Opening the text

Sukta 10.86
Traditionally: Indra-related dialogue hymn; RV 10.86 often connected with Indra and Vṛṣākapi (and Indrāṇī) in later tradition
Indra (with Vṛṣākapi as prominent figure)
Trishtubh (likely; narrative/dialogue hymns commonly Triṣṭubh)
RV 10.86 to żywy hymn dialogowy skupiony na Indrze i tajemniczym Vṛṣākapi, z udziałem Indrāṇī w wymianie zdań, opatrzony powtarzającą się pochwałą, że "Indra jest wyższy niż wszyscy." Pod zabawnym, domowym tonem hymn zgłębia rywalizację, lojalność i właściwe ukierunkowanie mocy inspirowanej somą, tak aby suwerenna siła Indry została potwierdzona i przywrócona. Zachowuje również motywy folklorystyczne (płodność, uzdrawianie, niezwykłe narodziny) jako znaki zdolności Indry do wynoszenia istot poza ograniczenia.
Mantra 1
वि हि सोतोरसृक्षत नेन्द्रं देवममंसत । यत्रामदद्वृषाकपिरर्यः पुष्टेषु मत्सखा विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Wyciski wypłynęły, lecz nie zadowoliły Indry, boga. Gdzie bowiem Vṛṣākapi radował się, szlachetny, pośród obfitości, mój towarzysz, tam Indra wzniósł się ponad wszystko: wyższa siła szukająca prawdziwego odurzenia.
Mantra 2
परा हीन्द्र धावसि वृषाकपेरति व्यथिः । नो अह प्र विन्दस्यन्यत्र सोमपीतये विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Uciekasz istotnie, o Indro, pędzony ponad miarę przez zamęt Vṛṣākapiego. Lecz nie znajdziesz gdzie indziej prawdziwego picia Somy; albowiem Indra musi wznieść się ponad wszystko jedynie przez właściwą rozkosz, nie przez niespokojne rozproszenie.
Mantra 3
किमयं त्वां वृषाकपिश्चकार हरितो मृगः । यस्मा इरस्यसीदु न्वर्यो वा पुष्टिमद्वसु विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Co uczynił tobie ten Vṛṣākapi, ta czerwonawa siła natury życia? Z powodu kogo płoniesz zazdrością? Czy z powodu szlachetnego, który niesie bogactwo wzrostu? Lecz Indra, pan luminousnej mocy, stoi wyżej niż wszystko, co jest.
Mantra 4
यमिमं त्वं वृषाकपिं प्रियमिन्द्राभिरक्षसि । श्वा न्वस्य जम्भिषदपि कर्णे वराहयुर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Tego Vṛṣākapiego, którego chronisz i strzeżesz, o Indro, teraz nawet pies warczy na niego, kłapiąc przy uchu. Niech popęd pędzony przez dzika zostanie opanowany: Indra stoi wyżej niż każdy niespokojny ruch.
Mantra 5
प्रिया तष्टानि मे कपिर्व्यक्ता व्यदूदुषत् । शिरो न्वस्य राविषं न सुगं दुष्कृते भुवं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Drogie, dobrze ukształtowane moce we mnie, siła kapi, stały się jawne i wstrząsnęły tym, co było związane. Lecz zdławiłem jego głowę: dla złego czynienia nie ma łatwej ścieżki. Indra stoi wyżej niż wszystko, by ustawić energie we właściwej mierze.
Mantra 6
न मत्स्त्री सुभसत्तरा न सुयाशुतरा भुवत् । न मत्प्रतिच्यवीयसी न सक्थ्युद्यमीयसी विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Żadna kobieta nie jest bogaciej osadzona w dobrostanie niż ja, żadna nie jest szybsza w osiąganiu dobra. Żadna nie może mnie przewyższyć, żadna nie może unieść uda przeciwko mnie w zawodach; albowiem Indra jest wyższy niż wszystko, i jego moc podtrzymuje moje zwycięskie spokojenie.
