Opening the text

Sukta 10.149
Savitṛ
Ten krótki hymn do Savitṛa (Boskiego Pobudzacza) wysławia jego kosmiczną moc "zaprzęgnięcia", dzięki której Ziemia i Niebiosa są utrwalone we właściwym porządku, a przestrzeń pośrednia i ocean są ograniczone w obrębie nienaruszalnego prawa. Następnie wspomina o ptakopodobnym emblemacie Savitṛa (Garutmān), poruszającym się zgodnie z dharmą, i kończy się czuwaniem poety - pełnym pobożnej czujności, oczekującym na aktywujący impuls Savitṛa, podobnie jak wypatruje się lśniącego promienia Somy.
Mantra 1
सविता यन्त्रैः पृथिवीमरम्णादस्कम्भने सविता द्यामदृंहत् । अश्वमिवाधुक्षद्धुनिमन्तरिक्षमतूर्ते बद्धं सविता समुद्रम् ॥
Sawitr dzięki swoim mocom zaprzęgowym ustawił Ziemię na jej właściwym kursie; w podporze utwierdził Niebo. Jak koń wydoił wzburzony środkowy świat; Sawitr związał ocean w nie do zdobycia, ustanawiając uporządkowane rytmy istnienia.
Mantra 2
यत्रा समुद्रः स्कभितो व्यौनदपां नपात्सविता तस्य वेद । अतो भूरत आ उत्थितं रजोऽतो द्यावापृथिवी अप्रथेताम् ॥
Gdzie ocean, podparty, rozpostarł się, Sawitr, dziecko wód, to wie. Z tego powstała Ziemia; z tego przestrzeń została wzniesiona; z tego Niebo i Ziemia zostały rozszerzone: tak uporządkowane światy objawiły się.
Mantra 3
पश्चेदमन्यदभवद्यजत्रममर्त्यस्य भुवनस्य भूना । सुपर्णो अङ्ग सवितुर्गरुत्मान्पूर्वो जातः स उ अस्यानु धर्म ॥
Potem to inne (porządki świata) powstało, godne czci, w ogromie nieśmiertelnej egzystencji. Pięknoskrzydły Garutman Sawitry narodził się pierwszy; on porusza się zgodnie z prawem tego (wiecznego) porządku, niosąc impuls prawdy w swoim locie.
Mantra 4
गाव इव ग्रामं यूयुधिरिवाश्वान्वाश्रेव वत्सं सुमना दुहाना । पतिरिव जायामभि नो न्येतु धर्ता दिवः सविता विश्ववारः ॥
Jak krowy zdążają do swego domu, jak pragnące konie napierają, jak rycząca z miłością daje mleko swemu cielęciu, tak niech Savitṛ, Podtrzymujący niebiosa, bogaty we wszystkie pożądane dary, zstąpi do nas jak mąż do swej małżonki, aby ustanowić w nas właściwy ruch i pełnię.
Mantra 5
हिरण्यस्तूपः सवितर्यथा त्वाङ्गिरसो जुह्वे वाजे अस्मिन् । एवा त्वार्चन्नवसे वन्दमानः सोमस्येवांशुं प्रति जागराहम् ॥
O Savitṛ o złotym szczycie, jak Aṅgirasowie wzywali cię w tej pełni siły, tak i ja, śpiewając tobie o pomoc i oddając cześć, czuwam ku tobie, jak ten, który wypatruje lśniącego promienia Somy, aż twoje poruszenie stanie się czynne w nas.
Savitṛ is the divine Impeller—identified with the sun’s awakening power—who sets beings in motion and keeps the worlds moving in right order.
It says Savitṛ ‘harnesses’ the cosmos: he makes Earth steady, Heaven firm, energizes the midspace, and bounds the ocean within an unbreakable law of order (ṛta/dharma).
Garutmān symbolizes swift movement that still follows dharma, while the Soma-ray simile expresses the worshipper’s alert, expectant devotion—waiting for Savitṛ’s activating impulse within.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.