Mandala 10

Sukta 1

Sukta 10.1

RV 10.1 otwiera Mandala 10, przywołując Agniego jako pierwsze promieniste wyłonienie się z ciemności, stające przed Jutrzenkami i wypełniające wszystkie siedziby światłem. Hymn chwali liczne formy Agniego, zawsze odnawiane poprzez ofiary, i ustanawia go jako Hotṛ ludzkich rodów, który niesie modlitwy i sprowadza bogów na ofiarę.

7 mantras | Rishi: Traditionally: Mādhucchandas or related Angiras line is often associated with early Agni hymns; for RV 10.1, Anukramaṇī traditions typically assign the hymn to a specific rishi-family. | Devata: Agni.

Chandas: Triṣṭubh (common for RV 10.1 opening verses; metrical confirmation recommended for digital scansion).

Sukta 2

Sukta 10.2

Ten hymn przyzywa Agniego jako najmłodszego i najbardziej zdolnego Hotṛ, który zna ṛtu (właściwe pory/czasy) i potrafi poprawnie "ustawić" bogów w ich właściwym porządku w ofierze. Prosi Agniego, by karmił bogów, naprawiał ludzkie uchybienia w boskich dekretach i płonął wewnątrz czcicieli, znając nawet drogę przodków (pitṛyāṇa) i prowadząc obrzęd do świetlistego sukcesu.

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 3

Sukta 10.3

Ten krótki hymn do Agniego przedstawia boga ognia jako groźną, lecz pomyślną i roztropną siłę, której rozległa jasność przepędza ciemność i prowadzi składającego ofiarę ku "świtowi" jasności. Roznieca Agniego jako przyjaznego towarzysza i prosi go, by przybył szybko ze swymi dobrze zaprzężonymi rumakami, zasiadł na miejscu rytualnym i zaniósł ofiarę oraz intencję między Niebem a Ziemią.

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 4

Sukta 10.4

Ten hymn wychwala Agniego jako starożytnego króla i pana domostwa, który staje się schronieniem dla składającego ofiarę, niczym życiodajne źródło na jałowej ziemi. Podziwia ukrytą, lecz czynną naturę Agniego, spoczywającego w ukryciu, a potem wyrywającego się, by „skosztować” ofiary, prosząc go jednocześnie o ochronę rodziny, potomstwa oraz integralności ciała i życiowego przeznaczenia. Ogólnie jest to zarówno wezwanie do pomyślnego yajña, jak i modlitwa o zachowanie dobrobytu i ciągłości.

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 5

Sukta 10.5

Ten tajemniczy hymn kontempluje jedną ukrytą kosmiczną zasadę, doświadczaną jako Agni-Sūrya, wewnętrzny ogień i solarny widzący, który podtrzymuje obfitość niczym „ocean” i objawia tajną ścieżkę umieszczoną w źródle życia. Hymn przechodzi przez obrazy ukrytego pożywienia, ścieżek Ṛty (prawdy-porządku) oraz kosmogonicznego objęcia bytu i niebytu w rozległości Aditi, culminując w Agnim jako pierworodnym Ṛty i źródle zarówno siły, jak i obfitości.

7 mantras | Rishi: Dīrghatamas Āucathya (traditional for RV 10.5) | Devata: Mystic One/Agni-Sūrya principle (hymn is enigmatic; often treated as addressing a hidden cosmic principle rather than a single named deity)

Chandas: Jagatī (probable for RV 10.5; many verses are Jagatī in indices)

Sukta 6

Sukta 10.6

Ten hymn wychwala Agniego jako świetlistą, wszechoświetlającą obecność, która daje schronienie śpiewakowi i sprawia, że ofiara staje się skuteczna. Agni jest czczony jako szybki posłaniec, który, uradowany hymnami, przyciąga bogów ku ofierze i sam staje się pierwszym "havya", pierwotną ofiarą. Wersy podkreślają wielkość Agniego, jego prastare promienie oraz jego rolę w przebudzaniu i pomnażaniu najdawniejszych boskich energii.

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 7

Sukta 10.7

Ten krótki hymn do Agniego modli się o svasti (pomyślność) zarówno z nieba, jak i z ziemi, prosząc Agniego, by ustanowił "powszechne życie" (viśvāyus) odpowiednie dla ofiary i prawego życia. Poszukuje on wyostrzonego, zwycięskiego wglądu (dhī) pod opieką Agniego w domu, a kończy się prośbą, by był on pomocnikiem, opiekunem, dawcą życia i strażnikiem ciała na właściwej ścieżce.

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 8

Sukta 10.8

Ten hymn wychwala Agniego jako kosmiczną moc, której sztandar światła kroczy między Niebem a Ziemią, wzrastając w Wodach i strzegąc Ṛty (porządku kosmicznego). Rozwija on wiele tożsamości Agniego: światło-widza, podtrzymującego prawo na wzór Varuṇy, Apāṃ Napāt oraz wysłańca, który przekazuje ofiary, a także przywołuje mityczny epizod zwycięstwa Indry nad Viśvarūpą, by podkreślić triumf uporządkowanej władzy nad arogancją.

9 mantras | Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; needs verification)

Sukta 9

Sukta 10.9

RV 10.9 to hymn do Wód (Āpaḥ), wychwalanych jako źródła rozkoszy, pożywienia, siły, jasnego widzenia i uzdrowienia. Poeta błaga je o witalność i oczyszczenie podobne do leczniczego działania, a wszystko to kończy się poczuciem intymnej komunii z ich rasą (istotą), przyciągając Agni w ten odnowiony, świetlisty stan.

9 mantras | Rishi: Sindhudvīpa Āmbara (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.9, Āpaḥ-sūkta) | Devata: Āpaḥ (Waters)

Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables)

Sukta 10

Sukta 10.10

Ten dialogowy hymn przedstawia słynną wymianę między Jamą a Jamī, gdzie Jamī nakłania do zjednoczenia dla kontynuacji ludzkości, podczas gdy Jama nalega na powściągliwość i zgodność z rtą (porządkiem kosmicznym). Hymn ukazuje napięcie między pragnieniem a prawem, demonstrując, jak normy społeczne i kosmiczne są ustanawiane poprzez świadomy wybór i opanowanie. Kończy się Jamą kierującym Jamī ku pomyślnemu, zgodnemu z prawem zjednoczeniu gdzie indziej, podkreślając harmonię (samwid) raczej niż przekroczenie.

14 mantras | Devata: Dialogic hymn (Yama–Yamī tradition); powers implied include Agni (as Pituḥ Napāt) and cosmic order

Sukta 11

Sukta 10.11

Ten późny hymn Mandali 10 łączy wszechwiedzące bóstwo opiekuńcze Waruny nad rta (porządkiem kosmicznym) z życiodajną mocą Aditi oraz właściwym czasem (rtu) ofiary. Następnie zwraca się do Agniego jako operatywnego ognia kapłańskiego, prosząc go, by rozkwitał dzięki inwokacjom, zbliżał się z obfitością i przyprowadzał bogów oraz Dwa Światy do rytuału.

9 mantras | Rishi: Traditional: often attributed within RV 10.11 to a seer of the late Maṇḍala 10 corpus | Devata: Varuṇa (with Aditi as source-power; ṛtu as sacred rhythm)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 12

Sukta 10.12

Ten hymn przywołuje Agniego jako Hotṛ (kapłana przywołującego) w obrębie rozległej ramy Dyāvā-Pṛthivī (Nieba i Ziemi), przedstawiając ofiarę jako środek, dzięki któremu śmiertelnicy stają się godni zbliżenia się do bogów. Hymn przechodzi od pradawnego wizji ṛta (kosmicznej prawdy/porządku) i prawdziwej mowy do poszukującego samozapytania o przekraczanie boskiego prawa, i kończy się bezpośrednią prośbą do Agniego, by usłyszał, zaprzęgnął swój niosący bogactwo rydwan i wprowadził Oba Światy w obrzęd.

9 mantras | Devata: Agni (as Hotṛ) with cosmic frame Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 13

Sukta 10.13

Ten krótki hymn łączy "pradawne Słowo" (pūrvyaṃ brahma) z parną mocą boską (vām), prosząc, aby wyklarowana pieśń poruszała się jak pewna ścieżka dla natchnionego widzącego. Następnie zwraca się do wewnątrz, ku symbolicznej, niemal metryczno-rytualnej analizie mowy i formy, pięć kroków, czworonożna miara i niezniszczalna sylaba (akṣara), aby zharmonizować śpiewaka z ṛta, porządkiem prawdy. Końcowy obraz siedmiu płynących strumieni i lśniącej dwoistości przedstawia pogodzoną, karmioną całość, w której uzupełniające się moce wspólnie podtrzymują dzieło prawdy.

5 mantras | Devata: Dual devatā (vām), broadly addressed to a paired divine power; also invokes the Viśve Devāḥ (‘all gods’) as amṛtasya putrāḥ.

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires verification).

Sukta 14

Sukta 10.14

Ten hymn jest inwokacją pogrzebową i przodkową, która prowadzi zmarłego ku Jamie Waivaswacie, pierwszemu, który "ruszył naprzód" i odkrył ścieżkę dla wielu. Modli się o bezpieczną podróż, stałe miejsce odpoczynku wśród Ojców (Pitry) oraz o ułożenie zaświatów jako prawowitej, dobrze ustrukturyzowanej krainy, a nie chaosu strachu.

16 mantras | Devata: Yama Vaivasvata (often with Pitṛs as associated powers)

Chandas: Trishtubh (standard for many RV 10.14 verses; requires verification)

Sukta 15

Sukta 10.15

RV 10.15 to hymn Pitṛ (przodków), który rytualnie przywołuje Ojców, niższych, środkowych i wyższych, aby powstali i udzielili się żywym, słysząc ich wezwania i przyjmując ofiary. Łączy świat Pitṛ z Somą, ṛtą (porządkiem kosmicznym) i rządami Jamy, prosząc o ochronę, błogosławieństwo i dobrze prowadzoną „ścieżkę tchnienia życia” dla istoty ucieleśnionej.

14 mantras | Rishi: As RV 10.15 (Pitṛ hymn) | Devata: Pitṛs (Fathers/ancestors)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 16

Sukta 10.16

RV 10.16 to hymn pogrzebowy do Agni Jātavedasa, proszący ogień kremacyjny o przemianę zmarłego bez gwałtownego „rozproszenia”, i o odprowadzenie osoby do Pitṛs (Ojców/przodków). Przedstawia Agniego jako ostrożnego psychopompa: przygotowującego/czyniącego dojrzałym ciało do przejścia, chroniącego to, co nie powinno ucierpieć, i otwierającego drogę do krainy przodków. Hymn zawiera również obrazy rytualne naczyń/ofiar oraz końcowe ukojenie, które chłodzi i rozjaśnia ogień, aby obrzęd został dopełniony w pomyślności.

14 mantras | Rishi: Funerary hymn seer of RV 10.16 (Anukramaṇī attribution varies across recensions). | Devata: Agni (especially Jātavedas) as the psychopomp-transformer in the funeral rite.

Chandas: Triṣṭubh.

Sukta 17

Sukta 10.17

Ten hymn splata mityczno-rytualną narrację wokół przygotowań Tvaṣṭṛa do ślubu jego córki (Saraṇyū) oraz kompleksu Wivaswat-Jama, wykorzystując obrazy małżeństwa i przejścia, by mówić o przemijaniu, rodowodzie i porządkowaniu światów. Następnie zwraca się ku przodkom (Pitṛ) oraz mocom oczyszczającym, Saraswatī, wodom i ziołom niosącym mleko, szukając pożywienia, bezbłędnego impulsu oraz oczyszczenia i osłodzenia mowy. Ogólnie funkcjonuje jako liminalna sukta: łącząca kosmiczną genealogię, rytuał i wewnętrzną odnowę.

14 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (often given for RV 10.17 in Anukramaṇī tradition) | Devata: Tvaṣṭṛ; also mythic figures: Vivasvat, Saraṇyū, Yama

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 18

Sukta 10.18

RV 10.18 to późnoedycka sekwencja hymnu pogrzebowego, która rytualnie zarządza granicą między zmarłymi a żywymi. Odsyła Śmierć od społeczności, kieruje właściwym obchodzeniem się ze zwłokami i grobem oraz przywraca ciągłość społeczną i życiową dla tych, którzy pozostają, zwłaszcza dla gospodarstwa domowego i jego przyszłych pokoleń.

14 mantras | Rishi: RV 10.18 is the well-known funeral hymn sequence; r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī but belongs to the late ritual corpus. | Devata: Mṛtyu (Death) addressed/apotropaically; protective intent for the living community.

Chandas: Triṣṭubh.

Sukta 19

Sukta 10.19

RV 10.19 to hymn apotropaiczny i przywracający, który wielokrotnie nakazuje szkodliwym siłom, błędnym kierunkom i enas (zanieczyszczeniu/grzechowi) „odwrócić się”, jednocześnie prosząc Agni-Somę o ponowne ustanowienie rayi (całości, dobrobytu, żywotnej siły) wewnątrz czciciela. Jego język działa jak werbalny lek: odwracając stratę, przywołując to, co zboczyło z drogi, i przywracając ochronny porządek ze wszystkich kierunków.

8 mantras | Rishi: RV 10.19 is traditionally linked with protective/restorative formulas; specific r̥ṣi per anukramaṇī should be verified in the target metadata source. | Devata: Agni-Soma (dual).

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh mix is possible in Book 10; verify metrical count for this verse in the chosen edition.

Sukta 20

Sukta 10.20

Ten hymn rozpoczyna się modlitwą do Vāty, natchnionego Oddechu/Wiatru, aby wiał w czcicieli pomyślny impuls (bhadra), który prawidłowo porusza umysł. Następnie zwraca się ku Agniemu jako bezpiecznej ścieżce i pokojowi ofiary, osiągając punkt kulminacyjny w ofierze poety z natchnionej mowy, która szuka pożywienia, siły i stabilnego miejsca w istnieniu.

10 mantras | Devata: Vāta / the inspiriting Breath (as carrier of bhadra)

Sukta 21

Sukta 10.21

Ten hymn wybiera Agniego jako Hotṛa ofiary i chwali go jako promiennego oczyszczyciela, który czyni obrzęd skutecznym, a umysł rozległym. Przypomina starożytne narodziny Agniego i jego linie (Atharwan, Wiwaswat, Jama), przedstawiając go jako posłańca między światami oraz jako moc, która zasiewa nowe "zarodki" życia i wglądu wśród krewnych i klanów. Cel jest zarówno rytualny, czyli pomyślna jaźń poprzez właściwie rozpalony ogień, jak i wewnętrzny, czyli przebudzenie luminicznej, stałej woli poprzez oczyszczający płomień Agniego.

8 mantras | Devata: Agni (Hotar, Pāvakaśociṣ)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (requires full metrical count by pāda)

Sukta 22

Sukta 10.22

Ten hymn do Indry rozpoczyna się uderzającym pytaniem o nieobecność: „Gdzie dziś słychać Indrę?”, i zamienia ten dystans w wezwanie, które przywołuje go poprzez natchnioną mowę. Następnie prosi Indrę o pokonanie wrogich, bezprawnych sił (dasyu/dāsa), które uciskają czcicieli, i kończy się zaproszeniem do ofiary Somy: Indra powinien pić, chronić śpiewaka i obdarować obfitym, lśniącym bogactwem oraz pomyślnością.

15 mantras | Devata: Indra (invoked through inquiry/absence motif)

Chandas: Likely Triṣṭubh (single verse; requires syllable count confirmation)

Sukta 23

Sukta 10.23

RV 10.23 to krótki hymn do Indry, w którym poeta-ofiarnik przyzywa Indrę jako noszącego wadżrę wojownika na rydwanie, który przełamuje granice i rozdziela bogactwa oraz siłę swoim sprzymierzeńcom. Obrazowanie jest żywe i cielesne, broda Indry drży, jego zastępy się poruszają, deszcz i wiatr odpowiadają, łącząc moc bojową z płodnością i somową radością. Hymn kończy się prośbą, aby przyjaźń Indry z widzem Vimadą pozostała nienaruszona i stała się pomyślna dla czcicieli.

7 mantras | Rishi: Vimada (Vaimada) (traditional attribution for RV 10.23) | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

Sukta 24

Sukta 10.24

Ten hymn jest inwokacją ofiary Somy, która prosi Indrę, by pił miódobogaty wyciśnięty Somę i ustanowił w czcicielach tysiąckrotną rayi (bogactwo, obfitość, witalną pełnię). Obok uniesienia i obdarowywania przez Indrę, hymn przywołuje Aśvinów (Nāsatyów) „wydobywających” ukrytą słodycz, gdy zostali wezwani przez Vimadę, i kończy się modlitwą, by czyjaś zewnętrzna podróż i bezpieczny powrót stały się „umiódowane” - pomyślne, dostatnie i chronione.

6 mantras | Rishi: Vimadá (traditional for RV 10.24 in the Vimadá sequence) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; not metrically verified here)

Sukta 25

Sukta 10.25

Ten hymn chwali Somę (andhas) jako natchniciela, który tchnie pomyślność w czciciela, jasność umysłu (manas), biegłość (dakṣa) i prawą intencję (kratu). Uwielbia on odurzający "mada" Somy, który rozszerza myśl, umacnia widzącego i darczyńcę, oraz prowadzi człowieka poza niezdolność ("ślepy i chromy") ku wzrostowi i osiągnięciu.

