Opening the text

Sukta 9.66
Soma Pavamāna
บทสรรเสริญโสมปวะมานะนี้ยกย่องโสมผู้ไหลรินและชำระตนเอง เมื่อถูกกรองผ่านขนแกะและทำให้เหมาะสมสำหรับเหล่าเทพ โสมถูกอัญเชิญในฐานะผู้เป็นที่รักของสหาย ผู้ทรงพลัง เป็นผู้ใหญ่ที่สุดท่ามกลางผู้ดุเดือด ผู้ซึ่ง “น้ำนม” อันเรืองรองที่นำมาจากสวรรค์ประทานกำลัง ชัยชนะ และพระกรุณาที่ค้ำจุนชีวิต จุดมุ่งหมายของบทสวดมีทั้งด้านพิธีกรรม—ปลุกเร้าการคั้นโสม—และด้านจิตวิญญาณ—เฉลิมโสมในฐานะวาจาอันดลใจและพลังชีวิต
Mantra 1
पवस्व विश्वचर्षणेऽभि विश्वानि काव्या । सखा सखिभ्य ईड्यः ॥
จงชำระตนให้บริสุทธิ์เถิด โอ้ผู้ดำเนินท่ามกลางชนทั้งปวง; จงเข้าสู่ถ้อยคำกวีอันมีแรงดลใจทั้งสิ้น (kāvya). โอ้สหาย ผู้ควรแก่การสรรเสริญโดยสหายทั้งหลาย.
Mantra 2
ताभ्यां विश्वस्य राजसि ये पवमान धामनी । प्रतीची सोम तस्थतुः ॥
ด้วยสิ่งทั้งสองนั้น ในห้วงรัศมีอันสว่างไสวแห่งสรรพสิ่ง ที่พำนักทั้งสองของท่าน—โอ โสมผู้ชำระ—ตั้งอยู่ประจันกัน หันสู่ภายใน
Mantra 3
परि धामानि यानि ते त्वं सोमासि विश्वतः । पवमान ऋतुभिः कवे ॥
โอ โสมะ ท่านสถิตอยู่ทั่วทุกทิศ; ที่พำนักและรูปแบบอันเป็นระเบียบทั้งหลายของท่านเวียนล้อมท่าน. โอ ผู้ชำระ โอ กวีผู้หยั่งรู้ ท่านปรากฏโดยฤดูกาลทั้งหลาย—โดยกาลอันเที่ยงตรงแห่งฤตะ (ṛta)
Mantra 4
पवस्व जनयन्निषोऽभि विश्वानि वार्या । सखा सखिभ्य ऊतये ॥
จงชำระตนให้บริสุทธิ์ ก่อกำเนิดแรงเร้าแห่งความปีติ; จงรุดหน้าไปสู่วัตถุอันพึงปรารถนาทั้งปวง. ในฐานะสหาย จงมาช่วยเหล่าสหายเพื่อการคุ้มครอง
Mantra 5
तव शुक्रासो अर्चयो दिवस्पृष्ठे वि तन्वते । पवित्रं सोम धामभिः ॥
รัศมีเพลิงอันสุกใสของท่านแผ่กว้างไปบนหลังแห่งสวรรค์; ด้วยอำนาจที่ตั้งมั่นของท่าน โอ โสมะ (Soma) ท่านย่อมเป็นผู้ชำระให้บริสุทธิ์—สภาวะของท่านเองคือเครื่องกรองให้ใส (pavitra).
Mantra 6
तवेमे सप्त सिन्धवः प्रशिषं सोम सिस्रते । तुभ्यं धावन्ति धेनवः ॥
เพื่อท่าน แม่น้ำทั้งเจ็ดนี้ไหลพุ่งออกมา โอ โสมะ (Soma) ตามบัญชาที่มุ่งไปข้างหน้าของท่าน (praśiṣ); เพื่อท่าน โคให้น้ำนมทั้งหลายวิ่งกรูมา—กระแสแห่งพลังหล่อเลี้ยงเร่งสู่ความปีติ.
