลวิทยาอันยิ่งใหญ่ของเอกภพ โดยเน้นที่ภูมิศาสตร์ของโลกและเขาพระสุเมรุอันตระการตา ท่านบรรยายถึงทวีปทั้งเจ็ด รวมถึงชมพูทวีป และมหาสมุทรทั้งเจ็ดที่ล้อมรอบ ข้อความนี้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับไข่จักรวาล…

นารทอธิบายภูมิศาสตร์จักรวาลและการเคลื่อนที่ของดวงอาทิตย์รอบเขาพระสุเมรุ เขากล่าวถึงเมืองสวรรค์ทั้งสี่ของโลกบาลในทิศต่างๆ ได้แก่ อมราวดีของพระอินทร์ทางทิศตะวันออก, ยมานีของพระยมทางทิศใต้, สุขาปุรีของพระพิรุณทางทิศตะวันตก และวิภาวรีของพระจันทร์ทางทิศเหนือ…

ในบทนี้ ฤาษีนารทได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้างและจักรวาลวิทยาของรถม้าของพระสุริยะ รถม้าถูกพรรณนาว่าเป็นรูปธรรมของกาลเวลา (สังวัตสร) โดยมีล้อเดี่ยวและซี่ล้อที่เป็นสัญลักษณ์ของฤดูกาลและเดือน อรุณทำหน้าที่เป็นสารถี…

ในบทนี้ สัมพะถามฤาษีนารทเกี่ยวกับกลไกทางดาราศาสตร์และจิตวิญญาณของการข้างขึ้นข้างแรมของดวงจันทร์ นารทอธิบายถึงข้างขึ้นข้างแรมและวิธีที่ดวงอาทิตย์หล่อเลี้ยงรัศมีทั้ง 16 ของดวงจันทร์ เหล่าเทพและบรรพบุรุษเสวยรัศมีที่เป็นดั่งน้ำอมฤตนี้…

ในบทนี้ สัมพะถามเกี่ยวกับการข้างขึ้นข้างแรมของดวงจันทร์ ฤาษีนารทอธิบายถึงเฟสต่างๆ ของดวงจันทร์ และบทบาทของพระอาทิตย์ในการหล่อเลี้ยงดวงจันทร์ โดยยกย่องพระสุริยะเป็นปรมาตมันผู้ค้ำจุนจักรวาล และแนะนำให้สัมพะไปที่มิตราวะนะเพื่อบูชาพระอาทิตย์

สัมพะขอให้ฤาษีนารทช่วยไขข้อสงสัยที่มีมานานเกี่ยวกับสุริยุปราคา: ราหูซึ่งเป็นกลุ่มก้อนแห่งความมืดมิดจะกลืนกินสุริยะซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดแสงสูงสุดได้อย่างไร?

ในบทที่สำคัญนี้ ศามพะ (Samba) ซึ่งทนทุกข์ทรมานอย่างหนักจากโรคเรื้อนและไม่พบการรักษาจากยาสามัญทางโลก ได้ขออนุญาตจากพระกฤษณะผู้เป็นบิดาเพื่อปลีกตัวเข้าสู่ป่า หลังจากข้ามแม่น้ำจันทรภาคา (Chandrabhaga) เขาก็มาถึงมิตราวนา (Mitravana) อันศักดิ์สิทธิ์ ที่นั่น…

ในบทนี้ ฤาษีวสิษฐ์เล่าถึงวิธีที่ศามพะผู้ซูบผอมสรรเสริญพระสุริยเทพอย่างต่อเนื่องด้วยพระนามหนึ่งพันพระนาม ด้วยความซาบซึ้งในความทุกข์ยากและความศรัทธาของศามพะ พระสุริยเทพจึงปรากฏในความฝันของเขา พระสุริยะทรงแนะนำศามพะว่าการสวดพระนามหนึ่งพันพระนามนั้นไม่จำเป็น…

สัมพะพบเทวรูปไม้ของพระสุริยะในแม่น้ำจันทรภาคาและประดิษฐานไว้ที่มิตราวนา พระสุริยะเผยว่าพระวิศวกรรมเป็นผู้สร้างเทวรูปนี้ในศากทวีป ตามคำแนะนำของนารท สัมพะเดินทางไปยังศากทวีปด้วยครุฑเพื่อเชิญพราหมณ์มคะ 18 ครอบครัวมาประกอบพิธีกรรม

ในบทนี้ วสิษฐะอธิบายถึงความยิ่งใหญ่ของเหล่าสาวกของพระสุริยะ ท่านได้ขยายความเกี่ยวกับเส้นทางคู่ของกรรมโยคะและโมกษะโยคะที่ผู้บูชาดวงอาทิตย์ยึดถือ วสิษฐะบรรยายถึงสามรูปแบบที่แตกต่างกันของพระสุริยะ ได้แก่ อัคนี วายุ และสุริยมณฑล บทนี้สำรวจแง่มุมที่เป็นรูปธรรม (Sakala) และนามธรรม…