11 mantras | Rishi: Vimadá (traditional for RV 10.25) | Devata: Soma (explicit in 10.25.2-3; here andhasa and made link to Soma; deity-focus likely Soma)

Chandas: Triṣṭubh (probable; unverified)

Sukta 26

Sukta 10.26

Ten hymn przyzywa Pūṣana jako boskiego przewodnika dróg i podróży, prosząc go o ustawienie rydwanu energii życiowej na bezpiecznym, pomyślnym kursie i o wysłuchanie wezwania czciciela. W swoich zwartych wersach łączy zewnętrzną podróż z wewnętrznym właściwym kierunkiem: uporządkowanymi inspiracjami, dobrze zaprzężonymi mocami i usunięciem przeszkód dla widza i składającego ofiary.

9 mantras | Devata: Pūṣan (with ‘dasrā’ as attendant powers/possibly Aśvins)

Chandas: Gāyatrī (3×8 syllables typical for such compact verse; approximate)

Sukta 27

Sukta 10.27

Ten hymn stanowi ostrą krytykę moralno-psychologiczną władzy używanej bez porządkującej siły Indry: ci, którzy korzystają ze siły lub napoju rytualnego, pozostając "anindrāḥ", popadają w przemoc, odwrócenie i samobójczy odwet. Poprzez gnomowe obrazy odwrócenia (upadły, lecz czuwający, głowa przeciwko głowie) diagnozuje zniekształconą egzystencję i wzywa poszukującego, by nie ukrywał wewnętrznej "siły życiowej" i wizji Svar (świata Słońca), lecz wprowadził ją w walkę o właściwe wypełnienie.

24 mantras | Devata: Indra (by contrast: anindrān; the needed power to avoid violent distortion)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Sukta 28

Sukta 10.28

Ten hymn jest w dużej mierze autodeklaracją w głosie Indry: rodzi się potężny, dokonuje bohaterskich czynów w każdym działaniu i jest wychwalany za zabicie Vṛtry oraz uwolnienie zgromadzonego bogactwa dla hojnego czciciela. Obok tego bohaterskiego wątku, sukta niesie również nutę rytualno-społeczną, witając przybywającego pretendenta/gościa jedzeniem i Somą, a następnie odsyłając go do domu zadowolonego, co przedstawia moc Indry jako coś, co chroni porządek, dobrobyt i sprawiedliwy podział.

12 mantras

Sukta 29

Sukta 10.29

Ten hymn chwali Indrę jako zawsze skutecznego sprzymierzeńca, który zostaje przebudzony przez "czysty" stoma (hymn) i który przez wiele nocy oraz dni działa jak hotṛ dla ludzkich społeczności, przywołując światło poprzez mrok. Podkreśla on wzajemność: natchniona mowa i ofiary wzajemnie się karmią, a własna siła Indry rozprzestrzenia się i porządkuje bitwy, stojąc niewzruszenie jak rydwan w samym środku konfliktu, będąc jednocześnie napędzanym przez bhadrā sumati (pomyślną prawomyślność). Ogólnie rzecz biorąc, sukta poszukuje towarzystwa Indry, zwycięstwa oraz wewnętrznej jasności dla czciciela wśród walki.

8 mantras | Devata: Indra (dual address implied by vām; companion devatā not recoverable from isolated verse)

Chandas: Trishtubh (probable; confirm by metrical count)

Sukta 30

Sukta 10.30

Ten hymn wychwala Āpaḥ (Wody) jako żywe, boskie moce, które niosą słodycz, oczyszczenie i pomyślną podporę w ofiarę oraz w ludzkie życie. Łączy dobroć Wód z rozległą "dhāsi" (podtrzymującą podporą) Mitry-Varuṇy i osiąga punkt kulminacyjny w scenie rytualnej, gdzie Wody "zajmują swoje miejsce" na barhis, gdy Soma jest wyciskany dla Indry.

15 mantras | Devata: Āpaḥ (Waters); with Mitra-Varuṇa invoked as upholders of great dhāsi (support)

Sukta 31

Sukta 10.31

Ten hymn zwraca się do Viśve Devāḥ (Wszystkich Bogów) jako jednolitego, szybko pomagającego zbioru, prosząc, aby pieśń chwalczy dotarła do nich i aby przenieśli czciciela przez ucisk i kręte ścieżki. W miarę rozwoju sukta kieruje się ku kosmicznej symbolice: Krowa jako prastare, rozległe światło/wiedza oraz „łono Asury” jako zjednoczone źródło, co kończy się potwierdzeniami ṛta (prawda-porządek) i jego nienaruszonym wzrostem.

11 mantras | Devata: Viśve Devāḥ (All Gods) / collective divine powers.

Chandas: Triṣṭubh (probable).

Sukta 32

Sukta 10.32

RV 10.32 to późny hymn Indry, który zaprasza hojnego Maghavana, by zajął swoje miejsce przy wyciskaniu Somy, przebudził się ku wyciśniętej esencji i obdarował „obojgiem”, czyli przyjęciem ofiary oraz dobrobytem, który ona przynosi. Przechodząc przez obrazy bosko szukającej ścieżki, ochronnych mocy i miodowanej obfitości, hymn kończy się ślubowaniem dopełnienia pomyślnych dzieł rytualnych oraz trzymania Somy wewnętrznie „w sercu”, łącząc zewnętrzną ofiarę z wewnętrznym nabożeństwem.

9 mantras | Devata: Indra

Chandas: Jagatī (likely; 12-syllable tendency in 10.32; requires full metrical verification)

Sukta 33

Sukta 10.33

Ten hymn przedstawia Pūṣana jako wewnętrznego przewodnika niesionego "wewnątrz", podczas gdy Viśve Devāḥ stoją jako zbiorowi opiekunowie przeciwko niebezpieczeństwu i wrogim siłom. Łączy on motyw podróży i ochrony z nauką moralną: nie wolno przekraczać vrata bogów (prawa kosmicznego), a prawdziwy rozwój przychodzi poprzez właściwe zaprzężenie - zdyscyplinowane zharmonizowanie z boskim porządkiem.

9 mantras | Devata: Pūṣan (inner guide) with Viśve Devāḥ as protectors

Sukta 34

Sukta 10.34

RV 10.34, słynny „Hymn Hazardu”, jest lamentem w pierwszej osobie, który przedstawia kości jako czarującą, groźną siłę odurzająca umysł i niszczącą dom, bogactwo oraz reputację. Przez żywe wyznanie i realizm społeczny hymn staje się dydaktycznym ostrzeżeniem przed uzależnieniem, wzywając do powściągliwości, pojednania i powrotu do uporządkowanego życia.

14 mantras | Rishi: Kavasha Ailūṣa (traditional attribution for RV 10.34, the ‘Gambling Hymn’) | Devata: Akṣāḥ (Dice) / implicitly the destructive power of addiction; didactic hymn

Chandas: Triṣṭubh (dominant in RV 10.34; this verse fits triṣṭubh cadence though requires syllable check)

Sukta 35

Sukta 10.35

Ten hymn wita przebudzenie świętych Ogni o świcie, Agniego w formach mnogich, obdarzonego mocą podobną do mocy Indry, by przynieść światło, porządek (Ṛta) i bezpieczną drogę w nowy dzień. Rozszerza wezwanie na kosmiczne oparcia (Uṣas, Dyāvāpṛthivī, Wody), prosząc, aby boskie "słowo Ṛty" napełniło czciciela i aby bezstrach oraz pomyślność powstały pod opieką bogów.

14 mantras | Devata: Agni (plural Agnayaḥ) with Indra-force; Ushas; Dyāvāpṛthivī; Apas (a composite invocation)

Chandas: Triṣṭubh (likely; hymn opening in a common triṣṭubh cadence)

Sukta 36

Sukta 10.36

Ten hymn jest rozległym wezwaniem Viśvedevāḥ, które gromadzi wiele kosmicznych mocy, Jutrzenkę i Noc, Niebo i Ziemię, Ādityów, Indrę, Marutów, Wody i inne, w jednym polu ochrony i prawego porządku (ṛta) dla czciciela. Przechodząc przez wyliczeniową pochwałę i błaganie, poszukuje boskiej "pomocy" (avaḥ) dla ofiary, witalności i bezpiecznej drogi przez życie. Kulminuje w kierunkowym, wszechogarniającym apelem do Savitara, by pobudził "sarvatāti" (całość/pełne dobrostan) i darował długie życie.

14 mantras | Devata: Viśvedevāḥ (enumerative invocation of many deities/powers)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain; requires metrical verification due to long enumerations)

Sukta 37

Sukta 10.37

Ten hymn czci Sūryę jako dalekowidzące „Oko” Mitry, Varuṇy, stróża ṛty (prawdy-porządku), którego wschód objawia, mierzy i chroni światy. Modli się o jasność widzenia, pomyślność i ochronę przed wrogością, a także zawiera pokutną uwagę, by winy popełnione mową lub myślą zostały usunięte i odsunięte od czciciela.

9 mantras | Devata: Sūrya (as eye of Mitra–Varuṇa)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Sukta 38

Sukta 10.38

Ten krótki hymn Triṣṭubh to bojowa inwokacja do Indry, by zagrzmiał w zgiełku bitwy, zapewnił zwycięstwo i zdobył "krowy/promienie" wśród błyskawicznych ataków. Prosi Indrę, by zneutralizował każdego wroga - czy to Dāsa czy Ārya - który spiskuje przeciwko czcicielom, a kończy się wezwaniem potężnego Byka, by się uwolnił i szybko przybył z pomocą, z dala od rywalizujących więzów.

5 mantras | Rishi: Purūṣṭuta (traditional attribution for RV 10.38) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 39

Sukta 10.39

Ten hymn przyzywa szybki, wszechporuszający rydwan Aśvinów, by przybył w nocy i o świcie, odpowiadając na wezwanie składającego ofiarę tak intymnie, jak ojciec jest wołany po imieniu. Chwali ich charakterystyczne czyny ratunku i przywracania: odnawianie młodości, ratowanie czcicieli z niebezpieczeństwa oraz przywracanie sprawności ruchowej i pełni, jednocześnie przedstawiając sam hymn jako starannie przygotowaną ofiarę mającą ucieszyć ich i przyciągnąć blisko.

14 mantras | Devata: Aśvins (Nāsatyā)

Chandas: Jagati (probable for many Aśvin hymns; exact metrical confirmation needed)

Sukta 40

Sukta 10.40

Ten hymn jest pilnym, pełnym miłości wezwaniem Aśvinau, boskich lekarzy jadących o świcie, pytającym, gdzie są i kto dziś ich przyjmuje. Chwali ich szybki rydwan, ich dobrodziejstwa udzielane klan po klanie oraz ich słynne ratunki: ulgę dla słabych, ochronę bezbronnych i otwieranie zablokowanych "ogrodzeń", aby dobrobyt i uzdrowienie mogły płynąć. Celem poety jest przyciągnięcie Bliźniąt do domu ofiarującego we właściwym czasie (o świcie) i zapewnienie pokoju, dobrostanu oraz pomyślnego przejścia przez życiowe przemiany.

14 mantras | Devata: Aśvinau

Sukta 41

Sukta 10.41

Ten krótki hymn przywołuje boski ruch o świcie: promienną obecność Uṣas z jej symbolicznym rydwanem oraz szybkie przybycie Aśvinów na poranne tłoczenia Somy. Przedstawia świt jako rytualny próg, gdzie natchniona mowa, uporządkowana ofiara i przyjście bogów się spotykają, prosząc bóstwa o przebudzenie i wsparcie rytuału oraz jego śpiewaków.

3 mantras | Devata: Uṣas (Dawn) (with chariot imagery possibly linked to a divine vehicle; devata explicitly uṣasaḥ in the verse)

Sukta 42

Sukta 10.42

Ten hymn jest ożywczym wezwaniem do Indry, wzmocnionego przez Somę, nakłaniającym śpiewaków do "niesienia naprzód" potężnego stomy (uwielbienia) jak zdecydowanego rzutu, który zdobywa lepszy zysk. Prosi Indrę, by przepędził wrogów daleko, by obdarował obfitością bydła i zboża, oraz by udzielił natchnionej myśli (dhī), która staje się skarbem siły (vāja). Kończąca formuła ochronna poszerza krąg bezpieczeństwa, wzywając Bṛhaspatiego, by strzegł ze wszystkich kierunków, podczas gdy Indra chroni przód i wewnętrzny środek, tworząc varivas, wolną przestrzeń i nieskrępowany ruch dla sprzymierzeńców i wewnętrznych mocy.

10 mantras | Devata: Indra (with Soma as supporting power)

Sukta 43

Sukta 10.43

Ten hymn stanowi jednolitą chwałę Indry jako hojnej, zwycięskiej w bitwach potęgi, której gorliwie poszukują natchnione myśli wieszcza, jak kochający towarzysze obejmujący umiłowanego. Prosi Indrę, by poruszał się między rodami, uczynił dobrobyt widocznym (bydło/bogactwo) i pomógł czcicielowi przewyższyć wrogość dzięki silnym ofiarom z Somy. Zakończenie zwraca się ku wszechstronnej ochronie: Bṛhaspati strzeże z każdej strony, a Indra otwiera "szeroką przestrzeń" (varivas) dla swoich towarzyszy na drodze.

11 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Sukta 44

Sukta 10.44

Ten hymn jest wezwaniem do Indry jako siły opanowanej, zgodnej z prawem, która spieszy ku radości Somy i przezwycięża wszelki opór dzięki potężnemu vṛṣṇi (bohaterskiej mocy). Splata on chwałę z pouczeniem: "pierwsi, wezwani przez bogów" pionierzy osiągają trudną do przekroczenia chwałę, podczas gdy niegodni nie mogą wejść na ofiarną "łódź" i toną. Końcowa modlitwa rozszerza się na ochronę we wszystkich kierunkach, z Bṛhaspatim strzegącym od tyłu i Indrą otwierającym bezpieczną, szeroką przestrzeń dla swoich towarzyszy.

11 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; needs metrical confirmation)

Sukta 45

Sukta 10.45

Ten hymn chwali Agniego jako Jātavedasa i Vaiśvānarę, wywodząc jego "trójnarodzenie" z nieba, pośród ludzi i w wodach, oraz opisując, jak jest nieustannie rozniecany przez właściwą intencję i umiejętność. Przedstawia Agniego jako oczyszczyciela, przewodnika i nieśmiertelną obecność zainstalowaną w śmiertelnikach, którego dym i blask wznoszą się do nieba. Hymn kończy się pokojowym wezwaniem Nieba i Ziemi oraz modlitwą o rayi (pełnię/dostatek) bogatą w bohaterską siłę.

12 mantras | Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Trishtubh (likely)

Sukta 46

Sukta 10.46

Ten hymn wychwala Agniego jako pierwotnego Hotṛ, ustanowionego przez bogów i ludzi alike jako nosiciela ofiar i organizatora prawego porządku (ṛta) w życiu wspólnotowym. Agni jest przedstawiony jako zasiadający "na łonie wód" oraz ukryty w domach i łonopodobnych zagrodach, jednoczący ludzi i prowadzący ich przez "jarzma" dharmy ku pomyślności i odnowionej chwale przodków.

10 mantras | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 47

Sukta 10.47

Ten hymn stanowi przedłużoną prośbę do Indry o "citra" (wielopostaciowe, promieniste) i "vṛṣan" (energetyczne, potężne) rayi, bogactwo, które jest jednocześnie materialną pomyślnością, zwycięską siłą (vāja) i świetlistym wzrostem. Mówcy potwierdzają bliskość z Indrą ("chwytamy twoją prawą rękę") i wychwalają go jako strażnika krów/promieni, prosząc o wielkie, nieporównywalne mieszkanie i bezpieczną podstawę błogosławioną przez Niebo i Ziemię.

8 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable for RV 10.47; confirmation needed)

Sukta 48

Sukta 10.48

Ten hymn to pierwszoosobowe samoogłoszenie Indry, deklarujące jego pradawną władzę nad bogactwem, zwycięstwem i prawem do rozdzielania "używania" (bhójana) składającemu ofiarę. Indra opowiada o swoim pokonaniu przeciwników, którzy chcieliby użyć siły przeciwko niemu, i potwierdza swój nie do zdobycia status wśród klas boskich (Āditjowie, Wasuowie, Rudrija). Sukta funkcjonuje jako hymn pochwalny, który wzmacnia zaufanie do opieki Indry oraz w skuteczność ofiarowania i prawej mowy.

11 mantras | Devata: Indra (self-proclamation)

Sukta 49

Sukta 10.49

Rigweda 10.49 jest indra-ātmastuti: Indra przemawia w pierwszej osobie, głosząc swoją suwerenną sprawczość stojącą za zwycięstwem, ekspansją i właściwym uporządkowaniem ofiary. Hymn przedstawia Indrę jako dawcę pradawnego bogactwa dla śpiewaka chwały, tego, który budzi yajamānę, oraz decyzyjnego przełamywacza przeszkód (sił podobnych do Vṛtry), co kulminuje jego przenikaniem bogów i ludzi poprzez nieodparty impuls (cyautna).