Mantra 7
प्र सोम याहि धारया सुत इन्द्राय मत्सरः । दधानो अक्षिति श्रवः ॥
จงก้าวออกไปเถิด โอ โสมะ (Soma) ในสายธารที่ไหลริน (dhārā); เมื่อถูกคั้นแล้ว จงเป็นความเริงปีติ (matsara) แด่อินทรา (Indra). แบกพาเกียรติยศอันไม่เสื่อม (śravas) และสถาปนาความรุ่งเรืองอันไม่สิ้นสูญ.
Mantra 8
समु त्वा धीभिरस्वरन्हिन्वतीः सप्त जामयः । विप्रमाजा विवस्वतः ॥
เขาทั้งหลายเปล่งเสียงเรียกท่านด้วยความคิด; เจ็ดพี่น้องสตรีผู้เร่งเร้าได้ขับให้ท่านเคลื่อนไป—โอ ฤษีผู้มีญาณดลใจ ผู้บังเกิดจากวิวัสวัต (Vivasvat) ผู้ตื่นขึ้นสู่การเดินทางแห่งแสงสว่าง.
Mantra 9
मृजन्ति त्वा समग्रुवोऽव्ये जीरावधि ष्वणि । रेभो यदज्यसे वने ॥
เขาทั้งหลายชำระท่านด้วยบทสวดประสานเสียง บนขนแกะ บนตะแกรงกรองโบราณที่มีเสียงหึ่งกังวาน—เมื่อท่าน โอ ผู้ขับขานวจนะ ถูกเจิมในไม้.
Mantra 10
पवमानस्य ते कवे वाजिन्त्सर्गा असृक्षत । अर्वन्तो न श्रवस्यवः ॥
โอ กวีฤๅษี เมื่อท่านชำระตน กระแสพลังอันแรงกล้าของท่านก็ถูกปลดปล่อยออกมา; ดุจม้าศึกผู้ใฝ่เกียรติยศ มันพุ่งไปพร้อมพลังอันเปี่ยมล้น.
Mantra 11
अच्छा कोशं मधुश्चुतमसृग्रं वारे अव्यये । अवावशन्त धीतयः ॥
เขาทั้งหลายทำให้มันไหลไปสู่ภาชนะอันหยดรินด้วยน้ำผึ้งแห่งความหวาน และไหลเข้าสู่ผ้ากรองขนแกะอันไม่เสื่อมสูญ; ดวงความคิดอันมีญาณ (dhī) ทั้งหลายโหยหาโน้มลง เพื่อรับและทรงไว้ซึ่งความปีติยินดีนั้น.
Mantra 12
अच्छा समुद्रमिन्दवोऽस्तं गावो न धेनवः । अग्मन्नृतस्य योनिमा ॥
หยดทั้งหลาย (indu) ได้กลับสู่มหาสมุทรดุจกลับเรือน ดุจฝูงโค ดุจนางโคผู้ให้น้ำนม; เขาทั้งหลายมาถึงครรภ์แห่งฤตะ (ṛta)—สู่แหล่งกำเนิดที่ฤตะบังเกิดและถูกรวบรวม.
Mantra 13
प्र ण इन्दो महे रण आपो अर्षन्ति सिन्धवः । यद्गोभिर्वासयिष्यसे ॥
เพื่อพวกเรา จงไหลไปข้างหน้าเถิด โอ้ อินทุ (Indu) เพื่อศึกอันยิ่งใหญ่; เมื่อท่านจักให้รัศมีแห่งแสง (เหล่าโค) พำนักและรวมตัวอยู่ภายในเรา สายน้ำ—แม่น้ำอันเชี่ยวกรากแห่งภาวะ—ก็พรั่งพรูไหลออกมา.
Mantra 14
अस्य ते सख्ये वयमियक्षन्तस्त्वोतयः । इन्दो सखित्वमुश्मसि ॥
ในมิตรภาพของท่านนั้น เราทั้งหลายใคร่จะก้าวไปและถวายตน โดยอาศัยความอุปถัมภ์ของท่าน; โอ อินทุ (Indu) สหายเอ๋ย เราปรารถนาความเป็นสหายกับท่าน.
Mantra 15
आ पवस्व गविष्टये महे सोम नृचक्षसे । एन्द्रस्य जठरे विश ॥
จงชำระตนแล้วไหลมาหาเรา เพื่อการชนะได้ซึ่งโคแห่งรัศมี (ลำแสง); โอ โสมะ (Soma) เพื่อการเห็นอันยิ่งใหญ่ในมนุษย์ (nṛcakṣas) จงเข้าสู่ครรภ์ของอินทระ (Indra).