บทนี้รายละเอียดเส้นทางสู่การหลุดพ้นผ่านเสารโยคะ โดยเน้นย้ำถึงความไม่เที่ยงของร่างกายและสนับสนุนการฝึกโยคะ เช่น ปราณายามะ ธารณะ และธยานะ เพื่อชำระจิตใจให้บริสุทธิ์ มีการอธิบายถึงรูปลักษณ์ทั้งสามของพระสุริยะในแต่ละวันและสภาวะที่สี่ที่อยู่เหนือธรรมชาติซึ่งนำไปสู่โมกษะ

ในอธยายะที่ 29 ของสามพะปุราณะ ฤาษีวสิษฐ์อธิบายแนวทางในการสร้างเทวรูปพระสุริยะและการสร้างเทวสถานของพระองค์ โดยระบุว่าในอดีตพระสุริยะถูกบูชาในรูปของวงกลม (มณฑล) ก่อนที่พระวิศวกรรมจะสร้างรูปกายแบบมนุษย์ วสิษฐ์ได้กำหนดพิธีกรรมที่จำเป็นสำหรับการสร้างเทวสถาน เริ่มต้นด้วยการตรวจดิน…

ในบทนี้ ฤาษีวสิษฐ์ได้อธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับข้อกำหนดในการสร้างรูปเคารพศักดิ์สิทธิ์ (ประติมาวิถี) ของพระสุริยะ ท่านเริ่มต้นด้วยการจำแนกรูปเคารพออกเป็น 7 ประเภทตามวัสดุ ได้แก่ ทอง เงิน ทองแดง ดิน หิน ไม้ และภาพวาด บทนี้เน้นไปที่รูปเคารพไม้เป็นหลัก…

ในบทนี้ของสามพะปุราณะ ฤๅษีวสิษฐ์ได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับแนวทางประติมาลักษณัม (Pratima Lakshanam) สำหรับการสร้างเทวรูปพระสุริยเทพ ท่านอธิบายถึงความสูงต่างๆ ของเทวรูปและผลประโยชน์ทางจิตวิญญาณและทางโลกที่เกี่ยวข้อง…

บทนี้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับพิธีกรรมอันซับซ้อนสำหรับการชำระให้บริสุทธิ์ (อธิวาสนะ) และการประดิษฐาน (ประติษฐา) เทวรูปพระอาทิตย์ คำแนะนำระบุถึงการรวบรวมน้ำศักดิ์สิทธิ์จากแม่น้ำ มหาสมุทร และสมุนไพรศักดิ์สิทธิ์เพื่อสรงน้ำเทพเจ้าโดยใช้กลศ (หม้อน้ำ) แปดใบ พร้อมทั้งอัญเชิญเหล่าทวยเทพ…

ในบทนี้ ฤาษีนารทได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับพิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิ์ของการยกธง (ธวัชโรปณะ) บนยอดวิหาร ซึ่งมีต้นกำเนิดมาจากการสู้รบในจักรวาลระหว่างเทพและอสูร ท่านได้อธิบายถึงลักษณะทางกายภาพของเสาธงและระบุสัญลักษณ์ของธงที่สอดคล้องกับเทพเจ้าต่างๆ…

หลังจากผ่านไปหนึ่งปีของการประดิษฐานเทพแห่งดวงอาทิตย์ที่มิตราวนา สัมพะได้ถามนารทเกี่ยวกับขั้นตอนการบูชาประจำปี (สังวัตสรีปูชา) นารทได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับพิธีรถยาตรา (เทศกาลรถม้า) และพิธีกรรมการสรงน้ำ (สนานะ) โดยใช้น้ำจากแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ต่างๆ…

ในบทนี้ ฤาษีวสิษฐ์ได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับพิธีกรรมอันวิจิตรบรรจงสำหรับ รัถยาตรา (เทศกาลรถม้า) ของพระสุริยเทพและการบูชาประจำวัน รถม้าถูกบรรยายว่าเป็นปรากฏการณ์แห่งจักรวาล ซึ่งสร้างขึ้นโดยนัยจากพระเวทและฉันทลักษณ์ เช่น กายตรี วสิษฐ์เน้นย้ำว่าต้องบูชาพระสุริยเทพก่อนเทพองค์อื่น…