11 mantras | Rishi: Indra (self-proclaiming voice), hymn 10.49 is a prominent Indra-ātmastuti | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)

Sukta 50

Sukta 10.50

Ten hymn jest indra-stuti, który wychwala Indrę jako Viśvānara/Viśvabhū, wszechprzenikającą, świat podtrzymującą moc, radującą się Somą i uwielbianą przez brahman (święte słowo). Przedstawia Indrę jako najważniejszą siłę w każdym tłoczeniu i każdej ludzkiej walce, którego sława i bohaterska potęga są służone przez oba światy, a kończy się podkreśleniem roli natchnionych poetów, którzy „tworzą” brahman, aby otworzyć drogę do łaski i darów Indry.

7 mantras | Devata: Indra (with epithet Viśvānara/Viśvabhū)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 51

Sukta 10.51

Ten hymn przedstawia Agniego Jātavedasa jako kosmogeniczny ogień, który wchodzi w praocean, przyjmuje wiele form i staje się znawcą oraz nosicielem wszystkich narodzin. Następnie zwraca się do teraźniejszości rytualnej: Agni jest zapraszany, by zajął swoje miejsce w ludzkim rozniecaniu, otworzył "prowadzące bogów ścieżki" i niósł ofiary, aby cały yajña w pełni w nim się ugruntował.

9 mantras | Devata: Agni Jātavedas (cosmogonic fire-consciousness)

Sukta 52

Sukta 10.52

Ten krótki hymn stanowi autorefleksyjną narrację inicjacji Hotṛ, w której Agni (jako kapłański głos) prosi Viśve Devāḥ o pouczenie w sprawie właściwej ścieżki rytualnej, jego należnego udziału oraz właściwego sposobu przekazywania ofiary. Bogowie następnie "ustanawiają" go jako havyavāha (nosiciela ofiary), który może przezwyciężać trudności i właściwie kształtować ofiarę za pomocą uporządkowanych miar, co kończy się jego intronizacją jako Hotṛ na rozścielonym barhis.

6 mantras | Rishi: Agni/Hotṛ persona (self-reflective hymn on becoming Hotṛ) | Devata: Viśve Devāḥ (All-Gods), with Agni as ritual agent implied

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 53

Sukta 10.53

Ten hymn przedstawia poszukiwanie przez składających ofiarę prawdziwego Hotṛ, Agni jako wewnętrznego znawcy yajña, który jest "starszy od nas" i zasiada wewnątrz, zdolny ustanowić boską obecność w czcicielu. Splata razem obrazy rytualne (nić, tkanie, ścieżki światła) z wewnętrzną dyscypliną myśli i mowy, osiągając punkt kulminacyjny w wizji twórczego rodzenia, gdzie ofiarna moc zostaje umieszczona w łonie sił żeńskich i odnosi zwycięstwo poprzez prawe tworzenie (kāra).

11 mantras | Rishi: Agni/Hotṛ-centered cycle (speaker representing the sacrificers seeking the true Hotṛ/Agni) | Devata: Agni (the sought knower of yajña)

Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 54

Sukta 10.54

Ten krótki hymn do Indry przypomina słynną potęgę boga: Niebo i Ziemia same, zaniepokojone, wzywają go, a on chroni Dewów, przytłaczając siły Dāsa samą ojas (siłą). Hymn sugeruje również głębsze, "asuryjskie" (suwerenne) imiona Indry i przedstawia go jako zasadę wewnętrznego oświecenia, "światło umieszczone w świetle", gdy poeta oferuje potężne brahman (świętą formułę), by wzmocnić pomyślność i potomstwo.

6 mantras | Devata: Indra

Sukta 55

Sukta 10.55

Ten hymn do Indry (Maghavana) łączy uwielbienie dla bohaterskiego wojownika umocnionego Somą z enigmatycznymi, pełnymi paradoksów rozważaniami o ukrytych imionach, czasie i odwróceniu (młodość "pożarta" przez siwiznę). Przypomina kosmiczne wsparcie Indry dla Nieba i Ziemi oraz jego opiekę nad bezbronnymi, co znajduje kulminację w jego bojowym zapędzie, który wypędza Dasyusów i przywraca porządek. Ogólnie jest to zarówno stotra (pieśń pochwalna), jak i medytacja nad tajemną mocą Indry, która przekracza zwykłe oczekiwania.

8 mantras | Devata: Indra (Maghavan)

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 56

Sukta 10.56

Ten hymn rozmyśla o prowadzeniu przez "trzecie Światło", które prowadzi szukającego na wyższe miejsce spotkania, gdzie ucieleśniona istota staje się promienna i droga bogom. Wspomina również o tym, jak przodkowie i boskie moce ustanawiają porządek, gromadząc rozproszone siły z powrotem w ciele, umożliwiając bezpieczne przejście przez trudne przeprawy i umieszczenie potomstwa w niższych i wyższych sferach.

7 mantras | Devata: A luminous guiding power (likely Savitṛ/Puṣan-type ‘leader by light’, or a collective divine principle)

Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

Sukta 57

Sukta 10.57

Ten krótki hymn jest modlitwą ochronną i uzdrawiającą dla osób uczestniczących w ofierze Somy, błagającą Indrę, aby składający ofiary nie zboczyli z właściwej ścieżki ani nie zostali zablokowani przez wrogie siły. Następnie zwraca się do wnętrza, przywołując powrót i ustabilizowanie manas (umysłu) dla właściwej woli (kratu), rozeznania (dakṣa), życia oraz trwałej wizji Słońca jako wewnętrznego światła. Zakończenie potwierdza zgodność z vratami Somy (właściwymi działaniami), noszenie przywróconego umysłu w ciele i zyskanie owocnej twórczej witalności (prajā).

6 mantras | Devata: Indra (with Soma-sacrificer context)

Sukta 58

Sukta 10.58

Ten hymn jest terapeutycznym wezwaniem mającym na celu przywołanie i ponowne osadzenie błądzącego umysłu (manas) w żywym ciele oraz "domu życia" (kṣaya), zwłaszcza gdy zbłądzi on ku Jamie, symbolizującej pociąg ku śmierci w tej symbolice. Wersy o charakterze refrenu wyliczają liczne miejsca, do których mógł udać się umysł (śmierć, wody, rośliny, przeszłość i przyszłość), a śpiewacy rytualnie "przywracają go" dla przedłużenia życia, spójności i dobrostanu.

12 mantras | Devata: Manas (to be recalled) with Yama as the deathward attractor in the imagery

Sukta 59

Sukta 10.59

Ten hymn jest modlitwą āyuṣya (ochrony życia), która nakłania siłę życiową do przesunięcia się naprzód w „dalszą, zawsze nowszą” ciągłość, jednocześnie odpędzając Nirṛti, moc rozkładu i rozpuszczenia. Prosi o przywrócenie wzroku, oddechu i vitalnej radości oraz o długie, nieprzerwane oglądanie wschodzącego Słońca, znaki odnowionej witalności i pomyślności. Kończąca formuła ochronna przywołuje siły podtrzymujące (i impuls Indry), aby usunęły cierpienie, tak by żadna krzywda nie dotknęła czciciela.

10 mantras | Devata: Āyuṣ (life) and the banishment of Nirṛti (dissolution); protective/āyuṣya orientation

Chandas: त्रिष्टुभ् (probable; longer pādas with complex cadence)

Sukta 60

Sukta 10.60

Ten hymn przechodzi od pełnego czci podejścia do promiennej, wychwalanej mocy ku wyraźnie przywracającej życie, uzdrawiającej modlitwie: przywołując oddech i witalność, potwierdzając więzy pokrewieństwa i wzywając dotkniętych chorobą, by "wyszli". Kulminuje w konsekracji ludzkiej dłoni jako uniwersalnego lekarstwa (viśvabheṣaja), pomyślnego dotyku, który przekazuje dobrostan i pokój.

12 mantras

Chandas: Gayatri (probable: short 3-pāda structure typical of gāyatrī-stanza)

Sukta 61

Sukta 10.61

RV 10.61 to późny hymn w metrze triṣṭubh, który przedstawia mantrę (brahman) jako gwałtowną, podobną do Rudry siłę aktywną w wewnętrznej „bitwie”, gdzie natchniona mowa i słuszna wola przełamują wrogie podziały i na nowo ustanawiają ofiarę w jedności. Hymn przechodzi przez wyobrażenia w stylu Angiras/Bṛhaspati dotyczące zwycięskiej mocy słowa, nazywa promienną zasadę ognia Bharga/Agni, który osadza bogów w potrójnej podstawie, i kończy się wezwaniem Viśve Devāḥ do pomocy w zgodzie i jasnym rozeznaniu.

27 mantras | Rishi: Traditionally connected with narrative material around Bṛhaspati/Angiras-complex in late RV; exact rishi attribution varies by Anukramaṇī traditions for 10.61 (often listed under a late seer-family). | Devata: Mixed/Allusive: mantric power (Brahman/Bṛhaspati impulse) with Rudra-force; inner battle motif; no single exclusive devatā in this verse.

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable cadence typical of narrative and battle hymns).

Sukta 62

Sukta 10.62

Ten hymn przywołuje Angirasów jako zbiorczą linię wieszczów-mocarzy, którzy poprzez yajñę i dakṣiṇę zdobyli przyjaźń Indry oraz udział w "nieśmiertelności". Przypomina ich ogniste narodziny z Agniego, ich sławne towarzystwo jako Navagvów i Daśagvów, i prosi ich, by "objęli" ludzkiego składającego ofiarę - chroniąc patrona Manu, ożywiając dakṣiṇę i przedłużając życie, aby społeczność mogła zdobyć vāję (pełnię, zwycięską moc).

11 mantras | Rishi: Angirasa tradition (hymn addressed to the Angirases as a collective of seer-powers) | Devata: Angirasaḥ (often linked with Indra’s work of finding the cows; here directly invoked)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 63

Sukta 10.63

RV 10.63 to późna, rozbudowana inwokacja do Viśve Devāḥ, która zakorzenia obecny kult w linii pierwotnych i królewsko-ofiarniczych wzorców, Vivasvata, Manu, Yayātiego i Nahushy. Hymn gromadzi wielu bóstw (Indrę, Agniego, Mitrę-Varuṇę, Bhagę, Dyāvāpṛthivī, Marutów i Ādityów), aby zapewnić ochronę w konflikcie, powodzenie w zdobywaniu oraz właściwą, natchnioną chwałę, która utrzymuje składającego ofiarę w zgodzie z ṛta.

17 mantras | Rishi: Likely a later mandala 10 family hymn; specific rishi attribution varies by Anukramaṇī for RV 10.63 | Devata: Viśve Devāḥ (All-Gods) with ancestral-sacrificial framing (Vivasvat, Yayāti, Nahusha)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 64

Sukta 10.64

Ten hymn rozpoczyna się jako poszukujące wezwanie: poeta pyta, który spośród bogów naprawdę słyszy, darzy radością i zwraca się ku czcicielowi z ratunkową pomocą. Następnie rozszerza się w zbiorową prośbę do mocy boskich, zwłaszcza życiodajnych Wód i rzek, a kończy się uwielbieniem dla Aditjów i Aditi jako suwerennych stróżów porządku i opieki.

17 mantras | Devata: Collective gods (open inquiry which deity grants grace and help)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical confirmation)

Sukta 65

Sukta 10.65

Ten hymn stanowi wszechstronne wezwanie do Viśve Devāḥ, wyraźnie wymieniające wiele głównych potęg wedyjskich i proszące je, by działały "w jednej zgodzie" dla podtrzymania ofiary i dobrobytu ludzkości. Splata on razem porządek kosmiczny (ṛta), podtrzymujących rodziców Niebo i Ziemię oraz opiekuńcze, szeroko zakrojone prowadzenie bogów, kończąc się modlitwą o trwałe svasti (pomyślność).

15 mantras | Devata: Viśve Devāḥ (All Gods) / enumerated deities

Sukta 66

Sukta 10.66

Ten hymn przywołuje Viśve Devāḥ, „Wszystkich Bogów”, jako wszechsłyszące, rytualnie lśniące moce, które ustanawiają ofiarę i prowadzą czciciela ku pomyślności (svasti). Z Indrą jako najważniejszym wśród nich, są wychwalani jako podtrzymujący i pomnażający ṛta, pamiętani za mity zwycięstwa, takie jak uwolnienie wód po walce z Vṛtrą. Sukta kończy się pokłonem Vasiṣṭhy przed nieśmiertelnymi, którzy stoją ponad wszystkimi światami, prosząc o szeroką, daleko sięgającą pomyślność i stałą ochronę.

15 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (continuity of collection) | Devata: Viśve Devāḥ (Indra as foremost within the collective)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 67

Sukta 10.67

Ten hymn (RV 10.67) głosi zwycięską moc Indry jako nierozerwalnie związaną z prądem Angirasa/Bṛhaspati: natchnione Słowo (dhī/uktha) zostaje „odnalezione” i „doprowadzone do narodzin”, a następnie użyte do przełamania skąpców i uwolnienia bogactwa, światła oraz strumieni życia. Ayāsya przedstawiany jest jako wieszcz, który wyraża czwartą miarę/moc, podczas gdy mitologiczna ramka przywołuje rozbicie przeszkody (ahi, Arbuda) i wyzwolenie siedmiu rzek. Cel jest zarówno pochwalny, jak i operatywny, wezwanie Indry (i sprzymierzonej mocy brahmańskiej) do otwarcia obfitości i ochrony wspólnoty.

12 mantras | Rishi: Ayāsya (named); associated Angirasa/Bṛhaspati myth-cycle in this sukta | Devata: Indra (explicit), with underlying Angirasa/Bṛhaspati current

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

Sukta 68

Sukta 10.68

Ten hymn do Bṛhaspatiego sławi potężną siłę natchnionej mowy (brahman), która przebija jaskinię ukrycia i uwalnia promieniste "krowy" światła i prawdy. Przypomina mityczne zwycięstwo Angirasów i Bṛhaspatiego: odnalezienie tajemnego Imienia, rozłupanie skały jak jaja i wydobycie świetlistego obfitości dla czcicieli. Poeci kończą, ofiarując swój ukończony rytuał i prosząc Bṛhaspatiego o ustanowienie obfitości życia, siły i ludzkiego dobrobytu.

12 mantras | Rishi: Bṛhaspati / Angiras-tradition | Devata: Bṛhaspati

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 69

Sukta 10.69

Ten hymn wychwala Agniego jako pomyślny, świetlisty Ogień, który prowadzi Vadhryaśvę i jego lud przez właściwą przyjaźń (sumitrā) i poprawne rozpalanie na czele rytuału. Uwielbia rozległą moc Agniego, oczyszczoną ludzkim wysiłkiem, lśniącą wśród promiennych, i kończy się błagalnym apelem do starożytnego Vṛtrahana Agniego, by stanął nad czcicielami przeciwko wrogim siłom.

12 mantras | Rishi: Vadhryaśva (as named patron/associated seer in the hymn’s framing) | Devata: Agni

Chandas: Jagatī (probable for RV 10.69; long pādas typical, but needs metrical verification)

Sukta 70

Sukta 10.70

Ten hymn Triṣṭubh rozpoczyna się od rozpalenia Agniego i złożenia jasnej jak masło ofiary na siedzeniu Ilā, prosząc ogień, by powstał na Ziemi jako siła prawej inteligencji, która niesie cześć ku górze. Następnie rozszerza się w wizję progowo-liturgiczną, Jutrzenka i Noc są wezwane, by posadzić bogów w uporządkowanym „łonie” rytuału, co kulminuje w roli Agniego jako przywoływacza, który sprowadza Varuṇę, Indrę, Marutów i Wszystkich Bogów na ofiarne siedzenie dla wewnętrznego i zewnętrznego wypełnienia.

11 mantras | Rishi: Traditionally attributed to Vādhryaśva (continuation into RV 10.70 opening Agni-invocation) | Devata: Agni (with Ila as associated power of inspired offering)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 71

Sukta 10.71

Ten hymn rozmyśla nad tajemnicą Vāc (natchnionej Mowy) jako po raz pierwszy wprowadzonej w ruch pod przewodnictwem Bṛhaspatiego, gdzie prawdziwe "imię" i bezbłędna treść spoczywają ukryte jak skarb w jaskini. Kontrastuje on tych, którzy jedynie słyszą pusty dźwięk, z tymi, którzy zachowują właściwego towarzysza i przewodnika, dzięki czemu zyskują udział w Słowie. Kulminuje poprzez powiązanie świętej mowy z metrum, rolami kapłańskimi i właściwym wymiarem yajña, ukazując Vāc jako organizującą inteligencję rytuału i wglądu.

11 mantras | Devata: Bṛhaspati (lord of inspired speech and vastness)

Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 10.71 is a famous Vāc hymn often in Triṣṭubh)

Sukta 72

Sukta 10.72

Ten kosmogoniczny hymn rozważa "narodziny" (janma) i uporządkowanie bogów, przedstawiając stworzenie jako progresywną manifestację, która może być prawdziwie "zobaczona" poprzez natchnioną mowę i późniejszy wgląd. Hymn śledzi paradoksalną genealogię wokół Dakṣy i Aditi, a kulminację stanowi motyw siedmiu synów Aditi oraz powrót Mārtāṇḍy, wyrażający sposób, w jaki nieśmiertelność i śmiertelność powstają razem w ramach manifestacji.

