Rig Veda Sukta 68
Mandala 9Sukta 6810 Mantras

Sukta 68

Sukta 9.68

Devata

Soma Pavamāna (Soma in the act of self-purification)

Chandas

Trishtubh (probable for RV 9.68; requires pada-count verification per verse)

บทสรรเสริญโสมปวมานะนี้สดุดีหยดโสมอันหวานดุจน้ำผึ้งที่พุ่งไปสู่เหล่าเทพ และได้รับการชำระให้บริสุทธิ์เมื่อไหลผ่านตะแกรงกรองและสายน้ำ บทนี้รำลึกถึงการได้มาของโสมตามตำนานจากแดน “อันไกลโพ้นยิ่งกว่าไกลโพ้น” และยกย่องบทบาทของฤๅษีผู้เห็นมนต์ในการชำระล้างและสถาปนาโสมให้เป็นพลังเรืองรองควรแก่บทสรรเสริญ ท้ายที่สุดลงด้วยคำอธิษฐานให้การชำระของโสมนั้นตั้งมั่นเป็นพลังชีวิตของผู้บูชา เป็นความกลมกลืนกับฟ้าและแผ่นดิน และเป็นทรัพย์สมบัติอุดมด้วยกำลังกล้าหาญของวีรชน

Mantras

Mantra 1

प्र देवमच्छा मधुमन्त इन्दवोऽसिष्यदन्त गाव आ न धेनवः । बर्हिषदो वचनावन्त ऊधभिः परिस्रुतमुस्रिया निर्णिजं धिरे ॥

สู่พระภาวะอันศักดิ์สิทธิ์ หยดโสมะ (Soma) อันชุ่มด้วยน้ำผึ้งพุ่งพล่านออกไป—ดุจฝูงโค ดุจแม่โคให้นมเร่งกลับคอก. เหล่าพลังผู้ประทับบนบัรหิษ (barhis) อุดมด้วยวาจาศักดิ์สิทธิ์ ย่อมตั้งวางด้วยเต้านมของตนซึ่งรัศมีที่ส่องสว่าง (usriyā) ไหลริน—อาภรณ์อันผุดผ่องแห่งความบริสุทธิ์

Mantra 2

स रोरुवदभि पूर्वा अचिक्रददुपारुहः श्रथयन्त्स्वादते हरिः । तिरः पवित्रं परियन्नुरु ज्रयो नि शर्याणि दधते देव आ वरम् ॥

เขาคำรามและร้องก้องเหนือรากฐานอันโบราณ; ไต่สูงขึ้น ผู้มีสีเหลืองอมน้ำตาล (hari) คลายสิ่งที่รัดรึงและทำให้เกิดความหวาน. ครั้นข้ามเครื่องกรองปวิตระ (pavitra) เวียนไปตามวิถีกว้างไกล พระเจ้าย่อมวางลงซึ่งการเคลื่อนไหวอันรวดเร็วของตน และมุ่งสู่ความเป็นเลิศที่ทรงเลือกไว้

Mantra 3

वि यो ममे यम्या संयती मदः साकंवृधा पयसा पिन्वदक्षिता । मही अपारे रजसी विवेविददभिव्रजन्नक्षितं पाज आ ददे ॥

ผู้นั้นผู้แผ่กว้างและวัดแบ่งโลกคู่ที่ถูกเทียมแอก—ความปีติคลั่ง (mada) ของเขาเติบโตร่วมกัน พองเต็มด้วยน้ำนมแห่งความอุดม (páyas) มิรู้สิ้น เขาค้นพบห้วงอากาศคู่กว้างใหญ่ไร้ขอบเขต; เมื่อก้าวออกไป เขารับเอาพลังแห่งแสง (pā́jas) อันไม่ร่อยหรอไว้แก่ตน

Mantra 4

स मातरा विचरन्वाजयन्नपः प्र मेधिरः स्वधया पिन्वते पदम् । अंशुर्यवेन पिपिशे यतो नृभिः सं जामिभिर्नसते रक्षते शिरः ॥

เขาเคลื่อนไปมาระหว่างมารดาทั้งสอง ขับเคลื่อนสายน้ำให้เพิ่มพูน; ผู้รู้ด้วยกฎของตนเอง (svadhā) เติมเต็มฐานะและรอยเท้า (pada) ให้สมบูรณ์ ลำแสง (aṃśu) ถูกโม่กับเมล็ดธัญพืช; แล้วพร้อมกับมนุษย์และพลังเครือญาติ เขาบรรลุเป้าหมาย และพิทักษ์ศีรษะ—ยอดแห่งสติรู้

Mantra 5

सं दक्षेण मनसा जायते कविॠतस्य गर्भो निहितो यमा परः । यूना ह सन्ता प्रथमं वि जज्ञतुर्गुहा हितं जनिम नेममुद्यतम् ॥