ในบทที่ 36 ของสัมพปุราณะ ฤาษีวสิษฐ์ได้อธิบายขั้นตอนอันซับซ้อนในการประกอบพิธีโฮม (Homa) เพื่อถวายแด่พระสุริยเทพ โดยเริ่มจากการสร้างไฟศักดิ์สิทธิ์ด้วยไม้ศามีและไม้ปิปปละ พร้อมเน้นย้ำกฎระเบียบที่เคร่งครัด เช่น การไม่ใช้ปากเป่าไฟหรือการเดินข้ามกองไฟ…

ในบทนี้ วสิษฐะเล่าถึงการสนทนาระหว่างสามพะและฤาษีนารทเกี่ยวกับผลบุญ (ผล) ที่แน่นอนของการบูชาพระสุริยเทพ นารทอธิบายถึงธรรมชาติอันลึกซึ้งของภักติ ศรัทธา และสมาธิ โดยเน้นย้ำว่าความบริสุทธิ์ของเจตนา (ภาวศุทธิ) เป็นสิ่งสำคัญที่สุดเพื่อให้พิธีกรรมใดๆ บังเกิดผล…

ในบทนี้ กษัตริย์พฤหัทพละทรงสอบถามเกี่ยวกับการประสาทวิชาศักดิ์สิทธิ์ (ทีกษา) ที่สามพะได้รับจากพระสุริยเทพ (ภาสกร) ฤาษีวสิษฐ์ได้บรรยายถึงขั้นตอนโดยละเอียดของเสารา ทีกษา ตามที่พระสุริยเทพทรงสอนไว้ บทนี้กล่าวถึงการเตรียมสถานที่ประกอบพิธีกรรม คุณสมบัติของครูและศิษย์ การสร้างมณฑลทีกษา…

ในบทนี้ วสิษฐะได้อธิบายถึงความเชื่อมโยงทางจิตวิญญาณระหว่างตัวอักษรภาษาสันสกฤตและรูปกายจักรวาลของพระสุริยะ โดยให้รายละเอียดว่าแต่ละพยางค์เป็นตัวแทนของเทพเจ้าและพลังจักรวาลอย่างไร กษัตริย์พฤหัทพละทรงขอพระมหามนตราสูงสุดที่พระสุริยะประทานแก่สัมพะ…

ในบทนี้ ฤๅษีวสิษฐ์ได้อธิบายถึงการบูชาตามพิธีกรรม (ปูชา) ที่ซับซ้อนของเหล่าเทพบริวารและรูปปรากฏของพระเจ้าที่ประจำอยู่ในทิศทั้งสี่ ได้แก่ ตะวันออก ใต้ ตะวันตก และเหนือ ท่านได้ให้มนตราเฉพาะที่ลงท้ายด้วยพยางค์ตันตระ 'ถะ ถะ' เพื่ออัญเชิญเทพเจ้า เช่น วิกฏะ อโฆระ สุริยมูรติ และโยเกศวร…

บทนี้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับพิธีกรรมโฮมะและพลีที่อุทิศแด่ทิกปาล (เทพเจ้าประจำทิศ) โดยกำหนดให้ถวายเนยใสหรือปายาสะห้าครั้งพร้อมมนตราเฉพาะเพื่ออัญเชิญเทพเจ้า เช่น วามนะ ปศุปติ และสาวิตรี ในทิศทั้งสี่ จากนั้นให้ทำสมาธิระลึกถึงพระวิวัสวัต (สุริยเทพ)…

ศามพะพร้อมด้วยเหล่านักบวชมะคะเดินทางมาถึงตโปวันอันศักดิ์สิทธิ์ริมฝั่งมหาสมุทรเกลือ นารทมุนีกล่าวสรรเสริญความภักดีของศามพะ พระสุริยเทพทรงเล่าประวัติของสถานที่แห่งนี้และประทานพรแก่เหล่านักพรตในสมัยโบราณ บทนี้จบลงด้วยการที่นารทอธิบายการคำนวณเวลาแห่งจักรวาลและเรื่องราวของมนวันตระ

วสิษฐะบรรยายถึงป่าศักดิ์สิทธิ์ริมชายฝั่งมหาสมุทรที่เหล่าทวยเทพ ฤๅษี และสิ่งมีชีวิตบนสวรรค์ต่างเฝ้ารอการขึ้นของดวงอาทิตย์อย่างใจจดใจจ่อ เมื่อพระสุริยะปรากฏในรูปคู่ที่รุ่งโรจน์ทั้งบนท้องฟ้าและในน้ำ เหล่ามนูได้อัญเชิญเทวรูปศักดิ์สิทธิ์และถวายบทสวดสรรเสริญ…