9 mantras | Rishi: Bṛhaspati / Angirasa-tradition (hymn as cosmogonic revelation; traditional attribution varies in ancillary lists) | Devata: Devāḥ (the Gods collectively); underlying cosmogonic powers of manifestation

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for reflective/cosmogonic statements)

Sukta 73

Sukta 10.73

Ten hymn w metrze Triṣṭubh wychwala narodziny Indry, jego wzrost i zwycięską siłę, podkreślając, jak Marutowie (jako towarzysze i wzmocniacze potęgi) umacniają go do obalenia przeszkadzających mocy. Przechodząc od obrazów kosmogonicznych i tryumfu wojennego do wewnętrznego oświecenia, widzący proszą Indrę, by odsunął ciemność, napełnił oko wizją i uwolnił ich z więzów jak ukryty skarb.

11 mantras | Rishi: Likely Gaurivīti Śāktya (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.73) | Devata: Indra (with Maruts as auxiliaries)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 74

Sukta 10.74

Ten hymn chwali zbiorcze lśniące moce (Vasus) jako różnorodnych boskich pomocników, dzięki którym poszukiwacze osiągają pełnię poprzez surowe wewnętrzne wysiłki, oświecony wgląd i ofiarną czynność jednoczącą Niebiosa i Ziemię. Następnie zwraca się ku Indrze jako decydującej sile umożliwiającej przejście do bogatego "składu" światła i obfitości, potwierdzając jego liczne moce i zdolność do dokonania tego, czego szuka aspirant.

6 mantras | Devata: Vasus (collective luminous powers); implicitly the divine helpers in attainment

Sukta 75

Sukta 10.75

Ten hymn jest wielką pochwałą Wód (Āpas) ze szczególnym wywyższeniem Sindhu, czczonej jako najpotężniejsza, najszybsza i najbardziej zwycięska spośród rzek. Wymienia i przywołuje szeroką sieć świętych rzek, by przyłączyły się do stomy poety, przedstawiając rzeki jako żywe moce, które niosą siłę, pożywienie i właściwy ruch, ogłoszone "na siedzibie Vivasvata", świetlistym słonecznym kontekście porządku i prawdy.

9 mantras | Devata: Āpas (Waters), with special focus on Sindhu; Vivasvat as luminous seat-context

Sukta 76

Sukta 10.76

Ten hymn to późny rygwedyjski hymn pochwalny, który ożywia Indrę wraz z Marutami, przyzywając bliźniacze Światy (Rodasī) oraz bliźniacze Dni, aby otworzyły "szeroką przestrzeń" dla składającego ofiarę poprzez przełom światła i mocy. Hymn ten sławi siły rytualne, a zwłaszcza kamienie do tłoczenia Somy oraz wykwalifikowanych kapłanów, których intensywna praca czyni ofiarę skuteczną, tak aby bogactwo i siła płynęły zarówno na płaszczyźnie niebiańskiej, jak i ziemskiej.

8 mantras | Rishi: Traditionally attributed to a seer of the late tenth maṇḍala (as per Anukramaṇī for RV 10.76) | Devata: Indra with the Maruts (Indra-Marut complex); also Rodasī invoked

Chandas: Trishtubh

Sukta 77

Sukta 10.77

Ten hymn chwali Marutów jako promienną burzową rzeszę, której „opady” są zarówno deszczem, jak i błogosławieństwami, poruszającą się z celowym porządkiem jak dobrze prowadzone ofiary. Przez żywe porównania, obłoczna mgiełka, promienie słońca, sokoły i daleko biegnące rumaki, przyzywa ich ochronną moc, by oddalić szkodę, wzmocnić natchnioną myśl i sprawić, by jadźń lśniła. Końcowa prośba zwraca się do tych najbardziej „godnych jadźńi” mocy, by strzegły natchnienia szybkiego jak rydwan i wielkości, która wzrasta przez rytuał.

8 mantras | Devata: Maruts (storm-host) / their gaṇa

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 78

Sukta 10.78

Ten hymn chwali Marutów jako nieskazitelne, wspaniałe, szybko poruszające się moce, podobne do natchnionych wieszczów, bohaterskich królów i pędzących wód, które przynoszą wigor, blask i zwycięski impet. Błaga o ich przyjazną obecność w samym hymnie pochwalnym, prosząc, aby śpiewacy zostali obdarzeni szczęściem i trwałymi „skarbami” (ratna), które Marutowie posiadają od dawna.

8 mantras | Devata: Maruts (likely, given 10.78.8 explicitly addresses Marutaḥ; hymn-wide devatā inference)

Chandas: Jagatī/Triṣṭubh mixture possible; verse-level meter needs confirmation from full hymn scan

Sukta 79

Sukta 10.79

Ten hymn rozmyśla nad przerażającą, lecz dobroczynną nieśmiertelną Mocą poruszającą się wśród śmiertelników, najspójniej identyfikowaną jako Agni w jego pochłaniającym, przekształcającym aspekcie. Opisuje Ogień jako wszechpożerający "embrion", który żywi się swoimi dwiema Matkami (Niebem i Ziemią), następnie jako siłę zaprzęgającą, która karnieje rozbieżne energie i kończy się harmonią oraz prawym porządkiem (ṛta) pod Mitra i Vasus.

7 mantras | Devata: Not explicitly named in this single verse; appears to describe a mighty immortal force active among mortals (often interpreted in RV 10.79 as Agni or a consuming cosmic power—requires hymn-level identification)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs confirmation)

Sukta 80

Sukta 10.80

Ten krótki hymn do Agnie chwali boski Ogień jako dawcę skutecznych energii, heroicznej mocy i pomyślnej formacji, przemieszczającego się między dwoma światami (ziemią i niebem) i harmonizującego je. Prosi Agniego, by rozciągnął ofiarę w wyższą sferę, podtrzymał swoje liczne stany istnienia, chronił śpiewaka i obdarzył go "wielkim draviṇą" (rozległą pełnią bogactwa/istnienia).

7 mantras | Devata: Agni

Sukta 81

Sukta 10.81

Ten hymn wychwala Viśvakarmana, wszechstwarzającego kosmicznego rzemieślnika, jako kapłańskiego Widza, który "składa w ofierze" światy i ustanawia stworzenie z ukrytych głębin. Przechodzi przez pełne podziwu kosmogoniczne pytania, jak zostały ukształtowane Niebo i Ziemia, i kończy się bezpośrednim wezwaniem Viśvakarmana jako Vācaspatiego (Pana Mowy), aby przyjął cześć i udzielił dobrobytu oraz ochrony.

7 mantras | Rishi: Traditionally associated with the Viśvakarman hymns (exact ascription varies by Anukramaṇī). | Devata: Viśvakarman (cosmic artisan/creator)

Chandas: Trishtubh (standard for 10.81; needs verification)

Sukta 82

Sukta 10.82

RV 10.82 kontempluje Viśvakarmana jako ukrytego kosmicznego rzemieślnika, który ustanawia pierwsze granice i tym samym pozwala Niebu i Ziemi rozszerzyć się w uporządkowaną przestrzeń. Hymn oscyluje między uwielbieniem a dociekaniem: czci ofiary dawnych wieszczów złożone Stwórcy, lecz ostrzega, że sama recytacja i spekulacja mogą przeoczyć prawdziwego Stwórcę ukrytego za pozorami. Jego celem jest ponowne ukierunkowanie rytuału i myśli na jedną formującą Inteligencję, która przekształca wielość w spójną całość.

7 mantras | Rishi: Viśvakarman (traditionally associated with RV 10.82) | Devata: Viśvakarman (the All-Former; cosmic artisan/intelligence)

Chandas: Triṣṭubh (probable; standard for many cosmogonic and theistic hymns in Book 10)

Sukta 83

Sukta 10.83

Ten hymn przywołuje Manyu, boski gniew/żar, jako bóstwo sprzymierzone ze zwycięską mocą Indry, prosząc, by zostało zaprzężone z czcicielem w walce przeciwko przeszkodom podobnym do Vṛtry i wrogim siłom. Manyu jest wychwalane jako samorodne, nieodparte i wszechobecne, oraz błagane, by „złożyło w nas siłę” do walk wewnętrznych i zewnętrznych. Sukta kończy się obrazem ścisłego towarzystwa, Manyu po prawej ręce, opieczętowanym ofiarą słodkiej esencji (Soma/miodowa libacja) do tajemnego, wewnętrznego picia.

7 mantras | Rishi: Manyu (personified) / traditionally attributed to a seer of the Manyu hymns (Book 10, late layer; specific attribution varies by Anukramaṇī) | Devata: Manyu (Wrath/Ardour as divine power, often linked with Indra)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 84

Sukta 10.84

Ten hymn przyzywa Manyu, bojową furię, prawy zapał i niezłomną wolę, jako boskiego sprzymierzeńca, który zaprzęga marutopodobne moce wojenne do jednego rydwanu i pędzi je przeciw przeszkodom. Szkoli klany (viśaṃ-viśam) do zwycięstwa, przemienia mowę w nieustanny okrzyk bojowy i dąży do zintegrowanego dobrobytu oraz ochrony, wreszcie prosząc, by wrogów pochwycono wewnętrzny lęk i wycofali się.

7 mantras | Rishi: Manyu-cycle voice (traditional attribution uncertain) | Devata: Manyu with Marut/Agni associations

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 85

Sukta 10.85

RV 10.85 to słynny hymn Sūryā-Vivāha (wedyjski ślub), który ujmuje małżeństwo jako akt kosmiczny zakorzeniony w satya (prawdzie) i ṛta (słusznym porządku). Błogosławi parę zgodą, płodnością, ochroną przed siłami wiążącymi oraz życiem ugruntowanym w świetlistym prawie podtrzymywanym przez Ādityów, Somę i Sūryę.

47 mantras | Devata: Satya/Ṛta as sustaining principles; Ādityas; Soma; Sūrya (as upholder of dyauḥ)

Chandas: Triṣṭubh (probable; not metrically verified from input alone)

Sukta 86

Sukta 10.86

RV 10.86 to żywy hymn dialogowy skupiony na Indrze i tajemniczym Vṛṣākapi, z udziałem Indrāṇī w wymianie zdań, opatrzony powtarzającą się pochwałą, że "Indra jest wyższy niż wszyscy." Pod zabawnym, domowym tonem hymn zgłębia rywalizację, lojalność i właściwe ukierunkowanie mocy inspirowanej somą, tak aby suwerenna siła Indry została potwierdzona i przywrócona. Zachowuje również motywy folklorystyczne (płodność, uzdrawianie, niezwykłe narodziny) jako znaki zdolności Indry do wynoszenia istot poza ograniczenia.

23 mantras | Rishi: Traditionally: Indra-related dialogue hymn; RV 10.86 often connected with Indra and Vṛṣākapi (and Indrāṇī) in later tradition | Devata: Indra (with Vṛṣākapi as prominent figure)

Chandas: Trishtubh (likely; narrative/dialogue hymns commonly Triṣṭubh)

Sukta 87

Sukta 10.87

Ten hymn jest gwałtownym wezwaniem ochronnym do Agniego jako rakṣohaṇa, zabójcy Rakṣasów i Yātudhānów, proszącym go, by strzegł czcicieli we dnie i w nocy oraz łamał wrogie moce. Wielokrotnie czyni z Agniego aktywne „narzędzie” mantry i ofiarnego ognia, palące, ujawniające i odpędzające niewidoczne szkody, klątwy i czary. Celem sukty jest apotropeja: oczyszczenie, ochrona rytuału i wewnętrzne umocnienie poprzez płonącą wolę Agniego.

25 mantras | Devata: Agni (protector against Rakṣas/Yātudhānas)

Sukta 88

Sukta 10.88

Ten hymn wychwala Agniego jako niestarzejący się ogień, sięgający niebios, który pije ofiarę i podtrzymuje światy przez ṛtę (porządek kosmiczny). Przypomina, jak bogowie stworzyli i uformowali Agniego w trójpostaciowej formie, czyniąc go przekształcicielem wzrostu, który dojrzewa rośliny i podtrzymuje życie. Sukta również przywołuje Mātariśvana jako nosiciela Agniego i łączy rozprzestrzenianie się światła świtu z właściwym ustanowieniem jaźni i kapłańskiego porządku.

18 mantras | Devata: Agni (cosmic fire; world-upholder)

Chandas: Trishtubh (likely; needs confirmation)

Sukta 89

Sukta 10.89

Ten hymn jest rozbudowaną pochwałą Indry jako wszechprzewyższającej potęgi, która otwiera lśniące światy, przelewa się poza "rzeki" i zapewnia czcicielom zwycięstwo, bogactwo oraz pomyślność. Powtarzalnie potwierdza suwerenność Indry nad niebem, ziemią, wodami i górami, i błaga go, by usłyszał wezwanie w konflikcie i w pokojowych obrzędach, obalając przeszkody na wzór Wrytry. Celem jest zarówno celebracyjny, jak i praktyczny: wezwanie opieki, siły i obfitości Indry w "noszeniu" (bhara) życia i w zdobywaniu pełni (vājasāti).

18 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 90

Sukta 10.90

Puruṣa Sūkta przedstawia Osobę Kosmiczną (Puruṣę) jako wszechprzenikającą, obejmującą cały świat, a jednak go przewyższającą. Opisuje stworzenie jako pierwotną ofiarę, w której wszechświat, Weda oraz funkcje społeczno-kosmiczne wyłaniają się jako uporządkowane wyrażenia jednej integralnej Istoty. Celem hymnu jest kontemplacyjny i rytualny: ugruntowanie jażni i dharmy w jednym kosmicznym prototypie.

16 mantras | Rishi: Nārāyaṇa / Purusha-sūkta tradition (later Anukramaṇī attribution varies; commonly ‘Nārāyaṇa’ or ‘unknown’ in scholarly catalogues) | Devata: Puruṣa (Cosmic Being)

Chandas: Triṣṭubh (standard for much of 10.90; verify per verse in critical edition)

Sukta 91

Sukta 10.91

RV 10.91 to hymn ku Agni, który chwali Ogień jako zawsze przebudzoną obecność domową i uniwersalnego Hotṛ, który sprawia, że ofiara staje się skuteczna. Przedstawia Agni jako świetlistą inteligencję (mati/medhā), która ustanawia właściwą ofiarę, właściwe towarzystwo z bogami oraz obdarza czcicieli rozległym, bohaterskim bogactwem.

15 mantras | Rishi: Traditionally attributed to Agni-related seers in RV 10.91 (exact rishi varies by Anukramaṇī) | Devata: Agni

Chandas: Jagatī (likely for RV 10.91.1 given line length; meter should be confirmed by syllable count in the received text)

Sukta 92

Sukta 10.92

Ten hymn wychwala Agniego jako woźnicę ofiary i kapłana rodowego (Hotṛ), nocnego gościa, który płonie przez suchy rozpałek i wznosi się jako promienny ketu ku niebu. Uwielbia jego nieodpartą moc, tak wielką, że przywołuje się nawet ruch słońca i potęgę podobną do Indry, wspominając przy tym starożytną tradycję widzów Aṅgiras oraz naczynia do wyciskania Somy, które ustanawiają jasną ścieżkę dla obrzędu i dla wglądu.

15 mantras | Devata: Agni (as Hotṛ, guest, luminous ketu ascending to heaven)

Sukta 93

Sukta 10.93

Ten hymn przyzywa Dyāvāpṛthivī, Niebo i Ziemię, jako rozległą, matczyną Dwóję, która podtrzymuje światy i zapewnia nieustanną ochronę przed przytłaczającymi i gwałtownymi siłami. Gdy sukta się rozwija, modlitwa rozszerza się w wizję uporządkowanej władzy: rytuał staje się „ponadludzki”, a kosmiczny układ wielu sił zostaje potwierdzony jako już ustanowiony dla dobra składającego ofiarę.

15 mantras | Devata: Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh not applicable; likely Triṣṭubh/related (needs verification for 10.93.1 specifically)

Sukta 94

Sukta 10.94

Ten hymn poetycko uosabia kamienie do tłoczenia Somy (Grāvāṇaḥ/Adrayaḥ) jako żywe, przemawiające moce, których rytmiczny stukot staje się śpiewem ofiarowanym Indrze. Hymn sławi mechanikę i świętość tłoczenia Somy, jego dźwięk, szybkość i uporządkowany ruch, przedstawiając jednocześnie kamienie jako czynniki uwalniające istotę Somy i budzące natchnioną mowę (Vāc) wewnątrz ofiary.

14 mantras | Devata: Indra (recipient) with Soma-pressing stones (Grāvāṇaḥ) as invoked powers

Chandas: Trishtubh (common in Soma/Indra hymns; cadence fits)

Sukta 95

Sukta 10.95

RV 10.95 to dramatyczny dialog między śmiertelnym królem Purūravasem (Aiḷą) i apsarą Urvāśī, badający napięcie między ludzkim pragnieniem a boskimi warunkami. Poprzez ostre wymiany zdań utwór przedstawia miłość jako siłę, która może wynieść lub zniszczyć, a kończy się umieszczeniem ludzkiego partnera w stanie śmiertelności, pozwalając jednocześnie na drogę do niebiańskiego uczestnictwa poprzez potomstwo i ofiarę.