Mantra 16
महाँ असि सोम ज्येष्ठ उग्राणामिन्द ओजिष्ठः । युध्वा सञ्छश्वज्जिगेथ ॥
ท่านยิ่งใหญ่ โอ โสมะ (Soma) ผู้เป็นผู้ใหญ่ที่สุดท่ามกลางผู้ดุเดือด; โอ อินทุ (Indu) ผู้ทรงพลังยิ่งในเรี่ยวแรง. ท่านรบต่อไปและชนะครั้งแล้วครั้งเล่าเสมอ.
Mantra 17
य उग्रेभ्यश्चिदोजीयाञ्छूरेभ्यश्चिच्छूरतरः । भूरिदाभ्यश्चिन्मंहीयान् ॥
ท่านผู้นั้น แข็งแกร่งยิ่งกว่าผู้แข็งแกร่ง กล้าหาญยิ่งกว่าวีรชน เอื้อเฟื้อยิ่งกว่าผู้ให้ความอุดม—ผู้นั้นคือโสมะ (Soma) ด้วยเดชานุภาพอันเหนือประมาณของท่าน.
Mantra 18
त्वं सोम सूर एषस्तोकस्य साता तनूनाम् । वृणीमहे सख्याय वृणीमहे युज्याय ॥
ข้าแต่โสมะ (Soma) ท่านคือวีรบุรุษแห่งสุริยะ ผู้เร่งเร้าอันฉับไว ผู้ชนะเพื่อบุตร และผู้ชนะเพื่อกายทั้งหลาย (ชีวิตอันมีร่างของเรา) เราเลือกท่านเพื่อมิตรภาพ; เราเลือกท่านเพื่อความร่วมผูกแอกในกิจการงาน.
Mantra 19
अग्न आयूंषि पवस आ सुवोर्जमिषं च नः । आरे बाधस्व दुच्छुनाम् ॥
ข้าแต่อัคนิ (Agni) เมื่อท่านชำระให้บริสุทธิ์และไหลไป ขอจงนำความบริบูรณ์แห่งชีวิตมาแก่เรา—ทั้งพละกำลังและโภชนะแห่งแก่นสาร; และขอจงผลักไสความชั่วร้ายและเคราะห์ร้ายให้ไกลออกไป.
Mantra 20
अग्निॠषिः पवमानः पाञ्चजन्यः पुरोहितः । तमीमहे महागयम् ॥
อัคนี (Agni) ฤษีผู้หยั่งรู้ ผู้ชำระตนในกระแสคือ ปวะมานะ (Pavamāna) ผู้เป็นของชนทั้งห้า และถูกตั้งไว้เบื้องหน้าเป็นปุโรหิต (purohita) เราทั้งหลายขอแสวงหาเขา—ผู้ประทานความผาสุกและความเพิ่มพูนอันยิ่งใหญ่
Mantra 21
अग्ने पवस्व स्वपा अस्मे वर्चः सुवीर्यम् । दधद्रयिं मयि पोषम् ॥
โอ้ อัคนี (Agni) จงชำระตนให้บริสุทธิ์เถิด จงกระทำกิจอันสมบูรณ์เพื่อเรา จงสถาปนาพลังอันรุ่งเรืองและวีรภาพอันประเสริฐไว้ในเรา และจงวางทรัพย์ศักดิ์สิทธิ์ (rayi) ไว้ในข้าพเจ้า ให้เกิดความงอกงามแห่งความอุดม (poṣa)
Mantra 22
पवमानो अति स्रिधोऽभ्यर्षति सुष्टुतिम् । सूरो न विश्वदर्शतः ॥
ปวะมานะ (Pavamāna) ผู้ชำระตนในกระแส ไหลล่วงพ้นผู้ขัดขวางทั้งหลาย แล้วพุ่งสู่บทสรรเสริญอันงามพร้อม ดุจดวงอาทิตย์ ผู้ปรากฏกว้างไกล เป็นที่เห็นแก่สรรพสิ่งทั้งปวง
Mantra 23
स मर्मृजान आयुभिः प्रयस्वान्प्रयसे हितः । इन्दुरत्यो विचक्षणः ॥
อินทุ (Indu, โสมะ) ผู้สว่างไสว ชำระตนด้วยพลังแห่งชีวิตทั้งหลาย อุดมด้วยความปีติที่คั้นได้ และตั้งอยู่ในกิจแห่งปีตินั้น—เขาแล่นดุจม้าเร็ว มีทัศนะอันรู้จำแนก.