บทนี้เริ่มต้นด้วยฤาษีวสิษฐ์สรรเสริญพระสุริยะ จากนั้นศามพะได้สอบถามเกี่ยวกับอาจาระ (ความประพฤติที่เหมาะสม) โดยยอมรับว่าเป็นธรรมะสูงสุดที่ช่วยยืดอายุและทำลายโชคร้าย เพื่อเป็นการตอบสนอง ฤาษีนารทได้แสดงธรรมบรรยายอย่างละเอียดเกี่ยวกับสัจจาระ ซึ่งครอบคลุมถึงกิจวัตรประจำวัน (ทินจริยา)…

ในบทนี้ สัมพะถามถึงอานิสงส์ของการบริจาคร่มและรองเท้า นารทเล่าตำนานโบราณของฤาษีชมทัคนีและนางเรณุกาผู้เป็นภรรยาเพื่ออธิบายต้นกำเนิด เมื่อนางเรณุกาต้องทนทุกข์จากความร้อนของดวงอาทิตย์ ชมทัคนีโกรธจัดจนจะยิงดวงอาทิตย์…

ในบทนี้ ศามพะถามเกี่ยวกับกฎของสัปตมีวรต ฤาษีนารทได้รายละเอียดเกี่ยวกับคำสาบานสัปตมีเจ็ดประเภท ได้แก่ อรรกสัมปุฏะ, มรีจะ, นิมพะปัตร, ผลสัปตมี, อโนทนี, วิชยสัปตมี และกามิกะ ซึ่งแต่ละประเภทมีข้อกำหนดเรื่องอาหารที่เข้มงวด นารทอธิบายถึงอานิสงส์อันลึกซึ้ง รวมถึงการรักษาโรคเรื้อน…

ในบทที่ 47 ของสามพะปุราณะ ฤาษีนารทได้อธิบายถึงความสำคัญสูงสุดและวิธีการโดยละเอียดของชปะยัญญะ (การบูชาด้วยการสวดมนต์) ที่อุทิศแด่พระสุริยเทพ (ภาสกร) ท่านประกาศว่าการสวดมนต์เป็นรูปแบบการบูชาที่สูงสุด สามารถลบล้างบาปที่รุนแรงและประทานความสำเร็จอันสูงสุดได้…

บทนี้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับท่าทางของมือ (มุทรา) ที่ใช้ในการบูชาพระสุริยเทพตามพิธีกรรม เริ่มต้นโดยนารทและอธิบายโดยเทพเจ้า ข้อความนี้ให้คำแนะนำที่แม่นยำเกี่ยวกับการวางตำแหน่งนิ้วเพื่อสร้างตราศักดิ์สิทธิ์ต่างๆ มุทราที่สำคัญที่อธิบายไว้ ได้แก่ มุทราที่เป็นตัวแทนของรถม้า (Ratha), ม้า…

ในบทนี้ของสามพปุราณะ ฤาษีนารทได้กล่าวถึงกิจวัตรประจำวัน (Ahnika) และพิธีกรรมการชำระล้าง (Shaucha) ที่จำเป็นสำหรับผู้บูชาพระสุริยะผู้ศรัทธา นารทเน้นย้ำว่าคำสอนอันศักดิ์สิทธิ์เหล่านี้ควรจะถ่ายทอดให้แก่ผู้ศรัทธาที่ผ่านพิธีรับศีลและมีความจงรักภักดีต่อเทพแห่งดวงอาทิตย์เท่านั้น…

ในบทที่ 50 ของสามพะปุราณะ เนื้อหาได้เปลี่ยนไปสู่มิติทางจิตวิญญาณและพิธีกรรมของการบูชาพระอาทิตย์ ผู้บรรยายอธิบายขั้นตอนการบูชาที่ซับซ้อน โดยเน้นที่การรวมมนตราและมุทราเข้าด้วยกัน บทนี้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับการปฏิบัติ 'นยาสะ' ซึ่งผู้ปฏิบัติจะวางพึชมนตราลงบนส่วนต่างๆ…

บทที่ 51 ของสามพปุราณะอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับพิธีกรรมการบูชา (Puja Vidhi) พระสุริยเทพในพระนาม 'ขโขลกา' (Khakholka) โดยกล่าวถึงมนตรา การอัญเชิญ และการถวายเครื่องสักการะ รวมถึงการอธิบายถึงรูปปรากฏและรูปไร้ลักษณ์ของพระองค์ในฐานะผู้สร้างจักรวาล

บทที่ 52 ของสามพะปุราณะกล่าวถึงขั้นตอนทางจิตวิญญาณในการสร้างสุริยมณฑลอันศักดิ์สิทธิ์และการประกอบพิธีรับศิษย์ (ทีกษา) เข้าสู่ลัทธิสุริยบูชา เริ่มต้นด้วยการชำระล้างพื้นที่ การกำหนดสีของดินสำหรับวรรณะทั้งสี่ และวิธีการวาดดอกบัวแปดกลีบอย่างละเอียด มีการอธิบายถึงการทำนยาสะ…