17 mantras | Devata: Dialogue hymn (Purūravas & Urvāśī); devatā as the divine-human relational power (apsaras as luminous inspiration)

Chandas: Triṣṭubh (predominant in RV 10.95; dialogue sections vary but largely Triṣṭubh)

Sukta 96

Sukta 10.96

RV 10.96 to późno-maṇḍalowy Indra-stuti, który zaprasza Indrę, szczególnie jako Harivata, „tego o płowej parze”, by wszedł w hymn poprzez natchnioną mowę i piół miodowy Somę. Hymn wielokrotnie łączy dwie Harī Indry (bliźniacze rumaki/moce) ze szybką, zwycięską dynamiką, która spełnia aspiracje, stabilizuje poszukującego i przynosi rozkosz, siłę oraz sukces. Kulminuje w bezpośrednim rytualnym wezwaniu, by odłożyć wcześniejsze wyciskania i uznać obecną ofiarę Somy za własność Indry.

13 mantras | Devata: Indra (with Harī, his twin steeds as powers of dynamism).

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (needs metrical verification per pada count; late hymns often vary).

Sukta 97

Sukta 10.97

RV 10.97 to hymn uzdrawiający, który przyzywa Oṣadhī, lecznicze rośliny jako zbiorową moc boską, prosząc je, by przeniknęły ciało i usunęły chorobę, zwłaszcza yakṣmę (gruźlicę/cierpienie). Hymn wychwala rośliny jako pierwotne, o wielu postaciach i bosko ustanowione, oraz przedstawia ziołowe leczenie zarówno jako fizyczny środek zaradczy, jak i świętą ochronę przed krzywdą i wrogością.

23 mantras | Devata: Oṣadhīs (Medicinal Plants as collective devatā)

Chandas: Anushtubh (probable for RV 10.97; verify against critical edition)

Sukta 98

Sukta 10.98

Ten hymn jest wezwaniem deszczu ujętym jako święta narracja: Devāpi, działając jako kapłan króla Śaṃtanū, otrzymuje natchnioną mowę od Bṛhaspatiego, by otworzyć drogę deszczom Parjanyi. Bṛhaspati jest wychwalany jako mistrz mantry i boskiej koordynacji, zdolny działać przez sprzymierzone bóstwa (Mitra, Varuṇa, Pūṣan, Ādityas, Vasus, Maruts), aby wody, płodność i dobrobyt wspólnoty zostały przywrócone. Końcowy fragment zwraca się do Agniego o ochronę i o to, by "obfitość wód" została uwolniona z oceanu i nieba.

12 mantras | Rishi: Devāpi Ārṣṭiṣeṇa (with Ārṣṭiṣeṇa/Devāpi figures prominent in the hymn’s narrative) | Devata: Bṛhaspati as the invoked power; allied forms named: Mitra, Varuṇa, Pūṣan, Ādityas, Vasus, Maruts; rain-force Parjanya is the boon/action requested

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.98; verse length and cadence typical)

Sukta 99

Sukta 10.99

Ten hymn chwali Indrę poprzez klasyczny motyw zabicia Vṛtry: wykucie i pchnięcie vajry, złamanie przeszkadzających mocy i otwarcie pomyślności dla czciciela. Łączy heroiczny mit z nutami etycznymi i społecznymi, Indra chroni prawdomównych, kruszy wrogie twierdze i daruje iṣę (impuls), ūrj (siłę witalną) oraz sukṣiti (bezpieczne mieszkanie). Końcowy obraz "mrówki" zbliżającej się do Indry podkreśla pokorne, wytrwałe oddanie jako środek do boskiego wzrostu i powszechnego blasku.

12 mantras | Devata: Indra (implied through vajra and Vṛtra-slaying mythic frame)

Sukta 100

Sukta 10.100

Ten hymn jest gorącym wezwaniem do Indry, by "trwał niewzruszenie", przebudził się dzięki Somie i obdarzył czcicieli zwycięskim upojeniem, wzrostem oraz ochroną. Obok heroicznej siły Indry, Savitṛ jest wzywany, by prowadził i chronił obrzęd, a Aditi jest wielokrotnie wybierana jako szeroka "całość", która zachowuje prawdę, pełnię i wolność od okrycia kłamstwem.

12 mantras | Devata: Indra (primary); Savitṛ and Aditi invoked for protection and totality

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 101

Sukta 10.101

Ten hymn jest zbiorowym wezwaniem do przebudzenia dla grupy podobnie myślących towarzyszy, aby wspólnie rozpalili Agniego i rozpoczęli ofiarę, przywołując Jutrzenkę (Uṣas) i Dadhikrāvana, z Indrą jako wzmacniającym sprzymierzeńcem (indra-vat). Używając żywych obrazów budowy rydwanu, ożywiania "koni" (sił witalnych) i napełniania koryt/naczyń, przedstawia jaźnię jako skoordynowaną, zręczną pracę, która zdobywa siłę, pomyślność i zwycięski ruch. Kulminuje w naglaniu do zdecydowanego działania i wyraźnym wezwaniu Indry, by pił Somę i udzielił pomocy.

12 mantras | Devata: Agni, Uṣas, Dadhikrāvan; supported by Indra (indra-vat)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.101 opening)

Sukta 102

Sukta 10.102

Ten hymn do Indry utkany jest w żywym idiomie rydwanowego wyścigu, prosząc boga o opiekę nad woźnicą, zaprzęgiem oraz o zdobycie sławy i bogactwa. Sławi Indrę jako mistrza umiejętności, szybkości i zwycięskiego rozmachu, tego, który „widzi” cały ruchomy świat i wzmacnia sparowane siły, które wygrywają wyścig. Pod zewnętrznym obrazowaniem kryje się modlitwa o właściwe prowadzenie, skuteczne środki i triumf nad przeszkodami zarówno w walce, jak i w życiowych przedsięwzięciach.

12 mantras | Devata: Indra

Sukta 103

Sukta 10.103

Ten hymn jest bojową inwokacją do Indry jako szybkiego, niezmrużonego, jedynego bohatera, który rozbija wrogie zastępy i otwiera zablokowane przestrzenie dla społeczności Arja. Modli się o zwycięstwo w bitwie, ochronę własnych wojsk oraz o odwagę i spójność potrzebne do marszu i triumfu pod przewodnictwem Indry.

13 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable for RV 10.103)

Sukta 104

Sukta 10.104

Ten hymn jest naglącym zaproszeniem do Indry, "często przyzywanego" i niesionego przez płowe rumaki, aby przybył szybko na jajńę i wypił świeżo wyciśnięty Somę. Chwali Indrę jako tego, który wysłuchuje modlitw, zna ścieżkę rytuału i jest zwycięskim zabójcą przeszkadzających mocy (oporów podobnych do Wrytry), poszukiwanym dla pomocy w walce oraz dla zdobycia bogactwa, siły i obfitości.

11 mantras | Devata: Indra (with Soma as offering-substance)

Chandas: Trishtubh (common for Indra-Soma hymns; likely here)

Sukta 105

Sukta 10.105

Ten hymn jest pełnym energii uwielbieniem Indry (zwracanego się do niego epitetem „Wasu”), pytającym, kiedy stotra naprawdę go „zadowoli” i przywołującym wyciskanie Somy jako ożywiającą podstawę jego pomocy. Przypomina on stworzoną moc i umiejętność Indry (przyrównaną do Ribhu i Matariszwana) i kończy się wspomnieniami jego ochrony Kutsy oraz jego zwycięstw w zabijaniu Dasju, potwierdzając, że chwała i przymierze przyciągają jego zdecydowaną pomoc.

11 mantras | Devata: Indra (probable) / Vasu epithet; requires Anukramaṇī confirmation for RV 10.105

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from excerpt; requires meter scan of full sukta)

Sukta 106

Sukta 10.106

Ten hymn jest wezwaniem do Bliźniaczych Mocy Boskich, rozumianych jako Aśvinowie, proszącym ich o przybycie na rydwanie, rozszerzenie natchnionej myśli i uruchomienie żywotnych energii niczym rzemieślnicy. Chwali ich szybkie, harmonizujące działanie i modli się o siłę (vāja), rozkosz oraz „niestarzejące się” powiększenie siły życiowej, kończąc się prośbą, by spełnili najgłębsze pragnienie czciciela.

11 mantras | Devata: Dual divinities (likely the Aśvins)

Sukta 107

Sukta 10.107

Ten hymn wychwala Dakṣiṇā, święty, właściwie ukierunkowany dar, który dopełnia ofiarę (pūrtí) i prowadzi wielbiciela z ciemności na szeroką, świetlistą ścieżkę. Przedstawia on dawanie nie jako zwykłą jałmużnę, lecz jako konsekrowaną moc, która doskonali funkcje kapłańskie, podtrzymuje porządek społeczny oraz przynosi ochronę, dobrobyt i zwycięstwo.

11 mantras | Devata: Dakṣiṇā (personified sacred giving) / Pūrtí (completed offering) theme

Sukta 108

Sukta 10.108

RV 10.108 przedstawia dramatyczny dialog, w którym Saramā, szybka posłanka Indry, konfrontuje się z Paṇis, którzy ukryli „krowy” (światło/bogactwa/skarby) za rzeką Rasā. Hymn opiera się na perswazji, odmowie i ostrzeżeniu: Paṇis próbują przekupić i wprowadzić w błąd, podczas gdy Saramā stoi po stronie ṛty (prawdy-porządku) i słusznego odzyskania ukrytych bogactw. Zakończenie wskazuje na objawieniową moc Bṛhaspatiego, która odnajduje to, co ukryte: krowy, Somę, święte przedmioty i samych wieszczów, aby światło mogło wyruszyć naprzód.

11 mantras | Devata: Saramā (in dialogue context; hymn concerns the recovery of the hidden cows/treasures)

Chandas: Jagatī/Triṣṭubh mixture is reported for parts of RV 10.108 (verification recommended at verse-level)

Sukta 109

Sukta 10.109

Ten hymn traktuje o poważnym "brahma-kilbiṣa" (występku przeciwko świętemu porządkowi i brahmańskiej świętości), i ukazuje, jak moce kosmiczne, szczególnie Wody poruszające się w Ṛta, przemawiają najpierw o winie i jej lekarstwie. Podkreśla zadośćuczynienie (zwrot niesłusznie zabranego), oczyszczenie przez boskie Āpaḥ, i powrót do harmonii z bogami, co kończy się odnowionym kultem i właściwym miejscem w Ṛta.

7 mantras | Devata: Āpaḥ (Waters) / Ṛta; with Mātariśvan invoked

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.109)

Sukta 110

Sukta 10.110

Ten hymn koncentruje się na Agnim Jātavedasie jako rozpalonym ognisku domowym, który działa jako Hotṛ i boski posłaniec, niosąc ludzką ofiarę i intencję do bogów. Ujmuje ofiarę jako uporządkowany ruch w Ṛcie, gdzie uzupełniające się moce, takie jak Świt i Noc, wspierają rytm obrzędu, i kończy się ofiarą przygotowaną przez svāhā, którą bogowie mogą przyjąć.

11 mantras | Devata: Agni Jātavedas

Sukta 111

Sukta 10.111

Ten hymn wzywa natchnionych myślicieli, by wznieśli swoją manīṣā (ukształtowaną intuicję) i poprzez prawdę oraz spełnione działanie „wprzęgli Indrę w ruch” ku zwycięstwu i ochronie. Przywołuje on archetypowy czyn Indry, rozbicie Vṛtry wadżrą i rozproszenie māyi bezbożnych, po czym przekształca ten kosmiczny triumf w dzisiejsze zyski: rzeki płynące do morza, bogactwa napływające, a prawdziwa mowa (sūnṛtā) przychodzi do czciciela.

10 mantras | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires pada-count verification)

Sukta 112

Sukta 10.112

Ten hymn jest poranną inwokacją Somy do Indry, wzywającą go do wypicia wyciśniętej Somy jako jego „pierwszego łyku” i do pobudzenia jego zwycięskiej energii przeciwko wrogim siłom. Hymn wychwala starożytny, prawowity roszczenie Indry do naczynia na Somę, celebruje wspólne pragnienie bogów miodowego napoju i kończy się błaganiem, aby Indra spojrzał na starających się czcicieli, przyznał triumf w bitwie i przydzielił bogactwo nawet z tego, co wydaje się nieprzydzielone.

10 mantras | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Sukta 113

Sukta 10.113

Ten hymn chwali przypływ mocy Indry, gdy Niebo i Ziemia oraz Wszyscy Bogowie wspierają jego siłę, zwłaszcza po tym jak Soma ożywia jego wolę i inteligencję. Przypomina jego czyn zabicia Vṛtry - przecięcie ciemności, która zatrzymywała wody - i przemienia to zwycięstwo w modlitwę o współczesną ochronę, bezpieczne przejście poza trudności oraz szeroką, stabilną podstawę dla czcicieli.

10 mantras | Devata: Indra (supported by Dyāvā-Pṛthivī and Viśve Devāḥ)

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Sukta 114

Sukta 10.114

RV 10.114 to zagadkowy hymn o ukrytej architekturze jaźni (ofiarowania): jak Ogień (Mātariśvan) i moce wiedzące (Viśve Devāḥ) ustanawiają porządek poprzez metrum, liczbę i natchnioną mowę. Mówi o „odmierzaniu” dzieła, ustanawianiu chandas, układaniu kosmicznych liczb i przesuwaniu ofiarniczego rydwanu naprzód przez Ṛk i Sāman, aby zapewnić niebiańskie pożywienie i właściwy podział pracy oraz przeznaczenia.

9 mantras | Devata: Mātariśvan / ritual Fire principle; also Viśve Devāḥ as knowing powers

Sukta 115

Sukta 10.115

Ten hymn do Agnie wychwala boga ognia jako cudowne "małe dziecko", którego wzrost przewyższa jego dwie Matki i które natychmiast podejmuje wielką rolę posłańca między ludźmi a bogami. Podkreśla moc Agniego w ustanawianiu i ochronie porządku rytualnego, w niesieniu ofiar oraz w opiece nad śpiewakami i przywódcami-widcami, zwłaszcza nad linią Kanwa, co kończy się liturgicznym wzniesieniem z okrzykami waszat i powtarzanym namas.

9 mantras | Rishi: Kaṇva (Kāṇva tradition indicated by 10.115.5; hymn as a whole is Kāṇva-associated) | Devata: Agni (as child, messenger, establishing power)

Chandas: Triṣṭubh (typical for Agni hymns in this register; verify by scan)

Sukta 116

Sukta 10.116

Ten hymn jest nagłym wezwaniem Indry, by pił Somę i powstał w swojej najpełniejszej zwycięskiej mocy, aby mógł rozbić siły przeszkadzające (opór podobny do Wrytry) i chronić dobrobyt czcicieli. Łączy on obrazy wojenne, zestrzeganie wrogich, czarodziejskich mocy, z rytualno-poetyckim aktem: mowa wieszcza jest wypuszczona jak łódź, niosąc chwałę bogom za bogactwo, otwarcie i bezpieczną drogę.

8 mantras | Devata: Indra (with Soma as offering-power)

Sukta 117

Sukta 10.117

Rigveda 10.117 to późny, dydaktyczny hymn, który naucza dharmy hojności: bogactwo jest przeznaczone do krążenia, a ten, kto odmawia dzielenia się, staje się duchowo i społecznie opuszczony. Ujmuje on dawanie (pṛṇ-) jako zgodność z ṛtą (porządkiem kosmicznym), ostrzegając, że chomikowanie i zaniedbywanie potrzebujących prowadzą do upadku, podczas gdy dzielenie się podtrzymuje zarówno dającego, jak i społeczność.

9 mantras | Devata: Didactic/ethical hymn (no single devatā; addresses the law of giving under divine order)

Chandas: Trishtubh (common for RV 10.117; verification required)

Sukta 118

Sukta 10.118

Ten krótki hymn do Agnie przedstawia ofiarny ogień wznoszący się, gdy zostanie prawidłowo rozpalony, radujący się w maśle i chroniący ofiarę poprzez pokonanie wrogiego „pożeracza” (atriṇa). Wychwala Agnie jako nieśmiertelnego gṛhapati (pana domu), wzywanego pośród śmiertelników do ochrony, oczyszczenia i ustanowienia rytuału w jego właściwym porządku.

9 mantras | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable; compact 3-pāda structure typical of gāyatrī-style address)

Sukta 119

Sukta 10.119

Ten hymn jest żywym, autorefleksyjnym przypływem natchnionej pewności: mówca odczuwa w sobie powstającą moc, zysk i równość światową, wielokrotnie pytając, czy pochodzi to „z Wód Somy”. Poprzez refrenowy rytm przedstawia Somę nie tylko jako wyciskany napój, ale jako luminiczne, wodne pole rozkoszy, które wznosi myśl, odwagę i zdolność. Sukta kończy się gotowością do boskiej służby, stając się „dobrze zbudowanym domem”, zdolnym do niesienia ofiar bogom.

13 mantras | Rishi: Agastya Māna (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.119) | Devata: Soma (with Apas ‘Waters’ as the supporting field of manifestation)

Chandas: Jagatī (refrain-like cadence with recurring ‘kuvit somasyāpām iti’)

Sukta 120

Sukta 10.120

RV 10.120 to bohaterski, wojenny hymn, który sławi nowo powstałą, światową, czołową moc zdobywczą, Indrę w aspekcie Ugra (groźnym), który natychmiast poddaje wrogów i usuwa przeszkody. Poeta przedstawia mantrę (brahman) jako aktywnego sprzymierzeńca, który wyostrza broń bóstwa i jego impet, łącząc wewnętrzne natchnienie z zewnętrznym zwycięstwem. Zakończenie ukazuje Indrę jako kosmiczną emanację potwierdzoną autorytetem atharwańskim, podtrzymywaną i wzmacnianą przez wspierające moce matki/siostry.