Mantra 24
पवमान ऋतं बृहच्छुक्रं ज्योतिरजीजनत् । कृष्णा तमांसि जङ्घनत् ॥
โสมะผู้ไหลชำระ (ปวะมานะ) ในกระแสแห่งการชำระนั้น ก่อกำเนิดแสงอันกว้างใหญ่สุกใสแห่งฤตะ (ṛta) และฟาดฟันความมืดดำทั้งหลายให้พินาศ.
Mantra 25
पवमानस्य जङ्घ्नतो हरेश्चन्द्रा असृक्षत । जीरा अजिरशोचिषः ॥
เมื่อปวะมานะฟาดฟันความมืดที่กีดขวาง รัศมีอันสว่างของหริ (Hari ผู้สีเหลืองแกมแดง) ก็ถูกปลดปล่อย—แล่นไว พร้อมเปลวแสงที่ไม่ร่วงโรย.
Mantra 26
पवमानो रथीतमः शुभ्रेभिः शुभ्रशस्तमः । हरिश्चन्द्रो मरुद्गणः ॥
ปวะมานะ (Pavamāna) ผู้เหมาะยิ่งต่อราชรถแห่งการเดินทาง อยู่ร่วมกับเหล่าผู้บริสุทธิ์ และได้รับสรรเสริญยิ่งเพราะความบริสุทธิ์ ทอประกายดุจทอง เป็นหมู่คณะมารุต (Marut) อันเป็นกำลังพลของท่าน
Mantra 27
पवमानो व्यश्नवद्रश्मिभिर्वाजसातमः । दधत्स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥
ปวะมานะ (Pavamāna) แผ่ขยายและไปถึงด้วยรัศมี เป็นผู้ชนะความอุดมสมบูรณ์อย่างยอดเยี่ยม และทรงบรรจุพลังวีรบุรุษอันประเสริฐ (suvīrya) ไว้ในบทสรรเสริญ
Mantra 28
प्र सुवान इन्दुरक्षाः पवित्रमत्यव्ययम् । पुनान इन्दुरिन्द्रमा ॥
จงก้าวไป—อินทุ (Indu) ผู้ถูกคั้นไหลผ่านเครื่องกรอง (pavitra) ไปสู่แดนอันไม่เสื่อมสูญ และเมื่อชำระตนเองแล้ว อินทุ (Indu) มุ่งสู่พระอินทระ (Indra)
Mantra 29
एष सोमो अधि त्वचि गवां क्रीळत्यद्रिभिः । इन्द्रं मदाय जोहुवत् ॥
โสมะนี้สถิตอยู่เหนือผิวหนัง (แห่งโค) เล่นเริงท่ามกลางรัศมีแห่งแสง ถูกคั้นด้วยศิลา และร้องเรียกพระอินทระสู่ความปีติเมามายแห่งฤทธิ์เดช (มทา)
Mantra 30
यस्य ते द्युम्नवत्पयः पवमानाभृतं दिवः । तेन नो मृळ जीवसे ॥
ด้วยน้ำนม (ปยัส) ของท่านอันเปี่ยมด้วยเดชแห่งรัศมี โอ ปวะมานะ—ซึ่งนำมาจากสวรรค์—ขอท่านจงเมตตาเรา ด้วยสิ่งนั้นเพื่อการดำรงชีวิตของเรา
The hymn addresses Soma as Pavamāna (“the self-purifying one”), also called Indu, praised while he is being strained and made fit for offering.
It supports the Soma ritual by invoking Soma’s purification and power, and it asks Soma to grant strength, inspiration, victory, and the grace that sustains life.
These images describe Soma’s nourishing, life-giving essence and his radiant, heaven-linked potency—both the ritual drink’s vitality and its spiritual symbolism of clarified consciousness.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.