ในอธยายะที่ 53 ของสามพะปุราณะ ฤาษีนารทะได้อธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับการบูชา (Puja) พระสุริยเทพหรือภาสกรอย่างเป็นระบบ บทนี้เริ่มต้นด้วยการจินตภาพพระสุริยะประทับอยู่ ณ ใจกลางดอกบัวแปดกลีบ ทรงเปล่งรัศมีเจิดจ้าดุจดวงอาทิตย์ล้านดวง…

บทนี้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับพิธีกรรมอัษฏปุษปิกาหรือพิธีกรรมดอกไม้แปดชนิดที่อุทิศแด่พระสุริยเทพ โดยอธิบายถึงการวางตำแหน่งพยางค์ของมนตรา 'โอม ขโขลกายะ สวาหา' ตามทิศทางและหน้าที่ทางพิธีกรรมต่างๆ เช่น การอาวาหนะ (การอัญเชิญ) การสันนิธยะ (การทำให้ปรากฏ) และการสถาปนา (การประดิษฐาน)…

บทที่ 55 ของสามพะปุราณะให้รายละเอียดเกี่ยวกับพิธีกรรมการบูชาพระสุริยเทพที่ซับซ้อนและเป็นความลับ เริ่มต้นด้วยการกำหนดคุณสมบัติที่เข้มงวดสำหรับอาจารย์และศิษย์ มีการอธิบายการสร้างมณฑลสังวัตสรด้วยผงสีอย่างละเอียด รวมถึงกระบวนการทีกษา (การรับเข้าเป็นศิษย์) และพิธีอัคนีการยะ…

อัธยายที่ 56 ของสัมพปุราณะเจาะลึกมิติลึกลับและตันตระของการบูชาพระสุริยเทพ โดยเน้นที่การสร้างมโนภาพทางจิตวิญญาณของดอกบัวแห่งหัวใจ (หฤทัยปัทมะ) บทนี้แนะนำหลักการพื้นฐาน เช่น พีชะ (เมล็ดพันธุ์) วรรณะ (ตัวอักษร) และโยนี (แหล่งกำเนิด) มีการอธิบายถึงดอกบัว 12…

บทนี้เจาะลึกศาสตร์แห่งเสียงอันลี้ลับและต้นกำเนิดของตัวอักษรภาษาสันสกฤต (วรรณมาลา) ในฐานะมนตราพืชะ (Bija mantras) ผู้บรรยายเผยถึงความรู้สูงสุดที่ไม่มีจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดของตัตตวะและพืชะ โดยอธิบายอย่างเป็นระบบเกี่ยวกับการกำเนิดทางสัทศาสตร์ของสระ (สวระ) เช่น 'อะ', 'อิ', 'อุ'…

บทนี้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับการสร้างมนตราศักดิ์สิทธิ์ 40 พยางค์ในเชิงลึกลับ โดยเน้นที่การกำเนิดของพีชะ (พยางค์เมล็ดพันธุ์) และสวระ (สระ) ข้อความนี้สรุปการจัดเรียงทางสัทศาสตร์ของสระ พยัญชนะ เสียงนาสิก และพินทุที่จำเป็นในการสร้างลำดับโยนีเพื่อการสร้างสรรค์และการหลุดพ้น…

อธยายที่ 59 ของสามพปุราณะสรุปบทที่หก โดยเน้นที่การสร้างมนตราแห่งสุริยะในเชิงลี้ลับและจักรวาลวิทยาแห่งการสร้าง ข้อความนี้พรรณนาถึงองค์ประกอบจักรวาลหรือตัตตวะยี่สิบห้าประการและการปรากฏตามลำดับเจ็ดประการ โดยเน้นที่การกำหนดโครงสร้างของบทสวดศักดิ์สิทธิ์…

บทนี้สำรวจความสัมพันธ์อันลึกซึ้งระหว่างเวลาแห่งจักรวาลและศาสตร์แห่งมนตราในลัทธิโสระ โดยบรรยายถึงพระผู้เป็นเจ้าสูงสุดว่าทรงแผ่ซ่านไปในอากาศ (วยมวฺยาปิเน) และกำหนดแนวคิดเรื่องปีแห่งจักรวาล (สังวัตสร) เป็นกงล้อศักดิ์สิทธิ์ กงล้อนี้มีดุมสามอัน ซี่ล้อสิบสองซี่แทนเดือน และมี 360…