9 mantras | Devata: Indra-like Ugra (conquering power); possibly Indra as the force that subdues inner enemies—exact Anukramani devatā should be checked.

Chandas: Tr̥ṣṭubh (common for heroic/martial RV verses); needs metrical confirmation.

Sukta 121

Sukta 10.121

Ten hymn rozważa pierwszą zasadę stworzenia, Hiraṇyagarbhę, „Złote Zarodkowe”, jako jedynego Pana, który podtrzymuje niebiosa i ziemię, i z którego powstają wszystkie istoty. Każdy werset kończy się poszukującym refrenem „kasmai devāya haviṣā vidhema” („któremu Bogu mamy złożyć ofiarę?”), wyrażając podziw przed Jednym stojącym za wieloma. Ostatni werset rozwiązuje to pytanie, wymieniając Prajāpatiego jako tego wszechogarniającego Pana, któremu powierza się pragnienia i ofiary dla pełni i pomyślności.

10 mantras | Rishi: Hiraṇyagarbha / Prajāpati (traditional attributions vary; often given to Hiraṇyagarbha) | Devata: Ka / Prajāpati / Hiraṇyagarbha (the One Lord as origin of beings)

Chandas: Tr̥ṣṭubh

Sukta 122

Sukta 10.122

Ten hymn chwali Agniego jako pomyślnego, niewrogiego "gościa" w domu i niezbędnego Hotṛ, który niesie ofiary i błogosławieństwa między ludźmi a bogami. Prosi Agniego, by zesłał obfite "strumienie" bogactwa i witalności, by był rozpalany i oczyszczany w domu składającego ofiary, oraz by zapewnił trwałe dobro i wzrost dla yajamānów. Ród Vasiṣṭhów wyraźnie rości sobie to wezwanie, umieszczając hymn w żywej tradycji rodzinnej rytualnej chwały i opieki.

8 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (as indicated by later verse 10.122.8 mentioning Vasiṣṭhas; traditional attribution of the hymn to Vasiṣṭha-lineage) | Devata: Agni

Chandas: Jagatī (likely; 10.122 commonly in Jagatī—needs manuscript confirmation)

Sukta 123

Sukta 10.123

RV 10.123 głosi hymny do Vena jako luminicznej, mediującej siły, często odczytywanej jako kompleks Gandharva, Sūrya, który pobudza narodziny, objawienie oraz łączenie kosmicznych przeciwieństw. Wersy przechodzą przez uderzające obrazy światła w stanie płodowym, zbiegu Wód i Słońca oraz erotyczno-symbolicznego niebiańskiego zjednoczenia, kulminując w "kropli/promieniu" ustanawiającym porządek w trzech sferach.

8 mantras | Rishi: Traditionally associated with Vena (or a Vena-related seer) in RV 10.123; exact attribution varies by Anukramaṇī traditions. | Devata: Vena / Gandharva-Sūrya complex (a luminous messenger/mediator power); Sūrya and the Waters are central supporting powers in the verse.

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable cadence; typical of RV 10 hymns with expansive imagery).

Sukta 124

Sukta 10.124

Ten hymn przede wszystkim wzywa Agniego, by przybył na ofiarę jako prowadzący ogień niosący ofiary, który kroczy przodem i rozprasza długą ciemność trwałym światłem. Gdy wersy się rozwijają, hymn wykracza poza Agniego w tematy związane z władzą, Ṛta przeciwko kłamstwu (Waruna), słabnięcie wrogich mocy i kulminacyjne rozpoznanie Indry poprzez symbolikę, ukazując tendencję późnowedyjską do wplatania wielu bóstw w jeden ruch rytualno-duchowy.

9 mantras | Rishi: Traditionally attributed in Anukramaṇī to a seer of Mandala 10 (exact name varies by recension); hymn is Agni-directed. | Devata: Agni.

Chandas: Triṣṭubh.

Sukta 125

Sukta 10.125

RV 10.125 to słynny Devī-sūkta, w którym Vāk (Mowa) przemawia w pierwszej osobie jako wszechprzenikająca boska moc, która towarzyszy i podtrzymuje każdego boga oraz funkcję kosmiczną. Hymn głosi, że natchnione słowo nadaje autorytet, czyni kogoś ṛṣi lub brahmā, i rozszerza się poza niebiosa oraz ziemię, ukazując Mowę jako zasadę duchową stojącą za stworzeniem, wiedzą i suwerennością.

8 mantras | Rishi: Vāk Ambhṛṇī (Ambhṛṇī-devī), per Anukramaṇī tradition. | Devata: Vāc (Speech/Word) as Devī; encompassing all deities.

Chandas: Triṣṭubh (standard attribution for much of RV 10.125; verify by scan).

Sukta 126

Sukta 10.126

Ten hymn jest modlitwą ochronną i wyzwalającą, skupioną na Ādityach, Varuṇie, Mitrze i Aryamanie, którzy, poruszając się "w zgodzie", prowadzą czciciela poza wrogość, grzech i nieszczęście. Rozszerza się ona na szerszą koalicję boskich pomocników (Rudra z Marutami, Indra, Agni i Vasus), prosząc o pomyślność (svasti), uwolnienie z więzów/cierpienia i bezpieczne przejście do pełniejszej, stabilniejszej siły życiowej.

8 mantras | Rishi: Traditionally assigned to a seer of the late Tenth Maṇḍala (Anukramaṇī-dependent; often connected with Aditya-invocations) | Devata: Ādityas—Varuṇa, Mitra, Aryaman

Chandas: Anuṣṭubh (likely for RV 10.126; verse-level confirmation may vary)

Sukta 127

Sukta 10.127

Ten hymn chwali Rātrī (Noc) jako boską moc, która objawia się z wieloma światłami, gromadzi wszystkie blaski i wprowadza świat w spokój oraz bezpieczeństwo. Prosi Noc o ukojenie wędrownych istot i wewnętrznego niepokoju, o ochronę domostwa oraz o przyjęcie hymnu poety jako ofiary szukającego pokoju i dobrostanu.

8 mantras | Devata: Rātrī (Night)

Sukta 128

Sukta 10.128

Ten hymn jest modlitwą o zwycięstwo i ochronę, skupioną na Agnim jako wewnętrznym i zewnętrznym władcy siły (varcas) w konflikcie, proszącą, aby wszystkie kierunki i moce stały się przychylne. Rozszerza się od panowania Agniego do szerszej boskiej koalicji, Boginie, Wszyscy Bogowie, Soma, Indra, Agni oraz klasy boskie (Wasuowie, Rudrowie, Aditjowie), aby zapewnić potomstwo, integralność cielesną i pokonanie rywali.

9 mantras | Devata: Agni (primary), with victory-protection intent

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires syllable-count verification)

Sukta 129

Sukta 10.129

Nā́sadīya Sūkta rozważa tajemnicę początków, odmawiając łatwej pewności co do tego, co istniało "przed" istnieniem i nieistnieniem. Śledzi subtelny ruch od niezróżnicowanej ukrytości ku pierwszym przebudzeniom umysłu i pragnienia, przy czym wielokrotnie podważa granice poznania. Cel hymnu nie polega na dogmatycznym narrowaniu kosmogonii, lecz na uświęceniu zdumienia, dociekania i pełnego czci agnostycyzmu wobec Absolutu (tad ekam).

7 mantras | Rishi: Prajāpati Parameṣṭhin (traditionally ascribed for RV 10.129, Nā́sadīya) | Devata: Bhāva/Abhāva and the One (tad ekam) as the implicit absolute; not a single anthropomorphic devatā

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 130

Sukta 10.130

Ten hymn przedstawia jaźnię (yajña) jako kosmiczny warsztat tkacki: sieć rozciągniętą we wszystkich kierunkach przez boskie "działania", utkaną przez Ojców i podtrzymywaną przez natchnionych widzów. Oferuje on również refleksyjne mapowanie między bóstwami a wedyjskimi metrami (chandas), sugerując, że właściwa mowa rytualna i właściwa miara są same w sobie porządkiem świata (ṛta) w działaniu.

7 mantras | Rishi: Traditionally attributed in Anukramaṇī to a seer of the late 10th maṇḍala; hymn concerns yajña as cosmic weaving | Devata: Yajña / Viśvakarman-like sacrificial principle (cosmic rite as power)

Chandas: Triṣṭubh (predominant for this hymn section)

Sukta 131

Sukta 10.131

Ten późny hymn rygwedyjski przyzywa Indrę jako opiekuna czterech kierunków, który odpędza wrogie siły z każdej strony, aby czciciele mogli radować się w jego szerokim schronieniu (śarman). Łączy on ochronną, apotropaiczną modlitwę z mityczną reminiscencją (w tym epizod z Namuci i Aśvinami), aby potwierdzić zwycięską moc Indry i zapewnić dobrostan wspólnoty. Hymn kończy się życzeniem przebywania w życzliwym umyśle bóstwa oraz oddalenia nawet najmniejszej wrogości.

7 mantras | Devata: Indra

Chandas: Likely Triṣṭubh (common for Indra hymns in this register), though confirmation requires full hymn metrical scan

Sukta 132

Sukta 10.132

Ten krótki hymn chwali Aszwinów jako szybkich, dobroczynnych pomocników, którzy umacniają prawdziwego ofiarodawcę, przy czym Niebo i Ziemia przedstawione są jako wspierające moce kosmiczne, które zwiększają pomyślność czciciela. Zawiera on również uderzającą nutę królewsko-etyczną, wzywającą Warunę jako wszechkróla, który powstrzymuje grzech i kończy występki. Hymn kończy się osobistym świadectwem przekroczenia cierpienia, prosząc Aszwinów o pomoc w prowadzeniu śpiewaków przez ucisk.

7 mantras | Devata: Ashvins (with Heaven and Earth as supporting cosmic powers)

Sukta 133

Sukta 10.133

Ten siedmiowersowy hymn do Indry jest bojową modlitwą o ochronę i zwycięstwo: śpiewacy budzą Indrę jako twórcę świata i pogromcę Vṛtry, by stanął z nimi w walce wręcz i zniweczył wrogie siły. Jak refren powtarza się prośba, by cięciwa łuku przeciwników osłabła, a napastnicy zostali powstrzymani, kończąc się darem obfitości, darami Indry płynącymi jak tysiącstrumieniowa krowa obfitości dla chwalącego poety.

7 mantras | Devata: Indra

Sukta 134

Sukta 10.134

Ten hymn chwali Indrę jako rozległego władcę rozszerzającego świat, którego moc nie jest jedynie heroiczna, lecz również twórcza, zrodzona przez Devī Janitrī, pomyślną Matkę-moc. Łączy kosmiczne czyny Indry (rozszerzanie Nieba i Ziemi, strząsanie opozycji) z konkretną pomocą dla wyciskacza Somy, obdarowując rayi (obfitość i pełnię). Kończy się ślubowaniem niesekciarnej czci, nie przeszkadzając żadnemu bogu, oraz wewnętrznym wzniesieniem poprzez "słuchanie mantry", jakby unosząc się na skrzydłach dzięki właściwemu słuchaniu.

7 mantras | Devata: Indra (with implicit Devī Janitrī as generative power)

Sukta 135

Sukta 10.135

Ten krótki, enigmatyczny hymn rozważa krainę Jamy i drogę przodków: Ojcowie są ukazani w "drzewie o pięknych liściach", gdzie Jama obcuje z bogami, a zmarły ojciec raduje się starożytną ścieżką. Poprzez obrazujące zagadkowo młodzieńca wprawiającego rydwan w ruch i podążający za nim śpiew Saman jako nosiciela, sukta sugeruje, jak uporządkowana święta mowa i właściwa ofiara prowadzą duszę w jej podróży i wyzwoleniu.

6 mantras | Devata: Yama (with the Devāḥ; ancestral-father principle also present)

Sukta 136

Sukta 10.136

Ten hymn sławi Keśina lub Muniego, długowłosego natchnionego ascetę, przedstawionego jako istotę graniczną, świetlistą, która niesie przeciwieństwa (ogień i truciznę) i swobodnie przemieszcza się przez światy. Przedstawia Muniego jako pędzonego wiatrem, poruszanego przez bogów i sprzymierzonego z „Bogiem bogów”, ukazując wedyjski ideał natchnionej wewnętrznej wolności i wizjonerskiego widzenia.

6 mantras | Devata: Keśin / Muni (the inspired ascetic power)

Sukta 137

Sukta 10.137

Ten krótki hymn uzdrawiający przyzywa zbiorowe moce bogów jako siły przywracające, by podnieść upadłą osobę z powrotem do siły, nawet jeśli choroba jest związana z winą lub błędem. Łączy modlitwę, błogosławieństwo ochronne oraz rytualno-psychologiczny akt "dotknięcia mantrą", odpędzający yakṣmę (chorobę wyniszczającą) i przywracający całość (anāmaya).

7 mantras | Rishi: Traditionally attributed in RV to a healer-seer context; commonly associated with the Vāta healing hymn sequence (RV 10.137) in later indices (exact rishi varies by tradition). | Devata: Devāḥ (collective gods as healing powers); restorative life-force

Chandas: Triṣṭubh (common in this section; some recensions may vary)

Sukta 138

Sukta 10.138

Ten krótki hymn do Indry przypomina słynne czyny boga: on kruszy moce okiełznania (Vala), uwalnia Jutrzenkę i wody oraz zapewnia zwycięstwo Kutsie przeciwko wężowemu uwięzieniu. Hymn wynosi również Indrę z pozycji zwykłego pana bitew do kosmicznego organizatora, przypisując mu ustanowienie porządku czasu (miesięcy) i przemianę "nieskładającego ofiar" w kogoś godnego yajñy.

6 mantras | Devata: Indra

Sukta 139

Sukta 10.139

Ten hymn łączy poranny impuls Savitṛa, jego stały wschód jako światła, z prowadzącym, ochronnym ruchem Pūṣana, który „widzi” i pasterzy wszystkimi światami. Następnie rozszerza się w mityczno-rytualną wizję, w której Wody, Gandharva (Viśvāvasu) i Indra uczestniczą w objawianiu Ṛty: ukrytych granic, świetlistych horyzontów i uwalniania zablokowanych bogactw (amṛta/energii) z kamiennych zamknięć.

6 mantras | Devata: Savitṛ (with Pūṣan as associated power)

Sukta 140

Sukta 10.140

Ten sześciowersowy hymn chwali Agniego jako wszechpromienną, wszystko oświetlającą moc, której promienie i siła ustanawiają zwycięską pełnię (vāja) w czcicielu. Prosi Agniego, by rozprzestrzeniał się wśród ludzi, obdarzał ofiarnika bogactwem i skuteczną wolą (kratu), oraz potwierdza, że ludzkość w każdym wieku stawia Agniego na czele dla błogosławieństwa, śpiewając go jako boskiego, ṛta-niosącego przywódcę.

6 mantras | Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable)

Sukta 141

Sukta 10.141

Ten krótki hymn jest wspólnym wezwaniem, które gromadzi kluczowe moce wedyjskie, Agni, Somę, Ādityów, Viṣṇu, Sūryę, a zwłaszcza Indrę-Vāyu z Bṛhaspatim, prosząc ich, aby zwrócili się ku czcicielom z życzliwością i pomocą. Jego praktycznym celem jest dobrobyt i ochrona, a celem społecznym jest zgoda: aby na zgromadzeniu wszyscy ludzie stali się "jednego dobrego umysłu" w swoim wspólnym gromadzeniu się.

6 mantras | Devata: Indra-Vāyu and Bṛhaspati

Sukta 142

Sukta 10.142

Ten krótki hymn do Agni przedstawia całkowite poleganie czciciela na Agni jako jedynego pewnego schronienia, prosząc o "potrójnie strzeżoną" ochronę przed krzywdą i gwałcicielami. Następnie ukazuje Agni jako jednoczącą, porządkującą siłę, sprowadzającą wiele ruchów na jedną właściwą drogę, i kończy się obrazami pomyślnego wzrostu oraz wód (trawa dūrvā, jeziora, lotosy) towarzyszących przyjściu i odejściu bóstwa.

8 mantras | Devata: Agni

Sukta 143

Sukta 10.143

Ten krótki hymn Aśvinów przyzywa Nā́satyā jako szybkich wybawicieli i odnawiaczy, którzy przywracają siłę, zdolności i właściwy ruch w życiu. Wspominając ich ożywczą pomoc udzieloną riszim takim jak Atri i Kakṣīvant, poeta prosi Bliźniąt, by przybyli na „szeroki tron” czciciela i bezpiecznie przeprowadzili społeczność przez trudności, napełniając ją obfitością i dobrą wolą.