ด้วยพลังแห่งการหยั่งรู้และด้วยจิต (manas) ฤๅษีผู้เห็น (kavi) จึงบังเกิด—ครรภ์แห่งฤตะ (ṛta) ถูกวางไว้แยกออกไปเหนือคู่ตรงข้าม แม้ยังเยาว์ เขาทั้งหลายก็เป็นผู้บังเกิดก่อน; กำเนิดอันเร้นลับซึ่งถูกซ่อนไว้ในคูหา ลุกขึ้นสู่เบื้องบน มุ่งสู่คราวเวียนที่ถูกกำหนดไว้

Mantra 6

मन्द्रस्य रूपं विविदुर्मनीषिणः श्येनो यदन्धो अभरत्परावतः । तं मर्जयन्त सुवृधं नदीष्वाँ उशन्तमंशुं परियन्तमृग्मियम् ॥

เหล่านักปราชญ์ผู้มีปัญญาได้รู้รูปแห่งผู้ชวนปีติ (มันทรา) — เมื่อพญาอินทรีนำแก่นโสมะ (Soma) คือ andhas มาจากฟากไกลโพ้น. เขาถูกชำระให้ผ่องในสายน้ำทั้งหลาย ให้เจริญงอกงาม; ลำแสง (aṃśu) อันเป็นที่ปรารถนายิ่งเวียนรอบ เคลื่อนไป เหมาะแก่บทสรรเสริญ และสอดคล้องจังหวะแห่งสัจจะ.

Mantra 7

त्वां मृजन्ति दश योषणः सुतं सोम ऋषिभिर्मतिभिर्धीतिभिर्हितम् । अव्यो वारेभिरुत देवहूतिभिर्नृभिर्यतो वाजमा दर्षि सातये ॥

หญิงสาวสิบคนชำระท่าน, โอ โสมะ (Soma) — ท่านถูกคั้นแล้ว (suta) และถูกตั้งไว้โดยฤๅษีด้วยความคิดและสมาธิอันมั่นคง. ด้วยตะแกรงขนแกะ (avyā vāra) และด้วยคำเชื้อเชิญเทพทั้งหลาย พร้อมทั้งด้วยพลังของมนุษย์ — จากที่นั้นท่านมาปรากฏ แสดงความอุดมแห่งพลัง (vāja) เพื่อการชนะได้มา.

Mantra 8

परिप्रयन्तं वय्यं सुषंसदं सोमं मनीषा अभ्यनूषत स्तुभः । यो धारया मधुमाँ ऊर्मिणा दिव इयर्ति वाचं रयिषाळमर्त्यः ॥

เมื่อโสมะ (Soma) เวียนไปโดยรอบ — ผู้เหมาะแก่การโผบิน ผู้ประทับมั่นดี — ความคิดอันดลใจและบทสรรเสริญได้ขับร้องถึงท่าน. ผู้เปี่ยมด้วยความหวาน ด้วยระลอกคลื่นจากสวรรค์ ท่านยกถ้อยคำให้สูงขึ้น; ผู้เป็นอมตะ ท่านเพิ่มพูนความบริบูรณ์แห่งภาวะ.

Mantra 9

अयं दिव इयर्ति विश्वमा रजः सोमः पुनानः कलशेषु सीदति । अद्भिर्गोभिर्मृज्यते अद्रिभिः सुतः पुनान इन्दुर्वरिवो विदत्प्रियम् ॥

โสมะองค์นี้จากสวรรค์ยังความกว้างทั้งปวงให้เคลื่อนไหว; เมื่อชำระตนเองแล้ว ท่านประทับนั่งในภาชนะกรองทั้งหลาย. ท่านถูกชำระด้วยน้ำและด้วยรัศมี; ถูกคั้นด้วยศิลากด อิณฑุผู้ชำระตนย่อมได้พบที่ว่างอันกว้าง และสิ่งอันเป็นที่รัก—ความยินยอมอันรื่นรมย์แห่งอาตมัน.

Mantra 10

एवा नः सोम परिषिच्यमानो वयो दधच्चित्रतमं पवस्व । अद्वेषे द्यावापृथिवी हुवेम देवा धत्त रयिमस्मे सुवीरम् ॥

ดังนี้ โสมะเอ๋ย เมื่อท่านถูกเทรินรอบด้าน จงไหลมาในความบริสุทธิ์ ตั้งมั่นในเราซึ่งความกว้างแห่งชีวิตอันน่าอัศจรรย์ยิ่ง. ในความกลมกลืนอันไม่แตกแยก เราอัญเชิญฟ้าและแผ่นดิน; ข้าแต่เทพทั้งหลาย โปรดประทานทรัพย์สมบูรณ์แก่เรา อันอุดมด้วยพลังวีรชน.

Frequently Asked Questions

The main deity is Soma Pavamāna—Soma as it is being purified and made radiant for offering. The last verse also invokes Heaven and Earth (Dyāvā-Pṛthivī) and the gods collectively.

“Pavamāna” refers to Soma in the process of purification—flowing through the strainer and waters so that the juice becomes clear, bright, and fit to be offered to the gods.

The hymn asks Soma to establish vibrant life-power in the worshippers and requests the gods to grant wealth and well-being, especially “suvīra”—prosperity rich in heroic strength and capable offspring/energy.

Ask anything about Sukta 68 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App