บทนี้เจาะลึกถึงมิติทางลี้ลับและตันตระของการบูชาพระสุริยเทพ (Saura) โดยมีการกำหนดโครงสร้างทางเสียงของมณฑลศักดิ์สิทธิ์อย่างละเอียด มีการกำหนดพยางค์เมล็ดพันธุ์ (Bija mantras) สระ และพยัญชนะให้กับทิศทางต่างๆ เดือนทางสุริยคติ (เช่น Madhu, Madhava, Shukra, Shuchi) และฤดูกาล…

อัธยายที่ 62 ของสามพะปุราณะกล่าวถึงพิธีกรรมรักษาโรคเฉพาะทางสำหรับผู้ปฏิบัติ (สาธก) ที่ป่วยหนักทางกายและใจ หรือได้รับผลกระทบจากดวงดาว (เคราะห์) มีการเตรียมยาพอกและข้าวศักดิ์สิทธิ์ (จารุ) พิธีกรรมนี้ช่วยทำลายโรคและบาป ทำให้ผู้ปฏิบัติบริสุทธิ์และรุ่งโรจน์ดุจดวงจันทร์

อัธยายะที่ 63 ของสามพะปุราณะให้รายละเอียดเกี่ยวกับพิธีกรรมที่ลึกลับและรุนแรงของอภิชารา (มนต์ดำทำลายล้าง) ซึ่งกำหนดไว้อย่างเคร่งครัดสำหรับสถานการณ์ฉุกเฉินขั้นรุนแรงและการป้องกันตัวเท่านั้น บทนี้สรุปการเตรียมการที่เข้มงวดซึ่งจำเป็นสำหรับผู้ปฏิบัติ รวมถึงการทำสมาธิในป่าช้า…

อัธยายที่ 64 ของสามพปุราณะกล่าวถึงขั้นตอนทางตันตระและมนตระเพื่อรักษาโรคโดยมุ่งเน้นที่อวัยวะส่วนต่างๆ ผู้ปฏิบัติใช้พึชมนตราและจินตนาการถึงสีเฉพาะสำหรับส่วนต่างๆ ของร่างกาย เมื่อวิธีการแบบเบาไม่ได้ผล ข้อความได้กำหนดเทคนิค 'กิลนะ' (การตอกหมุดพิธีกรรม) โดยใช้ไม้ศักดิ์สิทธิ์

บทนี้กล่าวถึงข้อกำหนดของวรตะ (คำสาบาน) และพิธีกรรมการรักษา (จิกิตสา) ที่เข้มงวดซึ่งมนตรี (นักบวชเสาราหรือผู้รักษา) ต้องปฏิบัติเพื่อรักษาความทุกข์และโรคภัยไข้เจ็บทางโลก ข้อความเน้นย้ำว่าก่อนที่จะพยายามรักษาผู้อื่นหรือตอบรับคำขอของกษัตริย์…

บทที่ 66 ของสามพปุราณะกล่าวถึงพิธีกรรมทางตันตระและมนตระขั้นสูง (สาธนา) เพื่อความสำเร็จทางจิตวิญญาณและทางโลก โดยอธิบายถึงคุณลักษณะพื้นฐานของมนตร์ ได้แก่ สัตตวะ รชะ และตมะ และเชื่อมโยงกับตรีมูรติ คือ พระพรหม พระวิษณุ และพระรุทร ข้อความนี้ให้รายละเอียดทางประติมานวิทยาสำหรับการบูชา…

บทนี้ให้คำอธิบายโดยละเอียดเกี่ยวกับมนตราสาธนา โดยสรุปพิธีกรรม คำสาบาน และการปฏิบัติสมาธิที่จำเป็นสำหรับสาธกเพื่อให้บรรลุความสมบูรณ์ทางจิตวิญญาณและทางโลก (สิทธิ) เริ่มต้นด้วยคำแนะนำเกี่ยวกับการทำปุรัสจรณะเป็นเวลาหกเดือน การชำระร่างกายให้บริสุทธิ์ และการสวดภาวนาพระนวะ (โอม)…

บทนี้กล่าวถึงเส้นทางจิตวิญญาณที่เป็นระบบเพื่อบรรลุถึงศิวโลก โดยรายละเอียดเกี่ยวกับพิธีกรรมทางศาสนา เช่น ชาตกรรม และอุปนัยนะ การศึกษาพระเวท และการทำยัญพิธี เน้นการฝึกจิตให้เกิดความเสมอภาค และการทำสมาธิเพื่อบรรลุถึงความหลุดพ้นสูงสุด

บทนี้สำรวจศาสตร์ลี้ลับของพึชมนตรา (พยางค์เมล็ดพันธุ์) และการสวดมนต์ (ชปะ) ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของการบูชาพระสุริยเทพ ผู้ศรัทธาทูลขอให้พระผู้เป็นเจ้าทรงเปิดเผยกฎเกณฑ์ที่สมบูรณ์ของการสวดมนต์และหน้าที่ทางจักรวาลของพยางค์เมล็ดพันธุ์ ในการตอบสนอง…