6 mantras | Rishi: Kakṣīvant Dairghatamasa (traditional association for many Aśvin hymns; verse itself names Kakṣīvant and Atri) | Devata: Aśvinau (Nā́satyā)

Sukta 144

Sukta 10.144

Ten krótki hymn wysławia wyciśnięty Somę (Indu) jako żywą, pędzącą moc ofiarowywaną „nieśmiertelnemu” odbiorcy, którym ostatecznie jest Indra, który zostaje przez nią wzmocniony i doprowadzony do zwycięstwa. Soma jest przedstawiony jako szybki jak rumak, podtrzymujący życie i roztropny (dakṣa), oraz jako skarb niegdyś przyniesiony z dalekiej krainy przez motyw Suparṇa/Śyena. Celem hymnu jest konsekracja Somy jako siły, która powiększa witalność, wolę (kratu) i boski tryumf.

6 mantras | Devata: Soma (Indu) offered to an 'immortal' recipient (likely Indra or a general deva addressed as amartya); verse foregrounds Soma’s force

Sukta 145

Sukta 10.145

Ten krótki hymn jest praktycznym oṣadhi-sūkta: zaklęciem, które przywołuje potężną moc rośliny, by usunąć "sapatnī" (rywalkę/przeszkadzającą obecność) i przywrócić przyciąganie, harmonię oraz prawowitą jedność. Mówca rytualnie "wykopuje" i stosuje zioło jako przymuszającą, dającą zwycięstwo siłę, tak aby umysł pożądanej osoby zwrócił się i pobiegł z powrotem, jak krowa do swego cielęcia, podczas gdy rywalka zostaje odesłana daleko.

6 mantras | Devata: Oṣadhi (the plant-power; healing/compelling force)

Sukta 146

Sukta 10.146

Ten krótki hymn wysławia Araṇyānī, żywą obecność lasu, przedstawiając ją jako nieustraszoną, nieuchwytną i bogato podtrzymującą życie, lecz pozostającą poza życiem wioskowym. Uchwytuje tajemniczą przestrzeń dźwiękową lasu, wołania, trzaski i wyobrażone głosy, przekształcając samotność w boskie, żywotne otoczenie. Hymn kończy się wychwalaniem Araṇyānī jako pachnącej, obfitej i matki dzikich istot, nietkniętej pługiem.

6 mantras | Devata: Araṇyānī (Goddess/Power of the Forest)

Sukta 147

Sukta 10.147

Ten krótki hymn chwali Indrę poprzez jego Manyu, jego pierworodną moc gniewu, która rozbiła Vṛtrę i uwolniła spiętrzone wody, sprawiając, że nawet Niebo i Ziemia zadrżały. Następnie zwraca się ku sferze społecznej i rytualnej, prosząc Indrę, by wysłuchał hojnych patronów i rozszerzył przestrzeń czcicieli, ich bogactwo, ochronę i sprawiedliwy podział, niczym dobrotliwy ojciec.

5 mantras | Devata: Indra (implied by adri-vaḥ) / Manyu as Indra’s wrath-power

Sukta 148

Sukta 10.148

Ten krótki hymn do Indry koncentruje się na chwale wyciskaczy Somy, prosząc Indrę o przyniesienie suvita („dobrej drogi” i właściwego sukcesu) oraz ożywczego vāja, który towarzyszy jego rozległej bohaterskiej mocy. Poeta ujmuje kult jako wzajemną radość: ludzie radują Indrę Somą i pożywnymi ofiarami, a Indra w zamian podtrzymuje ich wewnętrzną siłę i ucieleśnione życie. Hymn kończy się żywym wezwaniem z szerokiej ziemi, gdzie szybkie konie niosą natchnioną mowę ku jaśniejącemu jak ghee siedzeniu Indry.

5 mantras | Devata: Indra

Sukta 149

Sukta 10.149

Ten krótki hymn do Savitṛa (Boskiego Pobudzacza) wysławia jego kosmiczną moc "zaprzęgnięcia", dzięki której Ziemia i Niebiosa są utrwalone we właściwym porządku, a przestrzeń pośrednia i ocean są ograniczone w obrębie nienaruszalnego prawa. Następnie wspomina o ptakopodobnym emblemacie Savitṛa (Garutmān), poruszającym się zgodnie z dharmą, i kończy się czuwaniem poety - pełnym pobożnej czujności, oczekującym na aktywujący impuls Savitṛa, podobnie jak wypatruje się lśniącego promienia Somy.

5 mantras | Devata: Savitṛ

Sukta 150

Sukta 10.150

Ten krótki hymn wzywa Agniego Jātavedasa, havya-vāhanę (nosiciela ofiar), aby przybył wraz z głównymi zastępami boskimi, Ādityami, Rudrami i Vasunami, przynosząc mṛḻīkę (uzdrawiającą łaskę). Agni jest wychwalany jako wiecznie odnawiany rozpalony ogień, który przywołuje bogów i ustanawia ochronną, pomyślną obecność dla czcicieli. Końcowy wers przypomina dawną pomoc Agniego znanym riszi i królom, opierając prośbę o pomoc na zapamiętanym precedensie.

5 mantras | Devata: Agni (Jātavedas / Havya-vāhana)

Sukta 151

Sukta 10.151

Ten krótki hymn uosabia Śraddhā (Wiarę/Przyzwolenie) jako ukrytą moc, która czyni ofiarę skuteczną, rozpalając Agniego, unosząc ofiarę i zapewniając pomyślny los poprzez Bhagę. Prosi, aby ta sama niezachwiana pewność, którą bogowie ustanowili wśród wrogich sił, została ustanowiona w celach składającego ofiarę. Wiara jest przywoływana w trzech porach dnia, o świcie, w południe i o zachodzie słońca, aby prawdomówna intencja stała się stała w sercu.

5 mantras | Devata: Śraddhā (Faith/Assent) with reference to Agni and Bhaga

Sukta 152

Sukta 10.152

Ten krótki hymn do Indry przyzywa boską Władczą Moc jako niezawodnego sprzymierzeńca, który czyni swego towarzysza niezwyciężonym. Błaga Indrę, by rozbił siły przeszkadzające (rakṣas, mṛdhaḥ, Vṛtra), rozproszył wrogi gniew i ustanowił szeroką ochronę (śarma) przed uderzeniem wrogów. Ogólnie funkcjonuje jako zwięzła modlitwa ochronna i o zwycięstwo dla tych, którzy stają w obliczu konfliktu, rywalizacji i wewnętrznego niepokoju.

5 mantras | Rishi: Traditionally attributed in Anukramaṇī to a late Vedic seer (RV 10.152 is an Indra hymn) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.152; common for Indra battle-hymns)

Sukta 153

Sukta 10.153

Ten krótki hymn do Indry chwali nowo przebudzoną obecność boga wśród aktywnych "sprawujących dzieło", którzy zbliżają się do niego, by uczestniczyć w heroicznej mocy (suvīrya). Przypomina klasyczne kosmiczne czyny Indry, zabicie Vṛtry, rozszerzenie przestrzeni środkowej i podparcie nieba, a następnie kończy się uznaniem go za wszechwładną siłę, która przewyższa wszystkie istoty dzięki ojas (skoncentrowanej potędze). Celem hymnu jest wezwanie zwycięskiej energii Indry dla ochrony, siły i pomyślnego dopełnienia dzieła.

5 mantras | Rishi: Traditionally a late Vedic seer (RV 10.153 Indra hymn) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī or Anuṣṭubh-like short meter (verse is short; exact meter requires pada count verification)

Sukta 154

Sukta 10.154

Ten krótki hymn jest modlitwą pogrzebową zwróconą ku przodkom, proszącą, aby zmarli zostali przeprowadzeni do błogosławionego zgromadzenia, dla którego Soma płynie jako słodycz, blask jak ghi i święta ofiara. Wymienia klasy "dobrze odeszłych": dzielnych w bitwie, składających siebie w ofierze, wielkich dawców oraz mędrców zrodzonych z tapasu, i błaga, aby dusza osiągnęła ich luminouszną sferę pod rządami Jamy.

5 mantras | Devata: Soma (and implicitly the Fathers/blessed as recipients)

Sukta 155

Sukta 10.155

Ten krótki hymn apotropeiczny stanowi dobitne wypędzenie Arāyi, prywacji, wrogiej nędzy i nieszczęścia, nakazujące jej odejść do odległych, niezamieszkanych miejsc (góry, daleki brzeg rzeki). Przywołuje pomocniczą moc Śirimbiṭha jako siłę pędzącą i bijącą, by odepchnąć cierpienie, a kończy się pewnym ochronnym wyznaniem wokół Agni i "krowy/światła", głoszącym, że chronione kręgu jest nie do zdobycia.

5 mantras | Devata: Apotropaic expulsion (addressed to Arāyi/privation); auxiliary power Śirimbiṭha invoked

Sukta 156

Sukta 10.156

Ten krótki hymn do Agniego wzywa, aby natchnione myśli i uwielbienie popychały Agniego naprzód jak szybkiego konia w zawodach, aby czciciel zdobywał powtarzające się obfitości (dhanam-dhanam). Prosi Agniego o przyniesienie szerokiego, solidnego bogactwa, światła, bydła i szybkich mocy, jednocześnie uderzając w wewnętrznego Paṇiego (tendencję do gromadzenia i przeszkadzania) i budząc się do hymnu jako światło-sztandar ludów.

5 mantras | Devata: Agni

Sukta 157

Sukta 10.157

Ten krótki hymn przyzywa Indrę wraz z Viśve Devāḥ, by „ustanowili światy we właściwym porządku,” wprowadzając harmonię na płaszczyznach istnienia i w życiu ludzkim. Prosi, aby Indra w towarzystwie Ādityów i Marutów stał się opiekunem naszej ucieleśnionej witalności, a kulminuje w wewnętrznym zwróceniu świętej pieśni promienia (arká), która przywraca svadhę, wrodzone prawo i podtrzymującą moc.

5 mantras | Devata: Indra with the Viśve Devāḥ (All Gods)

Sukta 158

Sukta 10.158

Ten krótki hymn jest modlitwą ochronną i uzdrawiającą, która przyzywa trójcę kosmicznych strażników: Surję w niebie, Watę w regionie środkowym i Agni na ziemi, aby zabezpieczyć czciciela na każdej płaszczyźnie. Następnie zwraca się ku przywróceniu i poszerzeniu wzroku (cakṣus), prosząc boskie moce, które nadają, ustalają i utwierdzają wizję, o darowanie jasnego widzenia zewnętrznego i wewnętrznego. Hymn kończy się życzeniem oglądania Surji "w pełni widocznego" oraz widzenia szeroko jak ci, których ludzki wzrok zostaje oświecony.

5 mantras | Devata: Sūrya, Vāta, Agni (triadic guardianship across three worlds)

Sukta 159

Sukta 10.159

Ten krótki hymn wypowiada się w żeńskiej pierwszej osobie, często odczytywanej jako głos panny młodej lub żony, która wzywa wschodzącego Sūryę i Bhagę, dającego słuszny udział, aby zapewnić małżeńską jedność, dobrobyt i społeczne zwierzchnictwo. Hymn ten funkcjonuje jako zaklęcie zwycięstwa nad "rywalkami" (sapatnī) oraz siłami niszczącymi, które zakłócają harmonię, łącząc domowy los z triumfalną mocą uosabianą przez Indrę.

6 mantras | Devata: Sūrya; Bhaga; and the speaking feminine power (often read as a bride/wife-voice hymn)

Sukta 160

Sukta 10.160

Ten krótki hymn do Indry stanowi skoncentrowane zaproszenie do boga, aby pozostał z obecnym ofiarodawcą i chronił świeżo wyciśnięty, potężny Somę. Prosi Indrę, by odprzęgł swoje rumaki podczas rytuału, nie dał się „odciągnąć” rywalizującym patronom i obdarzył czciciela klasycznymi darami Indry, krowami, końmi i zwycięską siłą. Hymn podkreśla, że całkowite, pragnące boga ofiarowanie zapewnia przychylność Indry i pomyślność.

5 mantras | Rishi: Traditionally Śvātrya (per padapāṭha ‘śvātryāḥ giraḥ’ in 10.160.2 indicating the clan/poet-group); exact rishi name may be Śvātrya/Śvātra line | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (typical for Indra-Soma praise; requires metrical verification)

Sukta 161

Sukta 10.161

Ten krótki hymn uzdrawiający (bhaiṣajya/āyuṣya) przywołuje sparowaną moc Indry i Agni, aby uwolnić cierpiącego od chwytających, wyniszczających chorób oraz od niewidzialnego "chwytacza" (grāhi). Dzięki sile havis (ofiarowania/oblaty) i świętej mowy pacjent jest symbolicznie "przywracany", odzyskuje wzrok, kończyny i długość życia, oraz zostaje wyprowadzony poza durita (uciążliwość, nieszczęście, błędny ruch).

5 mantras | Rishi: Traditionally associated with healing/expulsion hymns (bhaiṣajya); specific rishi attribution varies by Anukramaṇī | Devata: Indrāgnī (dual deity)

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 162

Sukta 10.162

Ten krótki hymn ochronny przyzywa Agniego jako rakṣohā (zabójcę wrogich sił), umocnionego przez brahman, aby wygnał niszczącą, źle nazwaną obecność, która według wierzeń wniknęła do łona i zagraża poczęciu oraz potomstwu. Wymienia liczne sposoby wtargnięcia: fizyczne czatowanie, pełzanie wewnątrz yoni oraz omamy przez sen i ciemność, a wielokrotnie nakazuje sile usuwającej odpędzić niebezpieczeństwo. Sukta pełni funkcję egzorcyzmująco-uzdrawiającej modlitwy mającej na celu ochronę płodności, ciąży i ciągłości rodu.

6 mantras | Rishi: Late Maṇḍala 10 protective/healing tradition; specific r̥ṣi uncertain in common catalogs. | Devata: Agni (rakṣohā) empowered by brahman; protective exorcistic-healing frame.

Chandas: Likely Tr̥ṣṭubh; requires scansion confirmation.

Sukta 163

Sukta 10.163

Ten krótki hymn uzdrawiający stanowi formułę „wydobywania” (vṛh-), mającą na celu wykorzenienie yakṣman, wyniszczającego schorzenia, z każdej części ciała pacjenta. Wers po werse wymienia regiony ciała, od głowy i zmysłów aż po biodra, kończyny, włosy i stawy, rytualnie oddzielając chorobę i przywracając całość. Przywoływaną mocą jest przede wszystkim sama mantra oraz terapeutyczne działanie nazwania, zlokalizowania i wygnania dolegliwości.

6 mantras | Rishi: Late Maṇḍala 10 healing tradition; specific r̥ṣi uncertain. | Devata: Healing/extraction formula; devatā implicit (often aligned with Aśvins/Agni in healing contexts, but not named in this verse).

Chandas: Likely Tr̥ṣṭubh.

Sukta 164

Sukta 10.164

RV 10.164 to hymn apotropaiczny i ekspiacyjny, który odwraca umysł od Nirṛti (rozpadu, zniszczenia, nieszczęścia) i reorientuje świadomość ku życiu, szerokości i pomyślnemu kierunkowi. Modli się, aby błędy popełnione na jawie lub we śnie, przez lęk, klątwę lub błędne zamiary, zostały usunięte przez oczyszczające moce (zwłaszcza Agniego), pieczętując obrzęd ochronnym przeniesieniem złej intencji z dala od ofiarującego.

5 mantras | Rishi: Traditionally attributed within RV 10.164 to an Atharvaṇic/Āṅgirasa milieu (exact rishi varies by tradition) | Devata: Manas-pati (Lord of Mind); with explicit counter-force to Nirṛti

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

Sukta 165

Sukta 10.165

Ten krótki hymn apotropaiczny zwraca się zbiorowo do Dewów, aby odwrócić złowieszczy znak: gołębia pojawiającego się jako możliwy posłaniec Nirr̥ti (nieszczęścia, rozpadu). Poprzez mantrę (ṛc), hymn dokonuje "uwolnienia" (niṣkṛti), szukając ochrony dla wszelkiego żywego dobrobytu - dwunożnego i czworonożnego - szczególnie wokół przestrzeni rytualnego ognia.

5 mantras | Rishi: Traditionally associated with Atharvanic/late book (Mandala 10) apotropaic seers; specific r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī for this hymn (often given as a late/anonymous tradition). | Devata: Devas in general; with explicit reference to Nirr̥ti as the adverse power being averted.

Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 10 frequently uses Triṣṭubh in such stanzas—exact metrical scan recommended for confirmation).

Sukta 166

Sukta 10.166

Ten krótki hymn jest konkurencyjnym, samopotwierdzającym zaklęciem proszącym o przewagę nad rywalami: by stać się "bykiem" wśród równych sobie, pogromcą wrogów i posiadaczem dobrobytu oraz statusu. Łączy on idiom zwycięstwa na wzór Indry z bezpośrednim wezwaniem Wācaspatiego (Pana Mowy) o powstrzymanie słów przeciwników, kończąc się żywym obrazem rywali zmuszonych do krzyku z dołu jak żaby wynurzające się z wody.

5 mantras | Rishi: Late/anonymous (Mandala 10; self-affirmation/competitive charm style). | Devata: Implicitly Indra-like force of victory; the addressed power is the victorious divine energy invoked for the speaker (no single devatā named in the verse).

Chandas: Anuṣṭubh-like cadence is possible in such charm verses; exact meter requires scan (Mandala 10 includes mixed meters).

