Opening the text

Sukta 10.8
Agni
Trishtubh (probable; needs verification)
Ten hymn wychwala Agniego jako kosmiczną moc, której sztandar światła kroczy między Niebem a Ziemią, wzrastając w Wodach i strzegąc Ṛty (porządku kosmicznego). Rozwija on wiele tożsamości Agniego: światło-widza, podtrzymującego prawo na wzór Varuṇy, Apāṃ Napāt oraz wysłańca, który przekazuje ofiary, a także przywołuje mityczny epizod zwycięstwa Indry nad Viśvarūpą, by podkreślić triumf uporządkowanej władzy nad arogancją.
Mantra 1
प्र केतुना बृहता यात्यग्निरा रोदसी वृषभो रोरवीति । दिवश्चिदन्ताँ उपमाँ उदानळपामुपस्थे महिषो ववर्ध ॥
Z rozległym sztandarem światła Agni wyrusza; jak byk ryczy do dwóch światów. Osiągnął nawet krańce nieba, wznosząc się ponad miary; w łonie Wód potężny wzrósł.
Mantra 2
मुमोद गर्भो वृषभः ककुद्मानस्रेमा वत्सः शिमीवाँ अरावीत् । स देवतात्युद्यतानि कृण्वन्त्स्वेषु क्षयेषु प्रथमो जिगाति ॥
Zarodek się radował, byk o wysokiej grzywie; niewyczerpany cielec, silny w pędzie, zawołał głośno. On, tworząc wznoszące się ruchy ku boskiemu zgromadzeniu, idzie pierwszy do własnych siedzib: Agni prowadzi drogę dla bogów w nas.
Mantra 3
आ यो मूर्धानं पित्रोररब्ध न्यध्वरे दधिरे सूरो अर्णः । अस्य पत्मन्नरुषीरश्वबुध्ना ऋतस्य योनौ तन्वो जुषन्त ॥
On, który wziął szczyt głowy dwojga Rodziców i umieścił go w ofierze, on, słonecznie jasna powódź. W jego dalszej drodze rudy energii, oparte na koniach, znajdują rozkosz w łonie Rty, we własnych ucieleśnionych formach.
Mantra 4
उषौषो हि वसो अग्रमेषि त्वं यमयोरभवो विभावा । ऋताय सप्त दधिषे पदानि जनयन्मित्रं तन्वे स्वायै ॥
Jutrzenka po jutrzence, o Vasu, idziesz na przedzie; stałeś się szeroko świecącym z Bliźniaczych mocy. Dla Rty ustaliłeś siedem kroków, rodząc Mitrę dla własnego ucieleśnionego bytu.
Mantra 5
भुवश्चक्षुर्मह ऋतस्य गोपा भुवो वरुणो यदृताय वेषि । भुवो अपां नपाज्जातवेदो भुवो दूतो यस्य हव्यं जुजोषः ॥
Stajesz się Okiem rozległego świata, strażcą Prawdy; stajesz się Waruną, gdy ogarniasz i przyodziewasz się w prawo Rty. Stajesz się Dzieckiem Wód, o Dżatawedas; stajesz się posłańcem, który chętnie przyjmuje ofiarę, która jest jego.
Mantra 6
भुवो यज्ञस्य रजसश्च नेता यत्रा नियुद्भिः सचसे शिवाभिः । दिवि मूर्धानं दधिषे स्वर्षां जिह्वामग्ने चकृषे हव्यवाहम् ॥
Stajesz się przewodnikiem ofiary i światów środkowych, gdzie ze swymi pomyślnymi siłami zaprzęgowymi się łączysz. W niebie umieszczasz swoją głowę; język, który zdobywa lśniące światy, ten, o Agni, ukształtowałeś jako nosiciela ofiary.
Mantra 7
अस्य त्रितः क्रतुना वव्रे अन्तरिच्छन्धीतिं पितुरेवैः परस्य । सचस्यमानः पित्रोरुपस्थे जामि ब्रुवाण आयुधानि वेति ॥
Z tego dzieła Trita, swoją wolą, wybrał drogę wewnętrzną, szukając myśli najwyższego Ojca swoimi krokami. Poruszając się w towarzystwie na łonie Ojca, mówiąc jako krewny, posuwa się z bronią, mocami ducha przodków.
Mantra 8
स पित्र्याण्यायुधानि विद्वानिन्द्रेषित आप्त्यो अभ्ययुध्यत् । त्रिशीर्षाणं सप्तरश्मिं जघन्वान्त्वाष्ट्रस्य चिन्निः ससृजे त्रितो गाः ॥
On, znając moce przodków jako broń, Aptya ponaglany przez Indrę, walczył naprzód. Zabijając trzygłowego, siedmioramiennego przeszkodźcę, Trita uwolnił, tak, nawet z formacji Twasztara, krowy, promienie światła i wiedzy.
Mantra 9
भूरीदिन्द्र उदिनक्षन्तमोजोऽवाभिनत्सत्पतिर्मन्यमानम् । त्वाष्ट्रस्य चिद्विश्वरूपस्य गोनामाचक्राणस्त्रीणि शीर्षा परा वर्क् ॥
Indra, bogaty w siłę, uderzył rosnącą potęgę aroganckiego pana, który takim się mienił. Nawet z Wiśwarupy Twasztara, gdy ten tworzył krowy, promienie, odciął trzy głowy i odrzucił je daleko.
It praises Agni as a cosmic force of light who moves between heaven and earth, grows in the waters, and protects Ṛta (cosmic order). It also presents Agni as the messenger who carries offerings to the gods.
It points to Agni’s hidden, mysterious origin and presence within the waters—an ancient Vedic way of saying that fiery power and divine light can be ‘born’ from what seems opposite, and can emerge from the depths.
The episode serves as a moral-cosmic illustration: arrogant, disordering power is cut down, and Ṛta is restored. That supports the hymn’s central idea that right order must prevail for sacrifice and life to flourish.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.