บทที่ 70 ของ Samba Purana เจาะลึกถึงแนวทางปฏิบัติที่ลึกลับของ Bija Mantra และ Nyasa (การวางพยางค์ตามพิธีกรรม) โดยสรุปการกำหนดหน่วยเสียงภาษาสันสกฤตที่เฉพาะเจาะจง เช่น 'a', 'ta', 'cha', 'pa' และ 'ya' ไปยังทิศทางต่างๆ และส่วนต่างๆ ของร่างกาย…

ในบทที่ 71 ของสามพะปุราณะ เนื้อหาเปลี่ยนไปสู่มิติทางความเชื่อและพิธีกรรมของการบูชาพระสุริยเทพ โดยเฉพาะการลงรายละเอียดเรื่อง วรรณะ-นยาสะ (การวางตำแหน่งพยัญชนะสันสกฤตอย่างลึกลับ) บทนี้กำหนดการติดตั้งสระและพยัญชนะอย่างเป็นระบบในทิศทางต่างๆ…

บทนี้กล่าวถึงพิธีกรรมทางไสยศาสตร์ของ Nyasa (การวางมนตราบนร่างกาย) และการกำหนดพยางค์เมล็ดพันธุ์เฉพาะ (Bija mantras) ที่จำเป็นในการบูชาพระอาทิตย์ โดยเน้นการใช้ Pranava (Omkara) ในตอนเริ่มต้นและตอนท้ายของมนตรา พร้อมกับ Yonibija…

บทที่ 73 ของสามพะปุราณะเจาะลึกมิติทางลี้ลับของการบูชาพระสุริยะ โดยให้รายละเอียดเกี่ยวกับโยนี (Yonis) ต่างๆ หรือแม่แบบลี้ลับที่เป็นรากฐานของมนตราอันศักดิ์สิทธิ์ มีการอธิบายอย่างเป็นระบบเกี่ยวกับโยนีต่างๆ เช่น ศิวะโยนี, การณะโยนี (เหตุ), กริยาโยนี (การกระทำ), ภูตโยนี (ธาตุ),…

ในบทนี้เน้นไปที่การปฏิบัติทางจิตวิญญาณของเสารธรรม โดยเฉพาะการประสาทวิชาสี่ประการ (ทีกษา) และพิธีกรรมการชำระล้างสำหรับศิษย์ พระผู้เป็นเจ้าทรงอธิบายว่าการประสาทวิชาควรให้แก่ศิษย์ที่ผ่านการทดสอบอย่างถี่ถ้วน มีความศรัทธา ถ่อมตัว บำเพ็ญตบะ และปราศจากความโกรธ…

อธยายที่ 75 ของสามพปุราณะให้รายละเอียดเกี่ยวกับพิธีกรรมการรับเข้าเป็นศิษย์ (ทีกษา) และศีลศักดิ์สิทธิ์ทางจิตวิญญาณ (สังสาการ) ที่กระทำโดยคุรุเพื่อชำระล้างและยกระดับจิตวิญญาณของศิษย์ บทนี้สรุปกระบวนการเปลี่ยนแปลงที่สมบูรณ์ เริ่มต้นด้วยการอัญเชิญพลังงานจักรวาล การทำนยาสะ…

บทที่ 76 ของคัมภีร์สัมพปุราณะให้รายละเอียดเกี่ยวกับพิธีกรรมสังสการ (การรับศิษย์) ทางลึกลับที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อตัดพันธนาการทางโลก (ปาศะ-เฉทะ) ของศิษย์ เพื่อยกระดับพวกเขาไปสู่สภาวะอันศักดิ์สิทธิ์เทียบเท่ากับเทพเจ้า…

บทนี้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับเส้นทางแห่งสันนยาส (การสละโลก) ภายในประเพณีโสระ โดยสรุปพิธีกรรมเฉพาะสำหรับการเข้าสู่การเป็นนักบวช เช่น การถวายสายสิญจน์ศักดิ์สิทธิ์ (พรหมสูตร) ลงในกองไฟ การประกอบพิธีโฮมะครั้งสุดท้าย และการน้อมนำไฟศักดิ์สิทธิ์เข้าสู่หัวใจของตนเอง…

ในบทนี้ สัมพปุราณะได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับพิธีกรรมเฉพาะสำหรับผู้ปฏิบัติที่ต้องการถอนตัวจากหน้าที่ทางโลกหรือทางพิธีกรรมอันเนื่องมาจากความชรา ความสิ้นหวัง หรือภัยพิบัติร้ายแรง เช่น การรุกรานของศัตรู ข้อความกำหนดให้เกษียณไปยังคอกวัวที่เป็นมงคลและสวดมนต์สังหรมนตราเป็นเวลาสามวัน…