Sukta 167

Sukta 10.167

Ten krótki hymn do Indry jest ujęty jako formuła wytłaczania Somy: słodka Soma jest wylewana dla Indry, który jest wychwalany jako pan wytłaczanego naczynia i dawca rayi (obfitości połączonej z heroiczną siłą). Łączy on zwycięstwo Indry, zdobycie svah (luminous heaven), z porządkiem rytualnym podtrzymywanym przez Somę, Varuṇę i Bṛhaspatiego, a kończy się uwypukleniem aktywnej roli poety w przygotowywaniu ofiary i kształtowaniu stoma (hymnu).

4 mantras | Rishi: Traditionally associated with the late Rigvedic Indra-hymn corpus of Mandala 10. | Devata: Indra (with Soma-pressing context; svah-conquest motif)

Chandas: Likely Triṣṭubh (based on verse shape and cadence typical for Indra praises in X); exact syllable count should be confirmed by pada-level metrical scan.

Sukta 168

Sukta 10.168

Ten krótki hymn Vāta-stuti wychwala Wiatr jako niewidzialną, lecz niezaprzeczalną moc: jego rydwan huczy jak grom, sięga nieba i wzbija ziemski pył. Hymn podziwia nieustanny ruch Vāty przez przestrzeń pośrednią oraz jego tajemnicze pochodzenie, a następnie osiąga punkt kulminacyjny, utożsamiając go z samym "Jaźnią" bogów i łonem/zarodkiem świata, godnym ofiary.

4 mantras | Rishi: Traditionally, Sukta 10.168 is attributed to a Vāta-stuti seer in late Mandala 10 | Devata: Vāta (Wind)

Chandas: Likely Triṣṭubh (common in nature hymns of RV X); confirm by scan.

Sukta 169

Sukta 10.169

Ten krótki hymn jest modlitwą o uzdrowienie i rozkwit, która wzywa przynoszący radość Wiatr (Vāta), by wiał pomyślnie, aby życiodajne zioła (Oṣadhīs) rosły silnie i stały się pożywne. Łączy on cielesne dobrostan z kosmicznym wsparciem: Rudra jest proszony o opiekuńczą łaskę, podczas gdy żywienne „Moce” są zapraszane, by osiedliły się w bezpiecznym goṣṭha (symbolu chronionego, świetlistego pola życia i witalności) pod szerszym błogosławieństwem Indry, Somy i Prajāpatiego.

4 mantras | Rishi: Not securely determinable from supplied text alone. | Devata: Primary: Vāta/Healing Wind and Oṣadhīs; Rudra invoked for grace/protection.

Chandas: Likely Triṣṭubh (confirm by scan).

Sukta 170

Sukta 10.170

Ten krótki hymn chwali Sūryę jako najwyższe, wszechprzenikające Światło (Bṛhat, Vibhrāṭ), które pija miód Somy i tym samym stabilizuje siłę życiową oraz ofiarę. Przedstawia Słońce jako samopodtrzymujące się, poruszane przez wiatr, strzegące istoty i promieniujące wielorako, podczas gdy podtrzymuje wszystkie światy poprzez kosmiczne rzemiosło (Viśvakarman) i wsparcie Wszechbogów.

4 mantras | Devata: Sūrya / the Great Light (Bṛhat, Vibhrāṭ) with Soma as sustenance; possibly a solar hymn within Soma liturgy

Sukta 171

Sukta 10.171

Ten krótki hymn do Indry wielokrotnie zwraca się do boga jako do tego, który "przesuwa naprzód" to, co utknęło lub jest ukryte - rydwan, intencję, a nawet samo Słońce. Poeta chwali Indrę za to, że słucha wołania składającego ofiarę z Somy, uwalnia śmiertelnika od krępujących ograniczeń i posuwa naprzód oświecenie poza ograniczające moce.

4 mantras | Devata: Indra

Sukta 172

Sukta 10.172

Ten krótki hymn łączy nadejście Jutrzenki z ponownym otwarciem właściwej "ścieżki" (vartani) dla życia i ofiary: ciemność zostaje przepędzona, promienie/krowy się gromadzą, a praca wraca do uporządkowanego ruchu. Przedstawia odnowę zarówno jako wydarzenie kosmiczne (Uṣas przywracająca światło), jak i akt rytualno-psychologiczny (ponowne ustanowienie "nici" ciągłości w yajña i w świadomości).

4 mantras

Sukta 173

Sukta 10.173

Ten krótki hymn jest modlitwą-zaklęciem rāṣṭra (suwerenności), która rytualnie "ustanawia" władcę (lub zasadę władzy) w niewzruszonej stabilności (dhruva), aby królestwo nie wymknęło się z rąk. Hymn harmonizuje porządek polityczny z porządkiem kosmicznym: niebo, ziemia, góry i ruchliwy świat są przywoływane jako wzory stałości, następnie wzywa się Somę i Indrę (wraz z sojuszniczymi bóstwami królewskimi w tradycji), aby zapewnić chętną wierność i daninę ludu.

6 mantras | Devata: Royal/Sovereign principle (Rāṣṭra; supported by Indra/Varuṇa/Bṛhaspati/Agni later in the hymn)

Sukta 174

Sukta 10.174

Ten krótki hymn Triṣṭubh jest modlitwą rāṣṭra/abhīvarta (o suwerenność i zwycięstwo), która prosi Brahmaṇaspatiego, by „skierował” czciciela ku uporządkowanemu panowaniu i sukcesowi, używając zwycięskiego działania Indry jako wzorca. Modlitwa szuka ochronnego przeważenia nad rywalami i wrogimi siłami, a kończy się zapewnieniem stania się asapatna, „bez przeciwników”, dzięki skuteczności konsekrowanej ofiary i boskiej łasce.

3 mantras | Rishi: Attributed traditionally to a late (10th maṇḍala) seer-family context; commonly indexed as a Rāṣṭra/Abhivarta type hymn (exact r̥ṣi varies by recension/Anukramaṇī). | Devata: Brahmaṇaspati (with Indra invoked as the exemplar of victorious turning).

Chandas: Likely Triṣṭubh (10.174 is typically triṣṭubh in many indices; verify per pada-count in the chosen Saṃhitā edition).

Sukta 175

Sukta 10.175

Ten krótki rytualny hymn z późnej mandali zwraca się do grāvāṇaḥ (kamieni do tłoczenia Somy), wzywając je, by zajęły swoje miejsca na deskach tłocznych i wycisnęły Somę. Sawitri, Boski Poruszyciel, jest przywoływany, by nadać narzędziom właściwy, zgodny z prawem ruch (dharmaṇā), tak aby tłoczenie ofiarodawcy przyniosło siłę i uniesienie bogom, zwłaszcza „Silnemu” (często Indrze).

4 mantras | Rishi: Late-maṇḍala ritual hymn context (10.175) addressing the soma-pressing implements; r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī, confirm per edition. | Devata: Grāvāṇaḥ (pressing-stones) with Savitṛ as the impelling deity.

Chandas: Likely Gāyatrī (shorter cadence; verify per edition).

Sukta 176

Sukta 10.176

Ten krótki hymn przyzywa Rbhusów, boskie moce rzemieślnicze, oraz ich "synów" jako siły, które rozszerzają i doskonalą wielkie dzieło, czerpiąc pożywienie z Ziemi jako matki-krowy. Następnie zwraca się ku samej ofiarnej mocy: szukający bogów Hotr i Agni, którzy poruszają się jak dobrze prowadzony rydwan i są "stworzeni" w nas dla ochrony, poszerzając życie ku nieśmiertelnemu źródłu.

4 mantras | Rishi: Sūkta to the R̥bhus (artisan divinities); exact r̥ṣi attribution varies by Anukramaṇī, confirm per edition. | Devata: R̥bhus (and their ‘sons’/powers).

Chandas: Likely Triṣṭubh (verify per edition).

Sukta 177

Sukta 10.177

Ten krótki, lecz głęboko mistyczny hymn kontempluje Pataṅgę, „skrzydlatą” zasadę słoneczną, jako ukryte Słońce świadomości postrzegane przez widzów przez serce i umysł. Łączy ptaka-słońce z māyā Asury (suwerenną mocą kształtowania), Marīcīmi (promieniami oświecenia) oraz z Vāk (natchnionym Słowem) strzeżonym na stacji Ṛty (porządku prawdy).

2 mantras | Devata: Pataṅga / Solar-bird (mystic Sun); associated with Asura (sovereign) and the Marīcīs (rays)

Sukta 178

Sukta 10.178

Ten krótki hymn dwuwersowy przyzywa Tārkṣyę jako szybkiego, boskiego opiekuna, który zapewnia bezpieczną podróż i zwycięstwo pośród niebezpieczeństw wędrówki oraz konfliktu. Poeta prosi o pomyślność (svasti), porównując wzywaną pomoc do daru Indry oraz do łodzi, która bezpiecznie przenosi człowieka na drugą stronę, nienaruszonego w przyjściu czy odejściu.

2 mantras | Devata: Tārkṣya

Sukta 179

Sukta 10.179

Ten krótki hymn jest rytualnym wezwaniem do powstania, ujrzenia i złożenia Indrze jego należnego udziału w terminowej ofierze. Podkreśla przygotowanie (śrāta) daru, szczególnie południowego wyciskania, i zaprasza Indrę, by przybył, zasiadł wśród towarzyszy i pił z rozkoszą zsiadłe mleko lub wyciśniętą ofiarę, potwierdzając ten czyn jako zgodny z Ṛtą, porządkiem kosmicznym.

3 mantras | Devata: Indra

Sukta 180

Sukta 10.180

Ten krótki hymn do Indry wzywa często przyzywanego bohatera, by pokonał wrogów i "przyniósł bogactwo prawą ręką", to znaczy za pomocą pomyślnej, prawowitej władzy. Indra jest przedstawiony jako groźna bestia wędrująca po górach, która ostrzy swoje bronie, rozprasza wrogie siły i otwiera szerokie, bezpieczne królestwo, w którym bogowie (oraz wyższe moce czciciela) mogą działać.

3 mantras | Devata: Indra

Sukta 181

Sukta 10.181

Ten krótki hymn rozważa, jak moc ofiary jest „niesiona” i czyniona skuteczną poprzez właściwą formuację, metrum (Anuṣṭubh), natchnione odkrycie i właściwą mowę yājñika (yajus). Wywodzi skuteczność obrzędu od triady boskich źródeł, Dhātṛ jako ustanawiającego, Savitṛ jako pobudzającego i Viṣṇu jako przenikającego, dzięki którym ukryte siedziby yajña, prymordialne formuły i słoneczne „gharma” (ofiarne ciepło) są odzyskiwane i wprowadzane w pole rytualne.

3 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (named in the verse) | Devata: Dhātṛ / Savitṛ / Viṣṇu (triadic sourcing of the rite’s power; hymn concerns sacrificial formulation)

Chandas: Anuṣṭubh (explicitly referenced; verse itself may be in a different meter in some recensions, but the mantra thematizes Anuṣṭubh)

Sukta 182

Sukta 10.182

Ten krótki hymn wzywa Narāśaṃsę, by chronił składającego ofiarę szczególnie podczas ofiar wstępnych (prayāja) i ofiar końcowych (anuyāja), zapewniając pokój i pomyślność w obrzędzie. Prosi, by szkodliwa mowa (aśasti) i zła intencja (durmati) zostały odrzucone, a wrogie siły, zwłaszcza Rakṣasas sprzeciwiający się brahmanowi (świętej formule), zostały spalone i zniszczone przez ognistą moc ochronną.

2 mantras | Devata: Narāśaṃsa

Sukta 183

Sukta 10.183

Ten krótki, późnowedyjski hymn przywołuje zrodzoną z tapasu twórczą Moc, by "się narodziła" i obdarzyła potomstwem, zwłaszcza upragnionym synem, wraz z dobrobytem. Wieszcz twierdzi, że wewnętrznie ogląda tę siłę jako świadomą, pracującą sezonowo i ucieleśnioną, co kulminuje w pierwszoosobowym objawieniu mieszkającej wewnątrz stwórczyni, która umieszcza embrion w roślinach i podtrzymuje narodziny w różnych światach.

3 mantras | Devata: A generative tapas-born power (often read in context with fertility/progeny rites; addressed as a presence to be born)

Sukta 184

Sukta 10.184

RV 10.184 to krótki, lecz potężny hymn twórczy, wzywający wielu boskich rzemieślników stworzenia, aby ustanowili i chronili ciążę. Prosi Wiśnu o „przygotowanie łona”, Twaštrę o ukształtowanie formy, Prađapatiego i Dhātrę o tchnienie i umieszczenie embrionu, a następnie wzywa Sinīwālī, Saraswatī i Aświnów, aby zabezpieczyli poczęcie i doprowadzili dziecko do pełnego porodu w dziesiątym miesiącu.

3 mantras | Devata: Viṣṇu, Tvaṣṭṛ, Prajāpati, Dhātṛ (collective generative powers)

Sukta 185

Sukta 10.185

Ten krótki trójwersowy hymn przywołuje "Trzech" Ādityów, Mitrę, Aryamana i Varuṇę, jako rozległe podpory ṛty (kosmicznego porządku) oraz jako opiekunów ludzkiego życia. Prosi o ich lśniącą siłę i nie do pokonania opiekę, aby wrogie siły i złe mowy nie mogły zdobyć władzy na czyjejś drodze. Hymn kończy się obietnicą, że synowie Aditi dają ciągłe światło i witalność śmiertelnikowi, którego obdarzają łaską.

3 mantras | Devata: Mitra–Aryaman–Varuṇa (Ādityas; guardians of ṛta)

Sukta 186

Sukta 10.186

Ten krótki hymn trzech wersetów przyzywa Vātę (Wiatr) jako dobroczynnego uzdrowiciela, który przynosi pokój i radość do serca oraz prowadzi oddech życia ku pełni życia. Pogłębia relację, zwracając się do Vāty jako ojca, brata i przyjaciela, a ostatecznie prosi o udział w "skarbie nieśmiertelności", który jak się wierzy jest przechowywany we własnej siedzibie Vāty, to znaczy o podtrzymującą, nieśmiertelną witalność dla dalszego życia.

3 mantras | Devata: Vāta (Wind as life-force and healer)

Sukta 187

Sukta 10.187

Ten krótki hymn do Agnie wielokrotnie przyzywa Ogień jako potężnego "byka" światów i prosi go, by przeniósł czciciela poza wrogie siły, zarówno zewnętrznych przeciwników, jak i wewnętrzne opory. Agni jest wychwalany jako jasna moc, która miażdży rakṣas (siły wypaczenia) swoim czystym płomieniem oraz jako transcendentny ogień "urodzony na dalszym brzegu", prowadzący ofiarę i mowę ku bezpieczeństwu i zwycięstwu.

5 mantras | Devata: Agni

Sukta 188

Sukta 10.188

Ten krótki hymn przyzywa Agniego jako Jātavedasa, wzywając jego "rumaka" (jego szybką, skuteczną moc), aby przybył i zajął miejsce na przygotowanym barhis, świętej ziemi rytualnej. Poeta następnie wznosi dobrze ukształtowaną chwałę do Agniego, hojnego dawcy, i wreszcie wzywa promieniste promienie Agniego, te, które niosą ofiary do bogów, aby napędziły i pomyślnie dopełniły ofiarę.

3 mantras | Devata: Agni Jātavedas

Sukta 189

Sukta 10.189

Ten krótki, wysoce symboliczny hymn śledzi ruch promienistej "krowy" o różnorodnym świetle, często odczytywanej jako Jutrzenka lub oświetlenie Słońca, która stąpa przed Matką (Ziemią) i podąża do Ojca (Nieba). Następnie przedstawia kosmiczną Moc, która "tchnie na zewnątrz i do wewnątrz", objawiając niebo poprzez rytmiczny ruch, a kulminuje w wizji słonecznego "ptaka" (pataṅga), w którym osadzona jest Vāk (Słowo), świecąca przez liczne sfery przy każdym świcie i dniu.

3 mantras | Devata: Symbolic/cosmic principle (often interpreted as Sūrya’s light/cow, or Dawn/illumination moving between Earth and Heaven)

Sukta 190

Sukta 10.190

Ten krótki hymn kosmogoniczny śledzi uporządkowany rozwój stworzenia: z tapas (twórczego żaru) powstają Ṛta i Satya, następnie Noc i kosmiczny Ocean, a z tego Rok, który mierzy dni i noce. Kulminuje w Dhātṛ, Ustanawiającym, który umieszcza Słońce i Księżyc oraz tworzy warstwowe światy, niebo, ziemię, przestrzeń pośrednią i svah, potwierdzając, że kosmos opiera się na zrozumiałym porządku.

3 mantras | Devata: Cosmogonic principle (often addressed to the universal creative process; implicit Brahmanic/Ṛta principle rather than a single anthropomorphic deity)

Sukta 191

Sukta 10.191

Ten krótki hymn łączy rozpalanie Agniego z rozpalaniem zgody między ludźmi: jak ogień jest doprowadzany do pełni przez zgromadzone paliwo, tak społeczność jest wzmacniana przez zgromadzoną intencję. Modli się o wspólną mowę, wspólny umysł i wspólny rytuał, przedstawiając jażńę jako praktyczny środek do uformowania "jednej świadomości" w wielu.

3 mantras | Rishi: Saṃvanana (saṃvananaḥ) | Devata: Agni

Chandas: Virāḍ-anuṣṭubh