Mantra 7
उवे अम्ब सुलाभिके यथेवाङ्ग भविष्यति । भसन्मे अम्ब सक्थि मे शिरो मे वीव हृष्यति विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
O Matko, o łatwo udzielająca, tak istotnie będzie: moje siedzenie jest pewne, moje udo jest pewne; moja głowa też raduje się, jakby rozszerzona w wolność, ponieważ Indra jest wyższy niż wszystko.
Mantra 8
किं सुबाहो स्वङ्गुरे पृथुष्टो पृथुजाघने । किं शूरपत्नि नस्त्वमभ्यमीषि वृषाकपिं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Dlaczego, o pięknoramiennej, dobrze zbudowana, szerokopleca, szerokobiodra, dlaczego, o żono Bohatera, napadasz Vṛṣākapiego? Indra jest wyższy niż wszystko: niech wyższe światło osądzi niższe popędy.
Mantra 9
अवीरामिव मामयं शरारुरभि मन्यते । उताहमस्मि वीरिणीन्द्रपत्नी मरुत्सखा विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Ten niespokojny myśli o mnie, jakbym była bez siły bohatera. Lecz ja jestem nosicielką heroicznej mocy, żoną Indry, towarzyszką Marutów. Indra jest wyższy niż wszystko: dlatego moja siła nie może być pomniejszona.
Mantra 10
संहोत्रं स्म पुरा नारी समनं वाव गच्छति । वेधा ऋतस्य वीरिणीन्द्रपत्नी महीयते विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Dawniej kobieta udawała się do wspólnego rytuału, do dzielonego zgromadzenia ofiarnego. Lecz teraz heroiczna Śakti Indry jest uwielbiona, ona jest rozporządzycielką Prawdy (ṛta). Indra jest wyższy ponad wszystko: przez swą wysokość rytuał staje się wewnętrznym zjednoczeniem.
Mantra 11
इन्द्राणीमासु नारिषु सुभगामहमश्रवम् । नह्यस्या अपरं चन जरसा मरते पतिर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Wśród kobiet słyszałem o Indrāṇī jako o najbardziej błogosławionej: bo jej mąż nie więdnie z wiekiem, nikt inny tego nie przewyższa. Indra jest wyższy ponad wszystko: w zjednoczeniu duszy z nim, siła nie ulega rozkładowi.
Mantra 12
नाहमिन्द्राणि रारण सख्युर्वृषाकपेॠते । यस्येदमप्यं हविः प्रियं देवेषु गच्छति विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Nie znajduję radości, o Indrāṇī, w przyjaźni oddzielnej od Vṛṣākapi, bo jego ofiara, zrodzona z wód życia, podąża umiłowana pośród bogów. Jednakże Indra jest wyższy ponad wszystko: niech każda przyjaźń zostanie wzniesiona do prawdy wyższej woli.
Mantra 13
वृषाकपायि रेवति सुपुत्र आदु सुस्नुषे । घसत्त इन्द्र उक्षणः प्रियं काचित्करं हविर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
O Revati, o bogata w świetlisty wzrost, o nosicielko dobrego syna, tak, o dobra synowo: niech Indra, męska Siła Byka, spożyje dla ciebie miłą i skuteczną ofiarę, i niech wzrośnie w nas ponad wszystkie ograniczające moce.
Mantra 14
उक्ष्णो हि मे पञ्चदश साकं पचन्ति विंशतिम् । उताहमद्मि पीव इदुभा कुक्षी पृणन्ति मे विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Dla mnie gotują piętnaście byków razem z dwudziestoma; i ja również spożywam tę tłustą obfitość, oba moje brzuchy są napełnione: tak Indra staje się wyższy ponad wszystko, co ogranicza.
Mantra 15
वृषभो न तिग्मशृङ्गोऽन्तर्यूथेषु रोरुवत् । मन्थस्त इन्द्र शं हृदे यं ते सुनोति भावयुर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Jak byk o ostrych rogach ryczący pośród stad, tak jest twoje maślenie, o Indro, pokojem dla serca, to wyciskanie, które budziciel przygotowuje dla ciebie; przez to Indra staje się wyższy ponad wszystko.