อัธยายที่ 79 ของสัมพปุราณะรายละเอียดกระบวนการโยคะเพื่อการหลุดพ้นในทันที (สัทยมุกติ) ผู้ปฏิบัติที่มีจิตใจมั่นคงและถือสัตย์ปฏิญาณจะประดิษฐานพระปรมบุรุษไว้ในใจ ผ่านการสวดมนต์และไฟภายในเพื่อเผาผลาญบาป และส่งพลังชีวิตทะลุผ่านพรหมรันธระเพื่อรวมเข้ากับพระผู้เป็นเจ้าสูงสุด

บทนี้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับแง่มุมทางลึกลับและตันตระของการบูชาพระสุริยะ โดยเริ่มจากการอธิบายองค์ประกอบทางสัทศาสตร์ที่ซับซ้อนและการประยุกต์ใช้โครงสร้างของสุริยมนตรา เน้นการใช้พยางค์เฉพาะเช่น โอมการะ และ วศัฏการะ ข้อความกำหนดการใช้เครื่องมือทางพิธีกรรมอย่างแม่นยำ เช่น กษุริกา…

บทนี้เปลี่ยนจากมนตราที่ลึกลับไปสู่ปรัชญาอันลึกซึ้งของการบูชาภายใน (มานสาปูชา) พระพรหมทรงอธิบายว่าลิงคะที่แท้จริงสถิตอยู่ภายในหัวใจของสรรพสัตว์ในฐานะความศรัทธาอันบริสุทธิ์ (ภาวะ) เพื่อเป็นการตอบสนอง พระมเหศวร (พระศิวะ) ทรงกำหนดดอกไม้ทางจิตวิญญาณแปดชนิด (ภาวะปุษปะ)…

อัธยายะที่ 82 ของสามพะปุราณะอธิบายถึงการสังเคราะห์อันลึกซึ้งของโยคะ ชญาณะ (ความรู้) และกรรม (การกระทำ) เพื่อบรรลุความหลุดพ้นทางจิตวิญญาณ บทนี้สรุปคุณธรรมที่จำเป็นสำหรับผู้ปฏิบัติ รวมถึงการไม่เบียดเบียน การให้อภัย ความอดทน และการควบคุมประสาทสัมผัส…

สัมพะถามฤาษีนารทเกี่ยวกับสาเหตุแห่งกรรมของโรคเรื้อน นารทอธิบายว่าโรคนี้เกิดจากการละเลยการบูชาพระสุริยเทพในอดีตชาติ การรักษาคือการบูชาพระอาทิตย์ด้วยความศรัทธา พร้อมถวายไม้จันทน์ ดอกไม้ ทองคำ และที่ดิน ซึ่งจะนำไปสู่ความสุขทางโลกและการเข้าสู่สุริยโลก
The first chapter serves as an introduction and index, invoking Lord Surya as the healer of diseases like leprosy and outlining the Purana's contents, including Samba's curse, the Maga priests, and detailed Sun worship rituals.
The narrator, Suta, is addressing the assembled Rishis (sages), introducing them to the sacred and disease-curing Samba Purana.
The chapter mentions Samba being cursed by his father (Krishna) due to Narada's instigation, his subsequent redemption, and the establishment of a Sun temple and city.
King Brihadbala asks about the eternal Supreme Brahman, the ultimate deity to worship for liberation across all life stages, and the origin of the universe.
Sage Vashistha describes Surya as the visible Supreme Deity (Pratyaksha Devata), the creator, sustainer, and destroyer of the universe, and the ultimate destination for yogis.
The text explains that enlightened beings like Shuka, Vyasa, and the Valakhilyas entered the solar orb (Surya Mandala) through yoga, achieving ultimate liberation.
Krishna cursed Samba because his unparalleled physical beauty caused Krishna's intoxicated wives to become infatuated and agitated. This situation was orchestrated by Sage Narada, whom Samba had previously disrespected.
Krishna cursed his wives, except Rukmini, Satyabhama, and Jambavati, to lose their heavenly realms and be abducted by thieves after his death, as a consequence of their intoxication and loss of modesty.
To cure his leprosy, Samba worshipped the Sun God and established a permanent center for Surya worship called Sambapura, located on the picturesque banks of the Chandrabhaga river.
It is called Mitravana because Mitra, the twelfth manifestation of the Sun God (Surya), performed severe penance there to bless his devotees, making it his primordial abode before Samba rebuilt it.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Vedapath Gold
Reading stays free, with or without Gold. It is for when you would rather listen: Sanskrit recitation and a spoken translation in 10 languages across the library, on this site and in the app, plus weekly Mudras for your questions and every comic and video episode open.