Mantra 16
न सेशे यस्य रम्बतेऽन्तरा सक्थ्या कपृत् । सेदीशे यस्य रोमशं निषेदुषो विजृम्भते विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Nie posiada panowania ten, którego skryty popęd wiśnie się między udami; lecz posiada panowanie ten, którego włochata siła, raz usadowiona, rozszerza się i budzi, tak Indra wznosi się ponad wszystko.
Mantra 17
न सेशे यस्य रोमशं निषेदुषो विजृम्भते । सेदीशे यस्य रम्बतेऽन्तरा सक्थ्या कपृद्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Nie posiada panowania ten, którego włochata siła, choć usadowiona, tylko się otwiera; lecz posiada panowanie ten, którego impuls porusza się między udami, tak przez paradoks dialogu Indra wznosi się ponad wszystko.
Mantra 18
अयमिन्द्र वृषाकपिः परस्वन्तं हतं विदत् । असिं सूनां नवं चरुमादेधस्यान आचितं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Ten Vṣṣākapi, o Indro, znalazł zabitego Parasvant; zabrał miecz, wyciśnięty Somę, nową ugotowaną ofiarę i wóz ułożony z opałem, tak Indra wznosi się ponad wszystko.
Mantra 19
अयमेमि विचाकशद्विचिन्वन्दासमार्यम् । पिबामि पाकसुत्वनोऽभि धीरमचाकशं विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Teraz idę, jaśniejący rozeznaniem, oddzielając ciemno-służebne od szlachetnego; piję dobrze wyciśnięty Somę i jaśnieję ku niezachwianej inteligencji, tak Indra wznosi się ponad wszystko.
Mantra 20
धन्व च यत्कृन्तत्रं च कति स्वित्ता वि योजना । नेदीयसो वृषाकपेऽस्तमेहि गृहाँ उप विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Ileż to lig jest, przez otwartą pustynię i przecięte ścieżki? Zbliż się, o Wryszakapi; przyjdź do domów: tak Indra wznosi się ponad wszystko.
Mantra 21
पुनरेहि वृषाकपे सुविता कल्पयावहै । य एष स्वप्ननंशनोऽस्तमेषि पथा पुनर्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Wróć znowu, o Wryszakapi; ułóżmy dobrą drogę. To jest ścieżka niszcząca ułudę snów, którą wracasz do domu, tak Indra wznosi się ponad wszystko.
Mantra 22
यदुदञ्चो वृषाकपे गृहमिन्द्राजगन्तन । क्व स्य पुल्वघो मृगः कमगञ्जनयोपनो विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Gdy wędrowaliście na północ, o Wryszakapi, i przyszliście do domu, o Indro, gdzie jest ta bestia, ten wzbudzający kurz, niepokojący ludzi; do kogo odszedł? Tak Indra wznosi się ponad wszystko.
Mantra 23
पर्शुर्ह नाम मानवी साकं ससूव विंशतिम् । भद्रं भल त्यस्या अभूद्यस्या उदरमामयद्विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥
Parszu, niewiasta ludzka, istotnie urodziła naraz dwadzieścioro; szczęśliwe dobro przyszło do niej, tej, której łono było dotknięte chorobą, bo Indra wzniósł się ponad wszystko i wyniósł ją ponad powszechny ucisk.
Vṛṣākapi is a prominent, somewhat mysterious figure in this dialogue hymn, portrayed as exulting amid abundance and becoming a point of tension in Indra’s household. The hymn uses him to explore rivalry and the proper orientation of power and offering toward Indra.
The repeated line functions like a refrain that re-establishes Indra’s supremacy whenever the dialogue becomes conflicted or ambiguous. It signals that all relationships, offerings, and energies find their right place only under Indra’s sovereign force.
Both. Its domestic, argumentative tone can sound humorous, but it serves a serious ritual and spiritual purpose: to correct misalignment, restore harmony, and affirm the victorious power that brings prosperity and release from affliction.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.